സങ്ക്രുദ്ധാന്പാണ്ഡവാനേകോ യദ്ദധാരാസ്ത്രതേജസാ। തത്തസ്യ കര്മ ഭൂതാനി സര്വാണ്യേവാഭ്യപൂജയന്
പാണ്ഡവർ കോപത്തോടെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ഒരാളായി ആയുധശക്തിയാൽ അവരെ നേരിട്ടു; അവന്റെ ആ വീര്യം എല്ലാ ജീവികളും ആദരിച്ചു.
സൌഭദ്രേണ ഹതൈഃ പൂര്വം സോത്തരായോധിഭിര്ദ്വിപൈഃ। പാണ്ഡൂനാം ദര്ശിതഃ പന്ഥാഃ സൈന്ധവേന നിവാരിതഃ
മുൻപ് സൗഭദ്രൻ വടക്കേ ആനകളെ സംഹരിച്ച് തുറന്ന പാണ്ഡവരുടെ വഴി, സിന്ധുരാജാവ് തടഞ്ഞു.
യതമാനാസ്തു തേ വീരാ മാത്സ്യപാഞ്ചാലകേകയാഃ। പാണ്ഡവാശ്ചാന്വപദ്യന്ത പ്രതിശേകുര്ന സൈന്ധവമ്
മത്സ്യരും പാഞ്ചാലരും കേകയരും പാണ്ഡവരും എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, അവർ പിന്തുടർന്നെങ്കിലും സിന്ധുരാജാവിനെ അതിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യോ യോ ഹി യതതേ ഭേത്തും ദ്രോണാനീകം തവാഹിതഃ। തത്തമേവ വരം പ്രാപ്യ സൈന്ധവഃ പ്രത്യവാരയത്
നിന്റെ ദ്രോണന്റെ വ്യൂഹം തകർക്കാൻ ആരെങ്കിലും ശ്രമിച്ചാൽ, ഏറ്റവും നല്ല അവസരം ലഭിച്ചിട്ടും സിന്ധുരാജാവ് അവരെ തടഞ്ഞു.
അര്ജുനോ തപസ്തപ്ത്വാ ഗന്ധര്വേഭ്യോ യദാഹൃതമ്। തുമ്ബുരുപ്രമുഖേഭ്യോ വൈ തേനാമോഹയതാഹിതാന്
അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു, തുംബുരുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ഗന്ധർവർനിൽ നിന്ന് ശത്രുക്കളെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ആയുധം നേടി.
ഏകധാ ശതധാ രാജന്ദൃശ്യതേ സ്മ സഹസ്രധാ। അലാതചക്രവത്സങ്ഖ്യേ ക്ഷിപ്രമസ്ത്രാണി ദര്ശയന്
രാജാവേ, അത് ഒരൊറ്റതായും നൂറായും ആയിരമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ അഗ്നിചക്രംപോലെ ആയുധങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കാണിച്ചു.
രഥചര്യാസ്ത്രമായാഭിര്മോഹയിത്വാ പരന്തപഃ। ബിഭേദ ശതധാ രാജഞ്ശരീരാണി മഹീക്ഷിതാമ്
രഥയാത്രകളിലും ആയുധങ്ങളിലുമുള്ള മായാജാലങ്ങളിലുമുപയോഗിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ മഹാവീരൻ അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ നൂറായി തകർത്തു, രാജാവേ.
പ്രാണാഃ പ്രാണഭൃതാം സങ്ഖ്യേ പ്രേഷിതാ നിശിതൈഃ ശരൈഃ। രാജന്പ്രാപുരസും ലോകം ശരീരാണ്യവനിം യയുഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജീവികൾക്കുള്ള ജീവൻ കൂര്മ്മയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് എടുത്തുകളഞ്ഞു; രാജാവേ, അവരുടെ ആത്മാക്കൾ പരലോകത്തേക്ക് പോയി, ശരീരങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വീണു.
ധനൂംഷ്യശ്വാന്നിയന്തൄംശ്ച ധ്വജാന്ബാഹൂംശ്ച സാങ്ഗദാന്। സിരാംസി ച ശിതൈര്ബാണൈസ്തേഷാം ചിച്ഛേദ ഫാല്ഗുനിഃ
ഫാൽഗുണൻ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകളും കുതിരകളും രഥസാരഥികളും പതാകകളും കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ച കൈകളും, നരമുകളും എല്ലാം വെട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചു.
ചൂതാരാമോ യഥാ ഭഗ്നഃ പഞ്ചവര്ഷഃ ഫലോപഗഃ। രാജപുത്രശതം തദ്വത്സൌഭദ്രേണ നിപാതിതമ്
അഞ്ചുവർഷം പഴുത്തു ഫലംകൊടുക്കുന്ന മാവു തകർക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശൗഭദ്രൻ രാജകുമാരന്മാരിൽ നൂറുപേരെയും അങ്ങനെ വീഴ്ത്തി.
