താ ഇമാഃ പൃഥിവീപാലാ ജിഹീര്ഷാമി ബലാദിതഃ। തേ യതധ്വം പരം ശക്ത്യാ വിജയായേതരായ വാ
ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരേ, ഇവയാണ് ഞാൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് അവളെ നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മാർഗങ്ങൾ. അതിനാൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ മുഴുവൻ ശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് വിജയിക്കാൻ ശ്രമിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ തോൽക്കൂ.
ഏവമുക്ത്വാ മഹീപാലാന്കാശിരാജം ച വീര്യവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ രാജാക്കന്മാരോടും ശക്തനായ കാശിരാജാവിനോടും പറഞ്ഞു.
സര്വാഃ കന്യാഃ സ കൌരവ്യോ രഥമാരോപ്യ ച സ്വകമ്। ആമന്ത്ര്യ ച സ താന്പ്രായാച്ഛീഘ്രം കന്യാഃ പ്രഗൃഹ്യ താഃ
അവൻ, അവരെല്ലാം തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി, രാജകുമാരിമാരെ പിടിച്ചു, അവരോട് വിടപറഞ്ഞ്, അതിവേഗം അവിടെനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
തതസ്തേ പാര്ഥിവാഃ സര്വേ സമുത്പേതുരമര്ഷിതാഃ। സംസ്പൃശന്തഃ സ്വകാന്ബാഹൂന്ദശന്തോ ദശനച്ഛദാന്
അപ്പോൾ ആ രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, സ്വന്തം കൈകൾ പിടിച്ചു, ദേഷ്യത്തിൽ അധരങ്ങൾ കടിച്ചു.
തേഷാമാഭരണാന്യാശു ത്വരിതാനാം വിമുഞ്ചതാമ്। ആമുഞ്ചതാം ച വര്മാണി സംഭ്രമഃ സുമഹാനഭൂത്
അവർ വേഗത്തിൽ ആഭരണങ്ങളും കാവചവും ധരിക്കുമ്പോൾ അവരിൽ വലിയ കലഹം ഉണ്ടായി.
താരാണാമിവ സംപാതോ ബഭൂവ ജനമേജയ। ഭൂഷണാനാം ച സര്വേഷാം കവചാനാം ച സര്വശഃ
ജനമേജയ, അവരുടെ ആഭരണങ്ങളും കാവചങ്ങളും ചിതറിപ്പറന്നപ്പോൾ, അതു നക്ഷത്രങ്ങൾ കൂട്ടമായി ചേരുന്നതുപോലെയായിരുന്നു.
സവര്മഭിര്ഭൂഷണൈശ്ച പ്രകീര്യദ്ബിരിതസ്തതഃ। സക്രോധാമര്ഷജിഹ്മഭ്രൂകഷായീകൃതലോചനാഃ
കാവചങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ചുറ്റും ചിതറിക്കിടക്കുമ്പോൾ, അവർ കോപത്തിലും ദേഷ്യത്തിലും കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, കണ്പൊട്ടുകൾ ചുരുണ്ടു നിന്നു.
സൂതോപക്ലൃപ്താന് രുചിരാന്സദശ്വൈരുപകല്പിതാന്। രഥാനാസ്ഥായ തേ വീരാഃ സര്വപ്രഹരണാന്വിതാഃ
അവ വീരന്മാർ, സാരഥിമാർ ഒരുക്കിയ നല്ല കുതിരകളോടുകൂടിയ മനോഹരമായ രഥങ്ങളിൽ കയറി, എല്ലാ ആയുധങ്ങളും കൈവശം വെച്ചു.
പ്രയാന്തമഥ കൌരവ്യമനുസസ്രുരുദായുധാഃ। തതഃ സമഭവദ്യുദ്ധം തേഷാം തസ്യ ച ഭാരത। ഏകസ്യ ച ബഹൂനാം ച തുമുലം രോമഹര്ഷണമ്
അപ്പോൾ ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, അവർ പുറപ്പെട്ട കൌരവനെ പിന്തുടർന്നു; പിന്നെ അവനും അനേകം രാജാക്കന്മാരും തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും ഉന്മേഷജനകവുമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു, ഭാരത.
തേ ത്വിഷൂന്ദശസാഹസ്രാംസ്തസ്മിന്യുഗപദാക്ഷിപന്। അപ്രാപ്താംശ്ചൈവ താനാശു ഭീഷ്മഃ സര്വാംസ്തഥാഽന്തരാ
അവർ ഒരേസമയം പത്തു ആയിരം അമ്പുകൾ അവനോട് എറിയുമ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ അതെല്ലാം ഇടയിൽ തന്നെ തടഞ്ഞു.
