സാരഥിം ചാബ്രവീത്ക്രുദ്ധോ യാഹി യത്രൈഷ പാര്ഥിവഃ। യാവദേനം നിഹന്മ്യദ്യ ഭുജങ്ഗമിവ പക്ഷിരാട്
കോപത്തിൽ, ഭീഷ്മൻ തന്റെ സാരഥിയോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ എവിടെയാണോ അവിടെ പോകൂ; ഇന്ന് ഞാൻ ആ രാജാവിനെ പക്ഷിരാജാവ് പാമ്പിനെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ സംഹരിക്കും.'
തതോഽസ്ത്രം വാരുണം സമ്യഗ്യോജയാമാസ കൌരവഃ। തേനാശ്വാംശ്ചതുരോഽമൃദ്ഗാത്സാല്വരാജസ്യ ഭൂപതേ
അപ്പോൾ കൌരവൻ ശരിയായി വാരുണാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ശാൽവരാജാവിന്റെ നാലു കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി.
അസ്ത്രൈരസ്ത്രാണി സംവാര്യ സാല്വരാജസ്യ കൌരവഃ। ഭീഷ്മോ നൃപതിശാര്ദൂല ന്യവധീത്തസ്യ സാരഥിമ്
കൗരവനായ ഭീഷ്മൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ വാനരനായവൻ, സാൽവരാജാവിന്റെ ആയുധങ്ങൾ തന്റെ ആയുധങ്ങളാൽ തടഞ്ഞു, പിന്നെ അവന്റെ രഥസാരഥിയെ വീഴ്ത്തി.
അസ്ത്രേണ ചാസ്യാഥൈന്ദ്രേണ ന്യവധീത്തുരഗോത്തമാന്। കന്യാഹേതോര്നരശ്രേഷ്ഠ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവസ്തദാ
ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മൻ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ആ ഇൻദ്രാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആ മികച്ച കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി, ആ പെൺകുട്ടിക്കായി.
ജിത്വാ വിസര്ജയാമാസ ജീവന്തം നൃപസത്തമമ്। തതഃ സാല്വഃ സ്വനഗരം പ്രയയൌ ഭരതര്ഷഭ
വിജയിച്ച ശേഷം, ജീവൻ നിലനിർത്തി രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനെ വിട്ടയച്ചു; അതിനുശേഷം സാൽവൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ഭാരതരിൽ കാളയായവനായി.
സ്വരാജ്യമന്വശാച്ചൈവ ധര്മേണ നൃപതിസ്തദാ। രാജാനോ യേ ച തത്രാസന്സ്വയംവരദിദൃക്ഷവഃ
അപ്പോൾ രാജാവ് ധർമ്മപഥത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ രാജ്യം വീണ്ടും കൈവശമാക്കി; സ്വയംവര ദർശിക്കാൻ വന്നിരുന്ന മറ്റ് രാജാക്കന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
സ്വാന്യേവ തേഽപി രാഷ്ട്രാണി ജഗ്മുഃ പരപുരഞ്ജയാഃ। ഏവം വിജിത്യ താഃ കന്യാ ഭീഷ്മഃ പ്രഹരതാം വരഃ
പല നഗരങ്ങളും ജയിച്ചവരും തങ്ങളുടെ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി; അങ്ങനെ, ആ പെൺകുട്ടികളെ ജയിച്ച ഭീഷ്മൻ, യുദ്ധത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ,
പ്രയയൌ ഹാസ്തിനപുരം യത്ര രാജാ സ കൌരവഃ। വിചിത്രവീര്യോ ധര്മാത്മാ പ്രശാസ്തി വസുധാമിമാമ്
ഹസ്തിനപുരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു, അവിടെ ധർമ്മാത്മാവായ കൗരവരാജാവും വിചിത്രവീര്യനും ഈ ഭൂമിയെ ഭരിക്കുന്നു.
യഥാ പിതാസ്യ കൌരവ്യഃ ശാന്തനുര്നൃപസത്തമഃ। സോഽചിരേണൈവ കാലേന അത്യക്രാമന്നരാധിപ
കൗരവനായ ശാന്തനു രാജാവ് ചെയ്തതുപോലെ, ആ മനുഷ്യാധിപനും കുറച്ച് കാലത്തിനകം അതുപോലെ ചെയ്തു.
വനാനി സരിതശ്ചൈവ ശൈലാംശ്ച വിനിധാന്ദ്രുമാന്। അക്ഷതഃ ക്ഷപയിത്വാഽരീന്സങ്ഖ്യേഽസങ്ഖ്യേയവിക്രമഃ
കാടുകളും നദികളും പർവതങ്ങളും മരങ്ങളുടെ സമ്പത്തുകളും കീഴടക്കി, യുദ്ധത്തിൽ എതിരാളികളെ അജയനായവൻ നശിപ്പിച്ചു, അവന്റെ വീര്യം അളക്കാനാവാത്തതായിരുന്നു.
