തഥാ തു രക്ഷിമാം തേഷാം ബ്രുവതാം സ തപോധനഃ। ന കിംചിദ്വചനം രാജന്നബ്രവീത്സാധ്വസാധു വാ
അവർ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ മഹാതപസ്സി ഒരു വാക്കും പറഞ്ഞില്ല, രാജാവേ, നല്ലതോ ചീത്തയോ ഒന്നും.
തതസ്തേ രാജപുരുഷാ വിചിന്വാനാസ്തമാശ്രമമ്। ദദൃശുസ്തത്ര ലീനാംസ്താംശ്ചോരാംസ്തദ്ദ്രവ്യമേവ ച
അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ ആളുകൾ ആ ആശ്രമം അന്വേഷിച്ച് അവിടെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന കള്ളന്മാരെയും അവർക്കു മോഷ്ടിച്ച വസ്തുക്കളെയും കണ്ടു.
തതഃ ശങ്കാ സമഭവദ്രക്ഷിണാം തം മുനിം പ്രതി। സംയമ്യൈനം തതോ രാജ്ഞേ ദസ്യൂംശ്ചൈവ ന്യവേദയന്
അപ്പോൾ ആ മഹർഷിയെ കുറിച്ച് രക്ഷകർക്ക് സംശയം തോന്നി. അവനെ പിടിച്ചു കെട്ടി, കള്ളന്മാരോടൊപ്പം രാജാവിനോട് വിവരിച്ചു.
തം രാജാ സഹ തൈശ്ചോരൈരന്വശാദ്വധ്യതാമിതി। സ രക്ഷിഭിസ്തൈരജ്ഞാതഃ ശൂലേ പ്രോതോ മഹാതപാഃ
അപ്പോൾ രാജാവ് ആ കള്ളന്മാരോടൊപ്പം ആ മഹർഷിക്കും മരണശിക്ഷ വിധിച്ചു. രക്ഷകർക്ക് അറിയാതെ ആ മഹാതപസ്സിയെ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റി.
തതസ്തേ ശൂലമാരോപ്യ തം മുനിം രക്ഷിണസ്തദാ। പ്രതിജഗ്മുര്മഹീപാലം ധനാന്യാദായ താന്യഥ
അപ്പോൾ രക്ഷകർ ആ മഹർഷിയെ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റി, ആ ധനം എടുത്ത് രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചുപോയി.
ശൂലസ്ഥഃ സ തു ധര്മാത്മാ കാലേന മഹതാ തതഃ। നിരാഹാരോഽപി വിപ്രര്ഷിര്മരണം നാഭ്യപദ്യത
അങ്ങനെ ദീർഘകാലം ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റിയിട്ടും ആ ധാർമ്മികനായ മഹർഷിക്ക് മരണം സംഭവിച്ചില്ല.
ധാരയാമാസ ച പ്രാണാനൃഷീംശ്ച സമുപാനയത്। ശൂലാഗ്രേ തപ്യമാനേന തപസ്തേന മഹാത്മനാ
അവൻ ജീവൻ നിലനിർത്തി, മറ്റു മഹർഷിമാരെ വിളിച്ചു. കൂമ്പാരത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ വേദന സഹിച്ചുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാവ് തപസ്സു നടത്തി.
സന്താപം പരമം ജഗ്മുര്മുനയസ്തപസാഽന്വിതാഃ। തേ രാത്രൌ ശകുനാ ഭൂത്വാ സന്നിപത്ത്യ തു ഭാരത। ദര്ശന്തോ യഥാശക്തി തമപൃച്ഛന്ദ്വിജോത്തമമ്
തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന മഹർഷിമാർക്ക് അത്യന്തം ദുഃഖം അനുഭവപ്പെട്ടു. ഭരതപുത്രാ, അവർ രാത്രിയിൽ പക്ഷികളായി ഒത്തുചേർന്നു, കഴിയുന്നതത്രയും ആ മഹർഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ ബ്രഹ്മന്കിം പാപം കൃതവാനസി। യേനേഹ സമനുപ്രാപ്തം ശൂലേ ദുഃഖഭയം മഹത്
ബ്രാഹ്മണാ, നീ ഏതു പാപം ചെയ്തു, ഇത്ര വലിയ ദു:ഖവും ഭയവും അനുഭവിക്കാൻ കൂമ്പാരത്തിൽ എത്തി എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തതഃ സ മുനിശാര്ദൂലസ്താനുവാച തപോധനാന്। ദോഷതഃ കം ഗമിഷ്യാമി ന ഹി മേഽന്യോപരാധ്യതി
അപ്പോൾ ആ മഹർഷിശ്രേഷ്ഠൻ അവിടെയുള്ള തപസ്സുകാരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ തെറ്റുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇതിൽപ്പെടുന്നത്; മറ്റാരും എനിക്ക് ദോഷം ചെയ്തിട്ടില്ല.'
