സ്വധാം പൂജാം ച രക്ഷോഭിര്ജനസ്ഥാനേ പ്രണാശിതാമ്। പ്രാദാന്നിഹത്യ രക്ഷാംസി പിതൃദേവേഭ്യ ഈശ്വരഃ
ജനങ്ങളുടെ വീടുകളിൽ പിതൃപൂജയും ദേവപൂജയും നശിപ്പിച്ചിരുന്ന രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിച്ച്, ഈശ്വരൻ ആ ആചാരങ്ങൾ വീണ്ടും പുനസ്ഥാപിച്ചു.
സഹസ്രപുത്രാഃ പുരുഷാ ദശവര്ഷശതായുഷഃ। ന ച ജ്യേഷ്ഠാഃ കനിഷ്ഠേഭ്യസ്തദാ ശ്രാദ്ധാനി കുര്വതേ
ആ പുരുഷന്മാർക്ക് ആയിരം മക്കളുണ്ടായിരുന്നു, അവർ നൂറുവർഷം ജീവിച്ചു. അന്നകാലത്ത് മൂപ്പന്മാർ ചെറുപ്പക്കാരുടെ ശ്മശാനകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നില്ല.
ശ്യാമോ യുവാ ലോഹിതാക്ഷോ മത്തമാതങ്ഗവിക്രമഃ। ആജാനുബാഹുഃ സുഭുജഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാബലഃ
അവൻ കറുത്തവനും, യുവാവും, ചുവന്ന കണ്ണുകളുമുള്ളവനും, മദംപിടിച്ച ആനയുടെ ശക്തിയുള്ളവനും, ദീർഘമായ കൈകളും, സുന്ദരമായ ശരീരവും, സിംഹത്തിന്റെ ചുമലും, മഹാശക്തിയുമുള്ളവനായിരുന്നു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി ദശവര്ഷശതാനി ച। സര്വഭൂതമനഃകാന്തോ രാമോ രാജ്യമകാരയത്
രാമൻ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും പ്രിയനായവൻ, പത്തായിരം വർഷവും ആയിരം വർഷവും രാജ്യം ഭരിച്ചു.
രാമോ രാമോ രാമ ഇതി പ്രജാനാമഭവത്കഥാ। രാമഭൂതം ജഗദഭൂദ്രാമേ രാജ്യം പ്രശാസതി
ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ 'രാമൻ, രാമൻ, രാമൻ' എന്നതായിരുന്നു സംസാരവിഷയം. രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ രാമനിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ചതുര്വിധാഃ പ്രജാ രാമഃ സ്വര്ഗം നീത്വാ ദിവം ഗതഃ। ആത്മേച്ഛയാ പ്രതിഷ്ഠാപ്യ രാജവംശമിഹാഷ്ടധാ
നാലു വർഗ്ഗങ്ങളെയും സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിച്ച് രാമൻ ദിവ്യലോകത്തേക്ക് പോയി. തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം രാജവംശം ഇവിടെ എട്ടായി സ്ഥാപിച്ചു.
സ ചേന്മമാര സൃഞ്ജയ ചതുര്ഭദ്രതരസ്ത്വയാ। പുത്രാത്പുണ്യതരസ്തുഭ്യം മാ പുത്രമനുതപ്യഥാഃ। അയജ്വാനമദക്ഷിണ്യമഭി ശ്വൈത്യേത്യുദാഹരത്
അവൻ മരിച്ചാൽ, സൃഞ്ജയ, നീയേക്കാൾ നാലു വിധത്തിൽ ഭാഗ്യവാനാണ്. മകനേക്കാൾ നിനക്ക് പുണ്യവാനാണ് അവൻ. മകനുവേണ്ടി ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല. യജ്ഞവും ദാനവും ചെയ്യാത്തവനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾ 'അവൻ നായ്ക്ക് സമാനൻ' എന്നു പറയുന്നു.
