തസ്യ രോഷാന്മഹാരാജ മുഖേഭ്യോഽഗ്നിരജായത। തേന സര്വാ ദിശോ വ്യാപ്താഃ സാന്തര്ദേശാ ദിധക്ഷതാ
മഹാരാജാവേ, അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉദിച്ചു. അതിനാൽ, എല്ലാ ദിശകളും ഇടയ്ക്കിടങ്ങളും തീകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു, എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തതോ ദിവം ഭുവം ചൈവ ജ്വാലാമാലാസമാകുലമ്। ചാരചരം ജഗത്സര്വം ദദാഹ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
അതിനുശേഷം, ഭഗവാൻ ആകാശവും ഭൂമിയും ജ്വാലാമാലകളാൽ നിറച്ചു, ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ സകലലോകവും ദഹിപ്പിച്ചു.
തതോ ഹതാനി ഭൂതാനി ചരാണി സ്ഥാവരാണി ച। മഹതാ ക്രോധവേഗേന ത്രാസയന്നിവ വീര്യവാന്
അവന്റെ മഹത്തായ കോപശക്തിയാൽ, അതീവ വീര്യശാലിയായവൻ ചലിക്കുന്നവയെയും അചലങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തിയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
തതോ രുദ്രോ ജടീ സ്യാണുര്നിശാചരപതിര്ഹരഃ। ജഗാമ ശരണം ദേവം ബ്രഹ്മാണം പരമേഷ്ഠിനമ്
അതിനുശേഷം ജടാധാരിയായ രുദ്രൻ, രാത്രി സഞ്ചാരികളുടെ അധിപൻ ഹരൻ, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനോടു ശരണം പ്രാപിക്കാൻ പോയി.
തസ്മിന്നാപതിതേ സ്ഥാണൌ പ്രജാനാം ഹിതകാമ്യയാ। അബ്രവീത്പരമോ ദേവോ ജ്വലന്നിവ മഹാമുനിഃ
അവൻ, സ്താണുവിനടുത്തേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, സകലജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന പരമദേവൻ മഹാമുനിപോലെ സംസാരിച്ചു.
കിം കര്മ കാമം കാമാര്ഹ കാമാജ്ജാതോഽസി പുത്രക। കരിഷ്യാമി പ്രിയം സര്വം ബ്രൂഹി സ്ഥാണോ യദിച്ഛസി
എന്താണ് നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, എന്താണ് നിന്റെ മോഹം, എന്താണ് നിന്റെ ആഗ്രഹം, മകനേ? സ്താണുവേ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും പറയൂ, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ചെയ്യാം.
ഉപസംഹരതസ്തസ്യ തമഗ്നിം രോഷജം തഥാ। പ്രാദുര്ബഭൂവ വിശ്വേഭ്യോ ഗോഭ്യോനാരീ മഹാത്മനഃ
അവൻ കോപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അഗ്നിയെ പിൻവലിച്ചപ്പോൾ, ലോകങ്ങളെയും പശുക്കളെയും വിട്ട് ഒരു മഹാത്മാവായ സ്ത്രീ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കൃഷ്ണരക്താ തഥാ പിങ്ഗാ രക്തജിഹ്വാസ്യലോചനാ। കുണ്ഡലാഭ്യാം ച രാജേന്ദ്ര തപ്താഭ്യാം തപ്തഭൂഷണാ
അവൾ കറുത്തും ചുവപ്പും മഞ്ഞയും നിറംകൂടിയവളായിരുന്നു; ചുവന്ന നാവും വായും കണ്ണുകളും, രണ്ട് ദഹിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളും ദഹിക്കുന്ന അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്നതുമായിരുന്നു, രാജാവേ.
സാ നിഃസൃത്യ തഥാ ഖേഭ്യോ ദക്ഷിണാം ദിശമാശ്രിതാ। സ്മയമാനാ ച സാഽവേക്ഷ്യ ദേവൌ വിശ്വേശ്വരാവുഭൌ
അവൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നതോടെ, തെക്കേ ദിക്കിൽ അഭയം തേടി; പുഞ്ചിരിയോടെ അവൾ ഇരുവരും സർവ്വലോകനാഥന്മാരെ നോക്കി.
താം തു തത്ര തദാ ദേവീം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। ഉക്തവാന്മധുരം വാക്യം സാന്ത്വയിത്വാ പുനഃ പുനഃ'। മൃത്യോ ഇതി മഹീപാല ജഹി ചേമാഃ പ്രജാ ഇതി
അപ്പോൾ, ആ സ്ഥലത്ത്, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു ആ ദേവിയെ പലതവണ സാന്ത്വനപെടുത്തി മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'മരണേ, ഈ സകല ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കു.'
ത്വം ഹി സംഹാരബുദ്ധ്യാഽഥ പ്രാദുര്ഭൂതാ രുഷോ മമ। തസ്മാത്സംഹര സര്വാസ്ത്വം പ്രജാഃ സജഡപണ്ഡിതാഃ
'നീ എന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് സംഹാരബുദ്ധിയോടെ ഉദിച്ചവളാണ്; അതിനാൽ, നീ മൂഢരെയും പണ്ഡിതരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കണം.'
അവിശേഷേണ ചൈവ ത്വം പ്രജാഃ സംഹര ഭാമിനി। മമ ത്വം ഹി നിയോഗേന തതഃ ശ്രേയോ ഹ്യവാപ്സ്യാസി
'ഭാമിനി, നീ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണാതെ എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കണം; എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ അതിലൂടെ പരമശ്രേയസ് നേടും.'
ഏവമുക്താ തു സാ തേന മൃത്യുഃ കമലലോചനാ। പ്രാരുദദ്ഭൃശസംവിഗ്നാ പ്രാപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കമലനയനിയായ മരണുദ്വിഗ്നയായി കനത്തവേദനയോടെ കരയാൻ തുടങ്ങി; അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ വീണു.
പാണിഭ്യാം പ്രതിജഗ്രാഹ താന്യശ്രൂണി പിതാമഹഃ। സര്വഭൂതഹിതാര്ഥായ താം ചാപ്യനുനയത്തദാ
ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു അവളുടെ കണ്ണുനീർ കൈകൊണ്ട് ശേഖരിച്ചു, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവളെ അന്നേരം ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
സപ്തഗങ്ഗാസു സാ പുണ്യാ കന്യാ വേതസകേഷു ച। തപോവിശേഷൈര്ബഹുഭിഃ കര്ഷയദ്ദേഹമാത്മനഃ
ഏഴ് ഗംഗകളിലും വേതസകവനങ്ങളിലും, ആ പാവനയായ കന്യക അനേകം കഠിനതപസ്സുകൾ ചെയ്തു തന്റെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
തതോ ഗത്വാ തു സാ ഗങ്ഗാം മഹാമേരും ച കേവലമ്। തസ്ഥൌ ചാശ്മേവ നിശ്ചേഷ്ടാ പ്രാണായാമപരായണാ
ശേഷം അവൾ ഗംഗയിലേക്കും മഹാമേരുപർവ്വതത്തിലേക്കും ഒറ്റയ്ക്കായി പോയി, കല്ലുപോലെ അചഞ്ചലമായി നിന്നു, ശ്വാസനിയമനത്തിൽ മുഴുകി.
പുനര്ഹിമവതോ മൂര്ധ്നി യത്ര ദേവാഃ പുരാഽയജന്। തത്രാങ്ഗുഷ്ഠേന സാ തസ്ഥൌ നിഖര്വംല പരമാ ശുഭാ
പിന്നീട്, ദേവന്മാർ പുരാതനകാലത്ത് യാഗം നടത്തിയിരുന്ന ഹിമവാന്റെ മുകളിൽ, അവൾ തുമ്പിൽ മാത്രം താങ്ങി, അതിവിശിഷ്ടമായ ഭാസ്വരതയോടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
പുഷ്കരേഷ്വഥ ഗോകര്ണേ നൈമിഷേ മലയേ തഥാ। അകര്ശയത്സ്വകം ദേഹം നിയമൈര്മാനസപ്രിയൈഃ
പുഷ്കര, ഗോകർണ, നൈമിഷ, മലയം എന്നിവിടങ്ങളിലും അവൾ മനസ്സിന് പ്രിയമായ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
അനന്യദേവതാ നിത്യം ദൃഢഭക്താ പിതാമഹേ। തസ്ഥൌ പിതാമഹം ചൈവ തോഷയാമാസ ധര്മതഃ
അവൾ മറ്റേതൊരു ദേവതയെയും ആശ്രയിക്കാതെ, സ്ഥിരമായ ഭക്തിയോടെ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ചു; ധർമ്മപഥത്തിൽ അവൻറെ മനസ്സു സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തതസ്താമബ്രവീത്പ്രീതോ ലോകാനാം പ്രഭവോഽവ്യയഃ। സൌമ്യേന മനസാ രാജന്പ്രീതഃ പ്രീതമനാസ്തദാ
അതിനുശേഷം, ലോകങ്ങളുടെ അവിനാശിയായ അധിപൻ, സന്തോഷത്തോടെ, സൗമ്യമായ മനസ്സോടെ, രാജാവേ, അവളോടു പ്രസന്നതയോടെ സംസാരിച്ചു.
