വിഷണ്ണവദനാഃ സര്വേ പരിവാര്യ ധനഞ്ജയമ്। നേത്രൈരനിമിഷൈര്ദീനാഃ പ്രത്യവൈക്ഷന്പരസ്പരമ്
എല്ലാവരും ദുഃഖഭാരമുള്ള മുഖത്തോടെ ധനഞ്ജയനെ ചുറ്റി നിൽക്കുമ്പോൾ, കണ്ണ് മടക്കാതെ പരസ്പരം ദു:ഖത്തോടെ നോക്കി.
പ്രതിലഭ്യ തതഃ സംജ്ഞാം വാസവിഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। കമ്പമാനോ ജ്വരേണേവ നിഃശ്വസംശ്ച മുഹുര്മുഹുഃ
ശക്തിയെ വീണ്ടും കണ്ടെത്തിയ വാസവി, കോപത്തിൽ ചൂടുപിടിച്ചവനായി, ജ്വരമുള്ളവനെപോലെ വിറയച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഴമായി ശ്വാസം വലിച്ചു.
പാണിം പാണൌ വിനിഷ്പിഷ്യ ദന്താന്കടകടായ്യ ച। `ത്രിശിഖാം ഭ്രുകുടീം കൃത്വാ ക്രോധസംരക്തലോചനഃ'। ഉന്മത്ത ഇവ വിപ്രേക്ഷന്നിദം വചനമബ്രവീത്
കൈ കയ്യിൽ കുരുക്കി, പല്ലുകൾ കഠിനമായി കടിച്ചു, കണ്പിളർച്ചയിൽ കണ്പിളർത്തി, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഭ്രാന്തനെപ്പോലെ ചുറ്റും നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സത്യം വഃ പ്രതിജാനാമി ശ്വോഽസ്മി ഹന്താഽജയദ്രഥമ്। ന ചേദ്വധഭയാദ്ഭീതോ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്പ്രഹാസ്യതി
നിങ്ങളോട് ഞാൻ സത്യം ഉറപ്പുനൽകുന്നു: മരണം ഭയന്ന് ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ വിട്ടുപോകുന്നില്ലെങ്കിൽ, നാളെ ഞാൻ ജയദ്രഥനെ കൊല്ലും.
ന ചാസ്മാഞ്ശരണം ഗച്ഛേത്കൃഷ്ണം വാ പുരുഷോത്തമമ്। ഭവന്തം വാ മഹാരാജ ശ്വോഽസ്മി ഹന്താ ജയദ്രഥമ്
അവൻ കൃഷ്ണനോ മഹാരാജാവായ നിങ്ങളോ ശരണം തേടുന്നില്ലെങ്കിൽ, നാളെ ഞാൻ ജയദ്രഥനെ കൊല്ലും.
ധാര്തരാഷ്ട്രപ്രിയകരം മയി വിസ്മൃതസൌഹൃദമ്। പാപം ബാലവധേ ഹേതും ശ്വോഽസ്മി ഹന്താ ജയദ്രഥമ്
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, എനിക്കുള്ള സൗഹൃദം മറന്ന്, ബാലഹത്യയ്ക്ക് കാരണമായ അവനെ ഞാൻ നാളെ കൊല്ലും.
രക്ഷമാണാശ്ച തം സങ്ഖ്യേ യേ മാം യോത്സ്യന്തി കേചന। അപി ദ്രോണകൃപൌ രാജഞ്ഛാദയിഷ്യാമി താഞ്ഛരൈഃ
യുദ്ധത്തിൽ അവനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരും എനിക്ക് എതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരും, ദ്രോണനും കൃപനും ആയാലും, രാജാവേ, ഞാൻ അവരെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടും.
യദ്യേതദേവം സങ്ഗ്രാമേ ന കുര്യാം പുരുഷര്ഷഭാഃ। മാ സ്മ പുണ്യകൃതാം ലോകാന്പ്രാപ്നുയാം ശൂരസമ്മതാന്
ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ这样 ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, ധൈര്യശാലികൾക്ക് പ്രിയമായ പുണ്യലോകങ്ങളിലേക്കോ, വീരന്മാർ ആദരിക്കുന്ന ലോകങ്ങളിലേക്കോ ഞാൻ പോകാൻ അർഹനല്ല.
