കിം നു നിഃക്ഷത്രിയോ ലോകോ യത്രാനാഥോഽവസീദതി। സമാഗമ്യ തു രാജാനോ മയോക്താ രാജസത്തമാഃ
ക്ഷത്രിയന്മാർ ഇല്ലാത്ത ലോകമാണോ ഇതു, ഇവിടെ അനാഥർ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു? എങ്കിലും, ഒന്നിച്ചു കൂടിയ രാജാക്കന്മാരെ, രാജസത്തമന്മാരെ ഞാൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ശൃണ്വന്തു സര്വേ രാജാനോ മയോക്തം രാജസത്തമാഃ। ഇക്ഷ്വാകൂണാം തു യേ വൃദ്ധാഃ പാഞ്ചാലാനാം ച യേ വരാഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ രാജസത്തമന്മാരായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കേൾക്കട്ടെ. ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ മൂപ്പന്മാരും പാഞ്ചാളരുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരും കേൾക്കണം.
ത്വത്പ്രസാദാദ്വിവാഹേഽസ്മിന്മാ ധര്മോ മാ പരാജയേത്। പ്രസീദ യജ്ഞസേനേഹ ഗതിര്മേ ഭവ സോമക
നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ വിവാഹത്തിൽ ധർമ്മം തോറ്റുപോകരുതേ. ദയവായി, യജ്ഞസേന, എന്റെ വഴികാട്ടി നീയാകണം, സോമക.
ജാനാമി ത്വാം ബോധയാമി രാജപുത്രി വിശേഷതഃ। യഥാശക്തി യഥാധര്മം ബലം സംധാരയാമ്യഹമ്
രാജകുമാരി, ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു, പ്രത്യേകമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, ധർമ്മം പാലിച്ച് ഞാൻ എന്റെ ശക്തി നിലനിർത്തുന്നു.
അന്യസ്മാത്പാര്ഥിവാദ്യത്തേ ഭയം സ്യാത്പാര്ഥിവാത്മജേ। തസ്യാപനയനേ ഹേതും സംവിധാതുമഹം പ്രഭുഃ
രാജകുമാരി, നീ മറ്റേതെങ്കിലും രാജാവിനെ ഭയപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ആ ഭയത്തിന്റെ കാരണമൊക്കെ നീക്കം ചെയ്യാൻ എനിക്ക് കഴിയും.
നഹി ശാന്തനവസ്യാഹം മഹാസ്ത്രസ്യ പ്രഹാരിണഃ। ഈശ്വരഃ ക്ഷത്രിയാണാം ഹി ബലം ധര്മോഽനുവര്തതേ
ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാസ്ത്രധാരിയായ ഭീഷ്മനിൽ എനിക്ക് അധികാരമില്ല. ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ശക്തി ധർമ്മത്തെ അനുഗമിക്കുന്നു.
സാ സാധു വ്രജ കല്യാണി ന മാം ഭീഷ്മോ ദഹേദ്ബലാത്। ന പ്രത്യഗൃഹ്ണംസ്തേ സര്വേ കിമിത്യേവ ന വേദ്മ്യഹമ്
അതുകൊണ്ട്, സുഖിനിയായവളേ, നീ പോകൂ. ഭീഷ്മൻ എന്നെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് ദഹിപ്പിക്കില്ല. ഞാൻ നിന്നെ സ്വീകരിച്ചില്ല, അതെല്ലാവരും അറിയുന്നു. പക്ഷേ, അതെന്തുകൊണ്ടെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
ഇത്യുക്താ സ്രജമാസജ്യ ദ്വാരി രാജ്ഞോ വ്യപാദ്രവത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൾ പുഷ്പമാല വാതിലിൽ വെച്ച് രാജാവിന്റെ മുമ്പിൽ നിന്ന് ഓടി മാറി.
വ്യുദസ്താം സര്വലോകേഷു തപസാ സംശിതവ്രതാമ്। താമന്വഗച്ഛദ്ദ്രുപദഃ സാന്ത്വം ജല്പന്പുനഃ പുനഃ
തപസ്സിലും വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവളായി എല്ലാ ലോകത്തും പ്രശസ്തയായ അവളെ, ദ്രുപദൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ച് പിന്തുടർന്നു.
സ്രജം ഗൃഹാണ കല്യാണി ന നോ വൈരം പ്രസഞ്ജയ
പുഷ്പമാല എടുക്കൂ, സുഖിനിയായവളേ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം വൈരം ഉണ്ടാക്കരുത്.
ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യമിതി സ്മ പ്രതികാങ്ക്ഷതേ। ന തു തസ്യാന്യഥാ ഭാവോ ദൈവമേതദമാനുഷമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം എന്നായിരുന്നു അവൻ പ്രതീക്ഷിച്ചത്. പക്ഷേ, അവളുടെ മനസ്സ് മാറ്റിയില്ല. ഇത് ദൈവത്തിന്റെ തീരുമാനമാണ്, മനുഷ്യരുടെ കാര്യമല്ല.
