സ വിഷ്ഫാര്യ മഹച്ചാപം കിരന്നിഷുഗണാന്ബഹൂന। തത്കണ്ഡം പൂരയാമാസ യദാര്ജുനിരദാരയത്
അവൻ വലിയ വില്ല് വലിച്ച് അനേകം അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു; അർജുനൻ തുളച്ചിടത്തോളം ആകാശം ആ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നിറച്ചു.
സ സാത്യകിം ത്രിഭിര്ബാണൈരഷ്ടഭിശ്ച വൃകോദരമ്। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം തഥാ ഷഷ്ട്യാ വിരാടം ദശഭിഃ ശരൈഃ
അവൻ സാത്യകിയെ മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ടും വൃക്കോദരനെ എട്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ടും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അറുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വിരാടിനെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വെട്ടി.
ദ്രുപദം പഞ്ചഭിസ്തീക്ഷ്ണൈഃ സപ്തഭിശ്ച ശിഖണ്ഡിനമ്। കേകയാന്പഞ്ചവിംശത്യാ ദ്രൌപദേയാംസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ
ദ്രുപദനെ അഞ്ചു കൂർമുറിയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടും ശിഖണ്ഡിയെ ഏഴ് അമ്പുകൾകൊണ്ടും കേകയരെ ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ടും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരെ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും അവൻ വെട്ടി.
യുധിഷ്ഠിരം തു സപ്തത്യാ തതഃ ശേഷാനപാനുദത്। ഇഷുജാലേന മഹതാ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അവൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ എഴുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി; പിന്നെ വലിയ അമ്പുവർഷംകൊണ്ട് ശേഷിച്ചവരെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതംപോലെയായി.
അഥാസ്യ ശിതപീതേന ഭല്ലേനാദിശ്യ കാര്മുകമ്। ചിച്ഛേദ പ്രഹസന്രാജാ ധര്മപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അപ്പോൾ ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ്, ശക്തനും പുഞ്ചിരിയോടെ, കൂർമഞ്ഞളുള്ള അമ്പ് ലക്ഷ്യംവെച്ച് അവന്റെ വില്ല് വെട്ടിമുറിച്ചു.
അക്ഷ്ണോര്നിമേഷമാത്രേണ സോഽന്യദാദായ കാര്മുകമ്। വിവ്യാധ ദശഭിഃ പാര്ഥം താംശ്ചൈവാന്യാംസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ
കണ്ണ് മടക്കുന്നതിനുള്ള സമയത്തിനകം തന്നെ, അവൻ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു; പാർത്ഥനെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും മറ്റുള്ളവരെ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വെട്ടി.
തത്തസ്യ ലാഘവം ജ്ഞാത്വാ ഭീമോ ഭല്ലൈസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ। ധനുര്ധ്വജം ച ച്ഛത്രം ച ക്ഷിതൌ ക്ഷിപ്രമപാതയത്
അവന്റെ വേഗം മനസ്സിലാക്കി, ഭീമൻ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വില്ലും പതാകയും കുടയും വേഗത്തിൽ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.
സോഽന്യദാദായ ബലവാന്സജ്ജം കൃത്വാ ച കാര്മുകമ്। ഭീമസ്യാപാതയത്കേതും ധനുരശ്വാംശ്ച മാരിഷ
ശക്തിയുള്ള മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത്, അതിനെ ഒരുക്കി, അവൻ ഭീമന്റെ പതാകയും വില്ലും കുതിരകളും താഴെ വീഴ്ത്തി.
സ ഹതാശ്വാദവപ്ലുത്യ ച്ഛിന്നധന്വാ രഥോത്തമാത്। സോത്യകേരാപ്ലുതോ യാനം ഗിര്യഗ്രമിവ കേസരീ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടും വിൽ മുറിച്ചും പോയതുകൊണ്ട്, ആ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയവൻ, സാത്യകിയുടെ രഥത്തിലേക്ക് കയറി; ഒരു സിംഹം മലശിഖരത്തിലേക്ക് കയറുന്നതുപോലെ.
തതസ്ത്വദീയാഃ സംഹൃഷ്ടാഃ സാധുസാധ്വിതി വാദിനഃ। സിന്ധുരാജസ്യ തത്കര്മ പ്രേക്ഷ്യാശ്രദ്ധേയമദ്ഭുതമ്
അപ്പോൾ നിന്റെ സൈനികർ സന്തോഷത്തോടെ 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്നു വിളിച്ചു; സിന്ധുരാജാവിന്റെ ആ പ്രവർത്തി കണ്ടവർ അത്ഭുതം എന്നു വിശ്വസിച്ചു.