യേ ലോകാ മാതൃഹന്തൄണാം യേ ചാപി പിതൃഘാതിനാമ്। ഗുരുദാരഗതാനാം യേ പിശുനാനാം ച യേ സദാ
അമ്മയെ കൊല്ലുന്നവരും, അച്ഛനെ കൊല്ലുന്നവരും, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നവരും, എല്ലായ്പ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നവരും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
സാധൂനസൂയതാം യേ ച യേ ചാപി പരിവാദിനാമ്। യേ ച നിക്ഷേപഹന്തൄണാം യേ ച വിശ്വാസഘാതിനാമ്
നല്ലവരെ കാണുമ്പോൾ അസൂയപ്പെടുന്നവരും, എല്ലായ്പ്പോഴും വഴക്കിടുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരുടെ വിശ്വാസം വഞ്ചിക്കുന്നവരും, ഏൽപ്പിച്ച വസ്തുക്കൾ തട്ടിയെടുക്കുന്നവരും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
ഭുക്തപൂര്വാം സ്ത്രിയം യേ ച നിന്ദതാമഘശംസിനാമ്। ബ്രഹ്മഘ്നാനാം ച യേ ലോകാ യേ ച ഗോഘാതിനാമപി
മുന്പ് മറ്റൊരാളാൽ അനുഭവിച്ച സ്ത്രീയെ നിന്ദിക്കുന്നവരും, നല്ലവരെ അപമാനിക്കുന്നവരും, ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവരും, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവരും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
പായസം വാ യവാന്നം വാ ശാകം കൃസരമേവ വാ। സംയാവാപൂപമാംസാനി യേ ച ലോകാ വൃഥാശ്നതാമ്। താനന്ഹായാധിഗച്ഛേയം ന ചേദ്ധന്യാം ജയദ്രഥമ്
കാരണമില്ലാതെ പാൽ, യവം, കായ്കറികൾ, കഞ്ഞി, അപ്പം, മാംസം എന്നിവ വെറുതെ കഴിക്കുന്നവർക്കുള്ള ലോകങ്ങൾ ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ, ഞാൻ ജയദ്രഥനെ തോൽപ്പിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ.
വേദാധ്യായിനമത്യര്ഥം സംശിതം വാ ദ്വിജോത്തമമ്। അവമന്യമാനോ യാന്യാതി വൃദ്ധാന്സാധൂന്ഗുരൂംസ്തഥാ
വേദം പഠിച്ചിട്ടും ഉറച്ച മനസ്സുള്ള ദ്വിജനെ അല്ലെങ്കിൽ മൂപ്പന്മാരെയും നല്ലവരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും അവഗണിക്കുന്നവൻ—
സ്പൃശതോ ബ്രാഹ്മണം ഗാം ച പാദേനാഗ്നിം ച യാ ഭവേത്। യാഽപ്സു ശ്ലേഷ്മ പുരീഷം ച മൂത്രം വാ മുഞ്ചതാം ഗതിഃ। താം ഗച്ഛേയം ഗതിം കഷ്ടാം ന ചേദ്ധന്യാം ജയദ്രഥമ്
ബ്രാഹ്മണനെയും പശുവിനെയും അഗ്നിയെയും കാലുകൊണ്ട് തൊടുന്നവനും, വെള്ളത്തിൽ കഫം, മല, മൂത്രം കളയുന്നവനും അനുഭവിക്കുന്ന ദുഷ്കർമ്മഫലങ്ങൾ ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ, ഞാൻ ജയദ്രഥനെ തോൽപ്പിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ.
