തത ഇഷ്ടേഽഹനി പ്രാപ്തേ മുഹൂര്തേ സാധുസംമതേ। `വിവാഹം കാരായാമാസ ഭീഷ്മഃ പാണ്ഡോര്മഹാത്മനഃ।' ജഗ്രാഹ വിധിവത്പാണിം മാദ്ര്യാഃ പാണ്ഡുര്നരാധിപഃ
ശുഭദിനം എത്തിയപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ മഹാത്മാവായ പാണ്ഡുവിന്റെ വിവാഹം നടത്തിച്ചു. പാണ്ഡു രാജാവ് വിധിപ്രകാരം മാദ്രിയുടെ കൈ പിടിച്ചു.
തതോ വിവാഹേ നിര്വൃത്തേ സ രാജാ കുരുനന്ദനഃ। സ്ഥാപയാമാസ താം ഭാര്യാം ശുഭേ വേശ്മനി ഭാമിനീം
വിവാഹം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, കൗരവരാജാവ് തന്റെ ഭാവനയുള്ള ഭാര്യയെ മനോഹരമായ ഭവനത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു.
സ താഭ്യാം വ്യചരത്സാര്ധം ഭാര്യാഭ്യാം രാജസത്തമഃ। കുന്ത്യാ മാദ്ര്യാ ച രാജേന്ദ്രോ യഥാകാമം യഥാസുഖമ്
കുന്തിയും മാദ്രിയും എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു ഭാര്യമാരോടൊപ്പം രാജശ്രേഷ്ഠൻ ഇഷ്ടാനുസരണം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
തതഃ സ കൌരവോ രാജാ വിഹൃത്യ ത്രിദശാ നിശാഃ। ജിഗീഷയാ മഹീം പാണ്ഡുര്നിരക്രാമത്പുരാത്പ്രഭോ
അങ്ങനെ മൂന്നു രാത്രികൾ കഴിഞ്ഞ്, ഭൂമിയെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച പാണ്ഡു രാജാവ് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
സ ഭീഷ്മപ്രമുഖാന്വൃദ്ധാനഭിവാദ്യ പ്രണമ്യ ച। ധൃതരാഷ്ട്രം ച കൌരവ്യം തഥാന്യാന്കുരുസത്തമാന്। ആമന്ത്ര്യ പ്രയയൌ രാജാ തൈശ്ചൈവാപ്യനുമോജിതഃ
ഭീഷ്മനെ മുൻപാക്കി മുതിർന്നവരെ ആദരിക്കുകയും വന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ധൃതരാഷ്ട്രനെയും മറ്റ് കൗരവശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും യാത്രയാക്കി, അവരിൽ നിന്നു അനുഗ്രഹം വാങ്ങി രാജാവ് പുറപ്പെട്ടു.
മങ്ഗലാചാരയുക്താഭിരാശീര്ഭിരഭിനന്ദിതഃ। ഗജവാജിരഥൌഘേന ബലേന മഹതാഽഗമത്
മംഗളാചാരങ്ങളോടെയും നല്ല ആശംസകളോടെയും അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട്, ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അദ്ദേഹം യാത്രയായി.
സ രാജാ ദേവഗര്ഭാഭോ വിജിഗീഷുര്വസുന്ധരാമ്। ഹൃഷ്ടപുഷ്ടബലൈഃ പ്രായാത്പാണ്ഡുഃ ശത്രൂനനേകശഃ
ദേവപുത്രനെപ്പോലെയുള്ള ആ രാജാവ്, പാണ്ഡു, ഭൂമിയെ ജയിക്കാൻ ഉത്സുകനായി സന്തോഷവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അനേകം ശത്രുക്കളെ നേരെ പുറപ്പെട്ടു.
പൂര്വമാഗസ്കൃതോ ഗത്വാ ദശാര്ണാഃ സമരേ ജിതാഃ। പാണ്ഡുനാ നരസിംഹേന കൌരവാണാം യശോഭൃതാ
ആദ്യം ദശാർണ ദേശത്ത് ചെന്നു, യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡു എന്ന നരസിംഹൻ, കൗരവരുടെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിച്ച് അവരെ ജയിച്ചു.
തതഃ സേനാമുപാദായ പാണ്ഡുര്നാനാവിധധ്വജാമ്। പ്രഭൂതഹസ്ത്യശ്വയുതാം പദാതിരഥസംകുലാമ്
അതിനുശേഷം പാണ്ഡു തന്റെ സൈന്യത്തെ ഒത്തുചേർത്ത്, വിവിധ പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ആനകളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ, പടയാളികളും രഥങ്ങളും കവിഞ്ഞ സൈന്യവുമായി പുറപ്പെട്ടു.