രാജാഽപി വിവിധൈരിഷ്ട്വാ യജ്ഞൈര്വിവിധദക്ഷിണൈഃ'। ഗതഃ പുണ്യകൃതാം ലോകാന്വ്യാപ്യ സ്വയശസാ ദിശഃ
രാജാവ് പലവിധ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, വിവിധ ദാനങ്ങൾ നൽകി, തന്റെ കീർത്തി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വ്യാപിച്ചു, പുണ്യവാന്മാരുടെ ലോകങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ ചേന്മമാര സൃഞ്ജയ ചതുര്ഭദ്രതരസ്ത്വയാ। പുത്രാത്പുണ്യതരസ്തുഭ്യം മാ പുത്രമനുതപ്യഥാഃ। അയജ്വാനമദക്ഷിണ്യമഭി ശ്വൈത്യേത്യുദാഹരത്
അവൻ മരിച്ചാൽ, സൃഞ്ജയ, നീയേക്കാൾ നാലു വിധത്തിൽ ഭാഗ്യവാനാണ്. മകനേക്കാൾ നിനക്ക് പുണ്യവാനാണ് അവൻ. മകനുവേണ്ടി ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല. യജ്ഞവും ദാനവും ചെയ്യാത്തവനെക്കുറിച്ച് ജനങ്ങൾ 'അവൻ നായ്ക്ക് സമാനൻ' എന്നു പറയുന്നു.
നാഭാഗമമ്ബരീഷം ച മൃതം സൃഞ്ജയ ശുശ്രുമ। യഃ സഹസ്രം സഹസ്രാണാം രാജ്ഞാം ചൈകസ്ത്വയോധയത്
സൃഞ്ജയ, നാഭാഗനും അംബരീഷനും മരിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആയിരം രാജാക്കന്മാരെ ഒരാൾ മാത്രം ജയിച്ചവരാണ് അവർ.
ജിഗീഷമാണാഃ സങ്ഗ്രാമേ സമന്താദ്വൈരിണോഽഭ്യയുഃ। അസ്ത്രയുദ്ധവിദോ ഘോരാഃ സൃജന്തശ്ചാശിവാ ഗിരഃ
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ശത്രുക്കൾ, ആയുധപ്രയോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഭയാനകന്മാർ, എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമെത്തി, അനിഷ്ടവാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.
ബലലാഘവശിക്ഷാഭിസ്തേഷാം സോഽസ്ത്രബലേന ച। ഛത്രായുധധ്വജരഥാംശ്ഛിത്ത്വാ പ്രാസാന്ഗതവ്യഥഃ
ശക്തിയും ചാപല്യവും ആയുധവിദ്യയും ഉപയോഗിച്ച്, അവൻ ഭയമില്ലാതെ അവരുടെ കുടകളും ആയുധങ്ങളും പതാകകളും രഥങ്ങളും തകർത്തു.
ത ഏനം മുക്തസന്നാഹാഃ പ്രാര്ഥയഞ്ജീവിതൈഷിണഃ। ശരണ്യമീയുഃ ശരണം തവ സ്മ ഇതി വാദിനഃ
അവർ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടി വന്നു: 'ഞങ്ങൾ നിന്റെ അഭയം തേടുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ തു താന്വശഗാന്കൃത്വാ ജിത്വാ ചേമാം വസുന്ധരാമ്। ഈജേ യജ്ഞശതൈരിഷ്ടൈര്യഥാ ശക്രസ്തഥാഽനഘഃ
അവരെ കീഴടക്കി ഭൂമിയെ ജയിച്ച ശേഷം, അവൻ അനവധി യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, പാപരഹിതനായ ഇന്ദ്രൻ പോലെ തന്നെ.
ബുഭുജുഃ സര്വസമ്പന്നമന്നമന്യേ ജനാഃ സദാ। തസ്മിന്യജ്ഞേ തു വിപ്രേന്ദ്രാഃ സന്തൃപ്താഃ പരമാര്ചിതാഃ
മറ്റുള്ളവർ എല്ലായ്പ്പോഴും സമൃദ്ധമായ വിഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അന്നം ആസ്വദിച്ചു; ആ യാഗത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ പരമാവധി സംതൃപ്തരായി വലിയ ആദരവോടെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു.