നഗ്നസ്യ സ്നായമാനസ്യ യാ ച വന്ധ്യാഽതിഥേര്ഗതിഃ। ഉത്കോചിനാം മൃഷോക്തീനാം വഞ്ചകാനാം ച യാ ഗതിഃ
വസ്ത്രം ധരിക്കാതെ കുളിക്കുന്നവനും, സന്താനമില്ലാത്ത സ്ത്രീയും, അതിഥിയെ ആദരിക്കാത്തവനും, കള്ളന്മാരും, പൊയ്മൊഴി പറയുന്നവരും, വഞ്ചകരും അനുഭവിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ—
ആത്മാപഹാരിണാം യാ ച യാ ച മിഥ്യാഭിശംസിനാമ്। ഭൃത്യൈഃ സന്ദൃശ്യമാനാനാം പുത്രദാരാശ്രിതൈസ്തഥാ
സ്വയം നാശം വരുത്തുന്നവരും, അന്യായമായി കുറ്റം ചുമത്തുന്നവരും, ഭൃത്യന്മാർക്കും മക്കൾക്കും ഭാര്യക്കും ആശ്രിതർക്കും മുന്നിൽ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നവരും അനുഭവിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ—
അസംവിഭജ്യ ക്ഷുദ്രാണാം യാ ഗതിര്മിഷ്ടമശ്നതാമ്। താം ഗച്ഛേയം ഗതിം ഘോരാം ന ചേദ്ധന്യാം ജയദ്രഥമ്
പാവപ്പെട്ടവരുമായി പങ്കിടാതെ രുചികരമായ അഹാരം കഴിക്കുന്നവർക്കുള്ള ഭയങ്കരമായ ഫലം ഞാൻ പ്രാപിക്കട്ടെ, ഞാൻ ജയദ്രഥനെ തോൽപ്പിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ.
സംശ്രിതം ചാപി യസ്ത്യക്ത്വാ സാധും തദ്വചനേ രതമ്। ന ബിഭര്തി നൃസംസാത്മാ നിന്ദതേ ചോപകാരിണമ്
ശരണം പ്രാപിച്ച നല്ലവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും, അവന്റെ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷം കാണുന്നില്ലാത്തവനും, സഹായം ചെയ്യാത്തവനും, കഠിനഹൃദയനും, ഉപകാരിയെ നിന്ദിക്കുന്നവനും—
അര്ഹതേ പ്രാതിവേശ്യായ ശ്രാദ്ധം യോ ന ദദാതി ച। അനര്ഹേഭ്യശ്ച യോ ദദ്യാദ്വൃഷലീപതയേ തഥാ
യോഗ്യനായ അയൽവാസിക്ക് ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കാത്തവനും, യോഗ്യതയില്ലാത്തവർക്കും അല്ലെങ്കിൽ താഴ്ന്ന ജന്മക്കാരന്റെ ഭർത്താവിനും അതു നൽകുന്നവനും—
മദ്യപോ ഭിന്നമര്യാദഃ കൃതഘ്നോ ഭര്തൃനിന്ദകഃ। തേഷാം ഗതിമിയാം ക്ഷിപ്രം ന ചേദ്ധാന്യാം ജയദ്രഥമ്
മദ്യം കുടിക്കുന്നവനും, ആചാരങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നവനും, ഉപകാരമറിയാത്തവനും, തന്റെ യജമാനനെ നിന്ദിക്കുന്നവനും അനുഭവിക്കുന്ന ഫലം ഞാൻ ഉടൻ പ്രാപിക്കട്ടെ, ഞാൻ ജയദ്രഥനെ തോൽപ്പിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ.
