അഹം ത്വാഽനുഗമിഷ്യാമി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽഥ സാത്യകിഃ। പാഞ്ചലാഃ കേകയാ മാത്സ്യാസ്തഥാ സര്വേ പ്രഭദ്രകാഃ
ഞാൻ നിന്നെ പിന്തുടരും; അതുപോലെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും സാത്യകിയും, പാഞ്ചാലന്മാരും കേകയന്മാരും മത്സ്യരും പ്രഭദ്രന്മാരും എല്ലാവരും.
സകൃദ്ഭിന്നം ത്വയാ വ്യൂഹം തത്ര തത്ര പുനഃ പുനഃ। വയം പ്രധ്വംസയിഷ്യാമോ നിഘ്നാമാനാ വരാന്വരാന്
നീ അണിയൊരുക്കം തകർക്കുന്നിടത്തൊക്കെ, വീണ്ടും വീണ്ടും, ഞങ്ങൾ നേരെ വരുന്ന ശക്തരായ ശത്രുക്കളെ തകർക്കും.
അഹമേതത്പ്രവേക്ഷ്യാമി ദ്രോണാനീകം ദുരാസദമ്। പതങ്ഗ ഇവ സങ്ക്രുദ്ധോ ജ്വലിതം ജാതവേദസമ്
ഞാൻ ഈ ദ്രോണന്റെ കടക്കാനാവാത്ത അണിയിലേക്ക്, കോപത്തോടെ കത്തുന്ന അഗ്നിയിലേക്ക് പറക്കുന്ന ഇലഞ്ഞിപ്പുഴുവുപോലെ, കടന്നുപോകും.
തത്കര്മാദ്യ കരിഷ്യാമി ഹിതം യദ്വംശയോര്ദ്വയോഃ। മാതുലസ്യ ച യത്പ്രീതിം കരിഷ്യതി പിതുശ്ച മേ
ഇന്ന് ഞാൻ ഇരു വംശങ്ങൾക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തി ചെയ്യും; അതു എന്റെ അമ്മാവനും അച്ഛനും സന്തോഷം നൽകും.
ശിശുനൈകേന സങ്ഗ്രമേ കാല്യമാനാനി സങ്ഘശഃ। ദ്രക്ഷ്യന്തി സര്വഭൂതാനി ദ്വിഷത്സൈന്യാനി വൈ മയാ
ഈ യുദ്ധത്തിൽ, ഞാൻ മാത്രം, ഇളയവയസ്സുകാരനായിട്ടും, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതെല്ലാവരും കാണും.
നാഹം പാര്ഥേന ജാതഃ സ്യാം ന ച ജാതഃ സുഭദ്രയാ। യദി മേ സംയുഗേ കശ്ചിജ്ജീവിതോ നാദ്യ മുച്യതേ
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഒരു ശത്രുവിനെയും ഞാൻ ജീവനോടെ വിടുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ പാർഥന്റെയും സുഭദ്രയുടെയും മകനല്ല.
യദി ചൈകരഥേനാഹം സമഗ്രം ക്ഷത്രമണ്ഡലമ്। ന കരോമ്യഷ്ടധാ യുദ്ധേ ന ഭവാമ്യര്ജുനാത്മജഃ
ഒരു രഥത്തിൽ കയറി ഞാൻ മുഴുവൻ ക്ഷത്രിയസൈന്യത്തെയും എട്ടായി തകർക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ അർജുനന്റെ മകനല്ല.
ഏവം തേ ഭാഷമാണസ്യ ബലം സൌഭദ്ര വര്ധതാമ്। യത്സമുത്സഹസേ ഭേത്തും ദ്രോണാനീകം ദുരാസദമ്
സൗഭദ്രാ, നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ദ്രോണന്റെ കടക്കാനാവാത്ത അണിയൊരുക്കം തകർക്കാൻ നീ കാണിക്കുന്ന ധൈര്യം കൊണ്ടു നിന്റെ ശക്തി വർധിക്കട്ടെ.
രക്ഷിതം പുരുഷവ്യാഘ്രൈര്മഹേഷ്വാസൈര്മഹാബലൈ। സാധ്യരുദ്രമരുത്തുല്യൈര്വസ്വഗ്ന്യാദിത്യവിക്രമൈഃ
അത് പുലികളുപോലുള്ള പുരുഷന്മാരാൽ, മഹാശക്തിയുള്ള വലിയ വില്ലാളികളാൽ, സാധ്യന്മാരുടെയും രുദ്രന്മാരുടെയും മരുത്മാരുടെയും സമാനമായവരാൽ, വസുക്കളുടെ, അഗ്നിയുടെ, ആദിത്യന്റെ വീര്യത്തോടുകൂടി കാത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ യന്താരമചോദയത്
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അവൻ തന്റെ രഥസാരഥിയെ മുന്നോട്ട് പോവാൻ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
സുമിത്രാശ്വാന്രണേ ക്ഷിപ്രം ദ്രോണാനീകായ ചോദയ
യുദ്ധത്തിൽ നന്നായി പരിശീലനം നേടിയ കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ ദ്രോണന്റെ അണിയിലേക്കു ഓടിപ്പിക്കൂ.