ക്രുദ്ധാശീവിഷസങ്കാശാന്സുകുമാരാന്സുഖോചിതാന്। ഏകേന നിഹതാന്ദൃഷ്ട്വാ ഭീതോ ദുര്യോധനോഽഭവത്
കോപംകൊണ്ടു പാമ്പുപോലെ ഭയങ്കരരായ, എന്നാൽ സുഖജീവിതത്തിൽ വളർന്ന സുന്ദരരായ യുവാക്കളെ ഒരാളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ ഭയപ്പെട്ടു.
രഥിനഃ കുഞ്ജരാനശ്വാന്പദാതീംശ്ചാവമര്ദിതാന്। ദൃഷ്ട്വാ ദുര്യോധനഃ ക്ഷിപ്രമുപായാത്തമമര്ഷിതഃ
രഥികന്മാരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും കാലാളുകളെയും ചിതറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ട dura്യോധനൻ അതിവേഗം കോപത്തോടെ അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
തയോഃ ക്ഷണമിവാപൂര്വഃ സങ്ഗ്രാമഃ സമപദ്യത। അഥാഭവത്തേ വിമുഖഃ പുത്രഃ ശരശതാഹതഃ
അവരിൽ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ അതിവിശിഷ്ടമായ ഒരു യുദ്ധം കുറേ നേരം നടന്നു; പിന്നീട്, രാജകുമാരൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾക്കു അടിയിൽ പെട്ട് തിരിഞ്ഞോടി.
അശ്രദ്ധേയമിവാശ്ചര്യം സൌഭദ്രസ്യാഥ വിക്രമമ്। കിന്തു നാത്യദ്ഭുതം തേഷാം യേഷാം ധര്മോ വ്യപാശ്രയഃ
ശൗഭദ്രന്റെ വീര്യം അതിശയകരവും വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലുമാണ്; എന്നാൽ, ധർമ്മത്തിൽ ആശ്രയം ഉള്ളവർക്കു അതിൽ അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല.
അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമമിതിഹാസം പുരാതനമ്। അകമ്പനസ്യ കഥിതം നാരദേന പുരാ നൃപ
ഇവിടെയും പുരാതനമായ ഒരു കഥ പറയപ്പെടുന്നു, രാജാവേ; അകമ്പനന്റെ കഥ, നാരദൻ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞത്.
സ ചാപി രാജാ രാജേന്ദ്ര പുത്രവ്യസനമുത്തമമ്। അപ്രസഹ്യതമം ലോകേ പ്രാപ്തവാനിതി നഃ ശ്രുതമ്
അവൻ, രാജാധിരാജാ, ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും സഹിക്കാൻ വയ്യാത്ത ദുഃഖമായ മകനു നഷ്ടമായ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു, എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി മൃത്യോഃ പ്രഭവമുത്തമമ്। തതസ്ത്വം മോക്ഷ്യസേ ദുഃഖാത്സ്നേഹബന്ധനസംശ്രയാത്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ മരണത്തിന്റെ ഉത്ഭവം നിന്നോട് വിശദമായി പറയും; അതിനുശേഷം നീ സ്നേഹബന്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
സമസ്തപാപരാശിഘ്നം ശൃണു കീര്തയതോ മമ। ധന്യമാഖ്യാനമായുഷ്യം ശോകഘ്നം പുഷ്ടിവര്ധനമ്
എന്റെ വായിൽ നിന്നു കേൾക്കു, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, ഭാഗ്യവും ദീർഘായുസും സന്തോഷവും ശക്തിയും നൽകുന്ന ഈ മഹത്തായ കഥ.
പവിത്രമരിസങ്ഘഘ്നം പങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലമ്। യഥൈവ വേദാധ്യയനമുപാഖ്യാനമിദം തഥാ
ഇത് ശുദ്ധവും ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, ദുരിതത്തിൽ കഴിയുന്നവർക്കു ഭാഗ്യം നൽകുന്നതുമാണ്; വെദപഠനത്തോടു തുല്യമായ ഈ കഥ അത്രമേൽ വിശുദ്ധമാണ്.
ശ്രവണീയം മഹാരാജ പ്രാതര്നിത്യം നൃപോത്തമൈഃ। പുത്രാനായുഷ്മതോ രാജ്യമീഹമാനൈഃ ശ്രിയം തഥാ
മഹാരാജാവേ, ദീർഘായുസുള്ള മക്കളെയും രാജ്യവും ഐശ്വര്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉന്നത രാജാക്കന്മാർ ഇത് എല്ലാ പ്രഭാതവും കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
പുരാ കൃതയുഗേ താത ആസീദ്രാജാ ഹ്യകമ്പനഃ। സ ശത്രുവശമാപന്നോ മധ്യേ സങ്ഗ്രാമമൂര്ധനി। `യോധയാമാസ ബലവാന്ബദ്ധശ്ചാസീദകമ്പനഃ
പണ്ടു കൃതയുഗത്തിൽ, പ്രിയനായവനേ, അകമ്പനൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ അവൻ ശത്രുക്കളുടെ പിടിയിലായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്യ പുത്രോ ഹരിര്നാമ നാരായണസമോ ബലേ। ശ്രീമാന്കൃതാസ്ത്രോ മേധാവീ യുധി ശക്രോപമോ ബലീ
അവന്റെ മകൻ, ഹരി എന്ന പേരിൽ, ബലത്തിൽ നാരായണനോടു തുല്യൻ, ഐശ്വര്യവാനായ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, ബുദ്ധിമാനും യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു സമാനമായ ശക്തിയുള്ളവനുമായിരുന്നു.
