ഉച്ചൈശ്ശ്രവഃ സമാധത്സ്വ പ്രതിജ്ഞാം ജനസംസദി। ഋഷയോ വാഥ വാ ദേവാ ഭൂതാന്യന്തര്ഹിതാനി ച
നിന്റെ പ്രതിജ്ഞ ഉച്ചത്തിൽ ജനസമൂഹത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കൂ; മഹർഷിമാരോ, ദേവന്മാരോ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ജീവികളോ അവിടെ ഉണ്ടാകട്ടെ.
യാനി യാനീഹ ശൃണ്വന്തു നാസ്തി വക്താസ്യ മത്സമഃ।' ദാശരാജ നിബോധേദം വചനം മേ നൃപോത്തമ
ഇവിടെ ആരൊക്കെയോ ഉണ്ടോ അവരൊക്കെയും കേൾക്കട്ടെ— അവനുവേണ്ടി സംസാരിക്കാൻ എന്നെ തുല്യനായ ആരുമില്ല. മത്സ്യരാജാവേ, എന്റെ വാക്ക് ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശൃണ്വതാം ഭൂമിപാലാനാം യദ്ബ്രവീമി പിതുഃ കൃതേ। രാജ്യം താവത്പൂര്വമേവ മയാ ത്യക്തം നരാധിപാഃ
സമസ്ത രാജാക്കന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഞാൻ അച്ഛന്റെ പേരിൽ പറയുന്നു: ഞാൻ രാജ്യം ഇതിനകം ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്, മനുഷ്യരിലെ പ്രഭുക്കളേ.
അപത്യഹേതോരപി ച കരിഷ്യേഽദ്യ വിനിശ്ചയമ്। അദ്യപ്രഭൃതി മേ ദാശ ബ്രഹ്മചര്യം ഭവിഷ്യതി
സന്താനത്തിനുവേണ്ടിയാണെങ്കിലും, ഇന്ന് ഞാൻ ഈ ഉറപ്പ് എടുക്കുന്നു: ഇന്നുമുതൽ, മത്സ്യക്കാരാ, ഞാൻ ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കും.
അപുത്രസ്യാപി മേ ലോകാ ഭവിഷ്യന്ത്യക്ഷയാ ദിവി। `ന ഹി ജന്മപ്രഭൃത്യുക്തം മയാ കിംചിദിഹാനൃതമ്
മകനില്ലെങ്കിലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ എന്റെ ലോകങ്ങൾ ക്ഷയിക്കില്ല; ഞാൻ ജനിച്ചതുമുതൽ ഇതുവരെ ഒരുനേരവും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
യാവത്പ്രാണാ ധ്രിയന്തേ വൈ മമ ദേഹം സമാശ്രിതാഃ। താവന്ന ജനയിഷ്യാമി പിത്രേ കന്യാം പ്രയച്ഛ മേ
എന്റെ ശരീരത്തിൽ ജീവൻ ഉള്ളവരെ, ഞാൻ ഒരുപോലും സന്താനം ജനിപ്പിക്കില്ല; അച്ഛനുവേണ്ടി പെൺകുട്ടിയെ എനിക്ക് തരിക.
പരിത്യജാമ്യഹം രാജ്യം മൈഥുനം ചാപി സര്വശഃ। ഊര്ധ്വരേതാ ഭവിഷ്യാമി ദാശ സത്യം ബ്രവീമി തേ
ഞാൻ രാജ്യവും എല്ലാ ദാമ്പത്യബന്ധവും പൂര്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ഞാൻ എപ്പോഴും ബ്രഹ്മചാരിയായിരിക്കും. മത്സ്യക്കാരാ, ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സംപ്രഹൃഷ്ടതനൂരുഹഃ। ദദാനീത്യേവ തം ദാശോ ധര്മാത്മാ പ്രത്യഭാഷത
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തിൽ രോമാഞ്ചം തോന്നി, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മത്സ്യക്കാരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അവളെ തരാം.'
തതോന്തരിക്ഷേഽപ്സരസോ ദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്തദാ। `തദ്ദൃഷ്ടാ ദുഷ്കരം കര്മ പ്രശശംസുശ്ച പാര്ഥിവാഃ
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് അപ്സരസുകളും ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും, ആ ദുഷ്കരമായ കൃത്യം കണ്ടിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും അവനെ പ്രശംസിച്ചു.
അഭ്യവര്ഷന്ത കുസുമൈര്ഭീഷ്മോഽയമിതി ചാബ്രുവന്। തതഃ സ പിതുരര്ഥായ താമുവാച യശസ്വിനീമ്
അവർ പൂക്കൾ ചൊരിഞ്ഞു, 'ഇവൻ ഭീഷ്മൻ!' എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ അച്ഛന്റെ കാര്യം കണക്കിലെടുത്ത്, അവൻ ആ പ്രശസ്തയായ പെൺകുട്ടിയോട് സംസാരിച്ചു.