യശ്ചൈനാം സ്രജമാദായ സ്വയം വൈ പ്രതിമോക്ഷതേ। സ ഭീഷ്മം സമരേ ഹന്താ മമ ധര്മപ്രണാശനമ്
ആ പുഷ്പമാല എടുത്ത് സ്വയം ധരിക്കുന്നവൻ, സമരത്തിൽ ഭീഷ്മനെ കൊല്ലും. അവൻ എന്റെ ധർമ്മം നശിപ്പിച്ചവനാകും.
താം സ്രജം ദ്രുപദോ രാജാ കംചിത്കാലം രരക്ഷ സഃ। തതോ വിസ്രമ്ഭമാസ്ഥായ തൂഷ്ണീമേതാമുപൈക്ഷത
ദ്രുപദൻ ആ പുഷ്പമാല കുറേ നാൾ സൂക്ഷിച്ചു. പിന്നെ അവൻ അവഗണനയോടെ അതിനെ ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
താം ശിഖണ്ഡിന്യബധ്നാത്തു ബാലാ പിതുരവജ്ഞയാ। താം പിതാ ത്വത്യജച്ഛീഘ്രം ത്രസ്തോ ഭീഷ്മസ്യ കില്ബിഷാത്
ശിഖണ്ഡിനി ബാല്യത്തിൽ തന്നെ അച്ഛന്റെ അനാദരവോടെ ആ പുഷ്പമാല ധരിച്ചു. ഭീഷ്മന്റെ കോപം ഭയന്ന് അച്ഛൻ അവളെ ഉടൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഇഷീകം ബ്രാഹ്മണം ഭീതാ സാഭ്യഗച്ഛത്തപസ്വിനമ്। ഗങ്ഗാദ്വാരി തപസ്യന്തം തുഷ്ടിഹേതോസ്തപസ്വിനീ
ഭയപ്പെട്ട അംബാ ഗംഗാനദിയുടെ തീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്യുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണസന്യാസിയെ സമീപിച്ചു, അവന്റെ അനുഗ്രഹം നേടാനായി.
ഉപചാരാഭിതുഷ്ടസ്താമബ്രവീദൃഷിസത്തമഃ। ഗങ്ഗാദ്വാരേ വിഭജനം ഭവിതാ നചിരാദിവ
അവളുടെ സേവനത്തിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട മഹർഷി പറഞ്ഞു: 'ഗംഗാതീരത്ത് ഉടൻ തന്നെ ഒരു വിഭജനം നടക്കും.'
തത്ര ഗന്ധര്വരാജാനം തുമ്ബുരും പ്രിയദര്ശനമ്। ആരാധയിതുമീഹസ്വ സമ്യക്പരിചരസ്വ തമ്
അവിടെ ഗന്ധർവരാജാവായ തുംബുരുവിനെ, മനോഹരനായവനെ, സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ നീ പരിശ്രമിക്കണം. അവനെ മനസ്സോടെ സേവിക്കണം.
അഹമപ്യത്ര സാചിവ്യം കര്താസ്മി തവ ശോഭനേ। തം തദാചര ഭദ്രം തേ സ തേ ശ്രേയോ വിധാസ്യതി
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ഇതിൽ നിന്നെ സഹായിക്കും. നീ എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് ചെയ്യൂ, നല്ലതായിരിക്കും. അവൻ നിനക്ക് ഉപകാരമാകും.
തതോ വിഭജനം തത്ര ഗന്ധര്വാണാമവര്തത। തത്ര ദ്വാവവശിഷ്യേതാം ഗന്ധര്വാവമിതൌ ജസൌ
അതിനുശേഷം അവിടെ ഗന്ധർവന്മാരുടെ ഇടയിൽ വിഭജനം ഉണ്ടായി. അതിൽ സമാനമായ തേജസ്സുള്ള രണ്ട് ഗന്ധർവന്മാർ മാത്രം അവശേഷിച്ചു.
തയോരേകഃ സമീക്ഷ്യൈനാം സ്ത്രീബുഭൂഷുരുവാച ഹ। ഇദം ഗൃഹ്ണീഷ്വ പുംലിങ്ഗം വൃണേ സ്ത്രീലിങ്ഗമേവ തേ
അവരിൽ ഒരാൾ, സ്ത്രീയാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവളെ നോക്കി പറഞ്ഞു: 'ഈ പുരുഷരൂപം നീ എടുക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെ സ്ത്രീരൂപം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.'
നിയമം ചക്രതുസ്തത്ര സ്ത്രീ പുമാംശ്ചൈവ താവുഭൌ। തതഃ പുമാന്സമഭവച്ഛിഖണ്ഡീ പരവീരഹാ
അവിടെ ആ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ ഒരു ഉടമ്പടി ചെയ്തു; ഒരാൾ സ്ത്രീയും മറ്റാൾ പുരുഷനും ആകാൻ സമ്മതിച്ചു. അങ്ങനെ ശിഖണ്ഡി, ശത്രുക്കളുടെ വീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, പുരുഷനായി.
