തഥാക്ഷഹൃദയപ്രാപ്തിസ്തസ്മാദേവ മഹര്ഷിതഃ। ലോമശസ്യാഗമസ്തത്ര സ്വര്ഗാത്പാണ്ഡുസുതാന്പ്രതി
അതു പോലെ തന്നെ, മഹർഷിയിൽ നിന്നു യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചതുരശ്രക്കളിയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയതും, സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ലോമശൻ പാണ്ഡു പുത്രന്മാരുടെ അടുത്ത് എത്തിയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വനവാസഗതാനാം ച പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്। സ്വര്ഗേ പ്രവൃത്തിരാഖ്യാതാ ലോമശേനാര്ജുനസ്യ വൈ
വനവാസത്തിൽ കഴിയുന്ന മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർക്ക് ലോമശൻ അർജുനന്റെ സ്വർഗീയ പ്രവർത്തികൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സംദേശാദര്ജുനസ്യാത്ര തീര്ഥാഭിഗമനക്രിയാ। തീര്ഥാനാം ച ഫലപ്രാപ്തിഃ പുണ്യത്വം ചാപി കീര്തിതമ്
ഇവിടെ അർജുനന്റെ സന്ദേശവും, തീർത്ഥയാത്രയും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് പുണ്യം നേടുന്നതും, അവയുടെ വിശുദ്ധതയും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുലസ്ത്യതീര്ഥയാത്രാ ച നാരദേന മഹര്ഷിണാ। തീര്ഥയാത്രാ ച തത്രൈവ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാം
മഹർഷിയായ നാരദൻ പുലസ്ത്യ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തിയതും, അതുപോലെ തന്നെ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തിയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
തഥാ യജ്ഞവിഭൂതിശ്ച ഗയസ്യാത്ര പ്രകീര്തിതാ
ഇവിടെ ഗയയുടെ യജ്ഞത്തിന്റെ മഹത്വവും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആഗസ്ത്യമപി ചാഖ്യാനം യത്ര വാതാപിഭക്ഷണമ്। ലോപാമുദ്രാഭിപമനമപത്യാര്ഥമൃഷേസ്തഥാ
അഗസ്ത്യന്റെ കഥയും, വാതാപിയെ തിന്നതും, സന്താനാർത്ഥം ലോപാമുദ്രയുമായി അഗസ്ത്യൻ ചേർന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഋശ്യശൃങ്ഗസ്യ ചരിതം കൌമാരബ്രഹ്മചാരിണഃ। ജാമദഗ്ന്യസ്യ രാമസ്യ ചരിതം ഭൂരിതേജസഃ
കൗമാര ബ്രഹ്മചാരിയായ ഋശ്യശൃംഗന്റെ ജീവിതവും, മഹാതേജസ്വിയായ ജാമദഗ്ന്യപുത്രൻ രാമന്റെ പ്രവർത്തികളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
കാര്തവീര്യവധോ യത്ര ഹൈഹയാനാം ച വര്ണ്യതേ। പ്രഭാസതീര്ഥേ പാണ്ഡൂനാം വൃഷ്ണിഭിശ്ച സമാഗമഃ
കാർതവീര്യന്റെ വധവും, ഹേഹയന്മാരുടെ കഥയും, പ്രഭാസ തീർത്ഥത്തിൽ പാണ്ഡവർ വൃഷ്ണികൾക്കൊപ്പം കൂടിയതും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സൌകന്യമപി ചാഖ്യാനം ച്യവനോ യത്ര ഭാര്ഗവഃ। ശര്യാതിയജ്ഞേ നാസത്യൌ കൃതവാന്സോമപീഥിനൌ
സൗകന്യയുടെ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു, ഭൃഗുവംശജനായ ച്യവനൻ ശര്യാതിയുടെ യാഗത്തിൽ അശ്വിനീദേവന്മാരെ സോമപാനത്തിന് അർഹരാക്കി.
താഭ്യാം ച യത്ര സ മുനിര്യൌവനം പ്രതിപാദിതഃ। മാന്ധാതുശ്ചാപ്യുപാഖ്യാനം രാജ്ഞോഽത്രൈവപ്രകീര്തിതം
അവരാൽ ആ മുനി വീണ്ടും യൗവനം നേടിയതും, രാജാവ് മാംധാതാവിന്റെ കഥയും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
ജന്തൂപാഖ്യാനമത്രൈവ യത്ര പുത്രേണ സോമകഃ। പുത്രാര്ഥമയജദ്രാജാ ലേഭേ പുത്രശതം ച സഃ
ജന്തുവിന്റെ കഥയും ഇവിടെ പറയുന്നു, പുത്രസന്താനത്തിനായി സോമക രാജാവ് യാഗം നടത്തി നൂറു പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു.
