കൈലാസാരോഹണം പ്രോക്തം യത്ര യക്ഷൈര്ബലോത്കടൈഃ। യുദ്ധമാസീന്മഹാഘോരം മണിമത്പ്രമുഖൈഃ സഹ
കൈലാസിൽ കയറിയതും, അവിടെ മണിമാൻ മുതലായ ശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുമായി ഭയാനകമായ യുദ്ധം നടന്നതും പറയുന്നു.
സമാഗമശ്ച പാണ്ഡൂനാം യത്ര വൈശ്രവണേന ച। സമാഗമശ്ചാര്ജുനസ്യ തത്രൈവ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
പാണ്ഡവന്മാർ വൈശ്രവണനുമായി കൂടിച്ചേർന്നതും, അർജുനൻ അവിടെ സഹോദരന്മാരെ വീണ്ടും കണ്ടതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
അവാപ്യ ദിവ്യാന്യസ്ത്രാണി ഗുര്വര്ഥം സവ്യസാചിനാ। നിവാതകവചൈര്യുദ്ധം ഹിരണ്യപുരവാസിഭിഃ
ഗുരുവിന്റെ ആവശ്യത്തിന് ദിവ്യായുധങ്ങൾ നേടിയശേഷം, സവ്യാസാചി നിവാതകവചന്മാരെയും ഹിരണ്യപുരവാസികളെയും നേരിട്ട് യുദ്ധം നടത്തി.
നിവാതകവചൈര്ഘോരൈര്ദാനവൈഃ സുരശത്രുഭിഃ। പൌലോമൈഃ കാലകേയൈശ്ച യത്ര യുദ്ധം കിരീടിനഃ
അവിടെ കിരീടധാരി ഭയങ്കരനായ നിവാതകവച ദാനവന്മാരെയും, പൗലോമന്മാരെയും കാലകേയന്മാരെയും നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
വധശ്ചൈഷാം സമാഖ്യാതോ രാജ്ഞസ്തേനൈവ ധീമതാ। അസ്ത്രസംദര്ശനാരമ്ഭോ ധര്മരാജസ്യ സന്നിധൌ
അവരുടെ വധവും, ധർമ്മരാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ആയുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചതും ആ ധീരനായ രാജാവാണ് വിവരിക്കുന്നത്.
പാര്ഥസ്യ പ്രതിഷേധശ്ഛ നാരദേന സുരര്ഷിണാ। അവരോഹണം പുനശ്ചൈവ പാണ്ഡൂനാം ഗന്ധമാദനാത്
പാർഥനെ ദേവർഷി നാരദൻ തടുത്തതും, പാണ്ഡവന്മാർ വീണ്ടും ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഭീമസ്യ ഗ്രഹണം ചാത്ര പര്വതാഭോഗവര്ഷ്മണാ। ഭുജഗേന്ദ്രേണ ബലിനാ തസ്മിന്സുഗഹനേ വനേ
ഭീമന്റെ ശരീരം പർവതത്തിന്റെ വളവുപോലെയായിരുന്നു. ആ കാടിന്റെ അകത്തളത്തിൽ ശക്തനായ പാമ്പ് രാജാവ് ഭീമനെ പിടികൂടിയ കഥ ഇവിടെ പറയുന്നു.
അമോക്ഷയദ്യത്ര ചൈനം പ്രശ്നാനുക്ത്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ। കാമ്യകാഗമനം ചൈവ പുനസ്തേഷാം മഹാത്മനാമ്
അവിടെ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചശേഷം മാത്രമാണ് ഭീമനെ മോചിപ്പിച്ചത്. അതുപോലെ മഹാത്മാക്കളായ അവർ വീണ്ടും കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
തത്രസ്ഥാംശ്ച പുനര്ദ്രഷ്ടും പാണ്ഡവാന്പരുഷര്ഷഭാന്। വാസുദേവസ്യാഗമനമത്രൈവ പരികീര്തിതമ്
അവിടെ പാർക്കുന്ന ഭാരതവംശത്തിലെ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവരെ വീണ്ടും കാണാൻ വാസുദേവൻ എത്തിയതും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മാര്കണ്ഡേയസമാസ്യായാമുപാഖ്യാനാനി സര്വശഃ। പൃഥോര്വൈന്യസ്യ യത്രോക്തമാഖ്യാനം പരമര്ഷിണാ
മാർകണ്ഡ്േയൻ പറഞ്ഞ എല്ലാ കഥകളും ഇവിടെ പറയുന്നു. അതിൽ വേനന്റെ മകനായ പൃഥുവിന്റെ കഥയും പരമർഷി പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.
