അര്ജുനശ്ചാപി രാധേയം വിദ്ധ്വാ സപ്തഭിരാശുഗൈഃ। കര്ണാദവരജം ബാണൈര്ജഘാന നിശിതൈഃ ശരൈഃ
അർജുനൻ രാധേയനെ ഏഴു വേഗമുള്ള അമ്പുകളാൽ വെട്ടി, കർണ്ണന്റെ ഇളയാനെ കൂരായ അമ്പുകളാൽ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
തതഃ ശത്രുംജയം ഹത്വാ പാര്ഥഃ ഷങ്ഭിരജിഹ്മഗൈഃ। ജഹാര സദ്യോ ഭല്ലേന വിപാടസ്യ ശിരോ രഥാത്
ശത്രുജയനെ ആറു നേരായ അമ്പുകളാൽ വധിച്ച ശേഷം, പാർഥൻ ഒരു വിശാലതലയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് വിപാടന്റെ തലം ഉടൻ തന്നെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വേർപ്പെടുത്തി.
പശ്യതാം ധാര്തരാഷ്ട്രാണാമേകേനൈവ കിരീടിനാ। പ്രമുഖേ സൂതപുത്രസ്യ സോദര്യാ നിഹതാസ്ത്രയഃ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, കിരീടധാരി അർജുനൻ, രഥികനായ കർണ്ണന്റെ മുന്നിൽ തന്നെ, ഒരു പ്രഹാരത്തിൽ മൂന്നു സഹോദരന്മാരെ കൊല്ലി.
തതോ ഭീമഃ സമുത്പത്യ സ്വരഥാദ്വൈനതേയവത്। വരാസിനാ കര്ണപക്ഷാഞ്ജധാന ദശ പഞ്ച ച
അതിനുശേഷം ഭീമൻ, തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഗരുഡനെപ്പോലെ ചാടി, ഉത്തമമായ വാൾ കൊണ്ടു കർണ്ണന്റെ പതിനഞ്ച് അനുയായികളെ വീഴ്ത്തി.
പുനസ്തു രഥമാസ്ഥായ ധനുരാദായ ചാപരമ്। വിവ്യാധ ദശഭിഃ കര്ണം സൂതമശ്വാംശ്ച പഞ്ചഭിഃ
പിന്നീട് വീണ്ടും രഥത്തിൽ കയറി, മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, ഭീമൻ കർണ്ണനെ പത്ത് അമ്പുകളാൽ, രഥിക്കാരനെ അഞ്ചു അമ്പുകളാൽ, കുതിരകളെയും അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽപ്യസിവരം ചര്മ ചാദായ ഭാസ്വരമ്। ജഘാന ചന്ദ്രവര്മാണം ബൃഹത്ക്ഷത്രം ച നൈഷധമ്
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ഉത്തമമായ വാൾയും ദീപ്തമായ കവചവും എടുത്ത്, ചന്ദ്രവർമ്മനും നിഷദരാജാവായ ബൃഹത്ക്ഷത്രനെയും വധിച്ചു.
തതഃ സ്വരഥമാസ്ഥായ പാഞ്ചാല്യോഽന്യച്ച കാര്മുകമ്। ആദായ കര്ണം വിവ്യാധ ത്രിസപ്തത്യാ നദന്രണേ
അതിനുശേഷം പാഞ്ചാലരാജകുമാരൻ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ഉരസിക്കുമ്പോൾ കർണ്ണനെ എഴുപത്തിയൊന്ന് അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
ശൈനേയോഽപ്യന്യദാദായ ധനുരിന്ദുസമദ്യുതിഃ। സൂതപുത്രം ചതുഃഷഷ്ട്യാ വിദ്ധ്വാ സിംഹ ഇവാനദത്
ശൈനെയനായ സത്യകി, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവൻ, മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത്, സിംഹംപോലെ ഗർജിച്ച്, സൂതപുത്രനായ കർണ്ണനെ അറുപത്തിനാലു അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
ഭല്ലാഭ്യാം സാധു മുക്താഭ്യാം ഛിത്ത്വാ കര്ണസ്യ കാര്മുകമ്। പുനഃ കര്ണം ത്രിഭിര്ബാണൈര്ബാഹ്വോരുരസി ചാര്പയത്
രണ്ട് വിശാലതലയുള്ള കൃത്യമായ അമ്പുകളാൽ കർണ്ണന്റെ വില്ല് വെട്ടി, പിന്നെ മൂന്നു അമ്പുകളാൽ കർണ്ണന്റെ കൈകളിലും നെഞ്ചിലും തട്ടി.
