സാത്യകിശ്ചേകിതാനശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ। കുന്തിഭോജശ്ച വിക്രാന്തോ ദ്രുപദശ്ച മഹാരഥഃ
സത്യകി, ചെകിതാനന്, പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്, വീരനായ കുന്തിഭോജന്, മഹാരഥിയായ ദ്രുപദന് ഇവരും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആര്ജുനിഃ ക്ഷത്രധര്മാ ച ബൃഹത്ക്ഷത്രശ്ച വീര്യവാന്। ചേദിപോ ധൃഷ്ടകേതുശ്ച മാദ്രീപുത്രൌ ഘടോത്കചഃ
അര്ജുനന്, ധര്മ്മനിഷ്ഠനായ ക്ഷത്രധര്മ്മന്, ശക്തനായ ബൃഹത്ക്ഷത്രന്, ചേദിരാജാവായ ധൃഷ്ടകേതു, മാദ്രിദേവിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാര്, ഘടോല്ക്കചന് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുധാമന്യുശ്ച വിക്രാന്തഃ ശിഖണ്ഡീ ചാപരാജിതഃ। ഉതക്തമൌജാശ്ച ദുര്ധര്ഷോ വിരാടശ്ച മഹാരഥഃ
വീരനായ യുദ്ധാമന്യു, ജയിക്കാനാവാത്ത ശിഖണ്ഡി, ഭയങ്കരനായ ഉത്തമൗജാസ്, മഹാരഥിയായ വിരാടന് ഇവരും അണിനിരന്നു.
ദ്രൌപദേയാശ്ച സംരബ്ധാഃ ശൈശുപാലിശ്ച വീര്യവാന്। കേകയാശ്ച മഹാവീര്യാഃ സൃഞ്ജയാശ്ച സഹസ്രശഃ
യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകരായ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാര്, ശക്തനായ ശിശുപാലന്റെ മകനും, മഹാവീര്യശാലികളായ കേകയര്, ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രുഞ്ചയര് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതേ ചാന്യേ ച സഗണാഃ കൃതാസ്ത്രാ യുദ്ധദുര്മദാഃ। സമഭ്യധാവന്സഹസാ ഭാരദ്വാജം യുയുത്സവഃ
ഇവരും അവരുടെ കൂട്ടരും, ആയുധവിദ്യയില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും യുദ്ധത്തില് ഭയങ്കരരുമായവര്, ഭാരദ്വാജനെ നേരിടാന് ഒരുമിച്ച് ഓടിയെത്തി.
സമീപേ വര്തമാനാംസ്താന്ഭാരദ്വാജോഽതിവീര്യവാന്। അസമ്ഭ്രാന്തഃ ശരൌഘേണ മഹതാ സമവാരയത്
അവരെ സമീപത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ട ഭാരദ്വാജന്, ഭയമില്ലാതെ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ അവരെ തടഞ്ഞു.
മഹൌഘഃ സലിലസ്യേവ ഗിരിമാസാദ്യ ദുര്ഭിദമ്। ദ്രോണം തേ നാഭ്യവര്തന്ത വേലാമിവ ജലാശയാഃ
വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കം പൊട്ടിക്കരയാനാവാത്ത പര്വ്വതത്തെ തട്ടി നില്ക്കുന്നതുപോലെ, അവര് ദ്രോണനെ നേരിടാന് കഴിയാതെ, ജലാശയത്തിലെ വെള്ളം കരയെ കടക്കാത്തതുപോലെ നിന്നു.
പീഡ്യമാനാഃ ശരൈ രാജന്ദ്രോണചാപവിനിഃസൃതൈഃ। ന ശേകുഃ പ്രമുഖേ സ്ഥാതും ഭാരദ്വാജസ്യ പാണ്ഡവാഃ
രാജാവിന്റെയും ദ്രോണന്റെയും വില്ലുകളില് നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന അമ്പുകള് കൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെട്ട പാണ്ഡവര് ഭാരദ്വാജന്റെ മുന്നില് ഉറച്ചു നില്ക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല.
തദദ്ഭുതമപശ്യാമ ദ്രോണസ്യ ഭുജയോര്ബലമ്। യദേനം നാഭ്യവര്തന്ത പാഞ്ചാലാഃ സൃഞ്ജയൈഃ സഹ
ദ്രോണന്റെ ഭുജബലം അത്ഭുതകരമാണെന്ന് ഞങ്ങള് കണ്ടു; പാഞ്ചാലരും ശ്രുഞ്ചയരും ചേര്ന്നാലും അവനെ നേരിടാന് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
തമായാന്തമഭിക്രുദ്ധം ദ്രോണം ദൃഷ്ട്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ। ബഹുധാ ചിന്തയാമാസ ദ്രോണസ്യ പ്രതിവാരണമ്
ദ്രോണന് കോപത്തോടെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട യുദ്ധിഷ്ഠിരന് എങ്ങനെ അവനെ തടയാമെന്ന് പലവിധം ആലോചിച്ചു.