അധിരോഹ രഥം മാതര്ഗച്ഛാവഃ സ്വഗൃഹാനിതി। ഏവമുക്ത്വാ തു ഭീഷ്മസ്താം രഥമാരോപ്യ ഭാമിനീം
അമ്മേ, രഥത്തിലേറി വാ, നമുക്ക് വീട്ടിലേക്ക് പോകാം എന്നു പറഞ്ഞ് ഭീഷ്മൻ ആ ഭാസുരയായ സ്ത്രീയെ രഥത്തിലിരുത്തി.
ആഗമ്യ ഹാസ്തിനപുരം ശാന്തനോഃ സംന്യവേദയത്। തസ്യ തദ്ദുഷ്കരം കര്മ പ്രശശംസുര്നാരാധിപാഃ
ഹസ്തിനപുരിയിൽ എത്തി ഭീഷ്മൻ ശാന്തനുവിനോട് എല്ലാം അറിയിച്ചു. രാജാക്കന്മാർ ആ ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തിയെ പ്രശംസിച്ചു.
സമേതാശ്ച പൃഥക്ചൈവ ഭീഷ്മോയമിതി ചാബ്രുവന്। തച്ഛ്രുത്വാ ദുഷ്കരം കര്മ കൃതം ഭീഷ്മേണ ശാന്തനുഃ
കൂടിച്ചേർന്നും വേറെയും അവർ പറഞ്ഞു: ഇതാണ് ഭീഷ്മൻ എന്നു. ഭീഷ്മൻ ചെയ്ത ആ ദുഷ്കരമായ കാര്യം ശാന്തനു കേട്ടപ്പോൾ,
ബഭൂവ ദുഃഖിതോ രാജാ ചിരരാത്രായ ഭാരത। സ തേന കര്മണാ സൂനോഃ പ്രീതസ്തസ്മൈ വരം ദദൌ
രാജാവ് ശാന്തനു പല ദിവസവും രാത്രിയും ദുഃഖിതനായി. എങ്കിലും മകന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയിൽ സന്തോഷിച്ച് അവനൊരു വരം നൽകി.
സ്വച്ഛന്ദമരണം തുഷ്ടോ ദദൌ തസ്മൈ മഹാത്മനേ। ന തേ മൃത്യുഃ പ്രഭവിതാ യാവജ്ജീവിതുമിച്ഛസി
സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാത്മാവിന് സ്വച്ഛന്ദമരണത്തിന്റെ വരം ശാന്തനു നൽകി: നീ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുവരെ മരണത്തിന് നിന്നെ കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
ത്വത്തോ ഹ്യനുജ്ഞാം സംപ്രാപ്യ മൃത്യുഃ പ്രഭവിതാഽനഘ
നിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ മരണത്തിന് നിന്നെ കീഴടക്കാൻ കഴിയൂ, പാപരഹിതനേ.
ചേദിരാജസുതാം ജ്ഞാത്വാ ദാശരാജേന വര്ധിതാമ്। വിവാഹം കാരയാമാസ ശാസ്ത്രദൃഷ്ടേന കര്മണാ
ചേദിരാജാവിന്റെ മകളെ മീനവൻ വളർത്തിയെന്നറിഞ്ഞ്, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അവളുടെ വിവാഹം നടത്താൻ ആസൂത്രണം ചെയ്തു.
തതോ വിവാഹേ നിര്വൃത്തേ സ രാജാ ശാന്തനുര്നൃപഃ। താം കന്യാം രൂപസംപന്നാം സ്വഗൃഹേ സംന്യവേശയത്
വിവാഹം കഴിഞ്ഞശേഷം രാജാവ് ശാന്തനു ആ സുന്ദരിയായ യുവതിയെ തന്റെ വീട്ടിൽ പാർപ്പിച്ചു.
തതഃ ശാന്തനവോ ധീമാന്സത്യവത്യാമജായത। വീരശ്ചിത്രാങ്ഗദോ നാമ വീര്യവാന്പുരുഷേശ്വരഃ
ശാന്തനുവിനും സത്യവതിക്കും ചേർന്ന് ചിത്രാംഗദൻ എന്ന വീരനായ, ശക്തനായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ ജനിച്ചു.
അഥാപരം മഹേഷ്വാസം സത്യവത്യാം സുതം പ്രഭുഃ। വിചിത്രവീര്യം രാജാനം ജനയാമാസ വീര്യവാന്
അതിനുശേഷം സത്യവതിയിൽ നിന്ന് ശക്തനായ രാജാവ് മറ്റൊരു മകനായ മഹാബാണധാരിയായ വിചിത്രവീര്യനെയും ജനിപ്പിച്ചു.
