യഥാ ഹി മുഖവര്ണോഽയമനയോരിതി മേനിരേ। തവ യോധാ മഹാരാജ ഹതമേവ ജയദ്രഥമ്
അവരുടെ മുഖഭാവം നോക്കി, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ സൈനികർ ജയദ്രഥൻ ഇതിനകം കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചു.
ലോഹിതാക്ഷൌ മഹാബാഹൂ സംയുക്തൌ കൃഷ്ണപാണ്ഡവൌ। സിന്ധുരാജമഭിപ്രേക്ഷ്യ ഹൃഷ്ടൌ വ്യനദതാം മുഹുഃ
ചുവപ്പു കണ്ണുകളും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ള കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും, സിന്ദുരാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും കൂകി.
ശൌരേരഭീഷുഹസ്തസ്യ പാര്ഥസ്യ ച ധനുഷ്മതഃ। തയോരാസീത്പ്രഭാ രാജന്സൂര്യപാവകയോരിവ
ശൗരിയുടെ കൈയിൽ ആയുധവും പാർത്ഥന്റെ വില്ലും, രാജാവേ, അവരിൽ നിന്ന് സൂര്യനും അഗ്നിയുംപോലെയുള്ള പ്രകാശം പുറപ്പെട്ടു.
ഹര്ഷ ഏവ തയോരാസീദ്ദ്രോണാനീകപ്രമുക്തയോഃ। സമീപേ സൈന്ധവം ദൃഷ്ട്വാ ശ്യേനയോരാമിഷം യഥാ
ദ്രോണന്റെ സൈന്യത്തെ തകർത്ത ശേഷം, ഇരുവരിലും വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടായി, അടുത്ത് ഇറച്ചി കണ്ട ശ്യേനപ്പക്ഷികൾപോലെ.
തൌ തു സൈന്ധവമാലോക്യ വര്തമാനമിവാന്തികേ। സഹസാ പേതതുഃക്രുദ്ധൌ ക്ഷിപ്രം ശ്യേനാവിവാമിപമ്
സിന്ദുരാജാവിനെ അടുത്ത് കണ്ടപ്പോൾ, ഇരുവരും കോപത്തോടെ പെട്ടെന്ന് ശ്യേനപ്പക്ഷികൾ ഇരയെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ അവന്റെ മേൽ ചാടിപ്പോയി.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ തു വ്യതിക്രാന്തൌ ഹൃഷീകേശധനഞ്ജയൌ। സിന്ധുരാജസ്യ രക്ഷാര്ഥം പരാക്രാന്തഃ സുതസ്തവ
ഹൃഷീകേശനും ധനഞ്ജയനും കടന്നുപോയത് കണ്ടപ്പോൾ, സിന്ദുരാജാവിനെ രക്ഷിക്കാൻ നിന്റെ മകൻ ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്നു.
ദ്രോണേനാബദ്ധകവചോ രാജാ ദുര്യോധനസ്തതഃ। യയാവേകരഥേനാജൌ ഹയസംസ്കരാവിത്പ്രഭോ
ദ്രോണൻ കാവചം ധരിച്ചുകൊടുത്ത ശേഷം, രാജാവ് ദുര്യോധനൻ, നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ച കുതിരകളോടുകൂടി, ഒരേ രഥത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
കൃഷ്ണപാര്ഥൌ മഹേഷ്വാസൌ വ്യതിക്രമ്യാഥ തേ സുതഃ। അഗ്രതഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷം പ്രതീയായ നരാധിപ
മഹാശക്തിയുള്ള കൃഷ്ണനും പാർത്ഥനും കടന്നുപോയ ശേഷം, നിന്റെ മകൻ മുന്നോട്ട് പോയി, കമലനയനനായ കൃഷ്ണന്റെ നേരെ മുന്നേറി, മനുഷ്യരാജാവേ.
തതഃ സര്വേഷു സൈന്യേഷു വാദിത്രാണി പ്രഹൃഷ്ടവത്। പ്രാവാദ്യന്ത വ്യതിക്രാന്തേ തവ പുത്രേ ധനഞ്ജയമ്
അപ്പോൾ സൈന്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗങ്ങളിലും സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ ശബ്ദം സന്തോഷത്തോടെ മുഴങ്ങി, നിന്റെ മകൻ ധനഞ്ജയനെ നേരിട്ട് നേരിട്ടപ്പോൾ.
സിംഹനാദരവാശ്ചാസഞ്ശങ്ഖശബ്ദവിമിശ്രിതാഃ। ദൃഷ്ട്വാ ദുര്യോധനം തത്ര കൃഷ്ണയോഃ പ്രമുഖേ സ്ഥിതമ്
ദുര്യോധനൻ കൃഷ്ണനും അർജ്ജുനനും മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ശംഖനാദം കലർന്ന സിംഹഘോഷങ്ങൾ ഉയർന്നു.