പ്രവര്തമാനേ സങ്ഗ്രാമേ തസ്മിന്നതിഭയങ്കരേ। ദ്രോണസ്യ മിഷതോ വ്യൂഹം ഭിത്ത്വാ വ്യചരദാര്ജുനിഃ
അത്യന്തം ഭയാനകമായ ആ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ദ്രോണൻ നേരിൽ കാണുമ്പോൾ തന്നെ, അർജുനന്റെ മകൻ അവന്റെ അണി തകർക്കുകയും അകത്തുകടന്നുനടക്കുകയും ചെയ്തു.
ദ്വൈധീഭവതി മേ ചിത്തം ശുചാ തുഷ്ട്യാ ച സഞ്ജയ। മമ പുത്രസ്യ യത്നൈന്യം സൌഭദ്രഃ സമവാരയത്
സഞ്ജയ, എന്റെ മനസ്സ് ദുഃഖത്തിലും സന്തോഷത്തിലും രണ്ടായി പിരിയുന്നു. കാരണം, എന്റെ മകന്റെ ശ്രമം സൗഭദ്രൻ ഒറ്റയ്ക്കായി തടഞ്ഞു.
വിസ്തരേണൈവ മേ ശംസ സര്വം ഗാവല്ഗണേ പുനഃ। വിക്രീഡിതം കുമാരസ്യ സ്കന്ദസ്യേവാസുരൈഃ സഹ
ഗാവൽഗണാ, കുട്ടിയുടെ വീരപ്രവൃത്തികൾ, സ്കന്ദൻ അസുരന്മാരോടൊപ്പം കളിച്ചതുപോലെ, നീ വീണ്ടും വിശദമായി എനിക്ക് പറയൂ.
ഹന്ത തേ സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി വിമര്ദമതിദാരുണമ്। ഏകസ്യ ച ബഹൂനാം ച യഥാസീത്തുമുലോ രണഃ
ഇനി ഞാൻ നിന്നോട് അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ആ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ കഥ പറയും. ഒരുവനും അനേകരും തമ്മിൽ നടന്ന ആ യുദ്ധം എത്ര ഉഗ്രമായിരുന്നുവെന്ന് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
അഭിമന്യുഃ കൃതോത്സാഹഃ കൃതോത്സാഹാനരിന്ദമാന്। രഥസ്ഥോ രഥിനഃ സര്വാംസ്താവകാനഭ്യവര്ഷയത്
ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞ് ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലുള്ളവനായ അഭിമന്യു, തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളെയും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടി ആക്രമിച്ചു.
ദ്രോണം കര്ണം കൃപം ശല്യം ദ്രൌണിം ഭോജം ബൃഹദ്ബലമ്।। ദുര്യോധനം സൌമദത്തിം ശകുനിം ച മഹാബലമ്
അഭിമന്യു ദ്രോണം, കർണ്ണൻ, കൃപാചാര്യൻ, ശല്യൻ, അശ്വത്താമൻ, ഭോജൻ, ബൃഹദ്ബലൻ, ദുര്യോധനൻ, സോമദത്തൻ, ശക്തനായ ശകുനി എന്നിവരെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
നാനാനൃപാന്നൃപസുതാന്സൈന്യാനി വിവിധാനി ച। അലാതചക്രവത്സര്വാംശ്ചരന്ബാണൈഃ സമാര്പയത്
വിവിധ രാജാക്കന്മാരെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും പലതരം സൈന്യങ്ങളെയും അഭിമന്യു അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മൂടി, അഗ്നിച്ചക്രം പോലെ അവരെ എല്ലാം ആക്രമിച്ചു.
നിഘ്നന്നമിത്രാന്സൌഭദ്രഃ പരമാസ്ത്രൈഃ പ്രതാപവാന്। അദര്ശയത തേജസ്വീ ദിക്ഷു സര്വാസു ഭാരത
ശക്തനായ സൗഭദ്രൻ, അത്യുത്തമ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു, തന്റെ തേജസ് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പ്രദർശിപ്പിച്ചു, ഭാരത.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ ചരിതം തസ്യ സൌഭദ്രസ്യാമിതൌജസഃ। സമകമ്പന്ത സൈന്യാനി ത്വദീയാനി സഹസ്രശഃ
അപരിമിത ശക്തിയുള്ള സൗഭദ്രന്റെ വീര്യപ്രകടനം കണ്ടപ്പോൾ, നിന്റെ സൈന്യങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ വിറച്ചു.
