പ്രഭാം സമുത്സൃജേദര്കോ ധൂമകേതുസ്തഥോഷ്മതാമ്। ത്യജേച്ഛബ്ദം തഥാഽഽകാശം സോമഃ ശീതാംശുതാം ത്യജേത്
സൂര്യൻ തന്റെ പ്രകാശം ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം, ധൂമകേതു തന്റെ ചൂട് വിട്ടേക്കാം, ആകാശം ശബ്ദം വിട്ടേക്കാം, ചന്ദ്രൻ തന്റെ തണുത്ത കിരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം—
വിക്രമം വൃത്രഹാ ജഹ്യാദ്ധര്മം ജഹ്യാച്ച ധര്മരാട്। ന ത്വഹം സത്യമുത്സ്രഷ്ടും വ്യവസേയം കഥംചന
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ വീര്യം വിട്ടേക്കാം, ധർമ്മരാജാവ് തന്റെ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം; പക്ഷേ ഞാൻ ഒരിക്കലും, എങ്ങനെയും, സത്യം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കില്ല.
തന്ന ജാത്വന്യഥാ കുര്യാം ലോകാനാമപി സംക്ഷയേ। അമരത്വസ്യ വാ ഹേതോസ്ത്രൈലോക്യസ്യ ധനസ്യ ച
ലോകങ്ങൾ നശിച്ചാലും, അമരത്വം ലഭിക്കാനായാലും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് കിട്ടാനായാലും, ഞാൻ ഒരിക്കലും ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കില്ല.
ഏവമുക്താ തു പുത്രേണ ഭൂരിദ്രവിണതേജസാ। മാതാ സത്യവതീ ഭീഷ്മമുവാച തദനന്തരമ്
ഇങ്ങനെ മഹത്തായ സമ്പത്തും ശക്തിയും ഉള്ള മകനായ ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാതാവ് സത്യവതി പിന്നെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ജാനാമി തേ സ്ഥിതിം സത്യേ പരാം സത്യപരാക്രമ। ഇച്ഛന്സൃജേഥാസ്ത്രീംല്ലോകാനന്യാംസ്ത്വം സ്വേന തേജസാ
നിനക്ക് സത്യത്തിൽ എത്രത്തോളം ഉറച്ച മനസ്സാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, നിന്റെ ശക്തിയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങൾ പോലും സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.
ജാനാമി ചൈവം സത്യം തന്മദര്ഥേ യച്ച ഭാഷിതമ്। ആപദ്ധര്മം ത്വമാവേക്ഷ്യ വഹ പൈതാമഹീം ധുരമ്
ഇത് സത്യമാണ്, നീ എന്റെ خاطر പറഞ്ഞതും ഞാൻ അറിയുന്നു; പക്ഷേ, പ്രയാസസമയത്തിലെ ധർമ്മം പരിഗണിച്ച്, നീ പിതാമഹന്റെ ബാധ്യത ഏറ്റെടുക്കണം.
യഥാ തേ കുലതന്തുശ്ച ധര്മശ്ച ന പരാഭവേത്। സുഹൃദശ്ച പ്രഹൃഷ്യേരംസ്തഥാ കുരു പരന്തപ
നിന്റെ കുടുംബരേഖയും ധർമ്മവും പരാജയപ്പെടാതിരിക്കാൻ, സുഹൃത്തുക്കൾ സന്തോഷിക്കാനായി, അതിനനുസരിച്ച് നീ പ്രവർത്തിക്കണം, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ.