അശക്യം തു തമന്യേന ദ്രോണം മത്ത്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ। അവിഷഹ്യം ഗുര ഭാരം സൌഭദ്രേ സമവാസൃജത്
മറ്റാരാലും ദ്രോണനെ ജയിക്കാനാവില്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ആ ഭാരമേറ്റു നില്ക്കാന് കഴിയാതെ സുഭദ്രയുടെ മകനെ അയച്ചു.
വാസുദേവാദനവരം ഫല്ഗുനാച്ചാമിതൌജസമ്। അബ്രവീത്പരവീരഘ്നമഭിമന്യുമിദം വചഃ
വാസുദേവനും അപാരശക്തിയുള്ള അര്ജുനനും നല്കുന്ന സഹായം ലഭിച്ച ശേഷം, ശത്രുനാശകനായ അഭിമന്യുവിനോട് യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏത്യ നോ നാര്ജുനോ ഗര്ഹേദ്യഥാ താത തഥാ കുരു। ദ്രോണാനീകസ്യ ന വയം വിദ്മോ ഭേദം കഥഞ്ചന
കുഞ്ഞേ, നീ മുന്നോട്ട് പോവണം; അര്ജുനന് നമ്മെ കുറ്റപ്പെടുത്താതിരിക്കണം. അവന് ചെയ്യുന്നതുപോലെ നീയും ചെയ്യൂ. ദ്രോണന്റെ നിരയെ എങ്ങനെ തകര്ക്കാമെന്ന് ഞങ്ങള്ക്കറിയില്ല.
ത്വം വാഽര്ജുനോ വാ കൃഷ്ണോ വാ ഭിന്ദ്യാത്പ്രദ്യുമ്ന ഏവ വാ। ദ്രോണാനീകം മഹാബാഹോ പഞ്ചമോ നോപപദ്യതേ
നീയും, അര്ജുനനും, കൃഷ്ണനും, അല്ലെങ്കില് പ്രദ്യുമ്നനും മാത്രമേ ദ്രോണന്റെ നിര തകര്ക്കാന് കഴിയൂ; അഞ്ചാമനായ മറ്റാരാലും സാധ്യമല്ല, മഹാബാഹുവേ.
അഭിമന്യോ വരം താത യാചേ ത്വാം ദാതുമര്ഹസി। പിതൄണാം മാതുലാനാം ച സൈന്യാനാം ചൈവ സര്വശഃ
അഭിമന്യുവേ, കുഞ്ഞേ, ഞാന് നിന്നോടൊരു അനുഗ്രഹം ചോദിക്കുന്നു; നമ്മുടെ പിതാക്കന്മാരുടെയും അമ്മാവന്മാരുടെയും സൈന്യങ്ങളുടെയും വേണ്ടി നീ ഇത് നല്കണം.
ധനഞ്ജയോ ഹി നസ്താത ഗര്ഹയേദേത്യ സംയുഗാത്। ക്ഷിപ്രമസ്ത്രം സമാദായ ദ്രോണാനീകം വിശാതയ
ധനഞ്ജയന് യുദ്ധത്തില് നിന്ന് മടങ്ങി വന്നാല് നമ്മെ കുറ്റപ്പെടുത്തും; അതിനാല് നീ വേഗം ആയുധം എടുത്ത് ദ്രോണന്റെ നിരയിലേക്ക് കടക്കണം.
ദ്രോണസ്യ ദൃഢമത്യുഗ്രമനീകപ്രവരം യുധി। പിതൄണാം ജയമാകാങ്ക്ഷന്നവഗാഹേഽവിലമ്ബിതമ്
നമ്മുടെ പിതാക്കന്മാർക്ക് വിജയം നേടിക്കൊടുക്കാൻ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകാതെ ദ്രോണന്റെ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ അണിയൊരുക്കിലേക്ക് കടന്നുപോകും.
ഉപദിഷ്ടോ ഹി മേ പിത്രാ യോഗോഽനീകവിശാതനേ। നോത്സഹേ ഹി വിനിര്ഗന്തുമഹം കസ്യാഞ്ചിദാപദി
എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ അണികൾ തുരന്ന് കടക്കാനുള്ള രീതി പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ എങ്ങനെയെങ്കിലും പ്രതിസന്ധി വന്നാലും ഞാൻ പിന്മാറാൻ കഴിയില്ല.
ഭിന്ധ്യനീകം യുധാംശ്ചേഷ്ഠ ദ്വാരം സഞ്ജനയസ്വ നഃ। വയം ത്വാഽനുഗമിഷ്യാമോ യേന ത്വം താത യാസ്യസി
നീ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളുടെ അണി തകർക്കുകയും ഞങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യണം. അച്ഛാ, നീ പോകുന്നിടത്തൊക്കെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ പിന്തുടരും.
ധനഞ്ജയസമം യുദ്ധേ ത്വാം വയം താത സംയുതേ। പ്രണിധായാനുയാസ്യാമോ രക്ഷന്തഃ സര്വതോമുഖാഃ
യുദ്ധത്തിൽ ധനഞ്ജയനോടു സമമായ ശക്തിയോടെ നീ പോവുമ്പോൾ, അച്ഛാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ അടുത്ത് നിന്ന് എല്ലാ ദിശകളിലും കാത്തു പിന്തുടരും.