സംവാദശ്ച സരസ്വത്യാസ്താര്ക്ഷ്യര്ഷേഃ സുമഹാത്മനഃ। മത്സ്യോപാഖ്യാനമത്രൈവ പ്രോച്യതേ തദനന്തരമ്
സരസ്വതിയും മഹാത്മാവായ താർക്ഷ്യമുനിയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവിടെ പറയുന്നു. അതിനുശേഷം മത്സ്യത്തിന്റെ കഥയും വിവരിക്കുന്നു.
മാര്കണ്ഡേയസമാസ്യാ ച പുരാണം പരികീര്ത്യതേ। ഐന്ദ്രദ്യുമ്നാമുപാഖ്യാനം തഥൈവാങ്ഗിരസം സ്മൃതമ്
മാർകണ്ഡ്േയൻ പറഞ്ഞ പുരാണവും, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നന്റെ കഥയും, അങ്ങിരസിന്റെ കഥയും ഇവിടെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.
പതിവ്രതായാശ്ചാഖ്യാനം തഥൈവാങ്ഗിരസം സ്മൃതമ്। ദ്രൌപദ്യാഃ കീര്തിതശ്ചാത്ര സംവാദഃ സത്യഭാമയാ
പതിവ്രതയുടെ കഥയും അങ്ങിരസിന്റെ കഥപോലെയാണ് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇവിടെയും ദ്രൗപദിയും സത്യഭാമയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം പറയുന്നു.
പുനര്ദ്വൈതവനം ചൈവ പാണ്ഡവാഃ സമുപാഗതാഃ। ഘോഷയാത്രാ ച ഗന്ധര്വൈര്യത്ര ബദ്ധഃ സുയോധനഃ
പാണ്ഡവർ വീണ്ടും ദ്വൈതവനത്തിലേക്ക് എത്തിയതും, അവിടെ ഗന്ധർവന്മാർ നടത്തിയ പശുയാത്രയും, സുവ്യോധനൻ അവരാൽ പിടിക്കപ്പെട്ടതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഹ്രിയമാണസ്തു മന്ദാത്മാ മോക്ഷിതോഽസൌ കിരീടിനാ। ധര്മരാജസ്യ ചാത്രൈവ മൃഗസ്വപ്നനിദര്ശനാത്
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന അവിവേകിയാവൻ അർജുനൻ മോചിപ്പിച്ചു. ധർമ്മരാജാവിന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ മൃഗം കാണുന്ന സംഭവവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
കാമ്യകേ കാനനശ്രേഷ്ഠേ പുനര്ഗമനമുച്യതേ। വ്രീഹിദ്രൌണികമാഖ്യാനമത്രൈവ ബഹുവിസ്തരമ്
കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് വീണ്ടും മടങ്ങിയെത്തിയതും, വൃഹിദ്രൗണികന്റെ കഥയും വളരെ വിശദമായി ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദുര്വാസസോഽപ്യുപാഖ്യാനമത്രൈവ പരികീര്തിതമ്। ജയദ്രഥേനാപഹാരോ ദ്രൌപദ്യാശ്ചാശ്രമാന്തരാത്
ദുർവാസസിന്റെ കഥയും, ജയദ്രഥൻ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ദ്രൗപദിയെ അപഹരിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
യത്രൈനമന്വയാദ്ഭീമോ വായുവേഗസമോ ജവേ। ചക്രേ ചൈനം പഞ്ചശിഖം യത്ര ഭീമോ മഹാബലഃ
അവിടെ വായുവിന്റെ വേഗംപോലെയുള്ള ഭീമൻ അവനെ പിന്തുടർന്നു. മഹാബലശാലിയായ ഭീമൻ അവനെ അഞ്ചു ചൂടുള്ളവനാക്കി.
രാമായണമുപാഖ്യാനമത്രൈവ ബഹുവിസ്തരമ്। യത്ര രാമേണ വിക്രമ്യ നിഹതോ രാവണോ യുധി
രാമായണത്തിന്റെ വിശാലമായ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു. അവിടെ രാമൻ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ സംഹരിച്ചു.
സാവിത്ര്യാശ്ചാപ്യുപാഖ്യാനമത്രൈവ പരികീര്തിതമ്। കര്ണസ്യ പരിമോക്ഷോഽത്ര കുണ്ഡലാഭ്യാം പുരംദരാത്
സാവിത്രിയുടെ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു. കർണ്ണന്റെ കുണ്ഡലങ്ങൾ ഇന്ദ്രൻ വിട്ടുതന്നതും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
യത്രാസ്യ ശക്തിം തുഷ്ടോഽസാവദാദേകവധായ ച। ആരണേയമുപാഖ്യാനം യത്ര ധര്മോഽന്വശാത്സുതമ്
അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ അവനൊരു വധത്തിനായി ശക്തിയ്ക്കൊടുത്തതും, അരണിയുടെ കഥയും, അവിടെ ധർമ്മൻ തന്റെ മകനെ പിന്തുടർന്നതും പറയുന്നു.
