ഭര്ത്രാ തു മരണം സാര്ധം ഫലവന്നാത്ര സംശയഃ। യുവാഭ്യാം ദുഷ്കരം ചൈതദ്വദന്തി ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ
ഭര്ത്താവിനൊപ്പം മരിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണെന്ന് സംശയമില്ല; എന്നാല് ഇത് യുവാക്കളായ നിങ്ങള്ക്ക് ചെയ്യാന് വളരെ പ്രയാസമാണെന്ന് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണര് പറയുന്നു.
മൃതേ ഭര്തരി സാധ്വീ സ്ത്രീ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതേ സ്ഥിതാ। യമൈശ്ച നിയമൈഃ പൂതാ മനോവാക്കായജൈഃ ശുഭാ
ഭര്ത്താവ് മരിച്ചശേഷം ബ്രഹ്മചാര്യവ്രതത്തില് ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്ന സതീസ്ത്രീ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും ശുദ്ധമായ ചിന്ത, വാക്ക്, കര്മ്മങ്ങളിലും ശുദ്ധയാകുമ്പോള്, അവള് ഭാഗ്യവതിയാണ്.
ഭര്താരം ചിന്തയന്തീ സാ ഭര്താരം നിസ്തരേച്ഛുഭാ। താരിതശ്ചാപി ഭര്താ സ്യാദാത്മാ പുത്രസ്തഥൈവ ച
ഭര്ത്താവിനെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന ആ ഭാഗ്യവതി ഭര്ത്താവിനെ രക്ഷിക്കാനും, ഭര്ത്താവും അവളും മകനും മോചനം നേടാനും കഴിയും.
തസ്മാഞ്ജീവിതമേവൈതദ്യുവയോര്വിദ്മ ശോഭനമ്
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങള് ഇരുവരും ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും ഉചിതമെന്ന് ഞങ്ങള് കരുതുന്നു.
യഥാ പാണ്ഡോസ്തു നിര്ദേശസ്തഥാ വിപ്രഗണസ്യ ച। ആജ്ഞാ ശിരസി നിക്ഷിപ്താ കരിഷ്യാമി ച തത്തഥാ
പാണ്ഡുവിന്റെ കല്പനയും ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തിന്റെ ആജ്ഞയും എന്റെ മേല് വെച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനനുസരിച്ച് ഞാന് പ്രവര്ത്തിക്കും.
യദാദ്ദുര്ഭഗവന്തോഽപി തന്മന്യേ ശോഭനം പരമ്। ഭര്തുശ്ച മമ പുത്രാണാമാത്മനശ്ച ന സംശയഃ
ദുരിതം വന്നാലും, ഇതാണ് ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു—എന്റെ ഭര്ത്താവിനും മക്കള്ക്കും എനിക്കും സംശയമില്ല.
കുന്തീ സമര്ഥാ പുത്രാണാം യോഗക്ഷേമസ്യ ധാരണേ। അസ്യാ ഹി ന സമാ ബുദ്ധ്യാ യദ്യപി സ്യാദരുന്ധതീ
കുന്തി മക്കളുടെ ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും നിര്വഹിക്കാന് കഴിവുള്ളവളാണ്; ബുദ്ധിയില് ആരും അവളെ തുല്യരല്ല, അരുന്ധതിയേയും പോലും.
കുന്ത്യാശ്ച വൃഷ്ണയോ നാഥാഃ കുന്തിഭോജസ്തഥൈവ ച। നാഹം ത്വമിവ പുത്രാണാം സമര്ഥാ ധാരണേ തഥാ
കുന്തിക്ക് വൃഷ്ണികളും കുന്തിഭോജനും രക്ഷകന്മാരാണ്; പക്ഷേ, ഞാന് നിങ്ങളെപ്പോലെ മക്കളെ സംരക്ഷിക്കാന് കഴിയുന്നവളല്ല.
സാഽഹം ഭര്താരമന്വിഷ്യേ സംതൃപ്താ നാപി ഭോഗതഃ। ഭര്തൃലോകസ്യ തു ജ്യേഷ്ഠാ ദേവീ മാമനുമന്യതാമ്
ഞാന് ഭോഗത്തില് തൃപ്തിയില്ലാതെ ഭര്ത്താവിനെ അനുഗമിക്കുകയാണ്; ഭര്ത്തൃലോകത്തിലെ പ്രധാന ദേവിയായ കുന്തി എന്നെ അനുമതിക്കട്ടെ.
ധര്മജ്ഞസ്യ കൃതജ്ഞസ്യ സത്യസന്ധസ്യ ധീമതഃ। പാദൌ പരിചരിഷ്യാമി തഥാര്യാഽദ്യാനുമന്യതാമ്
ധര്മ്മവും കൃതജ്ഞതയും സത്യവും ബുദ്ധിയും ഉള്ള ഭര്ത്താവിന്റെ പാദങ്ങള് ഞാന് സേവിക്കും; മഹതിയായ കുന്തി ഇന്ന് എന്നെ അനുമതിക്കട്ടെ.