തതഃ ശ്യേനകപോതീയമുപാഖ്യാനമനുത്തമമ്। ഇന്ദ്രാഗ്നീ യത്ര ധര്മശ്ചാപ്യജിജ്ഞാസഞ്ശിബിം നൃപമ്
ശ്യേനനും കപോതിയും സംബന്ധിച്ച അതുല്യമായ കഥയും ഇവിടെ വരുന്നു; ഇവിടെ ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും ധർമ്മനും ശിബി രാജാവിനെ പരീക്ഷിച്ചു.
അഷ്ടാവക്രീയമത്രൈവ വിവാദോ യത്ര ബന്ദിനാ। അഷ്ടാവക്രസ്യ വിപ്രര്ഷേര്ജനകസ്യാധ്വരേഽഭവത്
അഷ്ടാവക്രന്റെ കഥയും ബന്ദിയുമായുള്ള തർക്കവും, ജനകന്റെ യാഗത്തിൽ സംഭവിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
നൈയായികാനാം മുഖ്യേന വരുണസ്യാത്മജേന ച। പരാജിതോ യത്ര ബന്ദീ വിവാദേന മഹാത്മനാ
വരുൺപുത്രനായ ബന്ദി, തർക്കത്തിൽ മഹാത്മാവായ അഷ്ടാവക്രനാൽ പരാജയപ്പെട്ടു.
വിജിത്യ സാഗരം പ്രാപ്തം പിതരം ലബ്ധവാനൃഷിഃ। യവക്രീതസ്യ ചാഖ്യാനം രൈഭ്യസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ഗന്ധമാദനയാത്രാ ച വാസോ നാരായണാശ്രമേ
സമുദ്രം ജയിച്ച ശേഷം മുനി തന്റെ പിതാവിനെ കണ്ടു. യവക്രീതും മഹാത്മാവായ റൈഭ്യനും സംബന്ധിച്ച കഥകളും, ഗന്ധമാദനയാത്രയും നാരായണാശ്രമത്തിൽ താമസവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
നിയുക്തോ ഭീമസേനശ്ച ദ്രൌപദ്യാ ഗന്ധമാദനേ। വ്രജന്പഥി മഹാബാഹുര്ദൃഷ്ടവാന്പവനാത്മജമ്
ഭീമസേനൻ ദ്രൗപദിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം ഗന്ധമാദനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, വഴിയിൽ മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ വായുദേവപുത്രനെയും കണ്ടു.
കദലീഷണ്ഡമധ്യസ്ഥം ഹനൂമന്തം മഹാബലമ്। യത്ര മന്ദാരപുഷ്പാര്ഥേ നലിനീം താമധര്ഷയത്
കദളിവനത്തിന്റെ നടുവിൽ മഹാബലനായ ഹനുമാനെ, മന്ദാരപ്പൂക്കൾക്കായി ആ കമലസരസ്സിനെ അശാന്തമാക്കിയതും ഭീമൻ കണ്ടു.
യത്രാസ്യ യുദ്ധമഭവത്സുമഹദ്രാക്ഷസൈഃ സഹ। യക്ഷൈശ്ചൈവ മഹാവീര്യൈര്മണിമത്പ്രമുഖൈസ്തഥാ
അവിടെ ഭീമൻ ശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാരുമായി, മണിമാൻ മുതലായ മഹാവീര്യശാലിയായ യക്ഷന്മാരുമായി വലിയ യുദ്ധം നടത്തി.
ജടാസുരസ്യ ച വധോ രാക്ഷസസ്യ വൃകോദരാത്। വൃഷപര്വണോ രാജര്ഷേസ്തതോഽഭിഗമനം സ്മൃതമ്
വൃക്കോദരനാൽ രാക്ഷസനായ ജടാസുരന്റെ വധവും, പിന്നീട് വൃഷപർവ്വൻ എന്ന രാജർഷിയെ സമീപിച്ചതും ഇവിടെ ഓർമ്മിക്കുന്നു.
ആര്ഷ്ടിഷേണാശ്രമേ ചൈഷാം ഗമനം വാസ ഏവ ച। പ്രോത്സാഹനം ച പാഞ്ചാല്യാ ഭീമസ്യാത്ര മഹാത്മനഃ
ആർഷ്ടിഷേണന്റെ ആശ്രമത്തിൽ അവരുടെ യാത്രയും താമസവും, പാഞ്ചാലി ഭീമനു നൽകിയ ഉത്സാഹവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
കൈലാസാരോഹണം പ്രോക്തം യത്ര യക്ഷൈര്ബലോത്കടൈഃ। യുദ്ധമാസീന്മഹാഘോരം മണിമത്പ്രമുഖൈഃ സഹ
കൈലാസിൽ കയറിയതും, അവിടെ മണിമാൻ മുതലായ ശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുമായി ഭയാനകമായ യുദ്ധം നടന്നതും പറയുന്നു.