ജഗ്മുര്ലബ്ധവരാ യത്ര പാണ്ഡവാഃ പശ്ചിമാം ദിശമ്। ഏതദാരണ്യകം പര്വ തൃതീയം പരികീര്തിതമ്
അവിടെ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ശേഷം പാണ്ഡവർ പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലേക്കു പോയി. ഇതാണ് മൂന്നാമത്തെ ഭാഗമായ ആരണ്യകപർവം എന്നു പറയുന്നു.
അത്രാധ്യായശതേ ദ്വേ തു സംഖ്യയാ പരികീര്തിതേ। ഏകോനസപ്തതിശ്ചൈവ തഥാഽധ്യായാഃ പ്രകീര്തിതാഃ
ഇവിടെ ഇരുനൂറ് അധ്യായങ്ങൾ എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം അറുപത്തൊൻപതു അധ്യായങ്ങളും പറയുന്നു.
ഏകാദശ സഹസ്രാണി ശ്ലോകാനാം ഷട് ശതാനി ച। ചതുഃഷഷ്ടിസ്തഥാ ശ്ലോകാഃ പര്വണ്യസ്മിന്പ്രകീര്തിതാഃ
ഈ ഭാഗത്തിൽ പതിനൊന്നായിരത്തറുനൂറ് അറുപത്തിയഞ്ച് ശ്ലോകങ്ങൾ പറയുന്നു.
അതഃ പരം നിബോധേദം വൈരാടം പര്വ വിസ്തരമ്। വിരാടനഗരേ ഗത്വാ ശ്മശാനേ വിപുലാം ശമീമ്
ഇനി വൈരാടപർവത്തിന്റെ വിശദമായ കഥ കേൾക്കൂ. പാണ്ഡവന്മാർ വിരാടനഗരിയിലെ ശ്മശാനത്തിൽ വലിയ ശമീമരത്തിൽ തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ സംനിദധുസ്തത്ര പാണ്ഡവാ ഹ്യായുധാന്യുത। യത്ര പ്രവിശ്യ നഗരം ഛദ്മനാ ന്യവസംസ്തു തേ
അവിടെ സ്ഥലം കണ്ട ശേഷം പാണ്ഡവന്മാർ ആയുധങ്ങൾ ഒളിപ്പിച്ചു; പിന്നെ അവർ വ്യാജവേഷത്തിൽ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അവിടെ താമസിച്ചു.
പാഞ്ചാലീം പ്രാര്ഥയാനസ്യ കാമോപഹതചേതസഃ। ദുഷ്ടാത്മനോ വധോ യത്ര കീചകസ്യ വൃകോദരാത്
അവിടെ, കാമം പിടിച്ച കീചകൻ ദ്രൗപദിയെ വേട്ടയാടാൻ ശ്രമിച്ചു; അതേ സ്ഥലത്താണ് ദുഷ്ടനായ കീചകൻ ഭീമൻകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.
പാണ്ഡവാന്വേഷണാര്ഥം ച രാജ്ഞോ ദുര്യോധനസ്യ ച। ചാരാഃ പ്രസ്ഥാപിതാശ്ചാത്ര നിപുണാഃ സര്വതോദിശം
പാണ്ഡവന്മാരെ കണ്ടെത്താൻ രാജാവ് ദുര്യോധനൻ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും കഴിവുള്ള ചാരന്മാരെ അയച്ചു.
ന ച പ്രവൃത്തിസ്തൈര്ലബ്ധാ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്। ഗോഗ്രഹശ്ച വിരാടസ്യ ത്രിഗര്തൈഃ പ്രഥമം കൃതഃ
എന്നാൽ ആ ചാരന്മാർ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരെക്കുറിച്ച് ഒന്നും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല; അതിനുശേഷം ത്രിഗർത്തന്മാർ ആദ്യമായി വിരാടന്റെ പശുക്കളെ കവർന്നു.
യത്രാസ്യ യുദ്ധം സുമഹത്തൈരാസീല്ലോമഹര്ഷണമ്। ഹ്രിയമാണശ്ച യത്രാസൌ ഭീമസേനേന മോക്ഷിതഃ
അവിടെ വലിയ, രോമാഞ്ചം പകരുന്ന യുദ്ധം നടന്നു; പശുക്കളെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ഭീമസേനൻ അവയെ രക്ഷിച്ചു.