പ്രനഷ്ടം ഭാരതം വംശം പാണ്ഡുനാ പുനരുദ്ധൃതമ്। തസ്മിംസ്തദാ വനഗതേ നഷ്ടം രാജ്യമരാജകമ്
ഭാരതവംശം ഒരിക്കൽ നശിച്ചപ്പോൾ, പാണ്ഡു അതിനെ വീണ്ടും ഉയർത്തി; അവൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, രാജ്യം രാജാവില്ലാതെ നഷ്ടമായി.
പുനര്നിഃസാരിതം ക്ഷത്രം പാണ്ഡുപുത്രൈശ്ച പഞ്ചഭിഃ। ഏതച്ഛ്രുത്വാഽനുമോദിത്വാ ഗന്തുമര്ഹസി ശങ്കര
ക്ഷത്രിയവർഗം വീണ്ടും പുറത്താക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ അഞ്ചു മക്കളാൽ അത് വീണ്ടും നിലനിന്നു; ഇതെല്ലാം കേട്ട് സമ്മതിച്ച്, ശങ്കരാ, നീ ഇപ്പോൾ പോകണം.
ദുഃസഹം ച തപഃ കൃത്വാ ലബ്ധ്വാ നോ ഭരതര്ഷഭ
കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, നാം നിന്നെ ലഭിച്ചു, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.
പുത്രലാഭസ്യ മഹതഃ ശുശ്രൂഷാദിഫലം ത്വയാ। ന ചാവാപ്തം കിംചിദേവ പുരാ ദശരഥോ യഥാ
നിന്റെ സേവനാദി ഫലമായ വലിയ സന്തോഷം നിനക്ക് ലഭിച്ചിട്ടില്ല; അതുപോലെ മുമ്പ് ദശരഥനും അതു നേടാനായിട്ടില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ യമൌ ചാപി വിലേപതുരഥാതുരൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, യമദ്വയരും ദുഃഖത്തിൽ ആകുലരായി വിലപിച്ചു.
അഹം ജ്യേഷ്ഠാ ധര്മപത്നീ ജ്യേഷ്ഠം ധര്മഫലം മമ। അവശ്യം ഭാവിനോ ഭാവാന്മാ മാം മാദ്രി നിവര്തയ
ഞാൻ മുതിർന്ന ഭാര്യയും, ധർമ്മഫലത്തിൽ ആദ്യവതിയും ആകുന്നു; ഭാവിയിൽ സംഭവിക്കേണ്ടത് തീർച്ചയായാണ് സംഭവിക്കുക—മാദ്രി, എന്നെ തടയരുത്.
അന്വിഷ്യാമീഹ ഭര്താരമഹം പ്രേതവശം ഗതമ്। ഉത്തിഷ്ഠ ത്വം വിസൃജ്യൈനമിമാന്രക്ഷസ്വ ദാരകാന്
ഇവിടെ മരിച്ച ഭർത്താവിനെ ഞാൻ അന്വേഷിക്കും; നീ എഴുന്നേറ്റ്, ഇവരെ വിട്ടു, ഈ കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കൂ.
അവാപ്യ പുത്രാംല്ലബ്ധാര്ഥാന്വീരപത്നീത്വമര്ഥയേ
മക്കളെ ലഭിച്ച്, എന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, ഞാൻ ഇനി വീരപത്നിയുടെ പാത തേടുന്നു.
അഹമേവാനുയാസ്യാമി ഭര്താരമപലാപിനമ്। ന ഹി തൃപ്താഽസ്മി കാമാനാം ജ്യേഷ്ഠാ മാമനുമന്യതാമ്
ഞാൻ മാത്രം എന്റെ ഭർത്താവിനെ പിന്തുടരുന്നു; ഇച്ഛകളിൽ ഞാൻ തൃപ്തിയായിട്ടില്ല—മുതിർന്നവളേ, എന്നെ അനുമതിക്കണം.
മാം ചാഭിഗമ്യ ക്ഷീണോഽയം കാമാദ്ഭരതസത്തമഃ। സമുച്ഛിദ്യാമി തത്കാമം കഥം നു യമസാദനേ
നീ എന്നെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ഈ ഭാരതശ്രേഷ്ഠൻ ആഗ്രഹത്തിൽ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു; യമലോകത്തിൽ ആ ആഗ്രഹം ഞാൻ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കും?
മമ ഹതോര്ഹി രാജാഽയം ദിവം രാജര്പിസത്തമഃ। ന ചൈവ താദൃശീ ബുദ്ധിര്ബാന്ധവാശ്ച ന താദൃശാഃ
എന്റെ രാജാവ് കൊല്ലപ്പെട്ട് സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി; എന്റെ മനസ്സും ബന്ധുക്കളും അങ്ങനെ ആകുന്നില്ല.
