കൃഷ്ണദ്വൈപായനം കാലീ ചിന്തയാമാസ വൈ മുനിമ്। സ വേദാന്വിബ്രുവന്ധീമാന്മാതുര്വിജ്ഞായ ചിന്തിതമ്
കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ എന്ന മഹർഷി തന്റെ അമ്മയായ കാളിയുടെ മനസ്സിലുള്ളത് ആലോചിച്ചു; വേദങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അമ്മയുടെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി.
പ്രാദുര്ബഭൂവാവിദിതഃ ക്ഷണേന കുരുനന്ദന। തസ്മൈ പൂജാം തതഃ കൃത്വാ സുതായ വിധിപൂര്വകമ്
കുരുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ, ആ മഹർഷി ആരും കാണാതെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. പിന്നെ അമ്മ, വിധിപ്രകാരം മകനായി പൂജ ചെയ്തു.
പരിഷ്വജ്യ ച ബാഹുഭ്യാം പ്രസ്രവൈരഭ്യഷിഞ്ചത। മുമോച ബാഷ്പം ദാശേയീ പുത്രം ദൃഷ്ട്വാ ചിരസ്യ തു
കൈകളാൽ മകനെ അണക്കി, കണ്ണുനീർ ഒഴിച്ച് അവളെ സ്നേഹത്തോടെ കുളിപ്പിച്ചു; ദാശയുടെ മകൾ ദീർഘകാലത്തിന് ശേഷം മകനെ കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണുനീർ വിടർന്നു.
താമദ്ഭിഃ പരിഷിച്യാര്താം മഹര്ഷിരഭിവാദ്യ ച। മാതരം പൂര്വജഃ പുത്രോ വ്യാസോ വചനമബ്രവീത്
ദു:ഖിതയായ അമ്മയെ വെള്ളം തളിച്ച് ആദരവും അർപ്പിച്ച്, മൂത്തമകൻ ആയ വ്യാസ മഹർഷി അമ്മയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭവത്യാ യദഭിപ്രേതം തദഹം കര്തുമാഗതഃ। ശാധി മാം ധര്മതത്ത്വജ്ഞേ കരവാണി പ്രിയം തവ
നിനക്ക് എന്താണ് ആഗ്രഹം, അതിനായാണ് ഞാൻ വന്നത്. നീ എന്നോട് പറയൂ, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവളല്ലോ, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യും.
തസ്മൈ പൂജാം തതോഽകാര്ഷീത്പുരോധാഃ പരമര്ഷയേ। സ ച താം പ്രതിജഗ്രാഹ വിധിമന്മന്ത്രപൂര്വകമ്
പിന്നീട് പുരോഹിതൻ ആ മഹർഷിക്ക് വിധിപ്രകാരം പൂജ നടത്തി; അവൻ അതു മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി സ്വീകരിച്ചു.
പൂജിതോ മന്ത്രപൂര്വം തു വിധിവത്പ്രീതിമാപ സഃ। തമാസനഗതം മാതാ പൃഷ്ട്വാ കുശലമവ്യയമ്
മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി ശരിയായ രീതിയിൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവൻ സന്തോഷിച്ചു; അവൻ ഇരുന്നപ്പോൾ അമ്മ അവന്റെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു.
സത്യവത്യഥ വീക്ഷ്യൈനമുവാചേദമനന്തരമ്। മാതാപിത്രോഃ പ്രജായന്തേ പുത്രാഃ സാധാരണാഃ കവേ
അപ്പോൾ സത്യവതി അവനെ കണ്ടു ഉടൻ പറഞ്ഞു: 'കവി, മകനും മകളും അമ്മയിലും അച്ഛനിലും ഒരുപോലെ ജനിക്കുന്നു.'
തേഷാം പിതാ യഥാ സ്വീമീ തഥാ മാതാ ന സംശയഃ। വിധാനവിഹിതഃ സ ത്വം യഥാ മേ പ്രഥമഃ സുതഃ
അച്ഛൻ എങ്ങനെ സ്വന്തം ആണോ, അമ്മയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, സംശയമില്ല; വിധിയാൽ നീ എന്റെ മൂത്തമകനാണ്.
വിചിത്രവീര്യോ ബ്രഹ്മര്ഷേ തഥാ മേഽവരജഃ സുതഃ। യഥൈവ പിതൃതോ ഭീഷ്മസ്തഥാ ത്വമപി മാതൃതഃ
ബ്രാഹ്മണ മഹർഷേ, വിചിത്രവീര്യൻ എന്റെ ഇളയമകനാണ്; ഭീഷ്മൻ അച്ഛനിൽ നിന്നുള്ളവനാണെങ്കിൽ, നീ അമ്മയിൽ നിന്നുള്ളവനാണ്.