അഹം ത്വാഽനുഗമിഷ്യാമി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽഥ സാത്യകിഃ। പാഞ്ചലാഃ കേകയാ മാത്സ്യാസ്തഥാ സര്വേ പ്രഭദ്രകാഃ
ഞാൻ നിന്നെ പിന്തുടരും; അതുപോലെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും സാത്യകിയും, പാഞ്ചാലന്മാരും കേകയന്മാരും മത്സ്യരും പ്രഭദ്രന്മാരും എല്ലാവരും.
സകൃദ്ഭിന്നം ത്വയാ വ്യൂഹം തത്ര തത്ര പുനഃ പുനഃ। വയം പ്രധ്വംസയിഷ്യാമോ നിഘ്നാമാനാ വരാന്വരാന്
നീ അണിയൊരുക്കം തകർക്കുന്നിടത്തൊക്കെ, വീണ്ടും വീണ്ടും, ഞങ്ങൾ നേരെ വരുന്ന ശക്തരായ ശത്രുക്കളെ തകർക്കും.
അഹമേതത്പ്രവേക്ഷ്യാമി ദ്രോണാനീകം ദുരാസദമ്। പതങ്ഗ ഇവ സങ്ക്രുദ്ധോ ജ്വലിതം ജാതവേദസമ്
ഞാൻ ഈ ദ്രോണന്റെ കടക്കാനാവാത്ത അണിയിലേക്ക്, കോപത്തോടെ കത്തുന്ന അഗ്നിയിലേക്ക് പറക്കുന്ന ഇലഞ്ഞിപ്പുഴുവുപോലെ, കടന്നുപോകും.
തത്കര്മാദ്യ കരിഷ്യാമി ഹിതം യദ്വംശയോര്ദ്വയോഃ। മാതുലസ്യ ച യത്പ്രീതിം കരിഷ്യതി പിതുശ്ച മേ
ഇന്ന് ഞാൻ ഇരു വംശങ്ങൾക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തി ചെയ്യും; അതു എന്റെ അമ്മാവനും അച്ഛനും സന്തോഷം നൽകും.
ശിശുനൈകേന സങ്ഗ്രമേ കാല്യമാനാനി സങ്ഘശഃ। ദ്രക്ഷ്യന്തി സര്വഭൂതാനി ദ്വിഷത്സൈന്യാനി വൈ മയാ
ഈ യുദ്ധത്തിൽ, ഞാൻ മാത്രം, ഇളയവയസ്സുകാരനായിട്ടും, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ കൂട്ടത്തോടെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതെല്ലാവരും കാണും.
നാഹം പാര്ഥേന ജാതഃ സ്യാം ന ച ജാതഃ സുഭദ്രയാ। യദി മേ സംയുഗേ കശ്ചിജ്ജീവിതോ നാദ്യ മുച്യതേ
ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഒരു ശത്രുവിനെയും ഞാൻ ജീവനോടെ വിടുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ പാർഥന്റെയും സുഭദ്രയുടെയും മകനല്ല.
യദി ചൈകരഥേനാഹം സമഗ്രം ക്ഷത്രമണ്ഡലമ്। ന കരോമ്യഷ്ടധാ യുദ്ധേ ന ഭവാമ്യര്ജുനാത്മജഃ
ഒരു രഥത്തിൽ കയറി ഞാൻ മുഴുവൻ ക്ഷത്രിയസൈന്യത്തെയും എട്ടായി തകർക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ അർജുനന്റെ മകനല്ല.
ഏവം തേ ഭാഷമാണസ്യ ബലം സൌഭദ്ര വര്ധതാമ്। യത്സമുത്സഹസേ ഭേത്തും ദ്രോണാനീകം ദുരാസദമ്
സൗഭദ്രാ, നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ദ്രോണന്റെ കടക്കാനാവാത്ത അണിയൊരുക്കം തകർക്കാൻ നീ കാണിക്കുന്ന ധൈര്യം കൊണ്ടു നിന്റെ ശക്തി വർധിക്കട്ടെ.
രക്ഷിതം പുരുഷവ്യാഘ്രൈര്മഹേഷ്വാസൈര്മഹാബലൈ। സാധ്യരുദ്രമരുത്തുല്യൈര്വസ്വഗ്ന്യാദിത്യവിക്രമൈഃ
അത് പുലികളുപോലുള്ള പുരുഷന്മാരാൽ, മഹാശക്തിയുള്ള വലിയ വില്ലാളികളാൽ, സാധ്യന്മാരുടെയും രുദ്രന്മാരുടെയും മരുത്മാരുടെയും സമാനമായവരാൽ, വസുക്കളുടെ, അഗ്നിയുടെ, ആദിത്യന്റെ വീര്യത്തോടുകൂടി കാത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ യന്താരമചോദയത്
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അവൻ തന്റെ രഥസാരഥിയെ മുന്നോട്ട് പോവാൻ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.