ന ചോത്സഹേ ധാരയിതും പ്രാണാന്ഭര്ത്രാ വിനാ കൃതാ। തസ്മാത്തമനുയാസ്യാമി യാന്തം വൈവസ്വതക്ഷയമ്
ഭർത്താവില്ലാതെ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല; അതുകൊണ്ട്, വൈവസ്വതന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന ഭർത്താവിനെ ഞാൻ പിന്തുടരും.
വര്തേയം ന സമാം വൃത്തിം ജാത്വഹം ന സുതേഷു തേ। തഥാഹി വര്തമാനാം മാമധര്മഃ സംസ്പൃശേന്മഹാന്
നിന്റെ മക്കളോടൊപ്പം ഞാൻ ഒരുപോലെ ജീവിക്കാൻ ഒരിക്കലും കഴിയില്ല; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ വലിയ അധർമ്മം എന്നെ സ്പർശിക്കും.
തസ്മാന്മേ സുതയോര്ദേവി വര്തിതവ്യം സ്വപുത്രവത്। അന്വേഷ്യാമി ച ഭര്താരം വ്രജന്തം യമസാദനമ്
അതുകൊണ്ട്, രാജ്ഞിയേ, ഞാൻ നിന്റെ മക്കളോടും എന്റെ മക്കളെപ്പോലെ പെരുമാറണം; ഭർത്താവിനെ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ഞാൻ അന്വേഷിക്കും.
മാം ഹി കാമയമാനോഽയം രാജാ പ്രേതവശം ഗതഃ। രാജ്ഞഃ ശരീരേണ സഹ മാമപീദം കലേവരമ്
രാജാവ് എന്നെ ആഗ്രഹിച്ച്, പ്രേതലോകത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു; രാജാവിന്റെ ശരീരത്തോടൊപ്പം എന്റെ ശരീരവും കൂടെ പോകട്ടെ.
ദഗ്ധവ്യം സുപ്രതിച്ഛന്നം ത്വേതദാര്യേ പ്രിയം കുരു। ദാരകേഷ്വപ്രമത്താ ത്വം ഭവേശ്ചാഭിഹിതാ മയാ। അതോഽഹം ന പ്രപശ്യാമി സംദേഷ്ടവ്യം ഹിതം തവ
നന്നായി മറച്ചിട്ട് എന്റെ ശരീരം ചിതയിൽ വെച്ച് ദഹിപ്പിക്കണം, ആര്യേ, ഇഷ്ടം ചെയ്യൂ; കുട്ടികളെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നോക്കണം, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ; അതിനാൽ, ഇനി നിന്നെ ഉപദേശിക്കാൻ ഒന്നുമില്ല.
ഋഷയസ്താന്സമാശ്വാസ്യ പാണ്ഡവാന്സത്യവിക്രമാന്। ഊചുഃ കുന്തീം ച മാദ്രീം ച സമാശ്വാസ്യ തപസ്വിനഃ
മഹർഷിമാർ സത്യവീര്യശാലികളായ പാണ്ഡവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവർ കുന്തിയെയും മാദ്രിയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു, വ്രതനിഷ്ഠരായവരെ.
സുഭഗേ ബാലപുത്രാ തു ന മര്തവ്യം തഥംചന। പാണ്ഡവാംശ്ചാപി നേഷ്യാമഃ കുരുരാഷ്ട്രം പരന്തപാന്
സൗഭാഗ്യവതിയായവളേ, നിനക്ക് ബാല്യത്തിലുള്ള മക്കളുണ്ട്, അതിനാൽ ഒരു വിധത്തിലും മരിക്കരുത്; പാണ്ഡവന്മാരെ, ശത്രുനാശകരായവരെ, നാം കുറുരാജ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.
അധര്മേഷ്വര്ഥജാതേഷു ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച ലോഭവാന്। സ കദാചിന്ന വര്തേത പാണ്ഡവേഷു യഥാവിധി
അധർമ്മം ലാഭലോഭത്തിൽ ഉദിച്ചാൽ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ അതിലധികം ആഗ്രഹിക്കും; അപ്പോഴൊക്കെ പാണ്ഡവന്മാരോടു വേണ്ടവിധം പെരുമാറാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറാകാതിരിക്കും.
കുന്ത്യാശ്ച വൃഷ്ണയോ നാഥാഃ കുന്തിഭോജസ്തഥൈവ ച। മാദ്ര്യാശ്ച ബലിനാംശ്രേഷ്ഠഃ ശല്യോ ഭ്രാതാ മഹാരഥഃ
കുന്തിയുടെ രക്ഷകരായി വൃഷ്ണികളും കുന്തിഭോജനും ഉണ്ട്; മാദ്രിയുടെ രക്ഷകനായി ശക്തരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശല്യൻ, അവളുടെ സഹോദരൻ, മഹാരഥിയും ഉണ്ട്.