ആഗസ്കാരീ മഹീപാനാം ബഹൂനാം ബലദര്പിതഃ। ഗോപ്താ മഗധരാഷ്ട്രസ്യ ദീര്ഘോ രാജഗൃഹേ ഹതഃ
അനേകം രാജാക്കന്മാരിൽ ധൈര്യശാലിയായും ശക്തിയിൽ അഭിമാനിയുമായും മഗധരാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷകനായവനും ആയിരുന്ന അവൻ, ദീർഘമായ രാജഗൃഹ നഗരത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തതഃ കോശം സമാദായ വാഹനാനി ച ഭൂരിശഃ। പാണ്ഡുനാ മിഥിലാം ഗത്വാ വിദേഹാഃ സമരേ ജിതാഃ
അതിനുശേഷം നിധിയും അനേകം വാഹനങ്ങളും എടുത്ത്, പാണ്ഡു മിഥിലയിലേക്ക് പോയി, സമരത്തിൽ വിദേഹരെ ജയിച്ചു.
തഥാ കാശിഷു സുഹ്മേഷു പുണ്ഡ്രേഷു ച നരര്ഷഭ। സ്വബാഹുബലവീര്യേണ കുരൂണാമകരോദ്യശഃ
അങ്ങനെ കാശിയിൽ, സുഹ്മയിൽ, പുണ്ഡ്രദേശത്തും, തന്റെ ഭുജബലത്താൽ പാണ്ഡു കുരുക്കളുടെ മഹത്വം ഉയർത്തി.
തം ശരൌഘമഹാജ്വാലം ശസ്ത്രാര്ചിഷമരിന്ദമമ്। പാണ്ഡുപാവകമാസാദ്യ വ്യവഹ്യന്ത നരാധിപാഃ
അവനെ, അസ്ത്രശരങ്ങളുടെ ജ്വാലപോലും ശത്രുക്കളുടെ ശത്രുവുമായ പാണ്ഡുവിനെ നേരിട്ടപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാർ പിന്മാറി.
തേ സസേനാഃ സസേനേന വിധ്വംസിതബലാ നൃപാഃ। പാണ്ഡുനാ വശഗാഃ കൃത്വാ കുരുകര്മസു യോജിതാഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ സൈന്യം തകർത്തതോടെ, ആ രാജാക്കന്മാരെ അവൻ കീഴടക്കി, കുരുക്കളുടെ കാര്യങ്ങളിൽ ചേർത്തു.
തേന തേ നിര്ജിതാഃ സര്വേ പൃഥിവ്യാം സര്വപാര്ഥിവാഃ। തമേകം മേനിരേ ശൂരം ദേവേഷ്വിവ പുരന്ദരമ്
അവൻ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളെയും ജയിച്ചു; അവനെ ഏക വീരനായി, ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, അവർ കണക്കാക്കി.
തം കൃതാഞ്ജലയഃ സര്വേ പ്രണതാ വസുധാധിപാഃ। ഉപാജഗ്മുര്ധനം ഗൃഹ്യ രത്നാനി വിവിധാനി ച
അവനെ കാണാൻ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കൈകൂപ്പി, തലകുനിഞ്ഞ്, വിവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് വന്ദിച്ചു.
മണിമുക്താപ്രവാലം ച സുവര്ണം രജതം ബഹു। ഗോരത്നാന്യശ്വരത്നാനി രഥരത്നാനി കുഞ്ജരാന്
അവർ മണി, മുത്ത്, പവഴ, ധാരാളം പൊന്നും വെള്ളിയും, പശുക്കളുടെയും കുതിരകളുടെയും രത്നങ്ങൾ, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ എന്നിവയും കൊണ്ടുവന്നു.
ഖരോഷ്ട്രമഹിഷാംശ്ചൈവ യച്ച കിംചിദജാവികമ്। കമ്ലാജിനരത്നാനി രാങ്കവാസ്തരണാനി ച। തത്സര്വം പ്രതിജഗ്രാഹ രാജാ നാഗപുരാധിപഃ
കാമെലുകൾ, മഹിഷികൾ, മറ്റു മൃഗങ്ങൾ, താമരചർമ്മം, രാങ്കദേശത്ത് നിന്നുള്ള കംബളങ്ങൾ എന്നിവയും അവർ അർപ്പിച്ചു; ആ എല്ലാം നാഗപുരാധിപനായ രാജാവ് സ്വീകരിച്ചു.
തദാദായ യയൌ പാണ്ഡുഃ പുനര്മദിതവാഹനഃ। ഹര്ഷയിഷ്യന്സ്വരാഷ്ട്രാണി പുരം ച ഗജസാഹ്വയമ്
അവയെല്ലാം എടുത്ത്, പാണ്ഡു തന്റെ ഭംഗിയുള്ള വാഹനങ്ങളുമായി വീണ്ടും പുറപ്പെട്ടു; തന്റെ രാജ്യങ്ങളെയും ഗജസാഹ്വയമെന്ന നഗരത്തെയും സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ശാന്തനോ രാജസിംഹസ്യ ഭരതസ്യ ച ധീമതഃ। പ്രനഷ്ടഃ കീര്തിജഃ ശബ്ദഃ പാണ്ഡുനാ പുനരാഹൃതഃ
രാജസിംഹനായ ശാന്തനുവിന്റെയും ധീരനായ ഭാരതന്റെയും നഷ്ടപ്പെട്ട മഹത്വം പാണ്ഡു വീണ്ടും വീണ്ടെടുത്തു.