അപ്രാപ്തവതി തസ്മിംസ്തു യൌവനം പുരുഷര്ഷഭേ। സ രാജാ ശാന്തനുര്ധീമാന്കാലധര്മമുപേയിവാന്
ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ വിചിത്രവീര്യൻ യൗവനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ധീരനായ രാജാവ് ശാന്തനു കാലധർമ്മം അനുസരിച്ച് ലോകം വിട്ടു.
സ്വര്ഗതേ ശാന്തനൌ ഭീഷ്മശ്ചിത്രാങ്ഗദമരിന്ദനമ്। സ്ഥാപയാമാസ വൈ രാജ്യേ സത്യവത്യാ മതേ സ്ഥിതഃ
ശാന്തനു സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ചേർന്നപ്പോൾ, സത്യവതിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഭീഷ്മൻ ചിത്രാംഗദനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
സ തു ചിത്രാങ്ഗദഃ ശൌര്യാത്സര്വാംശ്ചിക്ഷേപ പാര്ഥിവാന്। മനുഷ്യം ന ഹി മേന സ കംചിത്സദൃശമാത്മനഃ
ചിത്രാംഗദൻ തന്റെ വീര്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ എല്ലാ രാജാക്കളെയും വെല്ലുവിളിച്ചു. മനുഷ്യരിൽ തനിക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ലെന്ന് അവൻ കരുതുകയായിരുന്നു.
തം ക്ഷിപന്തം സുരാംശ്ചൈവ മനുഷ്യാനസുരാംസ്തഥാ। ഗന്ധര്വരാജോ ബലവാംസ്തുല്യനാമാഽഭ്യയാത്തദാ
അവൻ ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും അസുരന്മാരെയും വെല്ലുവിളിച്ചപ്പോൾ, അതേ പേരുള്ള ശക്തനായ ഗാന്ധർവരാജാവ് അവന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ത്വം വൈ സദൃശനാമാസി യുദ്ധം ദേഹി നൃപാത്മജ। നാമ വാഽന്യത്പ്രഗൃഹ്ണീഷ്വ യദി യുദ്ധം ന ദാസ്യസി
നിന്റെ പേരും എന്റെ പേരും ഒരുപോലെയാണല്ലോ; രാജകുമാരനേ, എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യൂ. അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു പേര് സ്വീകരിക്കൂ.
ത്വയാഹം യുദ്ധമിച്ഛാമി ത്വത്സകാശം തു നാമതഃ। ആഗതോസ്മി വൃഥാഽഽഭാഷ്യ ന ഗച്ഛേന്നാമ തേ മമ
നിന്റെ പേരിന്മേൽ ഞാൻ യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതിനാലാണ് ഞാൻ നിന്നെ സമീപിച്ചത്. നീ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകില്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ പേരും എന്റെ പേരും ഒരുപോലെയായി തുടരില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ ഗര്ജമാനൌ തൌ ഹിരണ്വത്യാസ്തടം ഗതൌ'। തേനാസ്യ സുമഹദ്യുദ്ധം കുരുക്ഷേത്രേ ബഭൂവ ഹ
ഇങ്ങനെ ഇരുവരും ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുപറഞ്ഞ് ഹിരണ്യവതിയുടെ തീരത്തേക്ക് പോയി. അവിടെ, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വലിയൊരു യുദ്ധം നടന്നു.
തയോര്ബലവതോസ്തത്ര ഗന്ധര്വകുരുമുഖ്യയോഃ। നദ്യാസ്തീരേ ഹിരണ്വത്യാഃ സമാസ്തിസ്രോഽഭവദ്രണഃ
അവിടെ, ഹിരണ്യവതിയുടെ കരയിൽ, ആ ശക്തരായ ഗാന്ധർവനും കുരുവംശശ്രേഷ്ഠനും തമ്മിൽ മൂന്നു ഭയങ്കരമായ യുദ്ധങ്ങൾ നടന്നു.
തസ്മിന്വിമര്ദേ തുമുലേ ശസ്ത്രവര്ഷസമാകുലേ। മായാധികോഽവധീദ്വീരം ഗന്ധര്വഃ കുരുസത്തമമ്
ആ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ ആയുധങ്ങളുടെ മഴ പെയ്യുമ്പോൾ, മായാവിശേഷം ഉള്ള ഗന്ധർവ്വൻ ആ ധീരനായ കുരുവംശാധിപനെയും വധിച്ചു.
സ ഹത്വാ തു നരശ്രേഷ്ഠം ചിത്രാങ്ഗദമരിന്ദമമ്। അന്തായ കൃത്വാ ഗന്ധര്വോ ദിവമാചക്രമേ തതഃ
അവൻ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കിയ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ ചിത്രാംഗദനെ വധിച്ച ശേഷം, ഗന്ധർവ്വൻ തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി സ്വർഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.