ആത്മനശ്ച ഹിതം താത പ്രിയം ച മമ ഭാരത।' ലാലപ്യമാനാം താമേവം കൃപണാം പുത്രഗൃദ്ധിനീമ്। ധര്മാദപേതം ബ്രുവതീം ഭീഷ്മോ ഭൂയോഽബ്രവീദിദമ്
നിന്റെ ഭാവിയ്ക്കും, എനിക്ക് സന്തോഷത്തിനും വേണ്ടി, ഭരതവംശജനായവനേ, അവൾ ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തോടെ, മകനെ ആഗ്രഹിച്ച്, ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമായി സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
രാജ്ഞി ധര്മാനവേക്ഷസ്വ മാ നഃ സര്വാന്വ്യനീനശഃ। സത്യാച്ച്യുതിഃ ക്ഷത്രിയസ്യ ന ധര്മേഷു പ്രശസ്യതേ
രാജ്ഞി, നീ ധർമ്മം പരിഗണിക്കണം; ഞങ്ങളെല്ലാവരെയും കുറ്റപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നവരാക്കരുത്. സത്യത്തിൽ നിന്ന് വഴിതിരിയുന്നത് ഒരു ക്ഷത്രിയനു ധർമ്മത്തിൽ പ്രശംസനീയമല്ല.
ശാന്തനോരപി സംതാനം യഥാ സ്യാദക്ഷയം ഭുവി। തത്തേ ധര്മം പ്രവക്ഷ്യാമി ക്ഷാത്രം രാജ്ഞി സനാതനമ്
ശാന്തനുവിന്റെ വംശം ഭൂമിയിൽ നിലനിൽക്കാനായി, ആ പുരാതനമായ രാജധർമ്മം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, രാജ്ഞി.
ശ്രുത്വാ തം പ്രതിപദ്യസ്വ പ്രാജ്ഞൈഃ സഹ പുരോഹിതൈഃ। ആപദ്ധര്മാര്ഥകുശലൈര്ലോകതന്ത്രമവേക്ഷ്യ ച।। ।। ഇതി ശ്രീമന്മഹാഭാരതേ ആദിപര്വണി സംഭവപര്വണി ദ്വാദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ।। 112
അത് കേട്ടശേഷം, ജ്ഞാനികളും പുരോഹിതന്മാരും കൂടെ, പ്രയാസസമയത്തിലെ ധർമ്മവും സമ്പത്തും അറിയുന്നവരുമായി, ലോകത്തിന്റെ രീതികൾ പരിഗണിച്ച് നീ പ്രവർത്തിക്കണം.
ജാമദഗ്ന്യേന രാമേണ പിതുര്വധമമൃഷ്യതാ। രാജാ പരശുനാ പൂര്വം ഹൈഹയാധിപതിര്ഹതഃ
ജമദഗ്നിയുടെ മകനായ രാമൻ തന്റെ പിതാവിന്റെ വധം സഹിക്കാനായില്ലാത്തതിനാൽ, ഹേഹയാധിപൻ മുമ്പ് പരശുവാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശതാനി ദശബാഹൂനാം നികൃത്താന്യര്ജുനസ്യ വൈ। ലോകസ്യാചരിതോ ധര്മസ്തേനാതി കില ദുശ്ചരഃ
അർജ്ജുനന്റെ നൂറുകണക്കിന് കൈകൾ വെട്ടി മാറ്റപ്പെട്ടു; അതിലൂടെ ലോകത്തിനായി വളരെ ദുഷ്കരമായ ഒരു ധർമ്മം പാലിക്കപ്പെട്ടു.
പുനശ്ച ധനുരാദായ മഹാസ്ത്രാണി പ്രമുഞ്ചതാ। നിര്ദഗ്ധം ക്ഷത്രമസകൃദ്രഥേന ജയതാ മഹീമ്
പിന്നെയും തന്റെ വില്ലെടുത്ത് മഹാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ച്, ഭീമൻ തന്റെ രഥത്തിൽ ഭൂമി കീഴടക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും ക്ഷത്രിയരെ നശിപ്പിച്ചു.