ആനയാമാസ കാശ്യസ്യ സുതാഃ സാഗരഗാസുതഃ। സ്നുഷാ ഇവ സ ധര്മാത്മാ ഭഗിനീരിവ ചാനുജാഃ
സമുദ്രം കടക്കുന്ന രാജാവിന്റെ മകൻ ധർമ്മപാലനത്തോടെ കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരെ മരുമകളായി, അനുജനു സഹോദരിമാരായി കൊണ്ടുവന്നു.
യഥാ ദുഹിതശ്ചൈവ പരിഗൃഹ്യ യയൌ കുരൂന്। ആനിന്യേ സ മഹാബാഹുര്ഭ്രാതുഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ
അവരെ സ്വന്തം പുത്രിമാരായി സ്വീകരിച്ച്, കുരുക്കളുടെ നാട്ടിലേക്ക് പോയി; ഭീഷ്മൻ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവൻ, സഹോദരനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ അവരെ കൊണ്ടുവന്നു.
താഃ സര്വഗുണസംപന്നാ ഭ്രാതാ ഭ്രാത്രേ യവീയസേ। ഭീഷ്മോ വിചിത്രവീര്യായ പ്രദദൌ വിക്രമാഹൃതാഃ
എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നയായ ആ പെൺകുട്ടികളെ ഭീഷ്മൻ തന്റെ അനിയൻ വിചിത്രവീര്യനു, തന്റെ വീര്യത്താൽ ജയിച്ചവരെ, നൽകി.
ഏവം ധര്മേണ ധര്മജ്ഞഃ കൃത്വാ കര്മാതിമാനുഷമ്। ഭ്രാതുര്വിചിത്രവീര്യസ്യ വിവാഹായോപചക്രമേ
ഇങ്ങനെ, ധർമ്മം അറിയുന്ന ഭീഷ്മൻ, മനുഷ്യശക്തിക്ക് അതീതമായ ഒരു പ്രവർത്തി ചെയ്ത്, വിചിത്രവീര്യന്റെ വിവാഹം നടത്താൻ തയ്യാറായി.
സത്യവത്യാ സഹ മിഥഃ കൃത്വാ നിശ്ചയമാത്മവാന്। വിവാഹം കാരയിഷ്യന്തം ഭീഷ്മം കാശിപതേഃ സുതാ। ജ്യേഷ്ഠാ താസാമിദം വാക്യമബ്രവീദ്ധസതീ തദാ
സത്യവതിയോടൊപ്പം ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത്, ആത്മസംയമനമുള്ള ഭീഷ്മൻ കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരുടെ വിവാഹം ഒരുക്കുമ്പോൾ, അവരിൽ മൂത്തവളായ സത്യവാനി അന്നപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മയാ സൌഭപതിഃ പൂര്വം മനസാ ഹി വൃതഃ പതിഃ। തേന ചാസ്മി വൃതാ പൂര്വമേഷ കാമശ്ച മേ പിതുഃ
സൗഭരാജാവിനെ ഞാൻ മനസ്സിൽ മുൻകൂട്ടി ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നു; അവനും എന്നെ മുൻകൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുത്തു—ഇത് എന്റെ അച്ഛന്റെ ആഗ്രഹവുമാണ്.
മയാ വരയിതവ്യോഽഭൂത്സാല്വസ്തസ്മിന്സ്വയംവരേ। ഏതദ്വിജ്ഞായ ധര്മജ്ഞ ധര്മതത്ത്വം സമാചര
ആ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ സാൽവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കേണ്ടതായിരുന്നു; ഇതറിഞ്ഞ്, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനായതിനാൽ, യഥാർത്ഥ ധർമ്മം അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം.
ഏവമുക്തസ്തയാ ഭീഷ്മഃ കന്യയാ വിപ്രസംസദി। ചിന്താമഭ്യഗമദ്വീരോ യുക്താം തസ്യൈവ കര്മണഃ
അങ്ങനെ ആ പെൺകുട്ടി ബ്രാഹ്മണസഭയിൽ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ, വീരനായവൻ, തന്റെ ചെയ്ത കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
അന്യസക്താ ത്വിയം കന്യാ ജ്യേഷ്ഠാ ത്വമ്ബാ മയാ ജിതാ। വാചാ ദത്താ മനോദത്താ കൃതമങ്ഗലവാചനാ
ഈ പെൺകുട്ടി മറ്റൊരാളോട് മനസ്സോടുകൂടിയവളാണ്; മൂത്തവളായ അംബയെ ഞാൻ ജയിച്ചു, വാക്കിലും മനസ്സിലും സമ്മതം നൽകി, മംഗളവാക്കുകളും ഉച്ചരിച്ചു.
നിര്ദിഷ്ടാ തു പരസ്യൈവ സാ ത്യാജ്യാ പരചിന്തിനീ। ഇത്യുക്ത്വാ ചാനുമാന്യൈവ ഭ്രാതരം സ്വവശാനുഗമ്
അവൾ മറ്റൊരാളിന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, അവളെ വിട്ട് വിടേണ്ടതാണെന്ന്, അവളുടെ ചിന്ത മറ്റൊരാളിലാണെന്ന് പറഞ്ഞു, സഹോദരന്റെ സമ്മതം വാങ്ങി, ഭീഷ്മൻ തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നടന്നു.
