കക്ഷമഗ്നിരിവോത്സൃഷ്ടോ നിര്ദഹംസ്തരസാ രിപൂന്। മധ്യേ ഭാരതസൈന്യാനാമാര്ജുനിഃ പ്രത്യദൃശ്യത
കാട്ടിൽ തീ പടർന്നതുപോലെ, ശത്രുക്കളെ വേഗത്തിൽ ദഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, അർജുനന്റെ മകൻ ഭാരത സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
വിചരന്തം ദിശഃ സര്വാഃ പ്രദിശശ്ചാപി ഭാരത। തം തദാ നാനുപശ്യാമഃ സൈന്യേ ച രജസാഽഽവൃതേ
അവൻ എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ, ഭാരത, സൈന്യത്തിൽ പൊടികൂടിയതുകൊണ്ട്, അപ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ആദദാനം ഗജാശ്വാനാം ണാം ചായുംഷി ഭാരത। ക്ഷമേന ഭൂയഃ പശ്യാമഃ സൂര്യം മധ്യംദിനേ യഥാ
ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും ജീവൻ പിടിച്ചെടുത്ത്, ഭാരത, ഞങ്ങൾ വീണ്ടും അവനെ കാണാൻ സാധിച്ചു, ഉച്ചയ്ക്ക് സൂര്യനെ കാണുന്നതുപോലെ.
അഭിമന്യും മഹാരാജ പ്രതപന്തം ദ്വിഷദ്ഗണാന്। സ വാസവസമഃ സങ്ഖ്യേ വാസവസ്യാത്മജാത്മജഃ
മഹാരാജാവേ, ശത്രുസേനകളെ ദഹിപ്പിച്ച അഭിമന്യു, യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായവനായി, ഇന്ദ്രപുത്രന്റെ പുത്രനായി തിളങ്ങി.
അഭിമന്യുര്മഹാരാജ സൈന്യമധ്യേ വ്യരോചത। `യഥാ പുരാ വഹ്നിസുതഃ സുരസൈന്യേഷു വീര്യവാന്
മഹാരാജാവേ, സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ അഭിമന്യു പ്രകാശിച്ചു; മുമ്പ് അഗ്നിപുത്രൻ ദേവസേനകളിൽ വീര്യത്തോടെ തിളങ്ങിയത് പോലെ.
യന്മാം പൃച്ഛസി രാജേന്ദ്ര സിന്ധുരാജസ്യ വിക്രമമ്। ശൃണു തത്സര്വമാഖ്യാസ്യേ യഥാ പാണ്ഡൂനയോധയത്
രാജാധിരാജാവേ, സിന്ധുരാജാവിന്റെ വീര്യം കുറിച്ച് നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം, പാണ്ഡവരെ എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു എന്നതും, ഞാൻ മുഴുവനായി പറയാം, കേൾക്കൂ.
തമൂഹുര്വാജിനോ വശ്യാഃ സൈന്ധവാഃ സാധുവാഹിനഃ। വികുര്വാണാ ബൃഹന്തോഽശ്വാഃ ശ്വസനോപരംഹസഃ
അവന്റെ കുതിരകൾ, സിന്ധുദേശത്തിൽ ജനിച്ചവയും, നിയന്ത്രണത്തിൽ വശമുള്ളവയും, ഉത്തമമായ യോജിപ്പിലും, ശക്തിയിലും, ഉയരത്തിലും, കാറ്റുപോലെ വേഗതയിലും പ്രശസ്തമായവയുമാണെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
ഗന്ധര്വനഗരാകാരം വിധിവത്കല്പിതം രഥമ്। തസ്യാഭ്യശോഭയത്കേതുര്വാരാഹോ രാജതോ മഹാന്
ഗന്ധർവനഗരംപോലെയുള്ള, നിയമപ്രകാരം നിർമ്മിച്ച രഥം അവനുണ്ടായിരുന്നു; അതിൽ വലിയ വെള്ളി പന്നിക്കൊടി പ്രകാശിച്ചു.
ശ്വേതശ്ചത്രപതാകാഭിശ്ചാമരവ്യജനേന ച। സ ബഭൌ രാജലിങ്ഗൈസ്തൈസ്താരാപതിരിവാമ്ബരേ
വെളുത്ത കുടകളും പതാകകളും ചാമരവീശലും കൊണ്ട് അവൻ രാജചിഹ്നങ്ങളാൽ ഭസിച്ചുപോയി; ആകാശത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ അദ്ദേഹം പ്രകാശിച്ചു.
മുക്താവജ്രമണിസ്വര്ണൈര്ഭൂഷിതം തദയസ്മയമ്। വരൂഥം വിബഭൌ തസ്യ ജ്യോതിര്ഭിഃ ഖമിവാവൃതമ്
മുത്തുകളും വജ്രവും രത്നങ്ങളും പൊന്നും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ആ ഇരുമ്പ് കാവചം, അതിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ആകാശം മുഴുവൻ മൂടിയ പ്രകാശംപോലെ തിളങ്ങി.