ഏവമുച്ചാവചൈരസ്ത്രൈര്ഭാര്ഗവേണ മഹാത്മനാ। ത്രിഃസപ്തകൃത്വഃ പൃഥിവീ കൃതാ നിഃക്ഷത്രിയാ പുരാ
ഇങ്ങനെ വിവിധ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മഹാത്മാവായ ഭാർഗവൻ പുരാതനകാലത്ത് ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കി മാറ്റി.
ഏവം നിഃക്ഷത്രിയേ ലോകേ കൃതേ തേന മഹര്ഷിണാ। തതഃ സംഭൂയ സര്വാഭിഃ ക്ഷത്രിയാഭിഃ സമന്തതഃ
അങ്ങനെ ആ മഹർഷി ലോകത്തെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കി മാറ്റിയപ്പോൾ, എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ള ക്ഷത്രിയസ്ത്രികൾ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു.
ഉത്പാദിതാന്യപത്യാനി ബ്രാഹ്മണൈര്വേദപാരഗൈഃ। പാണിഗ്രാഹസ്യ തനയ ഇതി വേദേഷു നിശ്ചിതമ്
വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവർക്കു മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു; വിവാഹബന്ധത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ് ഇവർ എന്ന് വേദങ്ങളിൽ ഉറപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ധര്മം മനസി സംസ്ഥാപ്യ ബ്രാഹ്മണാംസ്താഃ സമഭ്യയുഃ। ലോകേഽപ്യാചരിതോ ദൃഷ്ടഃ ക്ഷത്രിയാണാം പുനര്ഭവഃ
ധർമ്മം മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവരെ സമീപിച്ചു; ഇങ്ങനെ ലോകത്തിൽ ക്ഷത്രിയരുടെ പുനർജനനം നടന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
തതഃ പുനഃ സമുദിതം ക്ഷത്രം സമഭവത്തദാ। ഇമം ചൈവാത്ര വക്ഷ്യേഽഹമിതിഹാസം പുരാതനമ്
അതിനുശേഷം വീണ്ടും ക്ഷത്രിയവർഗ്ഗം ഉദിച്ചുവന്നു. ഇതിന്റെ പുരാതനകഥ ഞാൻ ഇവിടെ പറയാം.
അഥോചഥ്യ ഇതി ഖ്യാത ആസീദ്ധീമാനൃഷിഃ പുരാ। മമതാ നാമ തസ്യാസീദ്ഭാര്യാ പരമസംമതാ
പണ്ടൊരു ജ്ഞാനിയായ ഋഷി ഉചഥ്യൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അവന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് മമതാ എന്നായിരുന്നു പേര്; അവൾ വളരെ മാന്യയായിരുന്നു.
ഉചഥ്യസ്യ യവീയാംസ്തു പുരോധാസ്ത്രിദിവൌകസാമ്। ബൃഹസ്പതിര്ബൃഹത്തേജാ മമതാമന്വപദ്യത
ഉചഥ്യന്റെ ഇളയ സഹോദരനും ദേവന്മാരുടെ പുരോഹിതനുമായ ബൃഹസ്പതി, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവൻ, മമതയെ ആഗ്രഹിച്ചു.
ഉവാച മമതാ തം തു ദേവരം വദതാം വരമ്। അന്തര്വത്നീ ത്വഹം ഭ്രാത്രാ ജ്യേഷ്ഠേനാരമ്യതാമിതി
മമതാ തന്റെ ദേവരോടു പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഗർഭിണിയാണ്; നിങ്ങളുടെ മൂത്ത സഹോദരനോടാണ് ഞാൻ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്."
അയം ച മേ മഹാഭാഗ കുക്ഷാവേവ ബൃഹസ്പതേ। ഔചഥ്യോ ദേവമത്രാപി ഷഡങ്ഗം പ്രത്യധീയത
"ബൃഹസ്പതേ, ഈ ഉചഥ്യന്റെ മഹത്തായ സന്താനമാണ് എന്റെ ഗർഭത്തിൽ ഉള്ളത്. ദൈവസ്വരൂപനായവനേ, അവൻ ഇപ്പോഴും ഇവിടെ വേദത്തിന്റെ ആറ് അംശങ്ങൾ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു."