വിനിശ്ചിത്യ സ ധര്മജ്ഞോ ബ്രാഹ്മണൈര്വേദപാരഗൈഃ। അനുജജ്ഞേ തദാ ജ്യേഷ്ഠാമമ്ബാം കാശിപതേഃ സുതാമ്
ധർമ്മം അറിയുന്നവനും വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും ചേർന്ന് ആലോചിച്ച്, അപ്പോൾ കാശിരാജാവിന്റെ മൂത്തമകളെ സമ്മതിച്ചു.
അമ്ബികാമ്ബാലികേ ഭാര്യേ പ്രാദാദ്ഭ്രാത്രേ യവീയസേ। ഭീഷ്മോ വിചിത്രവീര്യായ വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ
ഭീഷ്മൻ അംബികയും അംബാലികയും തന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ വിചിത്രവീര്യന് നിയമപ്രകാരം ഭാര്യകളായി നൽകി.
തയോഃ പാണീ ഗൃഹീത്വാ തു രൂപയൌവനദര്പിതഃ। വിചിത്രവീര്യോ ധര്മാത്മാ നാമ്ബാമൈച്ഛത്കഥംചന
രൂപത്തിലും യൗവനത്തിലും അഭിമാനത്തോടെ വിചിത്രവീര്യൻ ആ രണ്ട് പെൺകുട്ടികളുടെ കൈ പിടിച്ചു. എന്നാൽ ധാർമ്മികനായ അവൻ അംബയെ ഒരു വിധത്തിലും ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
പാപസ്യ ഫലമേവൈഷ കാമോഽസാധുര്നിരര്ഥകഃ। പരതന്ത്രോപഭോഗോ മാമാര്യ നാഽഽയോക്തുമര്ഹസി
ഇത് പാപത്തിന്റെ ഫലമേയാണു്; തെറ്റായ ആഗ്രഹം ഫലപ്രദമല്ല. മറ്റൊരാളുടെ ഇഷ്ടത്തിന് കീഴിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നത് വിഡ്ഢിയാണു്, മഹാനുഭാവാ, നീ എന്നെ അതിന് പ്രേരിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
പ്രാതിഷ്ഠച്ഛാന്തനോര്വംശസ്താത യസ്യ ത്വമന്വയഃ। അകാമവൃത്തോ ധര്മാത്മന്സാധു മന്യേ മതം തവ
ശാന്തനുവിന്റെ വംശം, നീ അവിടുത്തെ സന്തതിയാണല്ലോ, തുടരുകയാണ്. ആഗ്രഹമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നല്ലതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, നീ പറയുന്നതു് ഉചിതമാണു്.
ഇത്യുക്ത്വാമ്ബാം സമാലോക്യ വിധിവദ്വാക്യമബ്രവീത്। വിസൃഷ്ടാ ഹ്യസി ഗച്ഛ ത്വം യഥാകാമമനിന്ദിതേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭീഷ്മൻ അംബയെ നോക്കി നിയമപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'നീ സ്വതന്ത്രയാണു്; കുഴപ്പമില്ലാത്തവളേ, ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോവു.'
നാനിയോജ്യേ സമര്ഥോഽഹം നിയോക്തും ഭ്രാതരം പ്രിയമ്। അന്യബാവഗതാം ചാപി കോ നാരീം വാസയേദ്ഗൃഹേ
എന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി സഹോദരനെ നിർബന്ധിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല. മറ്റൊരാളെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ത്രീയെ വീട്ടിൽ പാർപ്പിക്കാൻ ആരും തയ്യാറാവില്ല.
അതസ്ത്വാം ന നിയോക്ഷ്യാമി അന്യകാമാസി ഗമ്യതാമ്। അഹമപ്യൂര്ധ്വരേതാ വൈ നിവൃത്തോ ദാരകര്മണി
അതിനാൽ, നിന്നെ ഞാൻ നിർബന്ധിക്കില്ല; നീ മറ്റൊരാളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—പോവു. ഞാൻ പോലും ബ്രഹ്മചാര്യത്തിൽ നിലകൊണ്ടവനാണ്, വിവാഹജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്താ സാ ഗതാ തത്ര സഖീഭിഃ പരിവാരിതാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൾ സഖികളോടൊപ്പം അവിടുനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
നിര്ദിഷ്ടാ ഹി ശനൈ രാജന്സാല്വരാജപുരം പ്രതി। അഥാമ്ബാ സാല്വംമാഗമ്യ സാഽബ്രവീത്പ്രതിപൂജ്യ തം
രാജാവേ, അങ്ങനെ നിർദ്ദേശം ലഭിച്ച അംബാ ശാന്തമായി സാൽവരാജാവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് യാത്രയായി. അവിടെത്തിച്ചപ്പോൾ, സാൽവനെ ആദരിച്ചു അവൾ പറഞ്ഞു.