യേ പുരാ കുരുരാഷ്ട്രാണി ജഹ്രുഃ കുരുധനാനി ച। തേ നാഗപുരസിംഹേന പാണ്ഡുനാ കരദീകൃതാഃ
മുന്പ് കുരുരാജ്യങ്ങളും സമ്പത്തും കൈവശപ്പെടുത്തിയവരെ, നാഗപുരസിംഹനായ പാണ്ഡു കരം അടയ്ക്കുന്നവരാക്കി.
ഇത്യഭാഷന്ത രാജാനോ രാജാമാത്യാശ്ച സങ്ഗതാഃ। പ്രതീതമനസോ ഹൃഷ്ടാഃ പൌരജാനപദൈഃ സഹ
അങ്ങനെ, രാജാക്കന്മാരും മന്ത്രിമാരും ഒത്തുചേർന്ന്, ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെയും ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും, നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും ചേർന്ന് പറഞ്ഞു.
പ്രത്യുദ്യയുശ്ച തം പ്രാപ്തം സര്വേ ഭീഷ്മപുരോഗമാഃ। തേ നദൂരമിവാധ്വാനം ഗത്വാ നാഗപുരാലയാഃ
ഭീഷ്മനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാവരും പാണ്ഡുവിനെ വരവേൽക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു; നാഗപുരവാസികൾ ദീർഘദൂരം യാത്രചെയ്ത് അവനെ സ്വീകരിച്ചു.
ആവൃതം ദദൃശുര്ഹൃഷ്ടാ ലോകം ബഹുവിധൈര്ധനൈഃ। നാനായാനസമാനീതൈ രത്നൈരുച്ചാവചൈസ്തദാ
അവർ പലതരത്തിലുള്ള ധനസമ്പത്തുകളും, അനേകം വാഹനങ്ങളിൽ കൊണ്ടുവന്ന ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ ദേശം സന്തോഷത്തോടെ കണ്ടു.
ഹസ്ത്യശ്വരഥരത്നൈശ്ച ഗോഭിരുഷ്ട്രൈസ്തഥാഽഽവിഭിഃ। നാന്തം ദദൃശുരാസാദ്യ ഭീഷ്മേണ സഹ കൌരവാഃ
ആന, കുതിര, രഥ, പശു, ഒട്ടകം, ആട് എന്നിവയുടെ സമ്പത്ത് കൊണ്ട്, ഭീഷ്മനോടൊപ്പം കൌരവന്മാർക്ക് ആ ധനത്തിന് അറ്റം കാണാനായില്ല.
സോഽഭിവാദ്യ പിതുഃ പാദൌ കൌസല്യാനന്ദവര്ധനഃ। യഥാഽര്ഹം മാനയാമാസ പൌരജാനപദാനപി
കൌസല്യയുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിച്ച പാണ്ഡു, അച്ഛന്റെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ച് വന്ദിച്ചു; നഗരവാസികളെയും ഗ്രാമവാസികളെയും യോജ്യമായി ആദരിച്ചു.
പ്രമൃദ്യ പരരാഷ്ട്രാണി കൃതാര്ഥം പുനരാഗതമ്। പുത്രമാശ്ലിഷ്യ ഭീഷ്മസ്തു ഹര്ഷാദശ്രൂണ്യവര്തയത്
പാണ്ഡു ശത്രുരാജ്യങ്ങളെ കീഴടക്കി ലക്ഷ്യം നിറവേറ്റി തിരിച്ചു വന്നു. ഭീഷ്മൻ തന്റെ മകനെ അണക്കി സന്തോഷത്തിൽ കണ്ണുനീർ വീഴ്ത്തി.
സ തൂര്യശതശങ്ഖാനാം ഭേരീണാം ച മഹാസ്വനൈഃ। ഹര്ഷയന്സര്വശഃ പൌരാന്വിവേശ ഗജസാഹ്വയമ്
നൂറുകണക്കിന് തുര്യങ്ങൾ, ശംഖുകൾ, ഭേരി മുതലായവയുടെ മഹത്തായ ശബ്ദത്തോടെ നഗരവാസികളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു ഭീഷ്മൻ ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ധൃതരാഷ്ട്രാഭ്യനുജ്ഞാതഃ സ്വബാഹുവിജിതം ധനമ്। ഭീഷ്മായ സത്യവത്യൈ ച മാത്രേ ചോപജഹാര സഃ
ധൃതരാഷ്ട്രൻ അനുമതി നൽകിയതോടെ, പാണ്ഡു തന്റെ കൈശക്തിയാൽ നേടിയ ധനം ഭീഷ്മനും സത്യവതിക്കും അമ്മയ്ക്കും സമർപ്പിച്ചു.
വിദുരായ ച വൈ പാണ്ഡുഃ പ്രേഷയാമാസ തദ്ധനമ്। സുഹൃദശ്ചാപി ധര്മാത്മാ ധനേന സമതര്പയത്
പാണ്ഡു ആ ധനം വിദുരനും അയച്ചു. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ സുഹൃത്തുക്കളെയും ധനത്തോടെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.