മൃത്യോ കിമിദമത്യന്തം തപാംസി ചരസീതി ഹ। തതോഽബ്രവീത്പുനര്മൃത്യുര്ഭഗവന്തം പിതാമഹമ്
മരണേ, നീ ഇങ്ങനെ കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ എന്തിനാണ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്? ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മരണം വീണ്ടും മഹാപിതാവായ ഭഗവാനോട് പറഞ്ഞു.
നാഽഹം ഹന്യാം പ്രജാ ദേവ സ്വസ്ഥാശ്ചാക്രോശതീസ്തഥാ। ഏതദിച്ഛാമി സര്വേശ ത്വത്തോ വരമഹം പ്രഭോ
പ്രഭോ, ഞാൻ ജീവികളെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അവർക്ക് ദു:ഖമോ ഭയം വരാതിരിക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നു. സർവ്വേശ്വരാ, ഇതാണ് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് വേണമെന്നുള്ള വരം.
അധര്മഭയഭീതാഽസ്മി തതോഽഹം തപ ആസ്ഥിതാ। ഭീതായാസ്തു മഹാഭാഗ പ്രയച്ഛാഭയമവ്യയ
അധർമ്മത്തെ ഭയന്ന് ഞാൻ ഈ വ്രതം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹാഭാഗാ, ഞാൻ ഭയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, ദയവായി എനിക്ക് ശാശ്വതമായ അഭയം നൽകണം.
ആര്താ ചാനാഗസീ നാരീ യാചാമി ഭവ മേ ഗതിഃ। താമബ്രവീത്തതോ ദേവോ ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യവിത്
ദു:ഖിതയും നിർദോഷയുമായ സ്ത്രീയായ ഞാൻ, ഭഗവാനെ, നിന്നിൽ അഭയം തേടുന്നു; എനിക്ക് രക്ഷാമാർഗം കാണിക്കണം. അപ്പോൾ ഭൂതഭവ്യഭവിഷ്യജ്ഞനായ ദേവൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
അധര്മോ നാസ്തി തേ മൃത്യോ സംഹരന്ത്യാ ഇമാഃ പ്രജാഃ। മയാ ചോക്തം മൃഷാ ഭദ്രേ ഭവിതാ ന കഥഞ്ചന
മരണേ, ഈ ജീവികളെ നീ എടുത്തുപോകുന്നതിൽ നിന്നിൽ അധർമ്മം ഒന്നുമില്ല. നേരത്തെ ഞാൻ പറഞ്ഞത്, സുമുഖി, അതൊന്നും സത്യമായിരുന്നില്ല; അങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയില്ല.
തസ്മാത്സംഹര കല്യാണി പ്രജാഃ സര്വാശ്ചതുര്വിധാഃ। ധര്മഃ സനാതനശ്ച ത്വാം സര്വഥാ പാവയിഷ്യതി
അതിനാൽ, കല്യാണിയായേ, നീ ഈ നാലു തരത്തിലുള്ള ജീവികളെ എടുത്തുപോകണം. ശാശ്വതമായ ധർമ്മം എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കും.
ലോകപാലോ യമശ്ചൈവ സഹായാ വ്യാധയശ്ച തേ। അഹം ച വിബുധാശ്ചൈവ പുനര്ദാസ്യാമ തേ വരമ്
ലോകപാലനായ യമനും, രോഗങ്ങളും, നിന്നെ സഹായിക്കും. ഞാൻയും ദേവന്മാരും വീണ്ടും നിന്നെ ഒരു വരം നൽകും.
യഥാ ത്വമേനസാ മുക്താ വിരജാഃ ഖ്യാതിമേഷ്യസി
ഇങ്ങനെ, നീ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായി, വിശുദ്ധിയും പ്രശസ്തിയും നേടും.
പുനരേവാബ്രവീദ്വാക്യം പ്രസാദ്യ ശിരസാ തദാ। യദ്യേവമേതത്കര്തവ്യം ധര്മതോ നാസ്ത്യതോ ഭയമ്
അപ്പോൾ അവൾ വിനയത്തോടെ തലകുനിഞ്ഞ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഇതെല്ലാം ചെയ്യേണ്ടതാണെങ്കിൽ, ഇതിൽ അധർമ്മമൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഇനി ഭയമില്ല.
തവാജ്ഞാ മൂര്ധ്നി മേ ന്യസ്താ യത്തേ വക്ഷ്യാമി തച്ഛൃണു। ലോഭഃ ക്രോധോഽഭ്യസൂയേര്ഷ്യാ ദ്രോഹോ മോഹശ്ച ദേഹിനാം
നിന്റെ ആജ്ഞ ഞാൻ എന്റെ തലയിൽ സ്വീകരിച്ചു; ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ: ലോഭം, ക്രോധം, അസൂയ, ഈർഷ്യ, വൈരം, മോഹം എന്നിവ മനുഷ്യരെ ബാധിക്കുന്നു.