പുരാ നിര്ദിഷ്ടഭാവാ ത്വാമാഗതാസ്മി വരാനന। ദേവവ്രതം സമുത്സൃജ്യ സാനുജം ഭരതര്ഷഭമ്
നിനക്കായി ഞാൻ മുമ്പേ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവളാണ്, മനോഹരമുഖനായവനേ, അതുകൊണ്ട് ദേവവ്രതനെയും അവന്റെ സഹോദരനെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.
പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ ഭദ്രം തേ വിധിവന്മാം സമുദ്യതാമ്
നീ സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ നിയമപ്രകാരം സ്വീകരിക്കണമേ, നിനക്കു് ആശംസകൾ.
തയൈവമുക്തഃ സാല്വോപി പ്രഹസന്നിദമബ്രവീത്। നിര്ജിതാഽസീഹ ഭീഷ്മേണ മാം വിനിര്ജിത്യ രാജസു
അങ്ങനെ അംബ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സാൽവൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ഭീഷ്മൻ എന്നെ ജയിച്ച് രാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ നിന്നെ ജയിച്ചു കൊണ്ടുപോയതാണല്ലോ.'
അന്യേന നിര്ജിതാം ഭദ്രേ വിസൃഷ്ടാം തേന ചാലയാത്। ന ഗൃഹ്ണാമി വരാരോഹേ തത്ര ചൈവ തു ഗമ്യതാമ്
മറ്റൊരാൾ ജയിച്ചും അവൻ വിട്ടയച്ചും നീ വന്നതാണല്ലോ, മനോഹരിയായവളേ, അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്വീകരിക്കില്ല; നീ അവിടേക്ക് തന്നെ പോവു.'
ഇത്യുക്താ സാ സമാഗമ്യ കുരുരാജ്യമനുത്തമമ്। അമ്ബാബ്രവീത്തതോ ഭീഷ്മം ത്വയാഽഹം സഹസാ ഹൃതാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൾ കുരുവംശത്തിന്റെ അതുല്യമായ രാജ്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. അപ്പോൾ അംബാ ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്നെ ബലാൽ കൊണ്ടുപോയതാണല്ലോ.'
ക്ഷത്രധര്മമവേക്ഷസ്വ ത്വം ഭര്താ മമ ധര്മതഃ। യാം യഃ സ്വയംവരേ കന്യാം നിര്ജയേച്ഛൌര്യസംപദാ
ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മം പരിഗണിക്കണം; നിയമപ്രകാരം നീ എന്റെ ഭർത്താവാണ്. സ്വയംവരത്തിൽ ധൈര്യത്താൽ ജയിച്ച പുരുഷൻ ആ പെൺകുട്ടിയുടെ ഭർത്താവാകണം.
രാജ്ഞഃ സര്വാന്വിനിര്ജിത്യ സ താമുദ്വാഹയേദ്ധ്രുവമ്। അതസ്ത്വമേവ ഭര്താ മേ ത്വയാഽഹം നിര്ജിതാ യതഃ
എല്ലാ രാജാക്കളെയും ജയിച്ചവൻ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കേണ്ടതാണു്. അതുകൊണ്ട്, നീ എന്നെ ജയിച്ചതിനാൽ നീയാണു് എന്റെ ഭർത്താവ്.
തസ്മാദ്വഹസ്വ മാം ഭീഷ്മ നിര്ജിതാം സംസദി ത്വയാ। ഊര്ധ്വരേതാ ഹ്യഹമിതി പ്രത്യുവാച പുനഃപുനഃ
അതിനാൽ, ഭീഷ്മാ, നീ സഭയിൽ എന്നെ ജയിച്ചതിനാൽ എന്നെ വിവാഹം കഴിക്കണം. 'ഞാൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ്,' എന്ന് ഭീഷ്മൻ വീണ്ടും വീണ്ടും മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഭീഷ്മം സാ ചാബ്രവീദമ്ബാ യഥാജൈഷീസ്തഥാ കുരു। ഏവമന്വഗമദ്ഭീഷ്മം ഷട്സമാഃ പുഷ്കരേക്ഷണാ
അംബാ ഭീഷ്മനോട് പറഞ്ഞു: "നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുപോലെ ചെയ്യണം." അതിനുശേഷം, കമലനയനിയായ ആ സ്ത്രീ ആറുവർഷം ഭീഷ്മനെ പിന്തുടർന്നു.