അച്ഛിനച്ഛരവര്ഷേണ മഹതാ ലോമവാഹിനാ। തതസ്തേ പാര്ഥിവാഃ സര്വേ സര്വതഃ പരിവാര്യ തമ്
അവൻ വലിയ അമ്പുവർഷം കൊണ്ട് അവയെല്ലാം മുറിച്ചു; പിന്നെ രാജാക്കന്മാർ അവനെ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു.
വവൃഷുഃ ശരവര്ഷേണ വര്ഷേണേവാദ്രിമമ്ബുദാഃ। സ തം ബാണമയം വര്ഷം ശരൈരാവാര്യ സര്വതഃ
അവർ മേഘങ്ങൾ പർവ്വതത്തിൽ മഴപോലെ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചു; എന്നാൽ ഭീഷ്മൻ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ അമ്പുവർഷം മുഴുവനും തടഞ്ഞു.
തതഃ സര്വാന്മഹീപാലാന്പര്യവിധ്യത്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ। ഏകൈകസ്തു തതോ ഭീഷ്മം രാജന്വിവ്യാധ പഞ്ചഭിഃ
അവൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും മൂന്ന് അമ്പുകൾ വീതം കുത്തി; അതിനുപിന്നീട് ഓരോ രാജാവും ഭീഷ്മനെ അഞ്ച് അമ്പുകൾ വീതം കുത്തി.
സ ച താന്പ്രതിവിവ്യാധ ദ്വാഭ്യാം ദ്വാഭ്യാം പരാക്രമന്। തദ്യുദ്ധമാസീത്തുമുലം ഘോരം ദേവാസുരോപമമ്
അവൻ ശക്തി കാണിച്ച്, ഓരോരുത്തരെയും രണ്ട് അമ്പുകൾ വീതം തിരിച്ചടിച്ചു; ആ യുദ്ധം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള പോരുപോലെ ഭയങ്കരവും ഉന്മേഷജനകവുമായിരുന്നു.
പശ്യതാം ലോകവീരാണാം ശരശക്തിസമാകുലമ്। സ ധനൂംഷി ധ്വജാഗ്രാണി വര്മാണി ച ശിരാംസി
ലോകത്തിലെ വീരന്മാരുടെ കണ്ണിന് മുന്നിൽ, ഭീഷ്മൻ അമ്പുകളും കുന്തങ്ങളും നിറഞ്ഞ യുദ്ധത്തിൽ വില്ലുകളും കൊടിയുടെ മുകളിൽ ഉള്ള ചിഹ്നങ്ങളും കവർച്ചകളും തലകളും വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ചിച്ഛേദ സമരേ ഭീഷ്മഃ ശതശോഥ സഹസ്രശഃ। തസ്യാതിപുരുഷം കര്മ ലാഘവം രഥചാരിണഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭീഷ്മൻ നൂറുകണക്കിനെയും ആയിരക്കണക്കിനെയും തകർത്തു; അങ്ങനെ അത്യധികമായ വീര്യവും വേഗതയും ആ രഥസാരഥിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
രക്ഷണം ചാത്മനഃ സംഖ്യേ ശത്രവോഽപ്യഭ്യപൂജയന്। `അക്ഷതഃ ക്ഷപയിത്വാന്യാനസങ്ഖ്യേയപരാക്രമഃ
യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ രക്ഷയ്ക്ക് പോലും ശത്രുക്കൾ ഭീഷ്മനെ ആദരിച്ചു; അനേകരെ സംഹരിച്ചിട്ടും അവൻ ഒരു മുറിവും കൂടാതെ, അളവറ്റ വീര്യത്തോടെ നിലകൊണ്ടു.
ആനിനായ സ കാശ്യസ്യ സുതാഃ സാഗരഗാസുതഃ।' താന്വിനിര്ജിത്യ തു രണേ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ
അപ്പോൾ, കാശിരാജാവിന്റെ മകനെ സമുദ്രയാത്രക്കാരനായ രാജാവിന്റെ മകൻ കൊണ്ടുവന്നു; യുദ്ധത്തിൽ അവരെ എല്ലാം ജയിച്ച്, ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ,
കന്യാഭിഃ സഹിതഃ പ്രായാദ്ഭാരതോ ഭാരതാന്പ്രതി। തതസ്തം പൃഷ്ഠതോ രാജഞ്ശാല്വരാജോ മഹാരഥഃ
ആ പെൺകുട്ടികളോടൊപ്പം ഭരതൻമാരുടെ അടുക്കൽ ഭീഷ്മൻ പുറപ്പെട്ടു; പിന്നെ, രാജാവേ, ശക്തനായ ശാൽവരാജാവ് അവനെ പിന്തുടർന്നു.