സങ്ക്രുദ്ധാന്പാണ്ഡവാനേകോ യദ്ദധാരാസ്ത്രതേജസാ। തത്തസ്യ കര്മ ഭൂതാനി സര്വാണ്യേവാഭ്യപൂജയന്
പാണ്ഡവർ കോപത്തോടെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ഒരാളായി ആയുധശക്തിയാൽ അവരെ നേരിട്ടു; അവന്റെ ആ വീര്യം എല്ലാ ജീവികളും ആദരിച്ചു.
സൌഭദ്രേണ ഹതൈഃ പൂര്വം സോത്തരായോധിഭിര്ദ്വിപൈഃ। പാണ്ഡൂനാം ദര്ശിതഃ പന്ഥാഃ സൈന്ധവേന നിവാരിതഃ
മുൻപ് സൗഭദ്രൻ വടക്കേ ആനകളെ സംഹരിച്ച് തുറന്ന പാണ്ഡവരുടെ വഴി, സിന്ധുരാജാവ് തടഞ്ഞു.
യതമാനാസ്തു തേ വീരാ മാത്സ്യപാഞ്ചാലകേകയാഃ। പാണ്ഡവാശ്ചാന്വപദ്യന്ത പ്രതിശേകുര്ന സൈന്ധവമ്
മത്സ്യരും പാഞ്ചാലരും കേകയരും പാണ്ഡവരും എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, അവർ പിന്തുടർന്നെങ്കിലും സിന്ധുരാജാവിനെ അതിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യോ യോ ഹി യതതേ ഭേത്തും ദ്രോണാനീകം തവാഹിതഃ। തത്തമേവ വരം പ്രാപ്യ സൈന്ധവഃ പ്രത്യവാരയത്
നിന്റെ ദ്രോണന്റെ വ്യൂഹം തകർക്കാൻ ആരെങ്കിലും ശ്രമിച്ചാൽ, ഏറ്റവും നല്ല അവസരം ലഭിച്ചിട്ടും സിന്ധുരാജാവ് അവരെ തടഞ്ഞു.
അര്ജുനോ തപസ്തപ്ത്വാ ഗന്ധര്വേഭ്യോ യദാഹൃതമ്। തുമ്ബുരുപ്രമുഖേഭ്യോ വൈ തേനാമോഹയതാഹിതാന്
അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു, തുംബുരുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ഗന്ധർവർനിൽ നിന്ന് ശത്രുക്കളെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ആയുധം നേടി.
ഏകധാ ശതധാ രാജന്ദൃശ്യതേ സ്മ സഹസ്രധാ। അലാതചക്രവത്സങ്ഖ്യേ ക്ഷിപ്രമസ്ത്രാണി ദര്ശയന്
രാജാവേ, അത് ഒരൊറ്റതായും നൂറായും ആയിരമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ അഗ്നിചക്രംപോലെ ആയുധങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കാണിച്ചു.
രഥചര്യാസ്ത്രമായാഭിര്മോഹയിത്വാ പരന്തപഃ। ബിഭേദ ശതധാ രാജഞ്ശരീരാണി മഹീക്ഷിതാമ്
രഥയാത്രകളിലും ആയുധങ്ങളിലുമുള്ള മായാജാലങ്ങളിലുമുപയോഗിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ മഹാവീരൻ അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ നൂറായി തകർത്തു, രാജാവേ.
പ്രാണാഃ പ്രാണഭൃതാം സങ്ഖ്യേ പ്രേഷിതാ നിശിതൈഃ ശരൈഃ। രാജന്പ്രാപുരസും ലോകം ശരീരാണ്യവനിം യയുഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജീവികൾക്കുള്ള ജീവൻ കൂര്മ്മയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് എടുത്തുകളഞ്ഞു; രാജാവേ, അവരുടെ ആത്മാക്കൾ പരലോകത്തേക്ക് പോയി, ശരീരങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വീണു.
ധനൂംഷ്യശ്വാന്നിയന്തൄംശ്ച ധ്വജാന്ബാഹൂംശ്ച സാങ്ഗദാന്। സിരാംസി ച ശിതൈര്ബാണൈസ്തേഷാം ചിച്ഛേദ ഫാല്ഗുനിഃ
ഫാൽഗുണൻ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകളും കുതിരകളും രഥസാരഥികളും പതാകകളും കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ച കൈകളും, നരമുകളും എല്ലാം വെട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചു.
ചൂതാരാമോ യഥാ ഭഗ്നഃ പഞ്ചവര്ഷഃ ഫലോപഗഃ। രാജപുത്രശതം തദ്വത്സൌഭദ്രേണ നിപാതിതമ്
അഞ്ചുവർഷം പഴുത്തു ഫലംകൊടുക്കുന്ന മാവു തകർക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശൗഭദ്രൻ രാജകുമാരന്മാരിൽ നൂറുപേരെയും അങ്ങനെ വീഴ്ത്തി.
