ബ്രഹ്മസ്വഹാരിണശ്ചൈവ രാജപിണ്ഡാപഹാരിണഃ। ശരണാഗതം ച ത്യജതോ യാചമാനം തഥാ ഘ്നതഃ
ബ്രാഹ്മണരുടെ സമ്പത്ത് കവർന്നവരും, രാജാവിന്റെ ഭക്ഷണം മോഷ്ടിക്കുന്നവരും, അഭയം തേടിയവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും, യാചകനെ കൊല്ലുന്നവർക്കും—
അഗാരദാഹിനാം ചൈവ യേ ച ഗാം നിഘ്നതാമപി। അപകാരിണാം ച യേ ലോകാ യേ ച ബ്രഹ്മദ്വിഷാമപി
വീടുകൾ കത്തിക്കുന്നവർക്കും, പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവർക്കും, ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കും, ബ്രാഹ്മണദ്വേഷികൾക്കും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
സ്വഭാര്യാമൃതുകാലേഷു മോഹാദ്വൈ നാഭിഗച്ഛതാമ്। ശ്രാദ്ധമൈഥുനികാനാം ച യേ ചാപ്യാത്മാപഹാരിണാമ്
തക്ക സമയത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയെ സമീപിക്കാതെ മോഷംകൊണ്ടിരിക്കുന്നവർക്കും, ശ്രാദ്ധദിനത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ലൈംഗികബന്ധത്തിനിടയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവർക്കും, സ്വയം നശിപ്പിക്കുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
ന്യാസാപഹാരിണാം യേ ച ശ്രുതം നാശയതാം ച യേ। ക്ലീബനേ യുധ്യമാനാനാം യേ ച നീചാനുസാരിണാമ്
അമാനതുകൾ കവർന്നവർക്കും, വേദം നശിപ്പിക്കുന്നവർക്കും, ധൈര്യം ഇല്ലാതെ പോരാടുന്നവർക്കും, ചീത്തവഴികൾ പിന്തുടരുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ—
നാസ്തികാനാം ച യേ ലോകാ യേഽഗ്നിമാതൃപിതൃത്യജാമ്। താനാപ്നുയാമഹേ ലോകാന്യേ ച പാപകൃതാമപി
നാസ്തികർക്കും, അഗ്നിയെയും അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ, പാപികൾക്കുള്ള ലോകങ്ങളും ഞങ്ങൾ പ്രാപിക്കട്ടെ.
യദ്യഹത്വാ വയം യുദ്ധേ നിവര്തേമ ധനഞ്ജയമ്। തേന ചാഭ്യര്ദിതാസ്ത്രാസാദ്ഭവേമഹി പരാങ്മുഖാഃ
യുദ്ധത്തിൽ ധനഞ്ജയനെ കൊല്ലാതെ, ഭയത്താൽ അവനാൽ ഞങ്ങൾ പിന്തിരിഞ്ഞാൽ, ആ ലോകങ്ങൾ ഞങ്ങൾ പ്രാപിക്കട്ടെ.
യദി ത്വസുകരം ലോകേ കര്മ കുര്യാമ സംയുഗേ। ഇഷ്ടാഁല്ലോകാന്പ്രാപ്നുയാമോ വയമദ്യ ന സംശയഃ
പക്ഷേ, ലോകത്തിൽ ദുഷ്കരമായ ഒരു പ്രവൃത്തി യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾ ചെയ്താൽ, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ ഉറപ്പായും പ്രാപിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ തദാ രാജംസ്തേഽഭ്യവര്തന്ത സംയുഗേ। ആഹ്വയന്തോഽര്ജുനം വീരാഃ പിതൃജുഷ്ടാം ദിശം പ്രതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജാവേ, അവർ അർജുനനെ വിളിച്ചു, വീരന്മാർ പിതാക്കന്മാർ ആഗ്രഹിച്ച ദിശയിലേക്ക് യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറി.
ആഹൂതസ്തൈര്നരവ്യാഘ്രൈഃ പാര്ഥഃ പരപുരഞ്ചയഃ। ധര്മരാജമിദം വാക്യമപദാന്തരമബ്രവീത്
ആ വീരന്മാർ അർജുനനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, ശത്രുനഗരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പാർത്ഥൻ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു നിർവ്യാജമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആഹൂതോ ന നിവര്തേയമിതി മേ വ്രതമാഹിതമ്। സംശപ്തകാശ്ച മാം രാജന്നാഹ്വയന്തി മഹാമൃധേ
വിളിക്കപ്പെട്ടാൽ ഞാൻ പിന്നോട്ട് പോകില്ല—ഇതാണ് എന്റെ വ്രതം. രാജാവേ, സംശപ്തകർ എന്നെ മഹായുദ്ധത്തിനായി വെല്ലുവിളിക്കുന്നു.
ഏഷ ച ഭ്രാതൃഭിഃ സാര്ധം സുശര്മാഽഽഹ്വയതേ രണേ। വധായ സഗണസ്യാസ്യ മാമനുജ്ഞാതുമര്ഹസി
ഇവിടെയുണ്ട്, സുശർമനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം എന്നെ യുദ്ധത്തിന് വിളിക്കുന്നു; അവന്റെ കൂട്ടരോടുകൂടെ എന്നെ കൊല്ലാനാണ് ഉദ്ദേശം; അതിനാൽ നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകണം.