അമോഘരേതാസ്ത്വം ചാപി ദ്വയോര്നാസ്ത്യത്ര സംഭവഃ। തസ്മാദേവം ഗതേ ത്വദ്യ ഉപാരമിതുമര്ഹസി
"നിങ്ങളുടെ വിത്ത് പരാജയപ്പെടാത്തതാണ്; രണ്ടുപേര്ക്ക് ഒരുമിച്ച് ഗർഭം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ ഇത്തരത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇന്ന് പിന്മാറേണ്ടതാണ്."
ഏവമുക്തസ്തദാ സമ്യക് ബൃഹസ്പതിരുദാരധീഃ। കാമാത്മാനം തദാത്മാനം ന ശശാക നിയച്ഛിതുമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, മഹത്തായ ബുദ്ധിയുള്ള ബൃഹസ്പതി തന്റെ ആഗ്രഹം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ബഭൂവ തതഃ കാമീ തയാ സാര്ധമകാമയാ। ഉത്സൃജന്തം തു തം രേതഃ സ ഗര്ഭസ്ഥോഽഭ്യഭാഷത
അപ്പോൾ, ആഗ്രഹം പിടിച്ചുപറ്റിയ ബൃഹസ്പതി അവളുടെ ഇഷ്ടം ഇല്ലാതെ അവളോടൊപ്പം ചേർന്നു. അപ്പോൾ വിത്ത് പുറത്തുവിടുമ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ ഉള്ള ശിശു സംസാരിച്ചു.
ഭോസ്താത മാ ഗമഃ കാമം ദ്വയോര്നാസ്തീഹ സംഭവഃ। അല്പാവകാശോ ഭഗവന്പൂര്വം ചാഹമിഹാഗതഃ
"ആരാധ്യനായവനേ, ദയവായി ആഗ്രഹത്തിന് അടിമയാകരുത്; രണ്ടുപേര്ക്ക് ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല. സ്ഥലം കുറവാണ്, ഭാഗ്യവാനേ, ഞാൻ ഇവിടെ ആദ്യം വന്നതാണ്."
അമോഘരേതാശ്ച ഭവാന്ന പീഡാം കര്തുമര്ഹതി। അശ്രുത്വൈവ തു തദ്വാക്യം ഗര്ഭസ്ഥസ്യ ബൃഹസ്പതിഃ
"നിങ്ങളുടെ വിത്ത് പരാജയപ്പെടാത്തതാണ്; നിങ്ങൾക്ക് ദോഷം ചെയ്യരുത്." എന്നിട്ടും, ഗർഭസ്ഥശിശുവിന്റെ വാക്കുകൾ ബൃഹസ്പതി ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.
ജഗാമ മൈഥുനായൈവ മമതാം ചാരുലോചനാമ്। ശുക്രോത്സര്ഗം തതോ ബുദ്ധ്വാ തസ്യാ ഗര്ഭഗതോ മുനിഃ
അവൻ മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള മമതയോടൊപ്പം ചേർന്നു. വിത്ത് പുറത്തുവന്നത് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഗർഭത്തിൽ ഉള്ള മുനി,
പദ്ഭ്യാമാരോധയന്മാര്ഗം ശുക്രസ്യ ച ബൃഹസ്പതേഃ। സ്ഥാനമപ്രാപ്തമഥ തച്ഛുക്രം പ്രതിഹതം തദാ
അവൻ തന്റെ കാലുകൾ കൊണ്ട് ബൃഹസ്പതിയുടെ വിത്തിന്റെ വഴി തടഞ്ഞു. അതിനാൽ, ആ വിത്ത് സ്ഥലം കണ്ടെത്താനാവാതെ തടയപ്പെട്ടു.