ഏവമുക്ത്വാ തദാ രാജന്മദ്രരാജസുതാ ശുഭാ। ദദൌ കുന്ത്യൈ യമൌ മാദ്രീ ശിരസാഽഭിപ്രണമ്യ ച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, രാജാവേ, മദ്രരാജകുമാരി മാദ്രി കുന്തിക്ക് യമജന്മാരായ ഇരട്ടക്കുട്ടികളെ തലകുനിഞ്ഞ് ഏല്പ്പിച്ചു.
അഭിവാദ്യ മഹര്ഷീന്സാ പരിഷ്വജ്യ ച പാണ്ഡവാന്। മൂര്ധ്ന്യുപാഘ്രായ ബഹുശഃ പാര്ഥാനാത്മസുതൌ തദാ
മഹർഷിമാരെ വന്ദിച്ച്, പാണ്ഡവന്മാരെ അണുകെട്ടി, മാദ്രി തന്റെ രണ്ടു മക്കളെ തലയില് പലതവണ മുത്തമിട്ടു.
ഹസ്തേ യുധിഷ്ഠിരം ഗൃഹ്യ മാദ്രീ വാക്യമഭാഷത। കുന്തീ മാതാ അഹം ധാത്രീ യുഷ്മാകം തു പിതാ മൃതഃ
യുധിഷ്ഠിരന്റെ കൈ പിടിച്ച് മാദ്രി പറഞ്ഞു: 'കുന്തിയാണ് നിങ്ങളുടെ അമ്മ, ഞാന് ധാത്രി മാത്രം, നിങ്ങളുടെ അച്ഛന് ഇനി ഇല്ല.'
യുധിഷ്ഠിരഃ പിതാ ജ്യേഷ്ഠശ്ചതുര്ണാം ധര്മതഃ സദാ। വൃദ്ധാദ്യുപാസനാസക്താഃ സത്യധര്മപരായണാഃ
യുധിഷ്ഠിരന് നാലുപേരിലും മൂത്തവനും ധര്മ്മത്തില് പിതാവുമാണ്; മൂപ്പന്മാരെ സേവിക്കാനും സത്യധര്മ്മത്തില് ഉറച്ചിരിക്കാനും നിങ്ങള് ശ്രമിക്കണം.
താദൃശാ ന വിനശ്യന്തി നൈവ യാന്തി പരാഭവമ്। തസ്മാത്സര്വേ കുരുധ്വം വൈ ഗുരുവൃത്തിമതന്ദ്രിതാഃ
ഇങ്ങനെയുള്ളവര് ഒരിക്കലും നശിക്കുകയില്ല, തോല്വിയും വരികയില്ല; അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങള് എല്ലാവരും ഗുരുക്കളുടെ സേവനത്തില് ശ്രദ്ധയോടെ നിലകൊള്ളണം.
ഋഷീണാം ച പൃഥായാശ്ച നമസ്കൃത്യ പുനഃപുനഃ। ആയാസകൃപണാ മാദ്രീ പ്രത്യുവാച പൃഥാം തദാ
മഹർഷിമാരെയും പൃഥയെയും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദിച്ച്, ദുഃഖഭാരമായ മാദ്രി അപ്പോള് പൃഥയോട് പറഞ്ഞു.
ഋഷീണാം സംനിധാവേഷാം യഥാ വാഗഭ്യുദീരിതാ। ദിദൃക്ഷമാണായാഃ സ്വര്ഗം ന മമൈഷാ വൃഥാ ഭവേത്
മഹർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില് ഈ വാക്കുകള് പറഞ്ഞതുപോലെ, സ്വര്ഗ്ഗം കാണാനുള്ള എന്റെ ആഗ്രഹം ഫലവതാകട്ടെ.
ധന്യാ ത്വമസി വാര്ഷ്ണേയി നാസ്തി സ്ത്രീ സദൃശീ ത്വയാ। വീര്യം തേജശ്ച യോഗം ച മാഹാത്മ്യം ച യശസ്വിനാമ്
നീ ഭാഗ്യശാലിയാണ് വൃഷ്ണികുലജാതയായ കുന്തി; നിന്നോട് തുല്യമായ സ്ത്രീ ഇല്ല. ശക്തിയും തേജസ്സും യോഗവും മഹത്വവും പ്രശസ്തിയുമെല്ലാം നിന്നില് ഉണ്ട്.
കുന്തി ദ്രക്ഷ്യസി പുത്രാണാം പഞ്ചാനാമമിതൌജസാമ്। ആര്യാ ചാപ്യഭിവാദ്യാ ച മമ പൂജ്യാ ച സര്വതഃ
കുന്തി, നീ അപ്പാരമായ ശക്തിയുള്ള നിന്റെ അഞ്ചു മക്കളെ കാണും; അവളും എനിക്ക് എല്ലായിടത്തും ആദരവും ബഹുമാനവും ലഭിക്കുന്ന മഹിളയുമാണ്.