തം ദൃഷ്ട്വാ രക്ഷിണസ്തത്ര തഥാ ബഹുതിഥേഽഹനി। ന്യവേദയംസ്തഥാ രാജ്ഞേ യഥാവൃത്തം നരാധിപ
അവനെ അങ്ങനെ ദീർഘദിനങ്ങൾക്കുശേഷം രക്ഷകർ കണ്ടു, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ രാജാവിനോട് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അറിയിച്ചു.
രാജാ ച തമൃഷിം ശ്രുത്വാ നിഷ്ക്രമ്യ സഹ മന്ത്രിഭിഃ। പ്രസാദയാമാസ തദാ ശൂലസ്ഥമൃഷിസത്തമമ്
അപ്പോൾ രാജാവ് ആ മഹർഷിയുടെ കാര്യം അറിഞ്ഞ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം പുറത്ത് ചെന്നു, കൂമ്പാരത്തിൽ കയറ്റിയിരുന്ന മഹർഷിശ്രേഷ്ഠനെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
യന്മയാഽപകൃതം മോഹാദജ്ഞാനാദൃഷിസത്തമ। പ്രസാദയേ ത്വാം തത്രാഹം ന മേ ത്വം ക്രോദ്ധുമര്ഹസി
'മഹർഷിശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ അജ്ഞാനത്താലോ മായയാലോ നിന്നോട് ചെയ്ത തെറ്റിനായി ഞാൻ നിന്നോട് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു; നീ എന്നോട് കോപിക്കേണ്ട.'
ഏവമുക്തസ്തതോ രാജ്ഞാ പ്രസാദമകരോന്മുനിഃ। കൃതപ്രസാദം രാജാ തം തതഃ സമവതാരയത്
അങ്ങനെ രാജാവ് പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹർഷി അവനെ ക്ഷമിച്ചു. രാജാവിന് ക്ഷമ ലഭിച്ചതിനുശേഷം, അവനെ കൂമ്പാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറക്കി.
അവതാര്യ ച ശൂലാഗ്രാത്തച്ഛൂലം നിശ്ചകര്ഷ ഹ। അശക്നുവംശ്ച നിഷ്ക്രഷ്ടും ശൂലം മൂലേ സ ചിച്ഛിദേ
കൂമ്പാരത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് അവനെ ഇറക്കി, കൂമ്പാരം പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; പക്ഷേ പുറത്തെടുക്കാൻ കഴിയാതെ, അതിന്റെ അടിയിൽ നിന്ന് മുറിച്ചു.
സ തഥാന്തര്ഗതേനൈവ ശൂലേന വ്യചരന്മുനിഃ। കണ്ഠപാര്ശ്വാന്തരസ്ഥേന ശങ്കുനാ മുനിരാചത്। പുഷ്പഭാജനധാരീ സ്യാദിതി ചിന്താപരോഽഭവത്
അങ്ങനെ കൂമ്പാരം ശരീരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ അവൻ സഞ്ചരിച്ചു. കഴുത്തിനും വശത്തും കൂമ്പാരത്തിന്റെ അഗ്രം കയറിയിരുന്നപ്പോൾ, മഹർഷി മനസ്സിൽ 'പുഷ്പങ്ങൾ വയ്ക്കാൻ ഒരു പാത്രം എടുക്കണം' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
സ ചാതിതപസാ ലോകാന്വിജിഗ്യേ ദുര്ലഭാന്പരൈഃ
അവൻ അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സുകൊണ്ട്, മറ്റുള്ളവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കാനാകാത്ത ലോകങ്ങൾ ജയിച്ചു.
അണീമാണ്ഡവ്യ ഇതി ച തതോ ലോകേഷു ഗീയതേ। സ ഗത്വാ സദനം വിപ്രോ ധര്മസ്യ പരമാര്ഥവിത്
അതിനാൽ, ജനങ്ങളിൽ അവനെ അണിമാണ്ഡവ്യൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ആ മഹാത്മാവ്, പരമാർത്ഥം അറിയുന്ന സന്യാസി, ധർമ്മന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
ആസനസ്ഥം തതോ ധര്മം ദൃഷ്ട്വോപാലഭത പ്രഭുമ്। കിം നു തദ്ദുഷ്കൃതം കര്മ മയാ കൃതമജാനതാ
അവിടെ ഇരുന്ന ധർമ്മനെ കണ്ടു, ആ മഹാത്മാവ് ചോദിച്ചു: "ഞാൻ അറിയാതെ ചെയ്ത ഏത് ദുഷ്കൃത്യമാണ് ഇത്ര വലിയ ഫലം നൽകിയത്?"
യസ്യേയം ഫലനിര്വൃത്തിരീദൃശ്യാസാദിതാ മയാ। ശീഘ്രമാചക്ഷ്വ മേ തത്ത്വം പശ്യ മേ തപസോ ബലമ്
"ഇങ്ങനെ ഫലം വന്നത് ഏത് പ്രവൃത്തി കൊണ്ടാണ്? ദയവായി സത്യം എനിക്ക് വേഗം പറയൂ; എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി നീ കാണണം."