ഭ്രാതാ വിചിത്രവീര്യസ്യ യഥാ വാ പുത്ര മന്യസേ। അയം ശാന്തനവഃ സത്യം പാലയന്സത്യവിക്രമഃ
നീ വിചിത്രവീര്യന്റെ സഹോദരനോ മകനോ എന്ന് കരുതുന്നപോലെ, ഈ ശാന്തനുവിന്റെ മകനും സത്യവാനായി സത്യം പാലിക്കുന്നവനാണ്.
ബുദ്ധിം ന കുരുതേഽപത്യേ തഥാ രാജ്യാഽനുശാസനേ। സ ത്വം വ്യപേക്ഷയാ ഭ്രാതുഃ സന്താനായ കുലസ്യ ച
അവൻ മക്കളിലും രാജ്യം ഭരിക്കുന്നതിലും തീരുമാനമെടുക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ, സഹോദരന്റെ വംശത്തിനും കുടുംബത്തിനും വേണ്ടി നീ ഇതു പരിഗണിക്കണം.
ഭീഷ്മസ്യ ചാസ്യ വചനാന്നിയോഗാച്ച മമാനഘ। അനുക്രോശാച്ച ഭൂതാനാം സര്വേഷാം രക്ഷണായ ച
ഭീഷ്മന്റെ വാക്കിനും എന്റെ കല്പനയ്ക്കും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും കരുണയും സംരക്ഷണവും കാണിച്ചുകൊണ്ട്,
ആനൃശംസ്യാച്ച യദ്ബ്രൂയാം തച്ഛ്രുത്വാ കര്തുമര്ഹസി। യവീയസസ്വ ഭ്രാതുര്ഭാര്യേ സുരസുതോപമേ
ദയയാൽ ഞാൻ പറയുന്നതൊക്കെ കേട്ടു നീ ചെയ്യണം; ദേവതകളെപ്പോലുള്ള നിന്റെ ഇളയസഹോദരന്റെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം.
രൂപയൌവനസംപന്നേ പുത്രകാമേ ച ധര്മതഃ। തയോരുത്പാദയാപത്യം സമര്ഥോ ഹ്യസി പുത്രക
അവർക്കു സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ഉണ്ട്, മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ധർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച്; നീ അവർക്കു മക്കൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, മകനേ.
അനുരൂപം കുലസ്യാസ്യ സംതത്യാഃ പ്രസവസ്യ ച
ഈ കുടുംബത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്കും പുത്രജനനത്തിനും അനുയോജ്യമായതാണ് ഇത്.
തഥാ തവ മഹാപ്രാജ്ഞേ ധര്മേ പ്രണിഹിതാ മതിഃ। തസ്മാദഹം ത്വന്നിയോഗാദ്ധര്മമുദ്ദിശ്യ കാരണമ്
അങ്ങനെ, മഹാപണ്ഡിതയായുള്ള നിന്റെ മനസ്സ് ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നീ കല്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഞാൻ ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കും.
ഈപ്സിതം തേ കരിഷ്യാമി ദൃഷ്ടം ഹ്യേതത്സനാതനമ്। ഭ്രാതുഃ പുത്രാന്പ്രദാസ്യാമി മിത്രാവരുണയോഃ സമാന്
നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ഞാൻ ചെയ്യും, കാരണം ഇത് പുരാതനമായ ഒരു ആചാരമാണ്. ഞാൻ നിന്റെ സഹോദരന് മിത്രാവരുണന്മാരെപ്പോലെ പുത്രന്മാരെ നൽകും.
വ്രതം ചരേതാം തേ ദേവ്യൌ നിര്ദിഷ്ടമിഹ യന്മയാ। സംവത്സരം യഥാന്യായം തതഃ ശുദ്ധേ ഭവിഷ്യതഃ
ഇവിടെ ഞാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വ്രതം നിന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാർ ഒരു വർഷം ശരിയായ രീതിയിൽ ആചരിക്കട്ടെ. അതിനുശേഷം അവർ ശുദ്ധരാവും.
സദ്യോ യഥാ പ്രപദ്യേതേ ദേവ്യൌ ഗര്ഭം തഥാ കുരു
ഭാര്യമാർ ഒരുങ്ങിയതുപോലെ, ഉടൻ അവർക്കു ഗർഭം ധരിക്കട്ടെ.
അരാജകേഷു രാഷ്ട്രേഷു പ്രജാഽനാഥാ വിനശ്യതി। നശ്യന്തി ച ക്രിയാഃ സര്വാ നാസ്തി വൃഷ്ടിര്ന ദേവതാ
രാജാവില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ രക്ഷയില്ലാതെ നശിക്കും. എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും നശിക്കും, മഴയില്ല, ദേവന്മാരുമില്ല.