ഭര്ത്രാ തു മരണം സാര്ധം ഫലവന്നാത്ര സംശയഃ। യുവാഭ്യാം ദുഷ്കരം ചൈതദ്വദന്തി ദ്വിജപുങ്ഗവാഃ
ഭര്ത്താവിനൊപ്പം മരിക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണെന്ന് സംശയമില്ല; എന്നാല് ഇത് യുവാക്കളായ നിങ്ങള്ക്ക് ചെയ്യാന് വളരെ പ്രയാസമാണെന്ന് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണര് പറയുന്നു.
മൃതേ ഭര്തരി സാധ്വീ സ്ത്രീ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതേ സ്ഥിതാ। യമൈശ്ച നിയമൈഃ പൂതാ മനോവാക്കായജൈഃ ശുഭാ
ഭര്ത്താവ് മരിച്ചശേഷം ബ്രഹ്മചാര്യവ്രതത്തില് ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്ന സതീസ്ത്രീ, ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും ശുദ്ധമായ ചിന്ത, വാക്ക്, കര്മ്മങ്ങളിലും ശുദ്ധയാകുമ്പോള്, അവള് ഭാഗ്യവതിയാണ്.
ഭര്താരം ചിന്തയന്തീ സാ ഭര്താരം നിസ്തരേച്ഛുഭാ। താരിതശ്ചാപി ഭര്താ സ്യാദാത്മാ പുത്രസ്തഥൈവ ച
ഭര്ത്താവിനെ ഓര്ത്തുകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്ന ആ ഭാഗ്യവതി ഭര്ത്താവിനെ രക്ഷിക്കാനും, ഭര്ത്താവും അവളും മകനും മോചനം നേടാനും കഴിയും.
തസ്മാഞ്ജീവിതമേവൈതദ്യുവയോര്വിദ്മ ശോഭനമ്
അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങള് ഇരുവരും ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും ഉചിതമെന്ന് ഞങ്ങള് കരുതുന്നു.
യഥാ പാണ്ഡോസ്തു നിര്ദേശസ്തഥാ വിപ്രഗണസ്യ ച। ആജ്ഞാ ശിരസി നിക്ഷിപ്താ കരിഷ്യാമി ച തത്തഥാ
പാണ്ഡുവിന്റെ കല്പനയും ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തിന്റെ ആജ്ഞയും എന്റെ മേല് വെച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനനുസരിച്ച് ഞാന് പ്രവര്ത്തിക്കും.
യദാദ്ദുര്ഭഗവന്തോഽപി തന്മന്യേ ശോഭനം പരമ്। ഭര്തുശ്ച മമ പുത്രാണാമാത്മനശ്ച ന സംശയഃ
ദുരിതം വന്നാലും, ഇതാണ് ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഞാന് വിശ്വസിക്കുന്നു—എന്റെ ഭര്ത്താവിനും മക്കള്ക്കും എനിക്കും സംശയമില്ല.
കുന്തീ സമര്ഥാ പുത്രാണാം യോഗക്ഷേമസ്യ ധാരണേ। അസ്യാ ഹി ന സമാ ബുദ്ധ്യാ യദ്യപി സ്യാദരുന്ധതീ
കുന്തി മക്കളുടെ ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും നിര്വഹിക്കാന് കഴിവുള്ളവളാണ്; ബുദ്ധിയില് ആരും അവളെ തുല്യരല്ല, അരുന്ധതിയേയും പോലും.
കുന്ത്യാശ്ച വൃഷ്ണയോ നാഥാഃ കുന്തിഭോജസ്തഥൈവ ച। നാഹം ത്വമിവ പുത്രാണാം സമര്ഥാ ധാരണേ തഥാ
കുന്തിക്ക് വൃഷ്ണികളും കുന്തിഭോജനും രക്ഷകന്മാരാണ്; പക്ഷേ, ഞാന് നിങ്ങളെപ്പോലെ മക്കളെ സംരക്ഷിക്കാന് കഴിയുന്നവളല്ല.
സാഽഹം ഭര്താരമന്വിഷ്യേ സംതൃപ്താ നാപി ഭോഗതഃ। ഭര്തൃലോകസ്യ തു ജ്യേഷ്ഠാ ദേവീ മാമനുമന്യതാമ്
ഞാന് ഭോഗത്തില് തൃപ്തിയില്ലാതെ ഭര്ത്താവിനെ അനുഗമിക്കുകയാണ്; ഭര്ത്തൃലോകത്തിലെ പ്രധാന ദേവിയായ കുന്തി എന്നെ അനുമതിക്കട്ടെ.
ധര്മജ്ഞസ്യ കൃതജ്ഞസ്യ സത്യസന്ധസ്യ ധീമതഃ। പാദൌ പരിചരിഷ്യാമി തഥാര്യാഽദ്യാനുമന്യതാമ്
ധര്മ്മവും കൃതജ്ഞതയും സത്യവും ബുദ്ധിയും ഉള്ള ഭര്ത്താവിന്റെ പാദങ്ങള് ഞാന് സേവിക്കും; മഹതിയായ കുന്തി ഇന്ന് എന്നെ അനുമതിക്കട്ടെ.