അഭ്യഗച്ഛദമേയാത്മാ ഭീഷ്മം ശാന്തനവം രണേ। വാരണം ജഘനേ ഭിന്ദന്ദന്താഭ്യാമപരോ യഥാ
അടക്കമില്ലാത്ത മനസ്സുള്ള ശാൽവരാജാവ്, ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ടു; മറ്റൊരു ആന തന്റെ എതിരാളിയുടെ പുറം ചുണ്ടുകൊണ്ട് തകർക്കുന്നതുപോലെ.
വാസിതാമനുസംപ്രാപ്തോ യൂഥപോ ബലിനാം വരഃ। സ്ത്രീകാമസ്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ഭീഷ്മമാഹ സ പാര്ഥിവഃ
ശക്തന്മാരിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ആനയെന്നപോലെ, സുഗന്ധം പിന്തുടർന്ന് ആ രാജാവ് എത്തിയപ്പോൾ, സ്ത്രീയെ ആഗ്രഹിച്ച്, 'നിർത്തൂ, നിർത്തൂ!' എന്ന് ഭീഷ്മനോട് വിളിച്ചു.
സാല്വരാജോ മഹാബാഹുരമര്ഷേണ പ്രചോദിതഃ। തതഃ സ പുരുഷവ്യാഘ്രോ ഭീഷ്മഃ പരബലാര്ദനഃ
ശാൽവരാജാവ്, ശക്തമായ കൈകളും കോപവും നിറഞ്ഞ മനസ്സുമായി, അങ്ങനെ പുരുഷസിംഹനായ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ഭീഷ്മനെ നേരിട്ടു.
തദ്വാക്യാകുലിതഃ ക്രോധാദ്വിധൂമോഗ്നിരിവ ജ്വലന്। വിതതേഷുധനുഷ്പാണിര്വികുഞ്ചിതലലാടഭൃത്
ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് കോപത്തിൽ കത്തുന്ന, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെ ഭീഷ്മൻ, വില്ല് പിടിച്ച്, കണികൂറ്റിയ നെറ്റിയോടെ തിളങ്ങി.
ക്ഷത്രധര്മം സമാസ്ഥായ വ്യപേതഭയസംഭ്രമഃ। നിവര്തയാമാസ രഥം സാല്വം പ്രതി മഹാരഥഃ
ക്ഷത്രിയന്റെ കർമ്മം ഏറ്റെടുത്തു, ഭയമോ ആശങ്കയോ ഇല്ലാതെ, ആ മഹാരഥി തന്റെ രഥം ശാൽവന്റെ ദിശയിൽ തിരിച്ചു.
നിവര്തമാനം തം ദൃഷ്ട്വാ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ। പ്രേക്ഷകാഃ സമപദ്യന്ത ഭീഷ്മസാല്വസമാഗമേ
അവൻ തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഭീഷ്മനും ശാൽവനും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം കാണാൻ ഒരുമിച്ചു.
തൌ വൃഷാവിവ നര്ദന്തൌ ബലിനൌ വാസിതാന്തരേ। അന്യോന്യമഭിവര്തേതാം ബലവിക്രമശാലിനൌ
കൂട്ടത്തിനിടയിൽ കുരയ്ക്കുന്ന രണ്ട് കാളകളെപ്പോലെ, ആ ഇരുവരും ശക്തിയും ധൈര്യവും കാണിച്ച് പരസ്പരം നേരെ മുന്നേറി.
തതോ ഭീഷ്മം ശാന്തനവം ശരൈഃ ശതസഹസ്രശഃ। സാല്വരാജോ നരശ്രേഷ്ഠഃ സമവാകിരദാശുഗൈഃ
പിന്നീട്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ശാൽവരാജാവ്, ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മനെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടി.
പൂര്വമഭ്യര്ദിതം ദൃഷ്ട്വാ ഭീഷ്മം സാല്വേന തേ നൃപാഃ। വിസ്മിതാഃ സമപദ്യന്ത സാധുസാധ്വിതി ചാബ്രുവന്
ആദ്യം ശാൽവൻ ഭീഷ്മനെ ശക്തമായി ആക്രമിക്കുന്നത് കണ്ട രാജാക്കന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു, 'ശബാശ്, ശബാശ്!' എന്ന് വിളിച്ചു.
ലാഘവം തസ്യ തേ ദൃഷ്ട്വാ സമരേ സര്വപാര്ഥിവാഃ। അപൂജയന്ത സംഹൃഷ്ടാ വാഗ്ഭിഃ സാല്വം നരാധിപമ്
യുദ്ധത്തിലെ അവന്റെ വേഗത കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ശാൽവരാജാവിനെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പ്രശംസിച്ചു.
ക്ഷത്രിയാണാം തതോ വാചഃ ശ്രുത്വാ പരപുഞ്ജയഃ। ക്രുദ്ധഃ ശാന്തനവോ ഭീഷ്മസ്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേത്യഭാഷത
ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ കോപത്തോടെ, 'നിർത്തൂ, നിർത്തൂ!' എന്ന് വിളിച്ചു.