സ വിഷ്ഫാര്യ മഹച്ചാപം കിരന്നിഷുഗണാന്ബഹൂന। തത്കണ്ഡം പൂരയാമാസ യദാര്ജുനിരദാരയത്
അവൻ വലിയ വില്ല് വലിച്ച് അനേകം അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു; അർജുനൻ തുളച്ചിടത്തോളം ആകാശം ആ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നിറച്ചു.
സ സാത്യകിം ത്രിഭിര്ബാണൈരഷ്ടഭിശ്ച വൃകോദരമ്। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം തഥാ ഷഷ്ട്യാ വിരാടം ദശഭിഃ ശരൈഃ
അവൻ സാത്യകിയെ മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ടും വൃക്കോദരനെ എട്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ടും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അറുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വിരാടിനെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വെട്ടി.
ദ്രുപദം പഞ്ചഭിസ്തീക്ഷ്ണൈഃ സപ്തഭിശ്ച ശിഖണ്ഡിനമ്। കേകയാന്പഞ്ചവിംശത്യാ ദ്രൌപദേയാംസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ
ദ്രുപദനെ അഞ്ചു കൂർമുറിയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടും ശിഖണ്ഡിയെ ഏഴ് അമ്പുകൾകൊണ്ടും കേകയരെ ഇരുപത്തഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ടും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരെ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും അവൻ വെട്ടി.
യുധിഷ്ഠിരം തു സപ്തത്യാ തതഃ ശേഷാനപാനുദത്। ഇഷുജാലേന മഹതാ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അവൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ എഴുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി; പിന്നെ വലിയ അമ്പുവർഷംകൊണ്ട് ശേഷിച്ചവരെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു; അതൊരു അത്ഭുതംപോലെയായി.
അഥാസ്യ ശിതപീതേന ഭല്ലേനാദിശ്യ കാര്മുകമ്। ചിച്ഛേദ പ്രഹസന്രാജാ ധര്മപുത്രഃ പ്രതാപവാന്
അപ്പോൾ ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ്, ശക്തനും പുഞ്ചിരിയോടെ, കൂർമഞ്ഞളുള്ള അമ്പ് ലക്ഷ്യംവെച്ച് അവന്റെ വില്ല് വെട്ടിമുറിച്ചു.
അക്ഷ്ണോര്നിമേഷമാത്രേണ സോഽന്യദാദായ കാര്മുകമ്। വിവ്യാധ ദശഭിഃ പാര്ഥം താംശ്ചൈവാന്യാംസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ
കണ്ണ് മടക്കുന്നതിനുള്ള സമയത്തിനകം തന്നെ, അവൻ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു; പാർത്ഥനെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും മറ്റുള്ളവരെ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും വെട്ടി.
തത്തസ്യ ലാഘവം ജ്ഞാത്വാ ഭീമോ ഭല്ലൈസ്ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ। ധനുര്ധ്വജം ച ച്ഛത്രം ച ക്ഷിതൌ ക്ഷിപ്രമപാതയത്
അവന്റെ വേഗം മനസ്സിലാക്കി, ഭീമൻ മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വില്ലും പതാകയും കുടയും വേഗത്തിൽ നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.
സോഽന്യദാദായ ബലവാന്സജ്ജം കൃത്വാ ച കാര്മുകമ്। ഭീമസ്യാപാതയത്കേതും ധനുരശ്വാംശ്ച മാരിഷ
ശക്തിയുള്ള മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത്, അതിനെ ഒരുക്കി, അവൻ ഭീമന്റെ പതാകയും വില്ലും കുതിരകളും താഴെ വീഴ്ത്തി.
സ ഹതാശ്വാദവപ്ലുത്യ ച്ഛിന്നധന്വാ രഥോത്തമാത്। സോത്യകേരാപ്ലുതോ യാനം ഗിര്യഗ്രമിവ കേസരീ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടും വിൽ മുറിച്ചും പോയതുകൊണ്ട്, ആ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയവൻ, സാത്യകിയുടെ രഥത്തിലേക്ക് കയറി; ഒരു സിംഹം മലശിഖരത്തിലേക്ക് കയറുന്നതുപോലെ.
തതസ്ത്വദീയാഃ സംഹൃഷ്ടാഃ സാധുസാധ്വിതി വാദിനഃ। സിന്ധുരാജസ്യ തത്കര്മ പ്രേക്ഷ്യാശ്രദ്ധേയമദ്ഭുതമ്
അപ്പോൾ നിന്റെ സൈനികർ സന്തോഷത്തോടെ 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്നു വിളിച്ചു; സിന്ധുരാജാവിന്റെ ആ പ്രവർത്തി കണ്ടവർ അത്ഭുതം എന്നു വിശ്വസിച്ചു.