നൈതച്ഛക്നോമി സംസോഢുമാഹ്വാനം പുരുഷര്ഷഭ। സത്യം തേ പ്രതിജാനാമി ഹതാന്വിദ്ധി പരാന്യുധി
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഈ വെല്ലുവിളി ഞാൻ സഹിക്കാനാവില്ല. ഞാൻ സത്യമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു: ശത്രുക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെടും എന്ന് അറിയുക.
ശ്രുതം തേ തത്ത്വതസ്താത യദ്ദ്രോണസ്യ ചികീര്ഷിതമ്। യഥാ തദനൃതം തസ്യ ഭവേതത്ത്വം സമാചര
അച്ഛനേ, ദ്രോൺ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു നിങ്ങൾ സത്യമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്; അതു ഫലപ്രദമാകാതിരിക്കാൻ നിങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കണം.
ദ്രോണോ ഹി ബലവാഞ്ശൂരഃ കൃതാസ്ത്രശ്ച ജിതശ്രമഃ। പ്രതിജ്ഞാതം ച തേനൈതദ്ഗ്രഹണം മേ മഹാരഥ
ദ്രോൺ ശക്തനും വീരനും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ക്ഷീണം അറിയാത്തവനും ആണ്; എന്നെ പിടിക്കുമെന്ന് അവൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, മഹാരഥാ.
അയം വൈ സത്യജിദ്രാജന്നദ്യ ത്വാം രക്ഷിതാ യുധി। ധ്രിയമാണേ ച പാഞ്ചാല്യേ നാചാര്യഃ കാമമാപ്സ്യതി
രാജാവേ, ഇന്ന് യുദ്ധഭൂമിയില് സത്യജിത് നിന്നെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കും; പാഞ്ചാലി പിടിയിലുണ്ടായിരിക്കുമ്പോള് ആചാര്യന് തന്റെ ആഗ്രഹം നേടാന് കഴിയില്ല.
ഹതേ തു പുരുഷവ്യാഘ്രേ രണേ സത്യജിതി പ്രഭോ। സര്വൈരപി സമേതൈര്വാ ന സ്ഥാതവ്യം കഥംചന
എങ്കില് പുരുഷസിംഹനായ സത്യജിത് യുദ്ധത്തില് വീണുപോയാല്, ഭവാനേ, എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചാലും അവിടെ നിലകൊള്ളാന് ആര്ക്കും കഴിയില്ല.
അനുജ്ഞാതസ്തതോ രാജ്ഞാ പരിഷ്വക്തശ്ച ഫല്ഗുനഃ। പ്രേമ്ണാ ദൃഷ്ടശ്ച ബഹുധാ ഹ്യാശിഷശ്ചാസ്യ യോജിതാഃ
അതിനുശേഷം രാജാവിന്റെ അനുമതിയോടെ ഫല്ഗുനന് അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, സ്നേഹത്തോടെ പലവിധം അനുഗ്രഹങ്ങള് നല്കി.
വിഹായൈനം തതഃ പാര്ഥസ്ത്രിഗര്താന്പ്രത്യയാദ്ബലീ। ക്ഷുധിതഃ ക്ഷുദ്വിഘാതാര്ഥം സിംഹോ മൃഗഗണാനിവ
അവനെ വിട്ട് പാര്ത്ഥന് ശക്തിയോടെ ത്രിഗര്ത്തന്മാരെ നേരെ ചെന്നു, വിശപ്പുള്ള സിംഹം മൃഗക്കൂട്ടത്തെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ തന്റെ വിശപ്പ് തീര്ക്കാന്.
തതോ ദൌര്യോധനം സൈന്യം മുദാ പരമയാ യുതമ്। ഋതേഽര്ജുനം ഭൃശം ക്രുദ്ധം ധര്മരാജസ്യ നിഗ്രഹേ
അര്ജുനനെ ഒഴിവാക്കി, ദുര്യോധനന്റെ സൈന്യം ധര്മരാജനെ പിടിക്കാനായി അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ അതിക്രൂരമായി കോപിച്ചു.
തതോഽന്യോന്യേന തേ സൈന്യേ സമാജഗ്മതുരോജസാ। ഗങ്ഗാസരയ്വൌ വേഗേന പ്രാവൃഷീവോല്ബണോദകേ
അതിനുശേഷം ആ സൈന്യങ്ങള് തമ്മില് ശക്തിയായി ഏറ്റുമുട്ടി, മഴക്കാലത്ത് ഗംഗയും സര്സ്വതിയും ഉല്ലാസത്തോടെ ചേരുന്നതുപോലെ.