അഥാബ്രവീന്മഹാപ്രാജ്ഞോ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്। ഹര്ഷേണോത്ഫുല്ലനയനഃ കൃപമാഭാഷ്യ സത്വരമ്
അപ്പോൾ മഹാപണ്ഡിതനും ശക്തനും ആയ ഭാരദ്വാജൻ, സന്തോഷത്തിൽ കണ്ണുകൾ വടിച്ചു, ഉടൻ കൃപയോട് പറഞ്ഞു.
ഘടയന്നിവ മര്മാണി പുത്രസ്യ തവ ഭാരത। അഭിമന്യും രണേ ദൃഷ്ട്വാ തദാ രണവിശാരദമ്
ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ അഭിമന്യുവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ നിന്റെ മകന്റെ ഹൃദയം തുളയ്ക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
ഏഷ ഗച്ഛതി സൌഭദ്രഃ പാര്ഥാനാം പ്രഥിതോ യുവാ। നന്ദയന്സുഹൃദഃ സര്വാന്രാജാനം ച യുധിഷ്ഠിരമ്
പാണ്ഡവരുടെ ഇടയിൽ പ്രശസ്തനായ ഈ സൗഭദ്രൻ മുന്നോട്ട് പോവുകയാണ്, യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ സ്നേഹിതന്മാരെയും യുദ്ധിഷ്ഠിര രാജാവിനെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
നകുലം സഹദേവം ച ഭീമസേനം ച പാണ്ഡവമ്। ബന്ധൂന്സമ്ബന്ധിനശ്ചാന്യാന്മധ്യസ്ഥാന്സുഹൃദസ്തഥാ
അവൻ നകുലനും സഹദേവനും ഭീമസേനനും തന്റെ ബന്ധുക്കളെയും മറ്റു ബന്ധുക്കളെയും ഇടനിലക്കാരെയും സ്നേഹിതന്മാരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
നാസ്യ യുദ്ധേ സമം മന്യേ കഞ്ചിദന്യം ധനുര്ധരമ്। ഇച്ഛന്ഹന്യാദിമാം സേനാം കിമര്ഥമപി നേച്ഛതി
യുദ്ധത്തിൽ അവനു തുല്യനായ മറ്റൊരു വില്ലാളൻ ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; അവൻ ഇച്ഛിച്ചാൽ ഈ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ എന്തോ കാരണത്താൽ അതു ചെയ്യാൻ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ദ്രോണസ്യ പ്രീതിസംയുക്തം ശ്രുത്വാ വാക്യം തവാത്മജഃ। ആര്ജുനിം പ്രതി സങ്ക്രുദ്ധോ ദ്രോണം ദൃഷ്ട്വാ സ്മയന്നിവ
ദ്രോണന്റെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, നിന്റെ മകൻ അർജുനന്റെ മകനെ കണ്ട് കോപത്തോടെ ദ്രോണനെ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ നോക്കി.
അഥ ദുര്യോധനഃ കര്ണമബ്രവീദ്ബാഹ്ലികം നൃപഃ। ദുഃശാസനം മദ്രരാജം താംസ്തഥാഽന്യാന്മഹാരഥാന്
അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ കർണ്ണനോടും ബാഹ്ലികനോടും ദുഃശാസനനോടും മദ്രരാജാവിനോടും മറ്റു മഹാരഥന്മാരോടും പറഞ്ഞു.
സര്വഭൂര്ധാഭിഷിക്താനാമാചാര്യോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ। അര്ജുനസ്യ സുതം മൂഢം നായം ഹന്തുമിഹേച്ഛതി
സകലരുടെയും ഗുരുവായ വേദജ്ഞനായ ആചാര്യൻ, അർജുനന്റെ മകനെ, അവൻ മണ്ടനാണെന്ന് കരുതിയും, കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ന ഹ്യസ്യ സമരേ യുദ്ധ്യേദന്തകോഽപ്യാതതായിനഃ। കിമങ്ഗ പുനരേവാന്യോ മര്ത്യഃ സത്യം ബ്രവീമി വഃ
യുദ്ധത്തിനായി ആയുധധാരി ആയ മരണദേവൻ പോലും അവനോട് ഏറ്റുമുട്ടാൻ തയ്യാറാവില്ല; പിന്നെ മറ്റൊരു മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ നേരിടും? ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
അര്ജുനസ്യ സുതം ത്വേഷ ശിഷ്യത്വാദഭിരക്ഷതി। ശിഷ്യാഃ പുത്രാശ്ച ദയിതാസ്തദപത്യം ച ധര്മിണാമ്
അവൻ അർജുനന്റെ മകനായതിനാൽ, ദ്രോണം ഗുരു-ശിഷ്യബന്ധം കൊണ്ടു അവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ശിഷ്യന്മാരും പുത്രന്മാരും ധാർമ്മികരുടെ മക്കളും എല്ലാവർക്കും പ്രിയരാണ്.