ജ്യേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ ത്വം ദേവി ഭൂഷിതാ സ്വഗുണൈഃ ശുഭൈഃ। അഭ്യനുജ്ഞാതുമിച്ഛാമി ത്വയാ യാവനന്ദിനി
ദേവി, നീ മുതിർന്നതും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്, നിന്റെ നല്ല ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളാണ്; സന്തോഷമേ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് അനുമതി വാങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ധര്മം സ്വര്ഗം ച കീര്തിം ച ത്വത്കൃതേഽഹമവാപ്നുയാമ്। യഥാ തഥാ വിധത്സ്വേഹ മാ ച കാര്ഷീര്വിചാരണാം
നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ധർമ്മവും സ്വർഗ്ഗവും പ്രശസ്തിയും നേടട്ടെ; നീ ഇവിടെ മനസ്സിനനുസരിച്ച് ചെയ്യൂ, സംശയിക്കേണ്ട.
ബാഷ്പസംദിഗ്ധയാ വാചാ കുന്ത്യുവാച യശസ്വിനീ। അനുജ്ഞാതാഽസി കല്യാണി ത്രിദിവേ സങ്ഗമോഽസ്തു തേ
കണ്ണീരാൽ ശബ്ദം തളർന്ന കുന്തി പറഞ്ഞു: 'നല്ലവളേ, ഞാൻ നിന്നെ അനുമതിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്റെ ഐക്യം ഉണ്ടാകട്ടെ.'
ഭര്ത്രാ സഹ വിശാലിക്ഷി ക്ഷിപ്രമദ്യൈവ ഭാമിനി। സംഗതാസ്വര്ഗലോകേ ത്വം രമേഥാഃ ശാശ്വതീഃ സമാഃ
വിസാലമായ കണ്ണുള്ള ഭാമേ, ഭർത്താവിനൊപ്പം നീ ഇന്നു തന്നെ ദൈവലോകത്ത് ചേർന്ന്, ശാശ്വതമായ വർഷങ്ങൾ ആനന്ദത്തോടെ ജീവിക്കട്ടെ.
തതഃ പുരോഹിതഃ സ്നാത്വാ പ്രേതകര്മണി പാരഗഃ। ഹിരണ്യശകലാനാജ്യം തിലം ദധി ച തണ്ഡുലാന്
അതിനുശേഷം പുരോഹിതൻ കുളിച്ച്, പ്രേതകർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, പൊന്നിന്റെ തുക, നെയ്യ്, എള്ള്, തൈര്, അരി എന്നിവ കൊണ്ടുവന്നു.
ഉദകുമ്ഭാംശ്ച പരശും സമാനീയ തപസ്വിഭിഃ। അശ്വമേധാഗ്നിമാഹൃത്യ യഥാന്യായം സമന്തതഃ
അവൻ ജലപാത്രങ്ങളും ഒരു വെട്ടിയും തപസ്സുകാരോടൊപ്പം കൊണ്ടുവന്നു; അശ്വമേധയാഗത്തിലെ അഗ്നിയും ആചാരപ്രകാരം ഒരുക്കി.
കാശ്യപഃ കാരയാമാസ പാണ്ഡോഃ പ്രേതസ്യ താം ക്രിയാമ്। പുരോഹിതോക്തവിധിനാ പാണ്ഡോഃ പുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
കശ്യപൻ പാണ്ഡുവിന്റെ പ്രേതകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി; പുരോഹിതൻ പറഞ്ഞതുപോലെ പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ യുധിഷ്ഠിരനും അതു ചെയ്തു.
തേനാഗ്നിനാഽദഹത്പാണ്ഡും കൃത്വാ ചാപി ക്രിയാസ്തദാ। രുദഞ്ഛോകാഭിസംതപ്തഃ പപാത ഭുവി പാണ്ഡവഃ
ആ അഗ്നിയിൽ പാണ്ഡുവിനെ ദഹിപ്പിച്ചു, ആ ചടങ്ങുകൾ നടത്തി; ദുഃഖത്തിൽ കരഞ്ഞ് പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ നിലത്തുവീണു.
ഋഷീന്പുത്രാന്പൃഥാം ചൈവ വിസൃജ്യ ച നൃപാത്മജ।' നമസ്കൃത്യ ചിതാഗ്നിസ്ഥം ധര്മപത്നീ നരര്ഷഭമ്
മഹർഷിമാരെയും മക്കളെയും പൃഥയെയും വിടപറഞ്ഞ്, ചിതയിൽ കിടക്കുന്ന തന്റെ ധർമ്മപത്നിയെയും പുരുഷശ്രേഷ്ഠനെയും നമസ്കരിച്ചു.
മദ്രരാജസുതാ തൂര്ണമന്വാരോഹദ്യശസ്വിനീ
മദ്രരാജന്റെ മകൾ, പ്രശസ്തയുള്ളവൾ, ഉടൻ അവന്റെ പിന്നാലെ ചിതയിൽ കയറി.
അഹതാമ്ബരസംവീതോ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോഽനഘഃ। ഉദകം കൃതവാംസ്തത്ര പുരോഹിതമതേ സ്ഥിതഃ
അക്ഷതവസ്ത്രം ധരിച്ച്, പാപരഹിതനായവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പുരോഹിതന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവിടെ ജലകർമ്മം ചെയ്തു.