ക്രുദ്ധാശീവിഷസങ്കാശാന്സുകുമാരാന്സുഖോചിതാന്। ഏകേന നിഹതാന്ദൃഷ്ട്വാ ഭീതോ ദുര്യോധനോഽഭവത്
കോപംകൊണ്ടു പാമ്പുപോലെ ഭയങ്കരരായ, എന്നാൽ സുഖജീവിതത്തിൽ വളർന്ന സുന്ദരരായ യുവാക്കളെ ഒരാളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ ഭയപ്പെട്ടു.
രഥിനഃ കുഞ്ജരാനശ്വാന്പദാതീംശ്ചാവമര്ദിതാന്। ദൃഷ്ട്വാ ദുര്യോധനഃ ക്ഷിപ്രമുപായാത്തമമര്ഷിതഃ
രഥികന്മാരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും കാലാളുകളെയും ചിതറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ട dura്യോധനൻ അതിവേഗം കോപത്തോടെ അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
തയോഃ ക്ഷണമിവാപൂര്വഃ സങ്ഗ്രാമഃ സമപദ്യത। അഥാഭവത്തേ വിമുഖഃ പുത്രഃ ശരശതാഹതഃ
അവരിൽ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ അതിവിശിഷ്ടമായ ഒരു യുദ്ധം കുറേ നേരം നടന്നു; പിന്നീട്, രാജകുമാരൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾക്കു അടിയിൽ പെട്ട് തിരിഞ്ഞോടി.
അശ്രദ്ധേയമിവാശ്ചര്യം സൌഭദ്രസ്യാഥ വിക്രമമ്। കിന്തു നാത്യദ്ഭുതം തേഷാം യേഷാം ധര്മോ വ്യപാശ്രയഃ
ശൗഭദ്രന്റെ വീര്യം അതിശയകരവും വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലുമാണ്; എന്നാൽ, ധർമ്മത്തിൽ ആശ്രയം ഉള്ളവർക്കു അതിൽ അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല.
അത്രാപ്യുദാഹരന്തീമമിതിഹാസം പുരാതനമ്। അകമ്പനസ്യ കഥിതം നാരദേന പുരാ നൃപ
ഇവിടെയും പുരാതനമായ ഒരു കഥ പറയപ്പെടുന്നു, രാജാവേ; അകമ്പനന്റെ കഥ, നാരദൻ ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞത്.
സ ചാപി രാജാ രാജേന്ദ്ര പുത്രവ്യസനമുത്തമമ്। അപ്രസഹ്യതമം ലോകേ പ്രാപ്തവാനിതി നഃ ശ്രുതമ്
അവൻ, രാജാധിരാജാ, ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും സഹിക്കാൻ വയ്യാത്ത ദുഃഖമായ മകനു നഷ്ടമായ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു, എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തദഹം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി മൃത്യോഃ പ്രഭവമുത്തമമ്। തതസ്ത്വം മോക്ഷ്യസേ ദുഃഖാത്സ്നേഹബന്ധനസംശ്രയാത്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ മരണത്തിന്റെ ഉത്ഭവം നിന്നോട് വിശദമായി പറയും; അതിനുശേഷം നീ സ്നേഹബന്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.
സമസ്തപാപരാശിഘ്നം ശൃണു കീര്തയതോ മമ। ധന്യമാഖ്യാനമായുഷ്യം ശോകഘ്നം പുഷ്ടിവര്ധനമ്
എന്റെ വായിൽ നിന്നു കേൾക്കു, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, ഭാഗ്യവും ദീർഘായുസും സന്തോഷവും ശക്തിയും നൽകുന്ന ഈ മഹത്തായ കഥ.
പവിത്രമരിസങ്ഘഘ്നം പങ്ഗലാനാം ച മങ്ഗലമ്। യഥൈവ വേദാധ്യയനമുപാഖ്യാനമിദം തഥാ
ഇത് ശുദ്ധവും ശത്രുക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നതും, ദുരിതത്തിൽ കഴിയുന്നവർക്കു ഭാഗ്യം നൽകുന്നതുമാണ്; വെദപഠനത്തോടു തുല്യമായ ഈ കഥ അത്രമേൽ വിശുദ്ധമാണ്.
ശ്രവണീയം മഹാരാജ പ്രാതര്നിത്യം നൃപോത്തമൈഃ। പുത്രാനായുഷ്മതോ രാജ്യമീഹമാനൈഃ ശ്രിയം തഥാ
മഹാരാജാവേ, ദീർഘായുസുള്ള മക്കളെയും രാജ്യവും ഐശ്വര്യവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഉന്നത രാജാക്കന്മാർ ഇത് എല്ലാ പ്രഭാതവും കേൾക്കേണ്ടതാണ്.