ദുര്മദോ ദുര്വിഗാഹശ്ച വിവിത്സുര്വികടാനനഃ। ഊര്ണനാഭഃ സുനാഭശ്ച തഥാ നന്ദോപനന്ദകൌ
ദുര്മദൻ, ദുര്വിഗാഹൻ, വിവിത്സു, വികടാനനൻ, ഊർണനാഭൻ, സുനാഭൻ, നന്ദൻ, ഉപനന്ദൻ,
ചിത്രബാണശ്ചിത്രവര്മാ സുവര്മാ ദുര്വിമോചനഃ। അയോബാഹുര്മഹാബാഹുശ്ചിത്രാങ്ഗശ്ചിത്രകുണ്ഡലഃ
ചിത്രബാണൻ, ചിത്രവർമ്മൻ, സുവർമ്മൻ, ദുര്വിമോചനൻ, അയോബാഹു, മഹാബാഹു, ചിത്രാംഗൻ, ചിത്രകുണ്ഡലൻ,
ഭീമവേഗോ ഭീമബലോ ബലാകീ ബലവര്ധനഃ। ഉഗ്രായുധഃ സുഷേണശ്ച കുണ്ഡധാരോ മഹോദരഃ
ഭീമവേഗൻ, ഭീമബലൻ, ബാലാകി, ബാലവർദ്ധനൻ, ഉഗ്രായുധൻ, സുഷേണൻ, കുണ്ഡധാരൻ, മഹോദരൻ,
ചിത്രായുധോ നിഷങ്ഗീ ച പാശീ വൃന്ദാരകസ്തഥാ। ദൃഢവര്മാ ദൃഢക്ഷത്രഃ സോമകീര്തിരനൂദരഃ
ചിത്രായുധൻ, നിഷംഗി, പാശി, വൃന്ദാരകൻ, ദൃഢവർമ്മൻ, ദൃഢക്ഷത്രൻ, സോമകീർത്തി, അനൂദരൻ.
ദൃഢസന്ധോ ജരാസന്ധഃ സത്യസന്ധഃ സദഃ സുവാക്। ഉഗ്രശ്രവാ ഉഗ്രസേനഃ സേനാനീര്ദുഷ്പരാജയഃ
ജരാസന്ധൻ ഉറച്ച കൂട്ടുകെട്ടുകളുള്ളവനും, വാക്കിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും, സഭയിൽ മനോഹരമായി സംസാരിക്കുന്നവനും, ഭയങ്കരമായ പ്രശസ്തിയുള്ളവനും, വലിയ സൈന്യത്തിന്റെ ഉടമയും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ളവനുമാണ്.
അപരാജിതഃ കുണ്ഡശായീ വിശാലാക്ഷോ ദുരാധരഃ। ദൃഢഹസ്തഃ സുഹസ്തശ്ച വാതവേഗസുവര്ചസൌ
അജേയനും, കൂമ്പാരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവനും, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ളവനും, കീഴടക്കാൻ ദുഷ്കരനുമായവനും, ശക്തമായ കൈകളുള്ളവനും, കൈകളിൽ നൈപുണ്യമുള്ളവനും, കാറ്റുപോലെയുള്ള ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ളവനുമാണ്.
ആദിത്യകേതുര്ബഹ്വാശീ നാഗദത്തോഽഗ്രയായ്യപി। കവചീ ക്രഥനഃ കുണ്ഡീ കുണ്ഡധാരോ ധനുര്ധരഃ
സൂര്യന്റെ പതാക വഹിക്കുന്നവനും, അധികം ഭക്ഷിക്കുന്നവനും, പാമ്പുകളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവനും, ആദരത്തിന് അർഹനായവരിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ളവനും, കവചം ധരിച്ചവനും, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നവനും, മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ചവനും, അമ്പ് വലിക്കാൻ നൈപുണ്യമുള്ളവനുമാണ്.
ഉഗ്രഭീമരഥൌ വീരൌ വീരബാഹുരലോലുപഃ। അഭയോ രൌദ്രകര്മാ ച തഥാ ദൃഢരഥാശ്രയഃ
രഥത്തിൽ ഭയങ്കരനും ഭയാനകവുമാണ്, വീര്യശാലിയും ശക്തമായ കൈകളുള്ളവനും, തൃപ്തരാകാത്തവനും, ഭയമില്ലാത്തവനും, ക്രൂരമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനും, തന്റെ രഥത്തിൽ ഉറച്ച നിലപാടുള്ളവനുമാണ്.
അനാധൃഷ്യഃ കുണ്ഡഭേദീ വിരാവീ ചിത്രകുണ്ഡലഃ। പ്രമഥശ്ച പ്രമാഥീ ച ദീര്ഘരോമശ്ച വീര്യവാന്
ആളുകൾ കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്തവനും, കുണ്ഡലങ്ങൾ തകർക്കുന്നവനും, ഉച്ചത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നവനും, മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ചവനും, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനും തകർക്കുന്നവനും, നീണ്ട മുടിയുള്ളവനും, ധൈര്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞവനുമാണ്.