തതോ ദുര്യോധനോ ദ്രോണോ രാജാ ചൈവ ജയദ്രഥഃ। നിമ़ജ്ജമാനം രാധേയമുജ്ജഹ്രുഃ സാത്യകാര്ണവാത്
അതിനുശേഷം ദുര്യോധനനും ദ്രോണനും രാജാവായ ജയദ്രഥനും, സത്യകിയുടെ ആക്രമണത്തിൽ തളർന്ന രാധേയനെ രക്ഷപ്പെടുത്തി.
പത്ത്യശ്വരഥമാതങ്ഗാസ്ത്വദീയാഃ ശതശോഽപരേ। കര്ണമേവാഭ്യധാവന്ത ത്രാസ്യമാനാഃ പ്രഹാരിണഃ
നിന്റെ പടയാളികൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ എന്നിങ്ങനെ നൂറുകണക്കിന് പേർ, ആ ആക്രമണത്തിൽ ഭയപ്പെട്ടു, രക്ഷക്കായി കർണ്ണന്റെ അടുക്കൽ ഓടി.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച ഭീമശ്ച സൌഭദ്രോഽര്ജുന ഏവ ച। നകുലഃ സഹദേവശ്ച സാത്യകിം ജുഗുപൂ രണേ
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഭീമൻ, അഭിമന്യു, അർജുനൻ, നകുലൻ, സഹദേവൻ എന്നിവരും യുദ്ധത്തിൽ സത്യകിയെ സംരക്ഷിച്ചു.
ഏവമേഷ മഹാരൌദ്രഃ ക്ഷയാര്ഥം സര്വധന്വിനാമ്। താവകാനാം പരേഷാം ച ത്യക്ത്വാ പ്രാണാനഭൂദ്രണഃ।। പദാതിരഥനാഗാശ്വാ ഗജാശ്വരഥപത്തിഭിഃ। രഥിനോ നാഗപത്ത്യശ്വൈരഥ പത്തീരഥ ദ്വിപൈഃ
ഇങ്ങനെ, എല്ലാ വില്ലാളികളുടെയും നാശത്തിനായി, നിന്റെ പക്ഷവും ശത്രുക്കളും ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ച് യുദ്ധം നടത്തി, പടയാളികൾ, രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയുമായി മഹാ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.
അശ്വൈരശ്വാ ഗജൈര്നാഗാ രഥിനോ രഥിഭിഃ സഹ। സംയുക്താഃ സമദൃശ്യന്ത പത്തയശ്ചാപി പത്തിഭിഃ।। ഏവം സുകലിലം യുദ്ധമാസീത്ക്രവ്യാദഹര്ഷണമ്। മഹദ്ഭിസ്തൈരഭീതാനാം യമരാഷ്ട്രവിവര്ധനമ്
കുതിരകൾ കുതിരകളുമായി, ആനകൾ ആനകളുമായി, രഥികർ രഥികരുമായി, പടയാളികൾ പടയാളികളുമായി ഏറ്റുമുട്ടി; അങ്ങനെ, അതി നൈപുണ്യത്തോടെ യുദ്ധം നടന്നു, മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ആനന്ദം പകരുന്നവിധം, ഭീരുക്കൾക്ക് ഭയം ഉണർത്തി, ധൈര്യശാലികൾക്ക് യമലോകം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
തതോ ഹതാ നരരഥവാജികുഞ്ജരൈ രനേകശോ ദ്വിപരഥപത്തിവാജിനഃ। ഗജൈര്ഗജാ രഥിഭിരുദായുധാ രഥാ। ഹയൈര്ഹയാഃ പത്തിഗണൈശ്ച പത്തയഃ
അതിനുശേഷം, യുദ്ധത്തിൽ അനേകം വിധത്തിൽ മനുഷ്യരും രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ആനകൾ ആനകളാൽ, രഥങ്ങൾ രഥികരാൽ, കുതിരകൾ കുതിരകളാൽ, പടയാളികൾ പടയാളികളാൽ വീണു.