സമാഗമശ്ച പാണ്ഡൂനാം യത്ര വൈശ്രവണേന ച। സമാഗമശ്ചാര്ജുനസ്യ തത്രൈവ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
പാണ്ഡവന്മാർ വൈശ്രവണനുമായി കൂടിച്ചേർന്നതും, അർജുനൻ അവിടെ സഹോദരന്മാരെ വീണ്ടും കണ്ടതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
അവാപ്യ ദിവ്യാന്യസ്ത്രാണി ഗുര്വര്ഥം സവ്യസാചിനാ। നിവാതകവചൈര്യുദ്ധം ഹിരണ്യപുരവാസിഭിഃ
ഗുരുവിന്റെ ആവശ്യത്തിന് ദിവ്യായുധങ്ങൾ നേടിയശേഷം, സവ്യാസാചി നിവാതകവചന്മാരെയും ഹിരണ്യപുരവാസികളെയും നേരിട്ട് യുദ്ധം നടത്തി.
നിവാതകവചൈര്ഘോരൈര്ദാനവൈഃ സുരശത്രുഭിഃ। പൌലോമൈഃ കാലകേയൈശ്ച യത്ര യുദ്ധം കിരീടിനഃ
അവിടെ കിരീടധാരി ഭയങ്കരനായ നിവാതകവച ദാനവന്മാരെയും, പൗലോമന്മാരെയും കാലകേയന്മാരെയും നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
വധശ്ചൈഷാം സമാഖ്യാതോ രാജ്ഞസ്തേനൈവ ധീമതാ। അസ്ത്രസംദര്ശനാരമ്ഭോ ധര്മരാജസ്യ സന്നിധൌ
അവരുടെ വധവും, ധർമ്മരാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ആയുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചതും ആ ധീരനായ രാജാവാണ് വിവരിക്കുന്നത്.
പാര്ഥസ്യ പ്രതിഷേധശ്ഛ നാരദേന സുരര്ഷിണാ। അവരോഹണം പുനശ്ചൈവ പാണ്ഡൂനാം ഗന്ധമാദനാത്
പാർഥനെ ദേവർഷി നാരദൻ തടുത്തതും, പാണ്ഡവന്മാർ വീണ്ടും ഗന്ധമാദനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഭീമസ്യ ഗ്രഹണം ചാത്ര പര്വതാഭോഗവര്ഷ്മണാ। ഭുജഗേന്ദ്രേണ ബലിനാ തസ്മിന്സുഗഹനേ വനേ
ഭീമന്റെ ശരീരം പർവതത്തിന്റെ വളവുപോലെയായിരുന്നു. ആ കാടിന്റെ അകത്തളത്തിൽ ശക്തനായ പാമ്പ് രാജാവ് ഭീമനെ പിടികൂടിയ കഥ ഇവിടെ പറയുന്നു.
അമോക്ഷയദ്യത്ര ചൈനം പ്രശ്നാനുക്ത്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ। കാമ്യകാഗമനം ചൈവ പുനസ്തേഷാം മഹാത്മനാമ്
അവിടെ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചശേഷം മാത്രമാണ് ഭീമനെ മോചിപ്പിച്ചത്. അതുപോലെ മഹാത്മാക്കളായ അവർ വീണ്ടും കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.
തത്രസ്ഥാംശ്ച പുനര്ദ്രഷ്ടും പാണ്ഡവാന്പരുഷര്ഷഭാന്। വാസുദേവസ്യാഗമനമത്രൈവ പരികീര്തിതമ്
അവിടെ പാർക്കുന്ന ഭാരതവംശത്തിലെ വീരന്മാരായ പാണ്ഡവരെ വീണ്ടും കാണാൻ വാസുദേവൻ എത്തിയതും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
മാര്കണ്ഡേയസമാസ്യായാമുപാഖ്യാനാനി സര്വശഃ। പൃഥോര്വൈന്യസ്യ യത്രോക്തമാഖ്യാനം പരമര്ഷിണാ
മാർകണ്ഡ്േയൻ പറഞ്ഞ എല്ലാ കഥകളും ഇവിടെ പറയുന്നു. അതിൽ വേനന്റെ മകനായ പൃഥുവിന്റെ കഥയും പരമർഷി പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.