ഊര്ധ്വരേതാസ്ത്വഹം ഭദ്രേ വിവാഹവിമുഖോഽഭവമ്। തമേവ സാല്വം ഗച്ഛ ത്വം യഃ പുരാ മനസാ വൃതഃ
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കുന്നു, വിവാഹം എന്നിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. നീ മനസ്സിൽ മുൻപ് തിരഞ്ഞെടുത്ത സാൽവനെ സമീപിക്കൂ.
അന്യസക്തം കിമര്ഥം ത്വമാത്മാനമവദഃ പുരാ। അന്യസക്താം വധൂം കന്യാം വാസയേത്സ്വഗൃഹേ ന ഹി
നീ നേരത്തെ മറ്റൊരാളോടാണ് മനസ്സിൽ ആസക്തിയുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞത് എങ്ങനെ? മറ്റൊരാളിൽ മനസ്സോടുള്ള പെൺകുട്ടിയെ അല്ലെങ്കിൽ വധുവിനെ വീട്ടിൽ സ്വീകരിക്കരുത്.
നാഹമുദ്വാഹയിഷ്യേ ത്വാം മമ ഭ്രാത്രേ യവീയസേ। വിചിത്രവീര്യായ ശുഭേ യഥേഷ്ടം ഗമ്യതാമിതി
ഞാൻ നിന്നെ വിവാഹം ചെയ്യുകയില്ല, എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ വിചിത്രവീര്യനോടും നിന്നെ നൽകുകയില്ല. ഭദ്രയേ, നീ ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകൂ.
ഭൂയഃ സാല്വം സമഭ്യേത്യ രാജന്ഗൃഹ്ണീഷ്വ മാമിതി। നാഹം ഗൃഹ്ണാമ്യന്യജിതാമിതി സാല്വനിരാകൃതാ
അവൾ വീണ്ടും സാൽവന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു, 'രാജാവേ, എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. സാൽവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'മറ്റൊരാളാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവളെ ഞാൻ സ്വീകരിക്കില്ല.' അങ്ങനെ സാൽവൻ അവളെ നിരസിച്ചു.
ഊര്ധ്വരേതാസ്ത്വഹമിതി ഭീഷ്മേണ ച നിരാകൃതാ। അമ്ബാ ഭീഷ്മം പുനഃ സാല്വം ഭീഷ്മം സാല്വം പുനഃ പുനഃ
ഭീഷ്മൻ, 'ഞാൻ ബ്രഹ്മചാരി ആകുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു അവളെ നിരസിച്ചു. അംബാ വീണ്ടും വീണ്ടും ഭീഷ്മന്റെയും സാൽവന്റെയും അടുക്കൽ പോയി, ഭീഷ്മനും സാൽവനും.
ഗമനാഗമനേനൈവമനൈഷീത്ഷട് സമാ നൃപ। അശ്രുഭിര്ഭൂമിമുക്ഷന്തീ ശോചന്തീ സാ മനസ്വിനീ
ഇങ്ങനെ വരികയും പോകികയും ചെയ്തുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവളെ ആറു വർഷം കഴിച്ചു. അവൾ നിലത്തേക്ക് കണ്ണുനീർ ചൊരിയുകയും ദുഃഖിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
പീനോന്നതകുചദ്വന്ദ്വാ വിശാലജഘനേക്ഷണാ। ശ്രോണീഭരാലസഗമാ രാകാചന്ദ്രനിഭാനനാ
പുഷ്ടിയും ഉയർന്നതുമായ മുലകൾ, വിശാലമായ കമരം, വലിയ കണ്ണുകൾ, കമരിന്റെ ഭാരത്തിൽ നടപ്പിൽ അലസത, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം — ഇവയൊക്കെയായിരുന്നു അവളെ.