യേ ച തേ സിന്ധുരാജസ്യ ഗോപ്താരഃ പാവകോപമാഃ। തേ പ്രാഹൃഷ്യന്ത സമരേ ദൃഷ്ട്വാ പുത്രം തവ പ്രഭോ
സിന്ധുരാജാവിനെ കാത്തുനിന്ന അഗ്നിപോലെ ഭയങ്കരരായ ആ രക്ഷകർ, സമരത്തിൽ നിന്റെ മകനെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ദുര്യോധനം കൃഷ്ണോ വ്യതിക്രാന്തം സഹാനുഗമ്। അബ്രവീദര്ജുനം രാജന്പ്രാപ്തകാലമിദം വചഃ
ദുര്യോധനൻ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് വന്നത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ, രാജാവേ, അർജ്ജുനനോട് സമയോചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദിഷ്ട്യാ ജാനാതി സങ്ഗ്രാമേ യോദ്ധവ്യം ഹി ത്വയാ സഹ। ദിഷ്ട്യാ ച സഫലാഃ പാര്ഥ സര്വേ കാമാ ഹ്യകാമിതാഃ
ഭാഗ്യവശാൽ, അവൻ നിനക്കൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി; പാർഥാ, ഭാഗ്യത്താൽ നിന്റെ എല്ലാ അപര്യാപ്തമായ ആഗ്രഹങ്ങളും ഇപ്പോൾ ഫലപ്രദമാകുന്നു.
തസ്മാജ്ജഹി രണേ പാര്ഥ ധാര്തരാഷ്ട്രം കുലാധമമ്। യഥേന്ദ്രേണ ഹതഃ പൂര്വം ജമ്ഭോ ദേവാസുരേ മൃധേ
അതിനാൽ, പാർഥാ, യുദ്ധത്തിൽ ദുഷ്ടനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെ കൊല്ലുക; ദേവാസുരസംരാമത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ ജംഭനെ നശിപ്പിച്ചതുപോലെ.
അസ്മിന്ഹതേ ത്വയാ സൈന്യമനാഥം ഭിദ്യതാമിദമ്। വൈരസ്യ ദിഷ്ട്യാ സഹജം മൂലം ഛിന്ധി ദുരാത്മനാമ്
നീ അവനെ കൊല്ലുമ്പോൾ, നേതാവില്ലാതെ ഈ സൈന്യം ചിതറട്ടെ; ദുഷ്ടന്മാരുടെ ജന്മസഹജമായ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ വേരും നീ ഭാഗ്യവശാൽ മുറിച്ചുകളയണം.
തം തഥേത്യബ്രവീത്പാര്ഥഃ കൃത്യരൂപമിദം മമ। സര്വമന്യദനാദൃത്യ ഗച്ഛ യത്ര സുയോധനഃ
പാർഥൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ; ഇതാണ് എന്റെ കടമ. മറ്റൊന്നും കണക്കാക്കാതെ ഞാൻ സുയോധനൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ പോകുന്നു.'
യേനൈതദ്ദീര്ഘകാലം നോ ഭുക്തം രാജ്യമകണ്ടകമ്। അപ്യസ്യ യുധി വിക്രമ്യ ച്ഛിന്ദ്യാം മൂര്ധാനമാഹവേ
'നമ്മുടെ രാജ്യം ഇത്രയും കാലം തടസ്സമില്ലാതെ അനുഭവിച്ചവൻ, യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യത്തോടെ ഞാൻ അവന്റെ തല വെട്ടിക്കളയട്ടെ.'
അപി തസ്യ ഹ്യനര്ഹായാഃ പരിക്ലേശസ്യ മാധവ। കൃഷ്ണായാഃ ശക്നുയാം ഗന്തും പദം കേശപ്രധര്ഷണേ
'അർഹതയില്ലാത്ത കഷ്ടപ്പാട് കൃഷ്ണയ്ക്ക് സംഭവിച്ചപ്പോൾ, അവളുടെ മുടി പിടിച്ചുനീക്കിയപ്പോൾ, മാധവാ, ഞാൻ അവൾക്കായി ഒരു പടി മുന്നോട്ട് വയ്ക്കാൻ കഴിയട്ടെ.'
അപ്യഹം താനി ദുഃഖാനി പൂര്വവൃത്താനി മാധവ। ദുര്യോധനം രണേ ഹത്വാ പ്രതിമോക്ഷ്യേ കഥഞ്ചന
'മാധവാ, ദുര്യോധനനെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുമ്പോൾ, ഞാൻ ആ പഴയ ദു:ഖങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്കിലും മോചിതനാകട്ടെ.'
ഇത്യേവംവാദിനൌ കൃഷ്ണൌ ഹൃഷ്ടൌ ശ്വേതാന്ഹയോത്തമാന്। പ്രേഷയാമാസതുഃ സങ്ഖ്യേ പ്രേപ്സന്തൌ തം നരാധിപമ്
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഇരുവരും, ഉത്തമമായ വെള്ളയകുതിരകളെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ രാജാവിനെ അന്വേഷിച്ച് മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു.