ദീര്ഘബാഹുര്മഹാബാഹുര്വ്യൂഢോരാഃ കനകധ്വജഃ। കുണ്ഡാശീ വിരാജാശ്ചൈവ ദുഃശലാ ച ശതാധികാ
നീണ്ട കൈകളുള്ളവനും, മഹാശക്തിയുള്ളവനും, വിശാലമായ നെഞ്ചുള്ളവനും, പൊന്നിന്റെ പതാക വഹിക്കുന്നവനും, കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനും, പ്രകാശം പകർന്നുനിൽക്കുന്നവനും, ശതത്തേക്കാൾ മേൽപെട്ട ദുഃശലയും അവിടെയുണ്ട്.
ഇതി പുത്രശതം രാജന്കന്യാ ചൈവ ശതാധികാ। നാമധേയാനുപൂര്വ്യേണ വിദ്ധി ജന്മക്രമം നൃപ
ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, നൂറ് പുത്രന്മാരും, അതിലുപരി നൂറ് ഒന്നു മക്കളായ പെൺമക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ പേരുകളും ജനനക്രമവും ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ മനസ്സിലാക്കുക.
സര്വേ ത്വതിരഥാഃ ശൂരാഃ സര്വേ യുദ്ധവിശാരദാഃ। സര്വേ വേദവിദശ്ചൈവ സര്വേ സര്വാസ്ത്രകോവിദാഃ
അവരൊക്കെയും മഹാരഥികളും വീരന്മാരുമായിരുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, വേദങ്ങൾ പഠിച്ചവരും, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും നൈപുണ്യമുള്ളവരുമായിരുന്നു.
സര്വേഷാമനുരൂപാശ്ച കൃതാ ദാരാ മഹീപതേ। ധൃതരാഷ്ട്രേണ സമയേ പരീക്ഷ്യ വിവിവന്നൃപ
അവരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും അനുയോജ്യമായ ഭാര്യമാരെ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ ശരിയായ സമയത്ത്, സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചശേഷം തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ദുഃശലാം ചാപി സമയേ ധൃതരാഷ്ട്രോ നരാധിപഃ। ജയദ്രഥായ പ്രദദൌ വിധിനാ ഭരതര്ഷഭ
ശരിയായ സമയത്ത്, രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ തന്റെ മകൾ ദുഃശലയെ, ആചാരപ്രകാരം ജയദ്രഥനു നൽകിയിരുന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
ഇതി പുത്രശതം രാജന്യുയുത്സുശ്ച ശതാധികഃ। കന്യകാ ദുഃശലാ ചൈവ യഥാവത്കീര്തിതം മയാ
ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, നൂറ് പുത്രന്മാരും, യുയുത്സു ചേർത്ത് നൂറ് ഒന്ന് ആകുന്ന പുത്രന്മാരും, ദുഃശല എന്ന മകളും, ഞാൻ യഥാവിധി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജാതേ ബലവതാം ശ്രേഷ്ഠേ പാണ്ഡുശ്ചിന്താപരോഽഭവത്। കഥമന്യോ മമ സുതോ ലോകേ ശ്രേഷ്ഠോ ഭവേദിതി
ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, പാണ്ഡു വലിയ ചിന്തയിൽ ആകുന്നു; എന്റെ മറ്റൊരു മകനും ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാകാൻ എങ്ങനെ കഴിയും എന്ന് ആലോചിച്ചു.
ദൈവേ പുരുഷകാരേ ച ലോകോഽയം സംപ്രതിഷ്ഠിതഃ। തത്ര ദൈവം തു വിധിനാ കാലയുക്തേന ലഭ്യതേ
ഈ ലോകം ദൈവത്തിലും മനുഷ്യശ്രമത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു; എന്നാൽ ദൈവീകഫലം വിധിക്കു അനുസരിച്ചുള്ള സമയത്താണ് ലഭിക്കുക.
ഇന്ദ്രോ ഹി രാജാ ദേവാനാം പ്രധാന ഇതി നഃ ശ്രുതമ്। അപ്രമേയബലോത്സാഹോ വീര്യവാനമിതദ്യുതിഃ
ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരുടെ രാജാവും പ്രധാനവുമാണെന്ന് നമ്മൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അളവുകിട്ടാത്ത ശക്തിയും ഉത്സാഹവും ധൈര്യവും അതിയായ തേജസ്സും അവനുണ്ട്.
തം തോഷയിത്വാ തപസാ പുത്രം ലപ്സ്യേ മഹാബലമ്। യം ദാസ്യതി സ മേ പുത്രം സ വീരയാന്ഭവിഷ്യതി
അവനെ തപസ്സിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, ഞാൻ വലിയ ശക്തിയുള്ള ഒരു മകനു ജന്മം നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവൻ തന്ന മകൻ ധൈര്യശാലിയായിരിക്കും.
