ദുഹിതൃത്വം ച മേ ഗച്ഛ ഏവമേതന്മഹാശരമ്। നിയച്ഛേയം ത്വദര്ഥായ ഉദ്യതം ഘോരദര്ശനമ്
നീ എന്റെ മകളായി മാറണം; അങ്ങനെ, മഹാശരമേ, നിന്റെ خاطرം ഈ ഭയങ്കരമായ ആയുധം ഞാൻ അടക്കാം.
സര്വമേതന്മഹാരാജ വിധാസ്യാസി പരന്തപ। വത്സം ത്വം പശ്യ രാജന്വൈ ക്ഷരേയം യേന വത്സലാ
മഹാരാജാവേ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ഇതെല്ലാം നീ നിർവഹിക്കും; രാജാവേ, പശുവിനെ പാൽകുടിക്കുന്ന കിടാവിനെ കാണൂ.
സമാം തു കുരു സര്വജ്ഞ മാം തു ധര്മഭൃതാം വര। യഥാ വിഷ്യന്ദമാനം വൈ ക്ഷീരം സര്വത്ര ഭാവയേ
എന്നെ സമമാക്കണം, എല്ലാം അറിയുന്നവനേ, ധർമ്മത്തെ പാലിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; എങ്ങിനെ പാൽ എല്ലായിടത്തും ഒഴുകുന്നുവോ, അങ്ങനെ ഞാൻ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കപ്പെടണം.
തത ഉത്സാരയാമാസ ശിലാജാലാനി സര്വശഃ। പൃഥുര്വൈന്യസ്തദാ രാജാ തേന ശൈലാ വിവര്ധിതാഃ
അപ്പോൾ വേനന്റെ മകൻ പൃഥു രാജാവ് എല്ലാ കല്ലുമതിലുകളും നീക്കി; അങ്ങനെ അവൻ പർവ്വതങ്ങളെ വളർത്തി.
ന ഹി പൂര്വനിസര്ഗേ വൈ വിഷമേ വസുധാതലേ। പ്രവിഭാഗഃ പുരാണാം വാ ഗ്രാമാണാം വാ മഹീപതേ
മുന്പത്തെ സൃഷ്ടിയിലോ, ഭൂമിയുടെ ഉരുണ്ടതിൽ പഴയ ദേശങ്ങളോ ഗ്രാമങ്ങളോ വിഭജിച്ചിരുന്നില്ല, രാജാവേ.
ന സസ്യാനി ന ഗോരക്ഷ്യം ന കൃഷിര്ന വണിക്പഥഃ। വൈന്യാത്പ്രഭൃതി രാജേന്ദര സര്വസ്യൈതസ്യ സമ്ഭവഃ
അപ്പോൾ വിളകളും, പശു സംരക്ഷണവും, കൃഷിയും, വ്യാപാരപാതകളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; വേനന്റെ മകൻ പൃഥുവിന്റെ കാലം മുതൽ ഇതെല്ലാം ഉണ്ടായി, രാജാവേ.
യത്രയത്ര ച സാമ്യം തു ഭൂമാവാസീത്കിലാനഘ। തത്രതത്ര പ്രജാസ്താത നിവാസമഭിരോചയന്। കൃച്ഛ്രേണ ച മഹാരാജ ഇത്യേവമനുശുശ്രുമ
ഭൂമിയിൽ എവിടെയൊക്കെ സമതലമായിടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ, പാപരഹിതനേ, അവിടെയൊക്കെ ജനങ്ങൾ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്നാൽ വലിയ കഷ്ടപ്പാടോടെയായിരുന്നു അത്, മഹാരാജാവേ, അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തഥേത്യുക്ത്വാ പുനര്വൈന്യോ ഗൃഹീത്വാഽഽജഗവം ധനുഃ। ശരാംശ്ചാപ്രതിമാന്ഘോരാംശ്ചിന്തയിത്വാഽബ്രവീന്മഹീമ്
അങ്ങനെ ആകട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞ്, വേനന്റെ മകൻ പൃഥു വീണ്ടും തന്റെ മഹത്തായ വില്ലെടുത്ത്, ഭയങ്കരവും തുല്യരഹിതവുമായ അമ്പുകൾ ചിന്തിച്ച് ഭൂമിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഏഹ്യേഹി വസുധേ ക്ഷിപ്രം ക്ഷരൈഭ്യഃ കാങ്ക്ഷിതം പയഃ। മച്ഛസനാതിഗാം വൈ ത്വാം പ്രമഥിഷ്യാമ്യഹം ശരൈഃ
വേഗത്തിൽ വരൂ, ഭൂമിയേ, നിന്റെ നദികളിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിച്ച പാലു നൽകൂ; എന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാത്തപക്ഷം ഞാൻ നിന്നെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർക്കും.