മോദകാന്പൂരികാപൂപാന്സ്വാദുപൂര്ണാശ്ച ശഷ്കുലീഃ। കരമ്ഭാന്പൃഥുമൃദ്വീകാ അന്നാനി സുകൃതാനി ച
അവർക്കായി മധുരമുള്ള മോദകം, പൂരി, അപ്പം, രുചികരമായ ശശ്കുലി നിറഞ്ഞ തട്ടുകൾ, കരമ്പം, ധാരാളം ഉണക്കമുന്തിരി, നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സൂപാന്മൈരേയകാപൂപാന്രാഗഷാഡവപാനകാന്। മൃഷ്ടാന്നാനി സുയുക്താനി മൃദൂനി സുരഭീണി ച
അവിടെ രുചികരമായ കറികൾ, മദ്യം ചേർത്ത അപ്പം, മധുരവും പുളിയുമുള്ള പാനീയങ്ങൾ, നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ, മൃദുവും സുഗന്ധവുമുള്ള വിഭവങ്ങൾ എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഘൃതം മധു പയസ്തോയം ദധീനി രസവന്തി ച। ഫലം മൂലം സുസ്വാദു ദ്വിജാസ്തത്രോപഭുഞ്ജതേ
നെയ്യ്, തേൻ, പാൽ, വെള്ളം, രുചികരമായ തൈര്, രുചിയുള്ള പഴങ്ങൾ, കിഴങ്ങുകൾ—ഇവയെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവിടെ ആസ്വദിച്ചു.
മദനീയാനി പാപാനി വിദിത്വാ ചാത്മനഃ സുഖമ്। അപിബന്ത യഥാകാമം പാനപാ ഗീതവാദിതൈഃ
മദ്യം അറിയുകയും, തങ്ങളുടേതായ സന്തോഷം തേടിയും, അവർ ഇഷ്ടം പോലെ പാനീയങ്ങൾ കുടിച്ചു; പാട്ടും വാദ്യങ്ങളും അകമ്പടിയായി.
തത്ര സ്മ ഗാഥാ ഗായന്തി ക്ഷീബാ ഹൃഷ്ടാഃ പഠന്തി ച। നാഭാഗസ്തുതിസംയുക്താ നനൃതുശ്ച സഹസ്രശഃ
അവിടെ, മദ്യം കുടിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ, അവർ ഗാനം പാടി ശ്ലോകങ്ങൾ വായിച്ചു; ആയിരക്കണക്കിന് പേർ നാഭാഗനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്തു.
തേഷു യജ്ഞേഷ്വമ്ബരീഷോ ദക്ഷിണാമത്യകാലയത്। രാജ്ഞാം ശതസഹസ്രാണി ദശപ്രയുതയാജിനാമ്
ആ യാഗങ്ങളിൽ, അംബരീഷൻ അളവുകടന്ന ദാനങ്ങൾ നൽകി; ലക്ഷക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാരും, പത്തുലക്ഷം യാഗം നടത്തിയവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹിരണ്യകവചാന്സര്വാഞ്ശ്വേതച്ഛത്രപ്രകീര്ണകാന്। ഹിരണ്യസ്യന്ദനാരൂഢാന്സാനുയാത്രപരിച്ഛാദാന്
അവർക്കെല്ലാം പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കാവചം, വെള്ള പരസലുകൾ, പൊൻരഥങ്ങൾ, അനുചരന്മാരും സേവകരുമൊക്കെയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഈജാനോ വിതതേ യജ്ഞേ ദക്ഷിണാമത്യകാലയത്। മൂര്ധാഭിഷിക്താംശ്ച നൃപാന്രാജപുത്രശതാനി ച
യാഗം നടത്തുമ്പോൾ, അംബരീഷൻ അളവില്ലാത്ത ദാനങ്ങൾ നൽകി; കിരീടധാരികളായ രാജാക്കന്മാരെയും രാജകുമാരന്മാരെയും അനേകം പേർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ദണ്ഡകോശനിചയാന്ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ഹ്യമന്യത। നൈവം പൂര്വേ ജനാശ്ചക്രുര്ന കരിഷ്യന്തി ചാപരേ
അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി ധനസമ്പത്ത് എല്ലാം കണക്കാക്കി; ഇങ്ങനെ മുമ്പുള്ളവർ ചെയ്തിട്ടില്ല, പിന്നെ വരുന്നവരും ചെയ്യില്ല.