സ ദൃഷ്ട്വാ പിതരം യുദ്ധേ തദവസ്ഥം മഹാദ്യുതിഃ। അചിന്തയിത്വാ മരണം ശത്രുമധ്യം തതോഽവിശത്
യുദ്ധത്തിൽ അച്ഛനെ അങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആ മഹാതേജസ്വി മരണം പോലും കണക്കാക്കാതെ നേരെ ശത്രുക്കളുടെ നടുവിലേക്ക് കടന്നു.
സ ശത്രുഭിഃ പരിവൃതോ ബഹുധാ രണമൂര്ധനി। യോധയാമാസ താന്സര്വാന്സര്വാസ്ത്രകുശലോ ബലീ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചുറ്റും ശത്രുക്കൾകൊണ്ടു വളയപ്പെട്ടിട്ടും, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ ബലവാനായവൻ അവരെല്ലാവരെയും ധൈര്യത്തോടെ പോരാടി.
വര്ഷന്ബാണസഹസ്രാണി ശത്രുഷ്വമിതവിക്രമഃ। പദാതിരഥനാഗാശ്വാന്പ്രമമാഥ മഹാബലഃ
അപരിമിതമായ വീര്യശാലിയായ അവൻ, ശത്രുക്കളെ ലക്ഷ്യമാക്കി ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചുപോലെ പ്രഹരിച്ചു. തന്റെ മഹത്തായ ശക്തിയാൽ കാൽസേന, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയെ അവൻ തകർത്തു.
സ ശരൈരാചിതശ്ചക്രൈര്ഗദാഭിര്മുസലൈരപി। മൃദ്ഗന്രഥസഹസ്രാണി പദാതീന്വാജിവാരണാന്
അമ്പുകൾകൊണ്ടു മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ട്, ചക്രങ്ങൾ, ഗദകൾ, ഉരുമികൾ എന്നിവകൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട്, അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് pěടാളികളെ, രഥങ്ങളെ, കുതിരകളെയും ആനകളെയും തകർത്തു.
പരാനീകം വിഭിദ്യാജൌ മോക്ഷയിത്വാ ച തം നൃപമ്। പുനരേവാകരോദ്യുദ്ധം ശത്രുമധ്യഗതോ ബലീ
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസേനയെ തുളച്ച് കടന്ന്, ആ രാജാവിനെ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ ബലവാനായവൻ വീണ്ടും ശത്രുക്കളുടെ നടുവിൽ നിന്ന് യുദ്ധം തുടർന്നു.
തതസ്തേ രഥിനഃ സര്വേ സമേത്യ പുനരാഹവേ। ജഘ്നുസ്തം പരിവാര്യൈകം തോമരൈരിവ കുഞ്ജരമ്
അതിനുശേഷം, എല്ലാ രഥസേനാനികളും വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചേർന്ന്, ആ ഒരാൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ആനയെ കുത്തുന്നപോലെ തൂണികളാൽ അവനെ ആക്രമിച്ചു.
സ കര്മ ദുഷ്കരം കൃത്വാ സങ്ഗ്രാമേ ശത്രുതാപനഃ। ശത്രുഭിര്നിഹതഃ സങ്ഖ്യേ പൃതാനായാം യുധിഷ്ഠിര
ശത്രുക്കളെ വേദനിപ്പിച്ചവൻ ആ ദുഷ്കരമായ പ്രവർത്തി യുദ്ധത്തിൽ നിർവഹിച്ചു. എന്നാൽ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളുടെ കയ്യിൽ അവൻ വീണു, യുദ്ധിഷ്ഠിര.
ദ്വിഷദ്ഭിര്നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ പ്രിയം പുത്രമകമ്പനഃ। അമര്ഷജനിതക്രോധ ആഹവാത്സഹസാഽഽഗതഃ
പ്രിയപ്പെട്ട മകനു ശത്രുക്കൾകൊണ്ടു കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കണ്ടപ്പോൾ, അകമ്പനനായ അവൻ, ക്രോധത്തിൽ കത്തിയവനായി, അപ്രതീക്ഷിതമായി യുദ്ധത്തിലേക്ക് കടന്നു.