തഥോക്താ സാഽത്മനഃ ശ്രേയശ്ചിന്തയിത്വാഽബ്രവീത്പൃഥുമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൾ സ്വന്തം ഭാവി ചിന്തിച്ച് പൃഥുവിനോട് പറഞ്ഞു.
തതോ ദാസ്യാമ്യഹം ഭദ്ര സര്വം യസ്യ യഥേപ്സിതമ്। ദുഹിതൃത്വേ ച മാം വീര സങ്കല്പയിതുമര്ഹസി
അപ്പോൾ ഞാൻ, ഭദ്രനേ, എല്ലാവർക്കും അവരവർക്കു വേണ്ടതെല്ലാം നൽകും; വീരനേ, നീ എന്നെ മകളായി കരുതണം.
തഥേത്യുക്ത്വാ പൃഥുഃ സര്വം വിധാനമകരോദ്വശീ। തതോ ഭൂതനികായാസ്താം വസുധാം ദുദുഹുസ്തദാ
അങ്ങനെ ആകട്ടെ എന്ന് പറഞ്ഞ്, പൃഥു രാജാവ് എല്ലാം ക്രമീകരിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ ജീവികളും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പാൽകുടിച്ചു.
താം വനസ്പതയഃ പൂര്വം സമുത്തസ്ഥുര്ദുധുക്ഷവഃ। സാഽതിഷ്ഠദ്വത്സലാ വത്സം ദോഗ്ധൃപാത്രാണി ചേച്ഛതീ
ആദ്യം മരങ്ങൾ അവളിൽ നിന്ന് പാൽകുടിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റു; അവൾ സ്നേഹത്തോടെ, ഒരു കിടാവിനെയും പാൽകുടിക്കാൻ പാത്രങ്ങളെയും ആഗ്രഹിച്ചു.
വത്സോഽഭൂത്പുഷ്പിതഃ സാലഃ പ്ലക്ഷോ ദോഗ്ധാഽഭവത്തദാ। ഛിന്നപ്രരോഹണം ദുഗ്ധം പാത്രമൌദുമ്ബരം ശുഭമ്
പുഷ്പിതമായ ശാലമരം കിടാവായി, പ്ലക്ഷമരം പാൽകുടിയവനായി; മുറിച്ചെടുത്ത ചാറ് പാൽ ആയി, പാത്രം മനോഹരമായ ഉഡുമ്പ് മരത്തിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു.
ഉദയഃ പര്വതോ വത്സോ മേരുര്ദോഗ്ധാ മഹാഗിരിഃ। രത്നാന്യോഷധയോ ദുഗ്ധം പാത്രമസ്തമയം തഥാ
ഉദയപർവ്വതം കിടാവായി, മെരു മഹാപർവ്വതം പാൽകുടിയവനായി; രത്നങ്ങളും ഔഷധികളും പാൽ ആയി, പാത്രം അസ്തമയപർവ്വതമായിരുന്നു.