രഥൈര്ദ്വിപാ ദ്വിരദവരൈര്മഹാഹയാ ഹയൈര്നരാ വരരഥിഭിശ്ച വാജിനഃ। നിരസ്തജിഹ്വാദശനേക്ഷണാഃ ക്ഷിതൌ ക്ഷയം ഗതാഃ പ്രമഥിതവര്മഭൂഷണാഃ
രഥങ്ങൾ കൊണ്ട് ആനകൾ, മഹാ കുതിരകൾ ആനകൾ കൊണ്ട്, മനുഷ്യർ കുതിരകൾ കൊണ്ട്, കുതിരകൾ ഉത്തമ രഥികരാൽ വീണു; അവരുടെ നാവുകൾ മുറിക്കപ്പെട്ടു, കണ്ണുകൾ നശിച്ചു, കാവചവും അലങ്കാരങ്ങളും തകർന്നു, അവർ നിലത്ത് മരിച്ചുകിടന്നു.
തഥാ പരൈര്ബഹുകരണൈര്വരായുധൈ- ര്ഹതാ ഗതാഃ പ്രതിഭയദര്ശനാഃ ക്ഷിതിമ്। വിപോഥിതാ ഹയഗജപാദതാഡിതാ ഭൃശാകുലാ രഥമുഖനേമിഭിഃ ക്ഷതാഃ
അങ്ങനെ, ശത്രുക്കൾ പലവിധ ആയുധങ്ങളാൽ ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ പലരെയും വധിച്ചു; കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും പടയാളികളുടെയും അടിയേറ്റു, രഥങ്ങളുടെ ചക്രത്തിലും മുഖത്തും പരിക്കേറ്റ്, അവർ അത്യന്തം കലഹത്തോടെ നിലത്ത് വീണു.
പ്രമോദനേ ശ്വാപദപക്ഷിരക്ഷസാം ജനക്ഷയേ വര്തതി തത്ര ദാരുണേ। മഹാബലാസ്തേ കുപിതാഃ പരസ്പരം നിഷൂദയന്തഃ പ്രവിചേരുരോജസാ
അങ്ങനെയുള്ള ഭയാനകമായ ആ കൂട്ടക്കൊലയിൽ, മൃഗങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ദാനവർക്കും ആനന്ദം നിറഞ്ഞ സ്ഥലമായി ആ യുദ്ധഭൂമി മാറി; മഹാബലശാലികൾ കോപത്തോടെ പരസ്പരം ആക്രമിച്ച്, വലിയ ശക്തിയോടെ ചുറ്റി നടന്നു.
തതോ ബലേ ഭൃശലുലിതേ പരസ്പരം നിരീക്ഷമാണേ രുധിരൌഘസമ്പ്ലുതേ। ദിവാകരേഽസ്തംഗിരിമാസ്ഥിതേ ശനൈ രുഭേ പ്രയാതേ ശിബിരായ ഭാരത
അപ്പോള് ഇരുവശ സൈന്യങ്ങളും രക്തത്തില് കുതിര്ന്ന നിലയില് പരസ്പരം നോക്കി നിന്നു. സൂര്യന് പടിഞ്ഞാറ് പര്വ്വതത്തിന് പിന്നില് അസ്തമിച്ചപ്പോള്, ഭാരത, യോദ്ധാക്കള് പതുക്കെ തങ്ങളുടെ പാളയങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
തദനീകമനാധൃഷ്ടം ഭാരദ്വാജേന രക്ഷിതമ്। പാര്ഥാഃ സമഭ്യവര്തന്ത ഭീമസേനപുരോഗമാഃ
ഭാരദ്വാജന്റെ കാവലിലുള്ള അതിന്യായം പാണ്ഡവന്മാര് ഭീമസേനന് മുന്നില് നിന്ന് നയിച്ച് സമീപിച്ചു.