വര്ഷത്കാദമ്ബിനീമൂര്ധ്നി സ്ഫുരന്തീ ചഞ്ചലേവ സാ। സാ തതോ ദ്വാദശ സമാ ബാഹുദാമഭിതോ നദീമ്। പാര്ശ്വേ ഹിമവതോ രമ്യേ തപോ ഘോരം സമാദദേ
മഴപെയ്യുന്ന കടമ്പമരത്തിന്റെ മുകളിലത്തെ പോലെ അവളുടെ മുടി വിറയച്ചു, അപ്രകാരമാണ് അവളുടെ അവസ്ഥ. അതിനുശേഷം, ഹിമാലയത്തിന്റെ മനോഹരമായ സമീപത്ത്, ഒരു നദിക്കരയിൽ, അവൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
സംക്ഷിപ്തകരണാ തത്ര തപ ആസ്ഥായ സുവ്രതാ। പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന സാഽതിഷ്ഠദകമ്പന്ത തതഃ സുരാഃ
അവൾ കൈകൾ അടുക്കി, ഉറച്ച വ്രതത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, പാദംഗുഷ്ഠത്തിൽ മാത്രം നിൽക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ദൃശ്യത്തിൽ ദേവന്മാർ പോലും വിറച്ചു.
തസ്യാസ്തത്തു തപോ ദൃഷ്ട്വാ സുരാണാം ക്ഷോഭകാരകമ്। വിസ്മിതശ്ചൈവ ഹൃഷ്ടശ്ച തസ്യാനുഗ്രഹബുദ്ധിമാന്
അവളുടെ ഈ തപസ്സ് ദേവന്മാരെ അലട്ടിയപ്പോൾ, അവരിൽ ഒരാൾ അത്ഭുതത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും അവളെ അനുഗ്രഹിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു.
അനന്തസേനോ ഭഗവാന്കുമാരോ വരദഃ പ്രഭുഃ। മാനയന്രാജപുത്രീം താം ദദൌ തസ്യൈ ശുഭാം സ്രജമ്
അനന്തസേനൻ എന്ന മഹാത്മാവും, വരദായകനുമായ കുമാരൻ, രാജകുമാരിയെ ആദരിച്ച് അവൾക്ക് മനോഹരമായ ഒരു പുഷ്പമാല നൽകി.
ഏഷാ പുഷ്കരിണീ ദിവ്യാ യഥാവത്സമുപസ്ഥിതാ। അമ്ബേ ത്വച്ഛോകശമനീ മാലാ ഭുവി ഭവിഷ്യതി
ഈ ദിവ്യമായ താമരക്കുളം യഥാവിധിയായി ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. അമ്മേ, ഭൂമിയിൽ നിന്നെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്ന ഈ പുഷ്പമാല അസ്തിത്വം പുലർത്തും.
ഏതാം ചൈവ മയാ ദത്താം മാലാം യോ ധാരയിഷ്യതി। സോഽസ്യ ഭീഷ്മസ്യ നിധനേ കാരണം വൈ ഭവിഷ്യതി
ഞാൻ നൽകിയ ഈ പുഷ്പമാല ആരെങ്കിലും ധരിച്ചാൽ, അവൻ ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തിന് കാരണമാകും.
അന്യപൂര്വേതി മാം സാല്വോ നാഭിനന്ദതി ബാലിശഃ। സാഹം ധര്മാച്ച കാമാച്ച വിഹീനാ ശോകധാരിണീ
മറ്റൊരാളുമായി മുൻ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ സാൽവൻ എന്ന ബാലിശൻ എന്നെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെ ഞാൻ ധർമ്മവും ആഗ്രഹവും നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുഃഖം ചുമന്ന് കഴിയുന്നു.