ഭുഞ്ജാനാനാം തു സവ്യേന ഉത്സങ്ഗേ ചാപി ഖാദതാമ്। പാലാശമാസനം ചൈവ തിന്ദുകൈര്ദന്തധാവനമ്
ഇടതു കൈകൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരും, ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരും, പാലാശം ഇലയിൽ ഇരിക്കുന്നവരും, തിന്ദുകംകൊണ്ട് പല്ലുതേക്കുന്നവരും—
യേ ചാവര്ജയതാം ലോകാഃ സ്വപതാം ച തഥോഷസി। ശീതഭീതാശ്ച യേ വിപ്രാ രണഭീതാശ്ച ക്ഷത്രിയാഃ
ദുഷ്ടരെ വണങ്ങുന്നവരും, നിരോധിതകാലത്ത് ഭാര്യയോടൊപ്പം കിടക്കുന്നവരും, തണുപ്പിനെ ഭയക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും, യുദ്ധത്തെ ഭയക്കുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാരും അനുഭവിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
ഏകകൂപോദകഗ്രാമേ വേദധ്വനിവിവര്ജിതേ। ഷണ്മാസം തത്ര വസതാം തഥാ ശാസ്ത്രം വിനിന്ദതാമ്
ഒരു കിണറേ ഉള്ള ഗ്രാമത്തിൽ ആറുമാസം വസിക്കുന്നവരും, വേദധ്വനി കേൾക്കാത്ത സ്ഥലത്ത് കഴിയുന്നവരും, ശാസ്ത്രങ്ങളെ അപമാനിക്കുന്നവരും—
ദിവാമൈഥുനിനാം ചാപി ദിവസേഷു ച ശേരതേ। അഗാരദാഹിനാം ചൈവ ഗരദാനാം ച യേ മതാഃ
പകൽ സമയത്ത് ലൈംഗിക ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരും, പകൽ ഉറങ്ങുന്നവരും, വീടുകൾക്ക് തീ ഇടുന്നവരും, വിഷം നൽകുന്നവരും—
അഗ്ന്യാതിഥ്യവിഹീനാശ്ച ഗോപാനേഷു ച വിഘ്നദാഃ। രജസ്വലാം സേവയന്തഃ കന്യാം ശുല്കേന ദായിനഃ
അഗ്നി, അതിഥി സേവനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും, പശുക്കൾക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവരും, രജസ്സുള്ള സ്ത്രീയുമായി ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരും, കന്യയെ വിലയ്ക്ക് നൽകുന്നവരും—
യാ ച വൈ ബഹുയാജിനാം ബ്രാഹ്മണാനാം ശ്വവൃത്തിനാമ്। ആസ്യമൈഥുനികാനാം ച യേ ദിവാമൈഥുനേ രതാഃ
അനേകം യാഗങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും നായപോലെ ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും, വായ്മുഖം വഴി ലൈംഗിക ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരുടെയും, പകൽ സമയത്ത് ലൈംഗികതയിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്നവരുടെയും ഫലം—
ബ്രാഹ്മണസ്യ പ്രതിശ്രുത്യ യോ വൈ ലോഭാദ്ദദാതി ന। തേഷാം ഗതിം ഗമിഷ്യാമി ശ്വോ ന ഹന്യാം ജയദ്രഥമ്
ഒരു ബ്രാഹ്മണനോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ട്, ആരെങ്കിലും തനിക്കുള്ള ലാഭം നോക്കി മാത്രം കൊടുത്താൽ, ഞാൻ നാളെ ജയദ്രഥനെ കൊല്ലാതിരുന്നാൽ, അത്തരക്കാരുടെ വിധി എന്നെ പിടിച്ചെടുക്കട്ടെ.
ധര്മാദപേതാ യേ ചാന്യേ മയാ നാത്രാനുകീര്തിതാഃ। യേ ചാനുകീര്തിതാസ്തേഷാം ഗതിം ക്ഷിപ്രമവാപ്നുയാമ്
ഇവിടെ ഞാൻ പറയാത്ത മറ്റു ധർമ്മവിരുദ്ധരുടെയോ, ഞാൻ പറഞ്ഞവരുടെയോ വിധി എത്രയും വേഗം എന്നെ ബാധിക്കട്ടെ.
യദി വ്യുഷ്ടാമിമാം രാത്രിം ശ്വോ ന ഹന്യാം ജയദ്രഥമ്। ഇമാം ചാപ്യപരാം ഭൂയഃ പ്രതിജ്ഞാം മേ നിബോധത
ഈ രാത്രി കഴിഞ്ഞ് നാളെ ഞാൻ ജയദ്രഥനെ കൊല്ലാതിരുന്നാൽ, അതിനപ്പുറം ഞാൻ ഒരു വാഗ്ദാനം കൂടി ചെയ്യുന്നു, അതു നിങ്ങൾ കേൾക്കണം.
യദ്യസ്മിന്ന ഹത്തേ പാപേ സൂര്യോഽസ്തമുപയാസ്യതി। ഇഹൈവ സമ്പ്രവേഷ്ടാഽഹം ജ്വലിതം ജാതവേദസമ്
അവൻ ആ പാപിയെ ഞാൻ കൊല്ലുന്നതിന് മുമ്പ് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ ഇവിടെ തന്നേ കത്തുന്ന അഗ്നിയിലേക്ക് ചാടും.