ഭൂയിഷ്ഠം പ്രതിരുദ്ധാ യേ ഹതൈര്യോധൈര്യശസ്വിനഃ'। വ്യദ്രവന്ത ഭയാദ്ഭീതാ യത്ര ദൌര്യോധനം ബലമ്
യുദ്ധത്തില് വീരന്മാര് കൊല്ലപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് തടയപ്പെട്ടവരില് ഭൂരിഭാഗവും ഭയത്താല് ഓടി, ദുര്യോധനന്റെ സൈന്യം എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ ചെന്നു.
തതോ ജഘാനം സങ്ക്രുദ്ധോ വാസവിസ്താം മഹാചമൂമ്। ശരജാലൈരവിച്ഛിന്നൈസ്തമഃ സൂര്യ ഇവാംശുഭിഃ
അതിനുശേഷം വാസവി കോപത്തോടെ ആ മഹാസൈന്യത്തെ അമ്പുകളുടെ തുടർച്ചയായ മഴപോലെ ആക്രമിച്ചു, സൂര്യന് തന്റെ കിരണങ്ങളാല് ഇരുണ്ടതിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ.
തതോ ഭഗ്നേ ബലേ തസ്മിന്വിപ്രലീനേ സമന്തതഃ। സവ്യസാചിനി സങ്ക്രുദ്വേ ത്രൈഗര്താന്ഭയമാവിശത്
അപ്പോള് ആ സൈന്യം തകര്ന്ന് ചിതറുമ്പോള്, സവ്യാസാചിയുടെ കോപം കണ്ടു ത്രിഗര്ത്തന്മാരെ ഭയം പിടിച്ചു.
തേ വധ്യമാനാഃ പാര്ഥേന ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ। അമുഹ്യംസ്തത്രതത്രൈവ ത്രസ്താ മൃഗഗണാ ഇവ
പാര്ത്ഥന് ഉറ്റ അമ്പുകളാല് കൊല്ലപ്പെട്ടവരെല്ലാം ഭയത്താല് ഇവിടെ അവിടെ ഓടാന് കഴിയാതെ, മൃഗക്കൂട്ടം പേടിച്ച് ചിതറുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
തതസ്ത്രിഗര്തരാട് ക്രുദ്ധസ്താനുവാച മഹാരഥാന്। അലം ദ്രുതേന വഃ ശൂരാ ന ഭയം കര്തുമര്ഹഥ
അപ്പോള് ത്രിഗര്ത്തരാജാവ് കോപത്തോടെ മഹാരഥന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങള് ധീരന്മാരാണ്, ഇങ്ങനെ ഓടേണ്ട; ഭയത്താല് പ്രവര്ത്തിക്കരുത്.'
ശപ്ത്വാഽഥ ശപഥാന്ഘോരാന്സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ। ഗത്വാ ദൌര്യോധനം സൈന്യം കിം വൈ വക്ഷ്യഥ മുഖ്യശഃ
പൂര്ണസൈന്യത്തിന്റെ മുമ്പില് ഭയങ്കരമായ ശപഥങ്ങള് ഉച്ചരിച്ച്, 'നിങ്ങള് ദുര്യോധനന്റെ സൈന്യത്തിലേക്ക് പോയാല് പ്രധാനന്മാരേ, എന്താണ് പറയാന് പോകുന്നത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
നാവഹാസ്യാഃ കഥം ലോകേ കര്മണാഽനേന സംയുഗേ। ഭവേമ സഹിതാഃ സര്വേ നിവര്തധ്വം യഥാബലമ്
ഈ യുദ്ധത്തില് ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയാല് ലോകത്ത് എല്ലാവരും നമ്മെ പരിഹസിക്കേണ്ടതില്ലേ? എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് തിരിച്ചു പോവൂ.
ഏവമുക്താസ്തു തേ രാജന്നുദക്രോശന്മുഹുര്മുഹുഃ। ശങ്ഖാംശ്ച ദധ്മിരേ വീരാ ഹര്ഷയന്തഃ പരസ്പരമ്
ഇങ്ങനെ രാജാവേ, അവര് വീണ്ടും വീണ്ടും ഉച്ചത്തില് വിളിച്ചു, ധീരന്മാര് പരസ്പരം ഉത്സാഹിപ്പിച്ച് ശംഖം മുഴക്കി.
തതസ്തേ സന്ന്യവര്തന്തം സംശപ്തകഗണാഃ പുനഃ। നാരായണാശ്ച ഗോപാലാ മൃത്യും കൃത്വാഽനിവര്തനമ്
അതിനുശേഷം സംശപ്തകസൈന്യവും നാരായണഗോപന്മാരും വീണ്ടും തിരിച്ചു പോന്നു, മരണം വരെ പിന്മാറില്ലെന്ന പ്രതിജ്ഞയോടെ.
സോത്തരായുധിനോ നാഗാഃ സപതാകാങ്കുശധ്വജാഃ। പേതുഃ ശക്രാശനിഹതാ ദ്രുമവന്ത ഇവാചലാഃ
ഉയര്ന്ന ആയുധങ്ങളുമായി പതാകയും അങ്കുശവും ധരിച്ച ആനകള്, ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിയേറ്റ് വീണു, മലകളോടൊപ്പം മരങ്ങള് വീഴുന്നതുപോലെ നിലത്തു ചിതറിപ്പോയി.