അപതിഃ ക്ഷത്രിയാന്സര്വാനാക്രന്ദാമി സമന്തതഃ। ഇയം വഃ ക്ഷത്രിയാ മാലാ യാ ഭീഷ്മം നിഹനിഷ്യതി
ഭർത്താവില്ലാതെ ഞാൻ എല്ലാ ക്ഷത്രിയരോടും എല്ലായിടത്തും വേദനയോടെ വിളിക്കുന്നു. ഈ മാല, ക്ഷത്രിയരേ, ഭീഷ്മനെ വധിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടും.
അഹം ച ഭാര്യാ തസ്യ സ്യാം യോ ഭീഷ്മം ഘാതയിഷ്യതി। തസ്യാശ്ചങ്ക്രമ്യമാണായാഃ സമാഃ പഞ്ച ഗതാഃ പരാഃ
ഭീഷ്മനെ കൊല്ലുന്നവനാണ് എന്റെ ഭർത്താവാകുന്നത്. അംബയ്ക്ക് അങ്ങിനെ അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോൾ അഞ്ചു വർഷം കൂടി കടന്നു പോയി.
നാഭവച്ഛരണം കശ്ചിത്ക്ഷത്രിയോ ഭീഷ്മജാദ്ഭയാത്। അഗച്ഛത്സോമകം സാഽമ്ബാ പാഞ്ചാലേഷു യശസ്വിനമ്
ഭീഷ്മനോടുള്ള ഭയത്താൽ ഒരു ക്ഷത്രിയനും അവളെ അഭയം നൽകിയില്ല. അംബാ പാഞ്ചാലരിൽ പ്രശസ്തനായ സോമകനെ സമീപിച്ചു.
സത്യസന്ധം മഹേഷ്വാസം സത്യധര്മപരായണമ്। സാ സഭാദ്വാരമാഗമ്യ പാഞ്ചാലൈരഭിരക്ഷിതമ്
പാഞ്ചാളർ കാവലിൽ നിന്നിരുന്ന സഭാവാതിലിൽ അവൾ എത്തി. അവിടെ സത്യനിഷ്ഠനായ, മഹാബാഹുവായ, സത്യധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനായ ഭക്തൻ നില്കുന്നു.
പാഞ്ചാലരാജമാക്രന്ദത്പ്രഗൃഹ്യ സുഭുജാ ഭുജൌ। ഭീഷ്മേണ ഹന്യമാനാം മാം മജ്ജന്തീമിവ ച ഹ്രദേ
പാഞ്ചാളരാജാവ് തന്റെ ശക്തമായ കൈകളിൽ എന്നെ പിടിച്ചു നിലവിളിച്ചു. ഭീഷ്മൻ എന്നെ അടിച്ചുതാഴ്ത്തുമ്പോൾ ഞാൻ ആഴമുള്ള കുളത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകുന്നവളെപ്പോലെയായിരുന്നു.
യജ്ഞസേനാഭിധാവേഹ പാണിമാലമ്ബ്യ ചോദ്ധര। തേന മേ സര്വധര്മാശ്ച രതിഭോഗാശ്ച കേവലാഃ
യജ്ഞസേന, ഇവിടെ വാ, എന്റെ കൈ പിടിച്ച് എന്നെ ഉയർത്തൂ. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ എന്റെ എല്ലാ കർത്തവ്യങ്ങളും ആനന്ദങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടും.
ഉഭൌ ച ലോകൌ കീര്തിശ്ച സമൂലൌ സഫലൌ ഹൃതൌ। ***ന്ത്യേവം ന വിന്ദാമി രാജന്യം ശരണം ക്വചിത്
രണ്ടു ലോകങ്ങളും എന്റെ കീർത്തിയും അതിന്റെ മൂലവും ഫലവും എല്ലാം കവർച്ചയ്ക്ക് ഇരയായി. ഇങ്ങനെ ഞാൻ എവിടെയും ഒരു ക്ഷത്രിയ രക്ഷകനെയും കാണുന്നില്ല.