ദേവാനാം വത്സ ഇന്ദ്രോഽഭൂത്പാത്രം ദാരുമയം തഥാ'। ദോഗ്ധാ ച സവിതാ ദേവോ ദുഗ്ധമൂര്ജസ്കരം പ്രിയമ്
ദേവന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രൻ കിടാവായി, പാത്രം മരത്തിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു; പാൽകുടിയവൻ സവിതാ ദേവൻ, പാൽ പോഷകവും പ്രിയവുമായിരുന്നു.
അസുരാ ദുദുഹുര്മായാമയഃപാത്രേ തു താം തദാ। ദോഗ്ധാ ദ്വിമൂര്ധാ തത്രാസീദ്വത്സശ്ചാസീദ്വിരോചനഃ
അസുരന്മാർ അവളിൽ നിന്ന് മായാമയമായ പാത്രത്തിൽ പാൽകുടിച്ചു; അവിടെ ദ്വിമൂർദ്ധൻ പാൽകുടിയവനായി, വിരോചനൻ കിടാവായി.
കൃഷിം ച സസ്യം ച നരാ ദുദുഹുഃ പൃഥിവീതലേ। സ്വായംഭുവോ മനുര്വത്സസ്തേഷാം ദോഗ്ധാഽഭവത്പൃഥുഃ
മനുഷ്യർ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കൃഷിയും വിളകളും പാൽകുടിച്ചു; അവർക്കായി സ്വായംഭുവ മനു കിടാവായി, പൃഥു പാൽകുടിയവനായി.
അലാബുപാത്രേ ച തഥാ വിഷം ദുഗ്ധാ വസുന്ധരാ। ധൃതരാഷ്ട്രോഽഭവദ്ദോഗ്ധാ തേഷാം വത്സസ്തു തക്ഷകഃ
കുമ്പളക്കൊണ്ടുള്ള പാത്രത്തിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് വിഷം പാൽപോലെ പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; ധൃതരാഷ്ട്രൻ പിഴിഞ്ഞവൻ, തക്ഷകൻ ആ കാളിക്കുഞ്ഞായിരുന്നു.
സപ്തര്ഷിഭിര്ബ്രഹ്മ ദുഗ്ധാ തഥാ ചാക്ലിഷ്ടകര്മഭിഃ। ദോഗ്ധാ ബൃഹസ്പതിഃ പാത്രം ഛന്ദോ വത്സശ്ച സോമരാട്
സപ്തർഷിമാർ, പാപരഹിതമായ പ്രവർത്തികളോടെ, ബ്രഹ്മാവിനെ പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; ബൃഹസ്പതി പിഴിഞ്ഞവൻ, പാത്രം ഛന്ദസ്സായിരുന്നു, സോമരാജാവ് ആ കാളിക്കുഞ്ഞായിരുന്നു.
അന്തര്ധാനം ചാമപാത്രേ ദുഗ്ധാ പുണ്യജനൈര്വിരാട്। ദോഗ്ധാ വൈശ്രവണസ്തേഷാം വത്സശ്ചാസീദ്വൃഷധ്വജഃ
പുണ്യശീലികൾ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ അന്തർധാനം പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; വൈശ്രവണൻ പിഴിഞ്ഞവൻ, വൃഷധ്വജൻ ആ കാളിക്കുഞ്ഞായിരുന്നു.
പുണ്യഗന്ധാന്പദ്മപാത്രേ ഗന്ധര്വാപ്സരസോഽദുഹന്। വത്സശ്ചിത്രരഥസ്തേഷാം ദോഗ്ധാ വിശ്വരുചിഃ പ്രഭുഃ
ഗന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും താമരപ്പാത്രത്തിൽ സുഗന്ധങ്ങൾ പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; ചിത്രരഥൻ കാളിക്കുഞ്ഞായിരുന്നു, വിശ്വരുചി എന്ന പ്രഭു പിഴിഞ്ഞവൻ.