കഥം ചാരാജകം രാഷ്ട്രം ശക്യം ധാരയിതും പ്രഭോ। തസ്മാദ്ഗര്ഭം സമാധത്സ്വ ഭീഷ്മഃ സംവര്ധയിഷ്യതി
രാജാവില്ലാത്ത രാജ്യം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും, പ്രഭോ? അതിനാൽ, ഗർഭം ധരിക്കട്ടെ; ഭീഷ്മൻ ആ കുഞ്ഞിനെ വളർത്തും.
യദി പുത്രഃ പ്രദാതവ്യോ മയാ ഭ്രാതുരകാലികഃ। വിരൂപതാം മേ സഹതാം തയോരേതത്പരം വ്രതമ്
സമയമല്ലാത്തപ്പോൾ ഞാൻ സഹോദരന് പുത്രനെ നൽകേണ്ടി വന്നാൽ, അവർക്കുണ്ടാകുന്ന ദോഷം ഞാൻ സഹിക്കട്ടെ; ഇതാണ് എന്റെ വലിയ വ്രതം.
യദി മേ സഹതേ ഗന്ധം രൂപം വേഷം തഥാ വപുഃ। അദ്യൈവ ഗര്ഭം കൌസല്യാ വിശിഷ്ടം പ്രതിപദ്യതാമ്
എന്റെ ഗന്ധം, രൂപം, വേഷം, ശരീരം ഇവയെല്ലാം അവൾ സഹിക്കുമെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ കൗസല്യയ്ക്ക് ഉത്തമമായൊരു ഗർഭം വരട്ടെ.
തസ്യാപി ച ശതം പുത്രാ ഭവിതാരോ ന സംശയഃ। ഗോപ്താരഃ കുരുവംശസ്യ ഭവത്യാഃ ശോകനാശനാഃ
അവള്ക്കും നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകും, സംശയമില്ല. അവർ കുരുവംശത്തെ രക്ഷിക്കുകയും, നിന്റെ ദുഃഖം നീക്കുകയും ചെയ്യും.
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാ വ്യാസഃ സത്യവതീം തദാ। ശയനേ സാ ച കൌസല്യാ ശുചിവസ്ത്രാ ഹ്യലങ്കൃതാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാതേജസ്സുള്ള വ്യാസൻ സത്യവതിയെ സമീപിച്ചു. കൗസല്യ pure വസ്ത്രം ധരിച്ച് അലങ്കരിച്ച് കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ചു.
സമാഗമനമാകാങ്ക്ഷേദിതി സോഽന്തര്ഹിതോ മുനിഃ। തതോഽഭിഗമ്യ സാ ദേവീ സ്നുഷാം രഹസി സംഗതാമ്
മഹർഷി ഐക്യത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ചു അദൃശ്യനായി. പിന്നെ രാജ്ഞി ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരുന്ന മരുമകളുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
ധര്മ്യമര്ഥസമായുക്തമുവാച വചനം ഹിതമ്। കൌസല്യേ ധര്മതന്ത്രം ത്വാം യദ്ബ്രവീമി നിബോധ തത്
അവൾ ധർമ്മത്തോടും ഉദ്ദേശത്തോടും കൂടിയ ഹിതവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'കൗസല്യേ, ഞാൻ പറയുന്ന ഈ ധർമ്മോപദേശം നീ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കണം.'
ഭരതാനാം സമുച്ഛേദോ വ്യക്തം മദ്ഭാഗ്യസംക്ഷയാത്। വ്യഥിതാം മാം ച സംപ്രേക്ഷ്യ പിതൃവംശം ച പീഡിതമ്
എന്റെ ഭാഗ്യനാശം മൂലം ഭാരതവംശം നശിക്കാൻ പോകുന്നു. ഞാൻ ദുഃഖിതയാണെന്നും, പിതൃവംശം കഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്നും നീ കാണുന്നു.
ഭീഷ്മോ ബുദ്ധിമദാന്മഹ്യം കുലസ്യാസ്യ വിവൃദ്ധയേ। സാ ച ബുദ്ധിസ്ത്വയ്യധീനാ പുത്രി പ്രാപയ മാം തഥാ
ഭീഷ്മൻ ഈ കുടുംബം വളരാൻ എന്നോട് ഉപദേശം പറഞ്ഞു. ആ ഉപദേശം നിന്റെ കൈകളിലാണ്, മകളേ, അതിനാൽ അതിനനുസരിച്ച് എന്നെ സഹായിക്കണം.