പതങ്ഗികാനാം പുച്ഛേഷു ത്വയേഷീകാ പ്രവേശിതാ। കര്മണസ്തസ്യ തേ പ്രാപ്തം ഫലമേതത്തപോധന
"നീ ചിതൽപ്പുല്ല് കീടങ്ങളുടെ വാലിൽ കയറ്റിയതിന്റെ ഫലമാണ് ഇതു, ഹേ തപസ്സുകാരാ."
സ്വല്പമേവ യഥാ ദത്തം ദാനം ബഹുഗുണം ഭവേത്। അധര്മ ഏവം വിപ്രര്ഷേ ബഹുദുഃഖഫലപ്രദഃ
"പലതവണ, ചെറിയ ഒരു ദാനം പോലും വലിയ ഫലമാകുന്നതുപോലെ, അകൃത്യങ്ങൾ അനവധി ദു:ഖഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു, മഹർഷേ."
കസ്മിന്കാലേ മയാ തത്തു കൃതം ബ്രൂഹി യഥാതഥമ്। തേനോക്തം ധര്മരാജേന ബാലഭാവേ ത്വയാ കൃതമ്
"എപ്പോൾ ഞാൻ ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു? സത്യമായി പറയൂ," എന്നു ചോദിച്ചു. അതിന് ധർമ്മരാജൻ പറഞ്ഞു: "നീ ബാല്യത്തിൽ ചെയ്തതാണ് അത്."
ബാലോ ഹി ദ്വാദശാദ്വര്ഷാജ്ജന്മതോ യത്കരിഷ്യതി। ന ഭവിഷ്യത്യധര്മോഽത്ര ന പ്രജ്ഞാസ്യതി വൈ ദിശഃ
"ജനിച്ചിട്ട് പന്ത്രണ്ടുവയസ്സിന് മുമ്പ് ഒരു കുട്ടി ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കു പാപമില്ല; അവൻക്ക് ദിശകളും അറിയില്ല."
അല്പേഽപരാധേഽപി മഹാന്മമ ദണ്ഡസ്ത്വയാ ധൃതഃ। ഗരീയാന്ബ്രാഹ്മണവധഃ സര്വഭൂതവധാദപി
"ചെറിയ ഒരു തെറ്റിന് നീ എനിക്കു വലിയ ശിക്ഷ നൽകിയിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ജീവികളെ കൊല്ലുന്നതിലും വലിയ പാപമാണ് ബ്രാഹ്മണഹത്യ."
ശൂദ്രയോനാവതോ ധര്മ മാനുഷഃ സംഭവിഷ്യസി। മര്യാദാം സ്ഥാപയാമ്യദ്യ ലോകേ കര്മഫലോദയാമ്
"ധർമ്മാ, നീ ശൂദ്രസ്ത്രിയുടെയൊടു ജനിച്ച മനുഷ്യനായി പിറക്കും; ഇന്ന് ഞാൻ ലോകത്തിൽ കർമ്മഫലത്തിന്റെ നിയമം സ്ഥാപിക്കുന്നു."
ആ ചതുര്ദശകാദ്വര്ഷാന്ന ഭവിഷ്യതി പാതകമ്। പരതഃ കുര്വതാമേവ ദോഷ ഏവ ഭവിഷ്യതി
"പതിനാലുവയസ്സുവരെ പാപമുണ്ടാകില്ല; അതിന് ശേഷം മാത്രം തെറ്റു പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കു ദോഷം ഉണ്ടാകും."
ഏതേന ത്വപരാധേന ശാപാത്തസ്യ മഹാത്മനഃ। ധര്മോ വിദുരരൂപേണ ശൂദ്രയോനാവജായത
ഈ തെറ്റിന്റെ ഫലമായി, ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശാപം കൊണ്ടു, ധർമ്മൻ ശൂദ്രസ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ വിദ്യുരൻ ആയി ജനിച്ചു.
ധര്മേ ചാര്ഥേ ച കുശലോ ലോഭക്രോധവിവര്ജിതഃ। ദീര്ഘദര്ശീ ശമപരഃ കുരൂണാം ച ഹിതേ രതഃ
ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവൻ, ലോഭവും കോപവും ഇല്ലാത്തവൻ, ദീർഘദർശിയായവൻ, ശാന്തിക്ക് പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നവൻ, കുരുക്കളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവൻ.
ധൃതരാഷ്ട്രേ ച പാണ്ഡൌ ച വിദുരേ ച മഹാത്മനി।' ഏഷു ത്രിഷു കുമാരേഷു ജാതേഷു കുരുജാങ്ഗലമ്। കുരവോഽഥ കുരുക്ഷേത്രം ത്രയമേതദവര്ധത
ധൃതരാഷ്ട്രനും പാണ്ഡുവും മഹാത്മാവായ വിദ്യുരനും ജനിച്ചപ്പോൾ, കുരുജാങ്ഗളവും കുരുക്ഷേത്രവും ഇവരോടൊപ്പം വളർന്നു.