സാത്യകിശ്ചേകിതാനശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ। കുന്തിഭോജശ്ച വിക്രാന്തോ ദ്രുപദശ്ച മഹാരഥഃ
സത്യകി, ചെകിതാനന്, പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്, വീരനായ കുന്തിഭോജന്, മഹാരഥിയായ ദ്രുപദന് ഇവരും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആര്ജുനിഃ ക്ഷത്രധര്മാ ച ബൃഹത്ക്ഷത്രശ്ച വീര്യവാന്। ചേദിപോ ധൃഷ്ടകേതുശ്ച മാദ്രീപുത്രൌ ഘടോത്കചഃ
അര്ജുനന്, ധര്മ്മനിഷ്ഠനായ ക്ഷത്രധര്മ്മന്, ശക്തനായ ബൃഹത്ക്ഷത്രന്, ചേദിരാജാവായ ധൃഷ്ടകേതു, മാദ്രിദേവിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാര്, ഘടോല്ക്കചന് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
യുധാമന്യുശ്ച വിക്രാന്തഃ ശിഖണ്ഡീ ചാപരാജിതഃ। ഉതക്തമൌജാശ്ച ദുര്ധര്ഷോ വിരാടശ്ച മഹാരഥഃ
വീരനായ യുദ്ധാമന്യു, ജയിക്കാനാവാത്ത ശിഖണ്ഡി, ഭയങ്കരനായ ഉത്തമൗജാസ്, മഹാരഥിയായ വിരാടന് ഇവരും അണിനിരന്നു.
ദ്രൌപദേയാശ്ച സംരബ്ധാഃ ശൈശുപാലിശ്ച വീര്യവാന്। കേകയാശ്ച മഹാവീര്യാഃ സൃഞ്ജയാശ്ച സഹസ്രശഃ
യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകരായ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാര്, ശക്തനായ ശിശുപാലന്റെ മകനും, മഹാവീര്യശാലികളായ കേകയര്, ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രുഞ്ചയര് ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതേ ചാന്യേ ച സഗണാഃ കൃതാസ്ത്രാ യുദ്ധദുര്മദാഃ। സമഭ്യധാവന്സഹസാ ഭാരദ്വാജം യുയുത്സവഃ
ഇവരും അവരുടെ കൂട്ടരും, ആയുധവിദ്യയില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും യുദ്ധത്തില് ഭയങ്കരരുമായവര്, ഭാരദ്വാജനെ നേരിടാന് ഒരുമിച്ച് ഓടിയെത്തി.
സമീപേ വര്തമാനാംസ്താന്ഭാരദ്വാജോഽതിവീര്യവാന്। അസമ്ഭ്രാന്തഃ ശരൌഘേണ മഹതാ സമവാരയത്
അവരെ സമീപത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ട ഭാരദ്വാജന്, ഭയമില്ലാതെ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ അവരെ തടഞ്ഞു.
മഹൌഘഃ സലിലസ്യേവ ഗിരിമാസാദ്യ ദുര്ഭിദമ്। ദ്രോണം തേ നാഭ്യവര്തന്ത വേലാമിവ ജലാശയാഃ
വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കം പൊട്ടിക്കരയാനാവാത്ത പര്വ്വതത്തെ തട്ടി നില്ക്കുന്നതുപോലെ, അവര് ദ്രോണനെ നേരിടാന് കഴിയാതെ, ജലാശയത്തിലെ വെള്ളം കരയെ കടക്കാത്തതുപോലെ നിന്നു.
പീഡ്യമാനാഃ ശരൈ രാജന്ദ്രോണചാപവിനിഃസൃതൈഃ। ന ശേകുഃ പ്രമുഖേ സ്ഥാതും ഭാരദ്വാജസ്യ പാണ്ഡവാഃ
രാജാവിന്റെയും ദ്രോണന്റെയും വില്ലുകളില് നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന അമ്പുകള് കൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെട്ട പാണ്ഡവര് ഭാരദ്വാജന്റെ മുന്നില് ഉറച്ചു നില്ക്കാന് കഴിഞ്ഞില്ല.
തദദ്ഭുതമപശ്യാമ ദ്രോണസ്യ ഭുജയോര്ബലമ്। യദേനം നാഭ്യവര്തന്ത പാഞ്ചാലാഃ സൃഞ്ജയൈഃ സഹ
ദ്രോണന്റെ ഭുജബലം അത്ഭുതകരമാണെന്ന് ഞങ്ങള് കണ്ടു; പാഞ്ചാലരും ശ്രുഞ്ചയരും ചേര്ന്നാലും അവനെ നേരിടാന് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
തമായാന്തമഭിക്രുദ്ധം ദ്രോണം ദൃഷ്ട്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ। ബഹുധാ ചിന്തയാമാസ ദ്രോണസ്യ പ്രതിവാരണമ്
ദ്രോണന് കോപത്തോടെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട യുദ്ധിഷ്ഠിരന് എങ്ങനെ അവനെ തടയാമെന്ന് പലവിധം ആലോചിച്ചു.