സ്ത്രീ ഭൂത്വാ ഹ്യപചക്രാമ സ ഗന്ധര്വോ മുദാന്വിതഃ। ലബ്ധ്വാ തു മഹതീം പ്രീതിം യാജ്ഞസേനിര്മഹായശാഃ
സ്ത്രീയായ ശേഷം ആ ഗന്ധർവ്വൻ സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ നിന്ന് പോയി. മഹത്തായ യശസ്സുള്ള യാജ്ഞസേനിയും അതിനാൽ വലിയ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
തതോ ബുദ്ബുദകം ഗത്വാ പുനരസ്ത്രാണി സോഽകരോത്। തത്ര ചാസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി കൃത്വാ സ സുമഹാദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം അവൻ ബുബ്ബുദകയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ വീണ്ടും ആയുധങ്ങൾ നേടി. അവിടെ ആ പ്രകാശമുള്ളവൻ ദൈവികമായ ആയുധങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കി.
സ്വദേശമഭിസംപദേ പാഞ്ചാലം കുരുനന്ദന। സോഽഭിവാദ്യ പിതുഃ പാദൌ മഹേഷ്വാസഃ കൃതാഞ്ജലിഃ
അവൻ തന്റെ ദേശമായ പാഞ്ചാലത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു, കുരുവംശത്തിലെ സന്തോഷമേ, അവിടെ കയ്യുകൂപ്പി അപ്പന്റെ കാലിൽ വന്ദനം ചെയ്തു, ആ മഹാശരധാരിയും.
ഉവാച ഭവതാ ഭീഷ്മാന്ന ഭേതവ്യം കഥംചന
അവൻ പറഞ്ഞു: ഭീഷ്മനോടു നിന്നു ഒരു വിധത്തിലും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
അമ്ബായാം നിര്ഗതായാം തു ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവസ്തദാ। ന്യായേന കാരയാമാസ രാജ്ഞോ വൈവാഹികീം ക്രിയാമ്
അംബാ പുറത്ത് പോയതിനു ശേഷം, ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മൻ രാജാവിന്റെ വിവാഹകർമ്മങ്ങൾ നിയമാനുസൃതമായി നടത്തിച്ചു.
അമ്ബികാമ്ബാലികേ ചൈവ പരിണീയാഗ്നിസംനിധൌ। `തയോഃ പാണീ ഗൃഹീത്വാ തു കൌരവ്യോ രൂപദര്പിതഃ।' വിചിത്രവീര്യോ ധര്മാത്മാ കാമാത്മാ സമപദ്യത
അംബികയും അംബാലികയും അഗ്നിയെ സാക്ഷിയായി വിവാഹം കഴിച്ചു; കൌരവനായ വിചിത്രവീര്യൻ, തന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ അഭിമാനത്തോടെ, ധാർമ്മികനും ആസ്വാദനപ്രവൃത്തിയുള്ളവനുമായ് അവർക്കു ഭർത്താവായി.
തേ ചാപി ബൃഹതീശ്യാമേ നീലകുഞ്ചിതമൂര്ധജേ। രക്തതുങ്ഗനഖോപേതേ പീനശ്രോണിപയോധറേ
അവരിരുവരും ഉയരവും കറുത്ത നിറവും ഉള്ളവരായിരുന്നു; നീലനിറമുള്ള ചുരുളായ മുടിയും, ചുവപ്പും ഉയർന്നതുമായ നഖങ്ങളും, വീതിയുള്ള കമരും നിറഞ്ഞ വക്ഷസ്സുമായിരുന്നു.
ആത്മനഃ പ്രതിരൂപോഽസൌ ലബ്ധഃ പതിരിതി സ്ഥിതേ। വിചിത്രവീര്യം കല്യാണ്യൌ പൂജയാമാസതുഃ ശുഭേ
‘നമ്മളെ അനുയോജ്യനായ ഭര്ത്താവിനെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു’ എന്നു കരുതിയ ആ ഭാഗ്യശാലിനിയായ യുവതികള് വിശിത്രവീര്യനെ ആദരപൂര്വ്വം സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു.
അന്യോന്യം പ്രതി സക്തേ ച ഏകഭാവേ ഇവ സ്ഥിതേ।' സ ചാശ്വിരൂപസദൃശോ ദേവതുല്യപരാക്രമഃ। സര്വാസാമേവ നാരീണാം ചിത്തപ്രമഥനോ രഹഃ
അവരും തമ്മില് അതീവ സ്നേഹത്തോടെ, ഒരുപോലെ മനസ്സോടെ ചേര്ന്നിരുന്നു. അശ്വിനീദേവന്മാരെപ്പോലെയും ദൈവങ്ങളോടു തുല്യമായ വീര്യശാലിയുമായ വിശിത്രവീര്യന് എല്ലാ സ്ത്രീകളുടെയും ഹൃദയം രഹസ്യമായി ആകര്ഷിച്ചു.