അമാനുഷാന്മാനുഷാംശ്ച സംഗ്രാമേ സ ഹനിഷ്യതി। കര്മണാ മനസാ വാചാ തസ്മാത്തപ്സ്യേ മഹത്തപഃ
അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ദൈവികരെയും മനുഷ്യരെയും പ്രവർത്തനത്തിലും ചിന്തയിലും വാക്കിലും ജയിക്കും; അതിനാൽ ഞാൻ വലിയ തപസ്സ് ആചരിക്കും.
തതഃ പാണ്ഡുര്മഹാരാജോ മന്ത്രയിത്വാ മഹര്ഷിഭിഃ। ദിദേശ കുന്ത്യാഃ കൌരവ്യോ വ്രതം സാംവത്സരം ശുഭമ്
അതിനുശേഷം മഹാരാജാവായ പാണ്ഡു മഹർഷിമാരുമായി ആലോചിച്ച്, കൗരവനായ കുന്തിക്ക് ഒരു വർഷം വിശുദ്ധ വ്രതം ആചരിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു.
ആത്മനാ ച മഹാബാഹുരേകപാദസ്ഥിതോഽഭവത്। ഉഗ്രം സ തപ ആസ്ഥായ പരമേണ സമാധിനാ
അവൻ തന്നെ, മഹാബാഹുവായ പാണ്ഡു, ഒരു കാലിൽ നില്ക്കുകയും, അത്യന്തം കടുത്ത തപസ്സും പരമമായ ഏകാഗ്രതയും ആചരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആരിരാധയിഷുര്ദേവം ത്രിദശാനാം തമീശ്വരമ്। സൂര്യേണ സഹ ധര്മാത്മാ പര്യതപ്യത ഭാരത
ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ധാർമ്മികനായവൻ സൂര്യനോടൊപ്പം കഠിനതപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു, ഭാരത.
പുത്രം തവ പ്രദാസ്യാമി ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായ ഒരു മകനെ ഞാൻ നിനക്കു നൽകും.
ബ്രാഹ്മണാനാം ഗവാം ചൈവ സുഹൃദാം ചാര്ഥസാധകമ്। ദുര്ഹൃദാം ശോകജനനം സര്വബാന്ധവനന്ദനമ്
അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പശുക്കൾക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ഉപകാരകരനാകും; ദുഷ്ടർക്കു ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുകയും എല്ലാ ബന്ധുക്കൾക്കും സന്തോഷം നൽകുകയും ചെയ്യും.
സുതം തേഽഗ്ര്യം പ്രദാസ്യാമി സര്വാമിത്രവിനാശനമ്। ഇത്യുക്തഃ കാരൈവോ രാജാ വാസവേന മഹാത്മനാ
എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ഉത്തമനായ മകനെ ഞാൻ നിനക്കു നൽകും — ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രൻ കുന്തിയുടെ ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞു.
ഉവാച കുന്തീം ധര്മാത്മാ ദേവരാജവചഃ സ്മരന്। ഉദര്കസ്തവ കല്യാണി തുഷ്ടോ ദേവഗണേശ്വരഃ
ദേവരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ ഓർത്ത് ധാർമ്മികനായവൻ കുന്തിയോട് പറഞ്ഞു: "സൗഭാഗ്യവതിയായേ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതി നിനക്കു സന്തോഷംകൊണ്ടിരിക്കുന്നു."
ദാതുമിച്ഛതി തേ പുത്രം യഥാ സംകല്പിതം ത്വയാ। അതിമാനുഷകര്മാണം യശസ്വിനമരിന്ദമമ്
നീ ആഗ്രഹിച്ചപോലെ, അതിമാനുഷിക പ്രവർത്തികളുള്ള, പ്രശസ്തനും ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനുമായ മകനെ ദേവൻ നിനക്കു നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നീതിമന്തം മഹാത്മാനമാദിത്യസമതേജസമ്। ദുരാധര്ഷം ക്രിയാവന്തമതീവാദ്ഭുതദര്ശനമ്
നീതിയുള്ളവനും മഹാത്മാവും സൂര്യനോട് സമമായ തേജസ്സുള്ളവനും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും പ്രവർത്തിയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും അത്ഭുതകരമായ രൂപമുള്ളവനുമായ മകനാണ് വരിക.
പുത്രം ജനയ സുശ്രോണി ധാമ ക്ഷത്രിയതേജസാമ്। ലബ്ധഃ പ്രസാദോ ദേവേന്ദ്രാത്തമാഹ്വയ ശുചിസ്മിതേ
സുന്ദരമായ അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, നീ ക്ഷത്രിയരുടെ തേജസ്സിന്റെ ആധാരമായ ഒരു മകനെ പ്രസവിക്കണം; ഇന്ദ്രന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചിട്ടുള്ളവളായ്കയാൽ അവനെ അങ്ങനെ വിളിക്കണം, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ.