സ രാജാ പ്രേതകൃത്യാനി തസ്യ കൃത്വാ ശുചാന്വിതഃ। ശോചന്നഹനി രാത്രൌ ച നാലഭത്സുഖമാത്മനഃ
അവൻ, ആ മകന്റെ ശവസംസ്കാരം നിർവഹിച്ചു, ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, പകലും രാത്രിയും നിരന്തരം വിലപിച്ച്, സ്വയം ആശ്വാസം കണ്ടെത്താൻ കഴിയാതെ പോയി.
തസ്യ ശോകം വിദിത്വാ തു പുത്രവ്യസനസമ്ഭവമ്। ആജഗാമാഥ ദേവര്ഷിര്നാരദോഽസ്യ സമീപതഃ
അവന്റെ മകന്റെ നഷ്ടത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ദു:ഖം മനസ്സിലാക്കി, ദൈവർഷിയായ നാരദൻ അവന്റെ അടുത്ത് എത്തി.
സ തു രാജാ മഹാഭാഗോ ദൃഷ്ട്വാ ദേവര്ഷിസത്തമമ്। പൂജയിത്വാ യഥാന്യായം കഥാമകഥയത്തദാ
മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ആ രാജാവ്, ദൈവർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ, യുക്തിയനുസരിച്ച് ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു, തന്റെ കഥ അവനോട് പറഞ്ഞു.
തസ്യ സര്വം സമാചഷ്ട യഥാവൃത്തം യുധിഷ്ഠിര। ശത്രുഭിര്വിജയം സങ്ഖ്യേ പുത്രസ്യ ച വധം തഥാ
യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, സംഭവിച്ചതെല്ലാം, തന്റെ മകന്റെ യുദ്ധവിജയവും ശത്രുക്കളുടെ കയ്യിൽ അവന്റെ മരണവും, നാരദനോട് ആ രാജാവ് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
മമ പുത്രോ മഹാവീര്യ ഇന്ദ്രവിഷ്ണുസമദ്യുതിഃ। ശത്രുഭിര്ബഹുഭിഃ സങ്ഖ്യേ പരാക്രമ്യ ഹതോ ബലീ
എന്റെ മകൻ മഹാവീര്യശാലിയും, ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവിനും തുല്യമായ തേജസ്സുള്ളവനുമായിരുന്നു. എങ്കിലും, ബലവാനായിരുന്നെങ്കിലും, അനേകം ശത്രുക്കളുടെ കയ്യിൽ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശൃണു മേ പ്രാണിനാം ചാപി മൃത്യുഃ പ്രഭവതേ കില। ക ഏഷ മൃത്യുര്ഭഗവന്കിംവീര്യബലപൌരുഷഃ। ഏതദിച്ഛാമി തത്ത്വേന ശ്രോതും മതിമതാം വര
എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ: എല്ലാ ജീവികൾക്കും മരണമാണ് അന്ത്യമായി വരുന്നത്. ഭഗവാനേ, ഈ മരണം ആരാണ്? അവന്റെ ശക്തിയും വീര്യവും ധൈര്യവും എന്താണ്? ഇതെല്ലാം സത്യമായി ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠാ.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ നാരദോ വരദഃ പ്രഭുഃ। ആഖ്യാനമിദമാചഷ്ട പുത്രശോകാപഹം മഹത്
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, അനുഗ്രഹശാലിയായ മഹാത്മാവായ നാരദൻ, മകന്റെ ദു:ഖം മാറ്റുന്ന മഹത്തായ ഒരു കഥ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ശൃണു രാജന്മഹാബാഹോ ആഖ്യാനം ബഹുവിസ്തരമ്। യഥാവൃത്തം ശ്രുതം ചൈവ മയാഽപി വസുധാധിപ
മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, ഞാൻ കേട്ടതുപോലെയും സംഭവിച്ചതുപോലെയും, ഈ വിശാലമായ കഥ നീ കേൾക്കൂ, ഭൂമിയുടെ അദ്ധിപതിയായോ.
പ്രജാഃ സൃഷ്ടാ തദാ ബ്രഹ്മാ ആദിസര്ഗേ പിതാമഹഃ। അസംഹൃതം മഹാതേജാ ദൃഷ്ട്വാ ജഗദിദം പ്രഭുഃ
ആദ്യ സൃഷ്ടിക്കാലത്ത്, പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് സകല ജീവികളെയും സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാൽ, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ഈ ലോകം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, ആ മഹാത്മാവ് വിചാരിച്ചു.