സ്വധാം രജതപാത്രേഷു ദുദുഹുഃ പിതരശ്ച താമ്। വത്സോ വൈവസ്വതസ്തേഷാം യമോ ദോഗ്ധാന്തകസ്തദാ
പിതാക്കന്മാർ വെള്ളിപ്പാത്രങ്ങളിൽ സ്വധാ എന്ന അർപ്പണം പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; വൈവസ്വതൻ കാളിക്കുഞ്ഞായിരുന്നു, യമൻ അഥവാ അന്തകൻ പിഴിഞ്ഞവൻ.
ഏവം നികായൈസ്തൈര്ദുഗ്ധാ പയോഽഭീഷ്ടം ഹി സാ വിരാട്। യൈര്വര്തയന്തി തേ ഹ്യദ്യ പാത്രൈര്വത്സൈശ്ച നിത്യശഃ
ഇങ്ങനെ വിവിധ കൂട്ടങ്ങൾ ആ വിരാട് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിച്ച പാൽപോലെ ദ്രവ്യം പിഴിഞ്ഞെടുത്തു; vessels ഉം കാളിക്കുഞ്ഞുകളും ഉപയോഗിച്ച് ഇന്നും അതുപോലെ ചെയ്യുന്നതാണ്.
യജ്ഞൈശ്ച വിവിധൈരിഷ്ട്വാ പൃഥുര്വൈന്യഃ പ്രതാപവാന്। സന്തര്പയിത്വാ ഭൂതാനി സര്വൈഃ കാമൈര്മനഃപ്രിയൈഃ
വിവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, വീരനായ വേനന്റെ മകൻ പൃഥു, എല്ലാ ജീവികളും മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി സംതൃപ്തരാക്കി.
ഹൈരണ്യാനകരോദ്രാജാ യേ കേചിത്പാര്ഥിവാ ഭുവി। താന്ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ പ്രായച്ഛദശ്വമേധേ മഹാമഖേ
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും സ്വർണ്ണരൂപങ്ങൾ രാജാവ് ഉണ്ടാക്കി, ആ സ്വർണ്ണരൂപങ്ങൾ അശ്വമേധയാഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്തു.
സ ഷഷ്ടിം ഗോസഹസ്രാണി ഷഷ്ടിം നാഗശതാനി ച। സൌവര്ണാനകരോദ്രാജാ ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച താന്ദദൌ
ആ രാജാവ് അറുപതിനായിരം സ്വർണ്ണപശുക്കളും അറുപത് നൂറ് സ്വർണ്ണയാനകളും ഉണ്ടാക്കി, അവയെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്തു.
ഇമാം ച പൃഥിവീം സര്വാം മണിരത്നവിഭൂഷിതാമ്। സൌവര്ണീമകരോദ്രാജാ ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച താം ദദൌ
മുത്തുകളും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയെ സ്വർണ്ണരൂപത്തിൽ മാറ്റി, രാജാവ് അതും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്തു.
സ ചേന്മമാര സൃഞ്ജയ ചതുര്ഭദ്രതരസ്ത്വയാ। പുത്രാത്പുണ്യതരസ്തുഭ്യം മാ പുത്രമനുതപ്യഥാഃ। അയജ്വാനമദക്ഷിണ്യമഭി ശ്വൈത്യേത്യുദാഹരത്
സൃഞ്ജയൻ മരിച്ചാൽ, നീ നാലു ഗുണം ഭാഗ്യവാൻ ആയവനേക്കാൾ പുണ്യവാനാണ്; മകനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കേണ്ട. യാഗം ചെയ്യാത്തവനും ദാനം നൽകാത്തവനും 'വെളുത്തവൻ' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
സഹസ്രം മുസലേനാഹന്സഹസ്രമസിനാഽവധീത്। ഉദ്ബന്ധനാത്സഹസ്രം ച സഹസ്രമുദകേ കൃതമ്
അവൻ ആയിരം പേരെ മുഷലാൽ കൊന്നു, ആയിരം പേരെ വാളാൽ വധിച്ചു, ആയിരം പേരെ കെട്ടി, ആയിരം പേരെ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു.