അയം ബലവതാം ശ്രേഷ്ഠഃ കുന്തീപുത്രോ വൃകോദരഃ। മധ്യമഃ കുന്തിപുത്രാണാം നികൃത്യാ സന്നിഗൃഹ്യതാം
കുന്തിപുത്രനായ വൃക്കോദരൻ ശക്തരിൽ ഏറ്റവും മുൻപുള്ളവൻ. കുന്തിയുടെ മധ്യപുത്രനായ ഇവനെ വഞ്ചനകൊണ്ട് കീഴടക്കണം.
പ്രാണവാന്വിക്രമീ ചൈവ ശൌര്യേണ മഹതാഽന്വിതഃ। സ്പര്ധതേ ചാപി സഹിതാനസ്മാനേകോ വൃകോദരഃ
ഇവൻ ശക്തിയുള്ളവൻ, ധൈര്യവും വീര്യവും നിറഞ്ഞവൻ, ഒറ്റയ്ക്കു നമ്മളെല്ലാവരോടും മത്സരിക്കുന്നു, ഈ വൃക്കോദരൻ.
തം തു സുപ്തം പുരോദ്യാനേ ഗങ്ഗായാം പ്രക്ഷിപാമഹേ। അഥ തസ്മാദവരജം ശ്രേഷ്ഠം ചൈവ യുധിഷ്ഠിരമ്
അവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ രാജധാനിയിലെ തോട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗയിലേക്ക് തള്ളിക്കളയാം. പിന്നെ അവന്റെ അനിയനും മുതിർന്നവനും ആയ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും പിടിക്കാം.
പ്രസഹ്യ ബന്ധനേ ബദ്ധ്വാ പ്രശാസിഷ്യേ വസുന്ധരാമ്। ഏവം സ നിശ്ചയം പാപഃ കൃത്വാ ദുര്യോധനസ്തദാ। നിത്യമേവാന്തരപ്രേക്ഷീ ഭീമസ്യാസീന്മഹാത്മനഃ
ശക്തിയായി ബന്ധനം ചെയ്തു, ഭൂമി ഭരിക്കാമെന്ന് ദുശ്ശാസ്യൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ ദുർയോധനൻ ദുഷ്ടതയോടെ ഈ തീരുമാനം എടുത്തു, എല്ലായ്പ്പോഴും മഹാത്മാവായ ഭീമനെ ശ്രദ്ധിച്ചു.
തതോ ജലവിഹാരാര്ഥം കാരയാമാസ ഭാരത। ചൈലകമ്ബലവേശ്മാനി വിചിത്രാണി മഹാന്തി ച
അപ്പോൾ, ജലവിനോദത്തിനായി, ഭരതപുത്രാ, അവൻ വസ്ത്രത്തിലും കംബളത്തിലും നിർമിതമായ മനോഹരവും വിചിത്രവുമായ വലിയ പന്തലുകൾ പണിതു.
സര്വകാമൈഃ സുപൂര്ണാനി പതാകോച്ഛ്രായവന്തി ച। തത്ര സംജനയാമാസ നാനാഗാരാണ്യനേകശഃ
അവിടെ എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞു, ഉയർന്ന പതാകകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്നു; അവിടെ അവൻ പലവിധത്തിലുള്ള വീടുകളും ഒരുക്കി.
ഉദകക്രീഡനം നാമ കാരയാമാസ ഭാരത। പ്രമാണകോട്യാം തം ദേശം സ്ഥലം കിംചിദുപേത്യഹ
അവിടെ, ഭരതപുത്രാ, ജലവിനോദമെന്ന ഉത്സവം ആചരിക്കാൻ, ആ പ്രദേശത്തിന്റെ അതിരിൽ ഒരു മനോഹരമായ സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ക്രീഡാവസാനേ തേ സര്വേ ശുചിവസ്ത്രാഃ സ്വലങ്കൃതാഃ। സര്വകാമസമൃദ്ധം തദന്നം ബുഭുജിരേ ശനൈഃ
വിനോദം കഴിഞ്ഞ്, എല്ലാവരും ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ച്, അലങ്കരിച്ച്, എല്ലാ രുചികളും നിറഞ്ഞ അന്നം ആസ്വദിച്ചു.
ദിവസാന്തേ പരിശ്രാന്താ വിഹൃത്യ ച കുരൂദ്വഹാഃ। വിഹാരാവസഥേഷ്വേവ വീരാ വാസമരോചയന്
ദിവസം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, വിനോദത്തിൽ തളർന്ന കുരുവംശജന്മാർ ആ ആനന്ദഭവനങ്ങളിൽ വിശ്രമിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ഖിന്നസ്തു ബലവാന്ഭീമോ വ്യായാമാഭ്യധികസ്തദാ। വാഹയിത്വാ കുമാരാംസ്താഞ്ജലക്രീഡാഗതാന്വിഭുഃ
പക്ഷേ, ബലംകൊണ്ടും വ്യായാമത്തിൽ അധികവും ആയ ഭീമൻ, ജലവിനോദത്തിനായി വന്ന രാജകുമാരന്മാരെ ചുമന്ന് കൊണ്ടുപോയി.
പ്രമാണകോട്യാം വാസാര്ഥം സുഷ്വാപാരുഹ്യ തത്സ്ഥലമ്। ശീതം വാസം സമാസാദ്യ ശാന്തോ മദവിമോഹിതഃ
വിശ്രമത്തിനായി, ആ തീരത്തുതന്നെ ഭീമൻ കിടന്നു, തണുത്ത സ്ഥലത്ത് ഉറങ്ങാൻ ഇടം കണ്ടെത്തി, ക്ഷീണത്തിൽ ശാന്തനായി.
നിശ്ചേഷ്ടഃ പാണ്ഡവോ രാജന്സുഷ്വാപ മൃതവത്ക്ഷിതൌ। തതോ ബദ്ധ്വാ ലതാപാശൈര്ഭീമം ദുര്യോധനഃ ശനൈഃ
പാണ്ഡവൻ അശേഷമായി നിലത്ത് മരിച്ചവനെപ്പോലെ കിടന്നു; അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ പതുക്കെ ലതകളാൽ ഭീമനെ കെട്ടി.
പ്രമാണകോട്യാം സംസുപ്തം ഗങ്ഗായാം പ്രാക്ഷിപജ്ജലേ। തതഃ പ്രബുദ്ധഃ കൌന്തേയഃ സര്വാന്സംഛിദ്യ ബന്ധനാന്
തീരത്ത് ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ ഭീമനെ ഗംഗയിൽ എറിഞ്ഞു; പിന്നെ കുന്തീപുത്രൻ ഉണർന്നപ്പോൾ എല്ലാ കെട്ടുകളും പൊട്ടിച്ചു.
ഉദതിഷ്ഠദ്ബലാദ്ഭൂയോ ഭീമഃ പ്രഹരതാം വരഃ। സ വിമുക്തോ മഹാതേജാ നാജ്ഞാസീത്തേന തത്കൃതമ്
യുദ്ധശൂരനായ ഭീമൻ ശക്തിയോടെ എഴുന്നേറ്റു, സ്വതന്ത്രനായി, എന്നാൽ ഇതെല്ലാം ആരാണു ചെയ്തതെന്ന് മനസ്സിലായില്ല.
പുനര്നിദ്രാവശം പ്രാപ്തസ്തത്രൈവ പ്രാസ്വപദ്ബലീ। അര്ധരാത്ര്യാം വ്യതീതായാമുത്തസ്ഥുഃ കുരുപാണ്ജവാഃ। ദുര്യോധനസ്തു കൌന്തേയം ദൃഷ്ട്വാ നിര്വേദമഭ്യഗാത്
വീണ്ടും ഉറക്കത്തിൽ കീഴടങ്ങി, അവൻ അവിടെതന്നെ കിടന്നു; അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും എഴുന്നേറ്റു, പക്ഷേ ദുര്യോധനൻ കുന്തീപുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ നിരാശനായി.
സുപ്തം ചാപി പുനഃ സര്പൈസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രൈര്മഹാവിഷൈഃ। കുപിതൈര്ദംശയാമാസ സര്വേഷ്വേവാങ്ഗസന്ധിഷു
പിന്നെയും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ കഠിനദന്തവും വിഷമുള്ള കോപിതസർപ്പങ്ങളാൽ ഭീമന്റെ എല്ലാ സന്ധികളിലും കടിപ്പിച്ചു.
ദംഷ്ട്രാശ്ച ദംഷ്ട്രിണാം മര്മസ്വപി തേന നിപാതിതാഃ। ത്വചം ന ചാസ്യ ബിഭിദുഃ സാരത്വാത്പൃഥുപക്ഷസഃ
ആ സർപ്പങ്ങളുടെ ദന്തങ്ങൾ ഭീമന്റെ പ്രധാനാവയവങ്ങളിൽ വരെ തട്ടി, പക്ഷേ അവന്റെ ദൃഢവും വിശാലവുമായ ശരീരത്തിൽ ചർമ്മം തുളയാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.
പ്രബുദ്ധോ ഭീസേനസ്താന്സര്വാന്സര്പാനപോഥയത്। സാരഥിം ചാസ്യ ദയിതമപഹസ്തേന ജഘ്നിവാന്
ഉണർന്ന ഭീമസേനൻ ആ സർപ്പങ്ങളെല്ലാം അടിച്ചു വീഴ്ത്തി, അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നായകനെയും കൈകൊണ്ടു കൊന്നു.
തഥാന്യദിവസേ രാജന്ഹന്തുകാമോഽത്യമര്ഷണഃ। വലനേന സഹാമന്ത്ര്യ സൌബലസ്യ മതേ സ്ഥിതഃ
അടുത്ത ദിവസം, രാജാവേ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദുര്യോധനൻ കർണ്ണനുമായി ആലോചിച്ച് ശകുനിയുടെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചു.
ഭോജനേ ഭീമസേനസ്യ തതഃ പ്രാക്ഷേപയദ്വിഷമ്। കാലകൂടം വിഷം തീക്ഷ്ണം സംഭൃതം രോമഹര്ഷണമ്
ഭീമസേനന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ദുര്യോധനൻ കാളകൂടം എന്ന അത്യന്തം ഭയാനകമായ വിഷം കലർത്തി.
തച്ചാപി ഭുക്ത്വാഽജരദॉയദവികാരോ വൃകോദരഃ। വികാരം നാഭ്യജനയത്സുതീക്ഷ്ണമപി തദ്വിഷമ്
അത് ഭീമൻ കഴിച്ചിട്ടും, അത്ര ശക്തമായ വിഷം പോലും അവനിൽ യാതൊരു മാറ്റവും ഉണ്ടാക്കാനായില്ല; അവൻ അക്ഷതനായി തുടര്ന്നു.
ഭീമസംഹനനോ ഭീമസ്ത്സമാദജരയദ്വിഷമ്। തതോഽന്യദിവസേ രാജന്ഹന്തുകാമോ വൃകോദരമ്
ഭീമശരീരമുള്ള ഭീമൻ ആ വിഷം ദഹിപ്പിച്ചു; പിന്നെ മറ്റൊരു ദിവസം, രാജാവേ, ദുര്യോധനൻ വീണ്ടും വൃക്കോദരനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
സൌബലേന സഹായേന ധാര്തരാഷ്ട്രോഽഭ്യചിന്തയത്। ചിന്തയന്നാലഭന്നിദ്രാം ദിവാരാത്രമതന്ദ്രിതഃ
സൗബലൻ എന്ന കൂട്ടുകാരനോടൊപ്പം, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകൻ നിരന്തരം ആലോചിച്ചു; ദിവസവും രാത്രിയും ഒരുപോലെ, അവൻ ഉറക്കം കിട്ടിയില്ല.
ഏവം ദുര്യോധനഃ കര്ണഃ ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। അനേകൈരപ്യുപായൈസ്താഞ്ജിഘാംസന്തി സ്മ പാണ്ഡവാന്
ഇങ്ങനെ ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും സൗബലപുത്രനായ ശകുനിയും പലവിധം ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പാണ്ഡവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
വൈശ്യാ പുത്രസ്തദാചഷ്ട പാര്ഥാനാം ഹിതകാമ്യയാ। പാണ്ഡവാ ഹ്യപി തത്സര്വം പ്രത്യജാനന്നരിന്ദമാഃ। ഉദ്ഭാവനമകുര്വന്തോ വിദുരസ്യ മതേ സ്ഥിതാഃ
ആ വ്യാപാരിയുടെ മകൻ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ഭാവുകത്വം ആഗ്രഹിച്ച് അവരെ വിവരം അറിയിച്ചു; രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാർ അതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, വിചാരങ്ങൾ പുറത്തു പറയാതെ, വിദുരന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
തതസ്തേ മന്ത്രയാമാസുര്ദുര്യോധനപുരോഗമാഃ। പ്രാണവാന്വിക്രമീ ചാപി ശൌര്യേ ച മഹതി സ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം ദുര്യോധനൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, ആ വീരന്മാർ ശക്തിയും ധൈര്യവും വലിയ വീരത്വവും കാണിച്ച് ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
സ്പര്ധതേ ചാപി സതതമസ്മാനേവ വൃകോദരഃ। തം തു സുപ്തം പുരോദ്യാനേ ജലേ ശൂലേ ക്ഷിപാമഹേ
വൃക്കോദരൻ എപ്പോഴും ഞങ്ങളോടൊപ്പം മത്സരിക്കുന്നു; അവൻ തോട്ടത്തിലെ തണലിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ, അവനെ വെള്ളത്തിൽ കുത്തി വീഴ്ത്താം.
തതോ ജലവിഹാരാര്ഥം കാരയാമാസ ഭാരത। പ്രമാണകോട്യാമുദ്ദേശേ സ്ഥലം കിംചിദുപേത്യ ഹ
പിന്നീട്, ജലക്രീഡക്ക് വേണ്ടി, ഭാരതപുത്രാ, അവർ ഒരു നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത്, തോട്ടത്തിൻ സമീപം, കൂടിച്ചേർന്നു.
ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം ച പേയം ച ചോഷ്യം ലേഹ്യമഥാപി ച। ഉപപാദിതം നരൈസ്തത്ര കുശലൈഃ സൂദകര്മണി
അവിടെ, ഭക്ഷണവും വിഭവങ്ങളും കുടിക്കാൻ, ചൂഷിക്കാൻ, ലേഹ്യങ്ങൾ എന്നിവയും, പാചകത്തിൽ നിപുണരായ ആളുകൾ ഒരുക്കി.
ന്യവേദയംസ്തത്പുരുഷാ ധാര്തരാഷ്ട്രായ വൈ തദാ। തതോ ദുര്യോധനസ്തത്ര പാണ്ഡവാനാഹ ദുര്മതിഃ
അപ്പോൾ ആ സേവകർ ആ വിവരം ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനോട് അറിയിച്ചു; പിന്നെ ദുഷ്ടനായ ദുര്യോധനൻ അവിടെ പാണ്ഡവന്മാരോട് സംസാരിച്ചു.