യദമ്ബരീഷോ നൃപതിഃ കരോത്യമിതദക്ഷിണഃ। ഇത്യേവമനുമോദന്തേ പ്രീതാ യസ്യ മഹര്ഷയഃ
അംബരീഷൻ രാജാവു ചെയ്യുന്നതെന്തും, അളവില്ലാത്ത ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നതും, അതിൽ സന്തോഷത്തോടെ മഹർഷികൾ അംഗീകരിക്കുന്നു.
സ ചേന്മമാര സൃഞ്ജയ ചതുര്ഭദ്രതരസ്ത്വയാ। പുത്രാത്പുണ്യതരസ്തുഭ്യം മാ പുത്രമനുതപ്യഥാഃ। അയജ്വാനമദക്ഷിണ്യമഭി ശ്വൈത്യേത്യുദാഹരത്
ശൃഞ്ജയൻ മരിച്ചാൽ, രാജാവേ, നിനക്കു നാലു പേരുണ്ട് കൂടുതൽ ഭാഗ്യശാലികൾ; നിന്റെ മകൻ നിന്നേക്കാൾ കൂടുതൽ പുണ്യവാനാണ്—മകനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കേണ്ട. യാഗവും ദാനവും ചെയ്യാത്തവനെ 'വെളുത്തവൻ' എന്നാണവർ വിളിക്കുന്നത്, അർഹതയില്ലാത്തവൻ എന്നാണ് അർത്ഥം.
സൌവര്ണാം പൃഥിവീം കൃത്വാ യ ഇമാം പ്രമിശര്കരാമ്। വിപ്രേഭ്യഃ പ്രാദദദ്രാജാ സോഽശ്വമേധേ മഹാമഖേ
പൊന്നുപോലെയായ ഭൂമി, പഞ്ചസാരപോലെയായി, രാജാവ് മഹായാഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം നൽകി.
ജാമ്ബൂനദമയാ യൂപാഃ സര്വേ രത്നപരിച്ഛദാഃ। ഗയസ്യാസന്സമൃദ്ധാസ്തു സര്വഭൂതമനോഹരാഃ
ജാംബൂനദംപോലെയുള്ള പൊൻകൊണ്ടുള്ള യാഗസ്തംഭങ്ങൾ, രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചവ; ഗയയുടെ യാഗസ്ഥലങ്ങൾ സമൃദ്ധവും എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആകർഷകവുമായിരുന്നു.
സര്വകാമസമൃദ്ധം ച പ്രാദാദന്നം ഗയസ്തദാ। ബ്രാഹ്മമേഭ്യഃ പ്രഹൃഷ്ടേഭ്യഃ സര്വഭൂതേഭ്യ ഏവ ച
ഗയൻ അന്നപ്പോൾ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ അന്നം സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും എല്ലാ ജീവികൾക്കും നൽകി.
സസമുദ്രവനദ്വീപനദീനദവനേഷു ച। നഗരേഷു ച രാഷ്ട്രേഷു ദിവി വ്യോമ്നി ച യേഽവസന്
സമുദ്രങ്ങൾ, കാടുകൾ, ദ്വീപുകൾ, നദികൾ, മരുഭൂമികൾ, നഗരങ്ങൾ, രാജ്യങ്ങൾ, ആകാശം, സ്വർഗ്ഗം—എവിടെയായിരുന്നവർക്കും അന്നം ലഭിച്ചു.