തസ്യ ചിന്താ സമുത്പന്നാ സംഹാരം പ്രതി പാര്ഥിവ। ചിന്തയന്ന ഹ്യസൌ ദേവ സംഹാരം വസുധാധിപ
ഭൂമിപാലകാ, ലോകത്തിന്റെ സംഹാരത്തെക്കുറിച്ച് ആ ദേവന് ആലോചിച്ചു. സംഹാരത്തെപ്പറ്റി ആ ദൈവം മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
തസ്യ രോഷാന്മഹാരാജ മുഖേഭ്യോഽഗ്നിരജായത। തേന സര്വാ ദിശോ വ്യാപ്താഃ സാന്തര്ദേശാ ദിധക്ഷതാ
മഹാരാജാവേ, അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഉദിച്ചു. അതിനാൽ, എല്ലാ ദിശകളും ഇടയ്ക്കിടങ്ങളും തീകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു, എല്ലാം ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തതോ ദിവം ഭുവം ചൈവ ജ്വാലാമാലാസമാകുലമ്। ചാരചരം ജഗത്സര്വം ദദാഹ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
അതിനുശേഷം, ഭഗവാൻ ആകാശവും ഭൂമിയും ജ്വാലാമാലകളാൽ നിറച്ചു, ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ സകലലോകവും ദഹിപ്പിച്ചു.
തതോ ഹതാനി ഭൂതാനി ചരാണി സ്ഥാവരാണി ച। മഹതാ ക്രോധവേഗേന ത്രാസയന്നിവ വീര്യവാന്
അവന്റെ മഹത്തായ കോപശക്തിയാൽ, അതീവ വീര്യശാലിയായവൻ ചലിക്കുന്നവയെയും അചലങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തിയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
തതോ രുദ്രോ ജടീ സ്യാണുര്നിശാചരപതിര്ഹരഃ। ജഗാമ ശരണം ദേവം ബ്രഹ്മാണം പരമേഷ്ഠിനമ്
അതിനുശേഷം ജടാധാരിയായ രുദ്രൻ, രാത്രി സഞ്ചാരികളുടെ അധിപൻ ഹരൻ, പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനോടു ശരണം പ്രാപിക്കാൻ പോയി.
തസ്മിന്നാപതിതേ സ്ഥാണൌ പ്രജാനാം ഹിതകാമ്യയാ। അബ്രവീത്പരമോ ദേവോ ജ്വലന്നിവ മഹാമുനിഃ
അവൻ, സ്താണുവിനടുത്തേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, സകലജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന പരമദേവൻ മഹാമുനിപോലെ സംസാരിച്ചു.
കിം കര്മ കാമം കാമാര്ഹ കാമാജ്ജാതോഽസി പുത്രക। കരിഷ്യാമി പ്രിയം സര്വം ബ്രൂഹി സ്ഥാണോ യദിച്ഛസി
എന്താണ് നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, എന്താണ് നിന്റെ മോഹം, എന്താണ് നിന്റെ ആഗ്രഹം, മകനേ? സ്താണുവേ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും പറയൂ, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതെല്ലാം ചെയ്യാം.
ഉപസംഹരതസ്തസ്യ തമഗ്നിം രോഷജം തഥാ। പ്രാദുര്ബഭൂവ വിശ്വേഭ്യോ ഗോഭ്യോനാരീ മഹാത്മനഃ
അവൻ കോപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ അഗ്നിയെ പിൻവലിച്ചപ്പോൾ, ലോകങ്ങളെയും പശുക്കളെയും വിട്ട് ഒരു മഹാത്മാവായ സ്ത്രീ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
കൃഷ്ണരക്താ തഥാ പിങ്ഗാ രക്തജിഹ്വാസ്യലോചനാ। കുണ്ഡലാഭ്യാം ച രാജേന്ദ്ര തപ്താഭ്യാം തപ്തഭൂഷണാ
അവൾ കറുത്തും ചുവപ്പും മഞ്ഞയും നിറംകൂടിയവളായിരുന്നു; ചുവന്ന നാവും വായും കണ്ണുകളും, രണ്ട് ദഹിക്കുന്ന കുണ്ഡലങ്ങളും ദഹിക്കുന്ന അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്നതുമായിരുന്നു, രാജാവേ.
സാ നിഃസൃത്യ തഥാ ഖേഭ്യോ ദക്ഷിണാം ദിശമാശ്രിതാ। സ്മയമാനാ ച സാഽവേക്ഷ്യ ദേവൌ വിശ്വേശ്വരാവുഭൌ
അവൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നതോടെ, തെക്കേ ദിക്കിൽ അഭയം തേടി; പുഞ്ചിരിയോടെ അവൾ ഇരുവരും സർവ്വലോകനാഥന്മാരെ നോക്കി.
താം തു തത്ര തദാ ദേവീം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। ഉക്തവാന്മധുരം വാക്യം സാന്ത്വയിത്വാ പുനഃ പുനഃ'। മൃത്യോ ഇതി മഹീപാല ജഹി ചേമാഃ പ്രജാ ഇതി
അപ്പോൾ, ആ സ്ഥലത്ത്, ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു ആ ദേവിയെ പലതവണ സാന്ത്വനപെടുത്തി മധുരവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'മരണേ, ഈ സകല ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കു.'
ത്വം ഹി സംഹാരബുദ്ധ്യാഽഥ പ്രാദുര്ഭൂതാ രുഷോ മമ। തസ്മാത്സംഹര സര്വാസ്ത്വം പ്രജാഃ സജഡപണ്ഡിതാഃ
'നീ എന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് സംഹാരബുദ്ധിയോടെ ഉദിച്ചവളാണ്; അതിനാൽ, നീ മൂഢരെയും പണ്ഡിതരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കണം.'
അവിശേഷേണ ചൈവ ത്വം പ്രജാഃ സംഹര ഭാമിനി। മമ ത്വം ഹി നിയോഗേന തതഃ ശ്രേയോ ഹ്യവാപ്സ്യാസി
'ഭാമിനി, നീ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണാതെ എല്ലാ ജീവികളെയും സംഹരിക്കണം; എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ അതിലൂടെ പരമശ്രേയസ് നേടും.'
ഏവമുക്താ തു സാ തേന മൃത്യുഃ കമലലോചനാ। പ്രാരുദദ്ഭൃശസംവിഗ്നാ പ്രാപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കമലനയനിയായ മരണുദ്വിഗ്നയായി കനത്തവേദനയോടെ കരയാൻ തുടങ്ങി; അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ വീണു.
പാണിഭ്യാം പ്രതിജഗ്രാഹ താന്യശ്രൂണി പിതാമഹഃ। സര്വഭൂതഹിതാര്ഥായ താം ചാപ്യനുനയത്തദാ
ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവു അവളുടെ കണ്ണുനീർ കൈകൊണ്ട് ശേഖരിച്ചു, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവളെ അന്നേരം ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
സപ്തഗങ്ഗാസു സാ പുണ്യാ കന്യാ വേതസകേഷു ച। തപോവിശേഷൈര്ബഹുഭിഃ കര്ഷയദ്ദേഹമാത്മനഃ
ഏഴ് ഗംഗകളിലും വേതസകവനങ്ങളിലും, ആ പാവനയായ കന്യക അനേകം കഠിനതപസ്സുകൾ ചെയ്തു തന്റെ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
തതോ ഗത്വാ തു സാ ഗങ്ഗാം മഹാമേരും ച കേവലമ്। തസ്ഥൌ ചാശ്മേവ നിശ്ചേഷ്ടാ പ്രാണായാമപരായണാ
ശേഷം അവൾ ഗംഗയിലേക്കും മഹാമേരുപർവ്വതത്തിലേക്കും ഒറ്റയ്ക്കായി പോയി, കല്ലുപോലെ അചഞ്ചലമായി നിന്നു, ശ്വാസനിയമനത്തിൽ മുഴുകി.
പുനര്ഹിമവതോ മൂര്ധ്നി യത്ര ദേവാഃ പുരാഽയജന്। തത്രാങ്ഗുഷ്ഠേന സാ തസ്ഥൌ നിഖര്വംല പരമാ ശുഭാ
പിന്നീട്, ദേവന്മാർ പുരാതനകാലത്ത് യാഗം നടത്തിയിരുന്ന ഹിമവാന്റെ മുകളിൽ, അവൾ തുമ്പിൽ മാത്രം താങ്ങി, അതിവിശിഷ്ടമായ ഭാസ്വരതയോടെ നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
പുഷ്കരേഷ്വഥ ഗോകര്ണേ നൈമിഷേ മലയേ തഥാ। അകര്ശയത്സ്വകം ദേഹം നിയമൈര്മാനസപ്രിയൈഃ
പുഷ്കര, ഗോകർണ, നൈമിഷ, മലയം എന്നിവിടങ്ങളിലും അവൾ മനസ്സിന് പ്രിയമായ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് ശരീരം ക്ഷയിപ്പിച്ചു.
അനന്യദേവതാ നിത്യം ദൃഢഭക്താ പിതാമഹേ। തസ്ഥൌ പിതാമഹം ചൈവ തോഷയാമാസ ധര്മതഃ
അവൾ മറ്റേതൊരു ദേവതയെയും ആശ്രയിക്കാതെ, സ്ഥിരമായ ഭക്തിയോടെ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിച്ചു; ധർമ്മപഥത്തിൽ അവൻറെ മനസ്സു സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തതസ്താമബ്രവീത്പ്രീതോ ലോകാനാം പ്രഭവോഽവ്യയഃ। സൌമ്യേന മനസാ രാജന്പ്രീതഃ പ്രീതമനാസ്തദാ
അതിനുശേഷം, ലോകങ്ങളുടെ അവിനാശിയായ അധിപൻ, സന്തോഷത്തോടെ, സൗമ്യമായ മനസ്സോടെ, രാജാവേ, അവളോടു പ്രസന്നതയോടെ സംസാരിച്ചു.