തയോഃ സമീപം സമ്പ്രാപ്യ പുത്രസ്തേ ഭരതര്ഷഭ। ന ചകാര ഭയം പ്രാപ്തേ ഭയേ മഹതി മാരിഷ
ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാനായോ, നിന്റെ മകൻ ആ രണ്ടുപേരുടെ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, വലിയ ഭയം നേരിട്ടിട്ടും അവൻ ഭയപ്പെട്ടില്ല.
തദസ്യ ക്ഷത്രിയാഃ കര്മ സര്വ ഏവാഭ്യപൂജയന്। യദര്ജുനഹൃഷീകേശൌ പ്രത്യുദ്യാതൌ ന്യവാരയത്
അർജ്ജുനനും ഹൃഷീകേശനും നേരിട്ട് നേരിട്ടപ്പോൾ അവരെ തടഞ്ഞു നിന്ന ധീരതയെ എല്ലാ ക്ഷത്രിയരും ആദരിച്ചു.
തതഃ സര്വസ്യ സൈന്യസ്യ താവകസ്യ വിശാമ്പതേ। മഹാനാദോ ഹ്യഭൂത്തത്ര ദൃഷ്ട്വാ രാജാനമാഹവേ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, നിന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യത്തിലും രാജാവിനെ യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ വലിയ ഒരു ഘോഷം ഉയർന്നു.
തസ്മിഞ്ജനസമുന്നാദേ പ്രവൃത്തേ ഭൈരവേ സതി। കദര്ഥീകൃത്യ തേ പുത്രഃ പ്രത്യമിത്രമവാരയത്
ആ ഭയാനകമായ ജനഘോഷത്തിനിടയിൽ, നിന്റെ മകൻ മറ്റൊന്നും പരിഗണിക്കാതെ ശത്രുവിനെ നേരിട്ട് തടഞ്ഞു.
ആവാരിതസ്തു കൌന്തേയസ്തവ പുത്രേണ ധന്വിനാ। സംരമ്ഭമഗമദ്ഭൂയഃ സ ച തസ്മിന്പരന്തപഃ
പിന്നീട്, അർജ്ജുനൻ നിന്റെ മകൻ വില്ലുമായി തടഞ്ഞപ്പോൾ, അവൻ കൂടുതൽ കോപത്തോടെ മുന്നേറി; ശത്രുനാശകനും അങ്ങനെ തന്നെ.
തൌ ദൃഷ്ട്വാ പ്രതിസംരബ്ധൌ ദുര്യോധനധനഞ്ജയൌ। അഭ്യവൈക്ഷന്ത രാജാനോ ഭീമരൂപാഃ സമന്തതഃ
ദുര്യോധനനും ധനഞ്ജയനും പരസ്പരം ക്രോധത്തോടെ നേരിട്ടുനിൽക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ചുറ്റും നിന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ അവരെ നോക്കി.
ദൃഷ്ട്വാ തു പാര്ഥം സംരബ്ധം വാസുദേവം ച മാരിഷ। പ്രഹസന്നേവ പുത്രസ്തേ യോദ്ധുകാമഃ സമാഹ്വയത്
പാര്ത്ഥനും വാസുദേവനും കോപത്തോടെ നിന്നത് കണ്ടു, മരീഷ, നിന്റെ മകന് പുഞ്ചിരിയോടെ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി അവരെ വിളിച്ചു.
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടോ ദാശാര്ഹഃ പാണ്ഡവശ്ച ധനഞ്ജയഃ। വ്യക്രോശേതാം മഹാനാദം ദധ്മതുശ്ചാമ്ബുജോത്തമൌ
അതിനുശേഷം ദാശാര്ഹന് സന്തോഷത്തോടെ, പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയനും, ഇരുവരും വലിയ ഒരു ഗര്ജനയുയര്ത്തി തങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ ശംഖങ്ങള് ഊതി.
തൌ ഹൃഷ്ടരൂപൌ സമ്പ്രേക്ഷ്യ കൌരവേയാസ്തു സര്വശഃ। നിരാശാഃ സമപദ്യന്ത പുത്രസ്യ തവ ജീവിതേ
കൃഷ്ണനും പാണ്ഡവനും ആഹ്ലാദത്തോടെ നിന്നത് കണ്ടു, കൌരവന്മാര് എല്ലാവരും നിന്റെ മകന്റെ ജീവന് നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് നിരാശയിലായി.
ശോകമാപുഃ പരം ചൈവ കുരവഃ സര്വ ഏവ തേ। അമന്യന്ത ച പുത്രം തേ വൈശ്വാനരമുഖേ ഹുതമ്
കുരുക്കള് എല്ലാവരും അതീവ ദുഃഖത്തിലായി; നിന്റെ മകന് അഗ്നിയുടെ വായില് അര്പ്പിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയാണ് എന്നിങ്ങനെ അവര് വിചാരിച്ചു.