സങ്ക്രുദ്ധാന്പാണ്ഡവാനേകോ യദ്ദധാരാസ്ത്രതേജസാ। തത്തസ്യ കര്മ ഭൂതാനി സര്വാണ്യേവാഭ്യപൂജയന്
പാണ്ഡവർ കോപത്തോടെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ഒരാളായി ആയുധശക്തിയാൽ അവരെ നേരിട്ടു; അവന്റെ ആ വീര്യം എല്ലാ ജീവികളും ആദരിച്ചു.
സൌഭദ്രേണ ഹതൈഃ പൂര്വം സോത്തരായോധിഭിര്ദ്വിപൈഃ। പാണ്ഡൂനാം ദര്ശിതഃ പന്ഥാഃ സൈന്ധവേന നിവാരിതഃ
മുൻപ് സൗഭദ്രൻ വടക്കേ ആനകളെ സംഹരിച്ച് തുറന്ന പാണ്ഡവരുടെ വഴി, സിന്ധുരാജാവ് തടഞ്ഞു.
യതമാനാസ്തു തേ വീരാ മാത്സ്യപാഞ്ചാലകേകയാഃ। പാണ്ഡവാശ്ചാന്വപദ്യന്ത പ്രതിശേകുര്ന സൈന്ധവമ്
മത്സ്യരും പാഞ്ചാലരും കേകയരും പാണ്ഡവരും എത്ര ശ്രമിച്ചാലും, അവർ പിന്തുടർന്നെങ്കിലും സിന്ധുരാജാവിനെ അതിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യോ യോ ഹി യതതേ ഭേത്തും ദ്രോണാനീകം തവാഹിതഃ। തത്തമേവ വരം പ്രാപ്യ സൈന്ധവഃ പ്രത്യവാരയത്
നിന്റെ ദ്രോണന്റെ വ്യൂഹം തകർക്കാൻ ആരെങ്കിലും ശ്രമിച്ചാൽ, ഏറ്റവും നല്ല അവസരം ലഭിച്ചിട്ടും സിന്ധുരാജാവ് അവരെ തടഞ്ഞു.
അര്ജുനോ തപസ്തപ്ത്വാ ഗന്ധര്വേഭ്യോ യദാഹൃതമ്। തുമ്ബുരുപ്രമുഖേഭ്യോ വൈ തേനാമോഹയതാഹിതാന്
അർജുനൻ തപസ്സു ചെയ്തു, തുംബുരുവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തിയ ഗന്ധർവർനിൽ നിന്ന് ശത്രുക്കളെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ആയുധം നേടി.
ഏകധാ ശതധാ രാജന്ദൃശ്യതേ സ്മ സഹസ്രധാ। അലാതചക്രവത്സങ്ഖ്യേ ക്ഷിപ്രമസ്ത്രാണി ദര്ശയന്
രാജാവേ, അത് ഒരൊറ്റതായും നൂറായും ആയിരമായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ അഗ്നിചക്രംപോലെ ആയുധങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കാണിച്ചു.
രഥചര്യാസ്ത്രമായാഭിര്മോഹയിത്വാ പരന്തപഃ। ബിഭേദ ശതധാ രാജഞ്ശരീരാണി മഹീക്ഷിതാമ്
രഥയാത്രകളിലും ആയുധങ്ങളിലുമുള്ള മായാജാലങ്ങളിലുമുപയോഗിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം, ആ മഹാവീരൻ അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ നൂറായി തകർത്തു, രാജാവേ.
പ്രാണാഃ പ്രാണഭൃതാം സങ്ഖ്യേ പ്രേഷിതാ നിശിതൈഃ ശരൈഃ। രാജന്പ്രാപുരസും ലോകം ശരീരാണ്യവനിം യയുഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ജീവികൾക്കുള്ള ജീവൻ കൂര്മ്മയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് എടുത്തുകളഞ്ഞു; രാജാവേ, അവരുടെ ആത്മാക്കൾ പരലോകത്തേക്ക് പോയി, ശരീരങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വീണു.
ധനൂംഷ്യശ്വാന്നിയന്തൄംശ്ച ധ്വജാന്ബാഹൂംശ്ച സാങ്ഗദാന്। സിരാംസി ച ശിതൈര്ബാണൈസ്തേഷാം ചിച്ഛേദ ഫാല്ഗുനിഃ
ഫാൽഗുണൻ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകളും കുതിരകളും രഥസാരഥികളും പതാകകളും കങ്കണങ്ങൾ ധരിച്ച കൈകളും, നരമുകളും എല്ലാം വെട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചു.
ചൂതാരാമോ യഥാ ഭഗ്നഃ പഞ്ചവര്ഷഃ ഫലോപഗഃ। രാജപുത്രശതം തദ്വത്സൌഭദ്രേണ നിപാതിതമ്
അഞ്ചുവർഷം പഴുത്തു ഫലംകൊടുക്കുന്ന മാവു തകർക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശൗഭദ്രൻ രാജകുമാരന്മാരിൽ നൂറുപേരെയും അങ്ങനെ വീഴ്ത്തി.