താം ദൃഷ്ട്വാ ചിന്തയാമാസ ശാന്തനുഃ പുരുഷര്ഷഭഃ। സ്യന്ദതേ കിം ന്വിയം നാദ്യ സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ യഥാ പുരാ
അവളെ കണ്ടശേഷം, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ശാന്തനു മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു: 'ഈ നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമയായ ഗംഗ, മുമ്പ് പോലെ ഇന്ന് ഒഴുകുന്നില്ലേന്ത്?'
തതോ നിമിത്തമന്വിച്ഛന്ദദര്ശ സ മഹാമനാഃ। കുമാരം രൂപസംപന്നം ബൃഹന്തം ചാരുദര്ശനമ്
അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവ് കാരണമെന്താണെന്ന് അന്വേഷിച്ച് നോക്കി, മനോഹരമായ രൂപവും ഉയരവും ഉള്ള, ആകർഷകമായ ഒരു ബാലനെ കണ്ടു.
ദിവ്യമസ്ത്രം വികുര്വാണം യഥാ ദേവം പുരന്ദരമ്। കൃത്സ്നാം ഗങ്ഗാം സമാവൃത്യ ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈരവസ്ഥിതമ്
അവൻ ദിവ്യായുധം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, മുഴുവൻ ഗംഗയിലും കഠിനമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട് നില്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
താം ശരൈരാചിതാം ദൃഷ്ട്വാ നദീം ഗങ്ഗാം തദന്തികേ। അഭവദ്വിസ്മിതോ രാജാ ദൃഷ്ട്വാ കര്മാതിമാനുഷമ്
അവിടെയ്ക്ക് അടുത്ത് അമ്പുകൾ നിറഞ്ഞ ഗംഗയെ കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് അത്ഭുതപ്പെട്ട്, മനുഷ്യശേഷിക്ക് അതീതമായ ഒരു പ്രവർത്തി കണ്ടു.
ജാതമാത്രം പുരാ ദൃഷ്ടം തം പുത്രം ശാന്തനുസ്തദാ। നോപലേഭേ സ്മൃതിം ധീമാനഭിജ്ഞാതും തമാത്മജമ്
പണ്ടു ജനിച്ച ഉടനെ കണ്ട ആ പുത്രനെ ശാന്തനു അന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ധീരനായ അവൻ അതിനെ തന്റെ മകനെന്നു ഓർക്കുവാനും സാധിച്ചില്ല.
സ തു തം പിതരം ദൃഷ്ട്വാ മോഹയാമാസ മായയാ। സംമോഹ്യ തു തതഃ ക്ഷിപ്രം തത്രൈവാന്തരധീയത
പക്ഷേ ആ ബാലൻ തന്റെ അച്ഛനെ കണ്ടപ്പോൾ, മായാവശാൽ അവനെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ശേഷം, ഉടൻ അവിടെ നിന്നു അപ്രത്യക്ഷനായി.
തദദ്ബുതം തതോ ദൃഷ്ട്വാ തത്ര രാജാ സ ശാന്തനുഃ। സങ്കമാനഃ സുതം ഗങ്ഗാമബ്രവീദ്ദര്ശയേതി ഹ
അവിടെ ആ അത്ഭുതം കണ്ടശേഷം, ശാന്തനു രാജാവ് തന്റെ മകനെ കാണണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ ഗംഗയോട് പറഞ്ഞു: 'അവനെ എനിക്ക് കാണിക്കൂ.'
ദര്ശയാമാസ തം ഗങ്ഗാ ബിഭ്രതീ രൂപമുത്തമമ്। ഗൃഹീത്വാ ദക്ഷിണേ പാണൌ തം കുമാരമലങ്കൃതമ്
അപ്പോൾ ഗംഗ, അത്യുത്തമമായ രൂപത്തിൽ അലങ്കരിച്ച ബാലനെ വലതുകൈയിൽ പിടിച്ചു, അവനെ ശാന്തനുവിന് കാണിച്ചു.
അലങ്കൃതാമാഭരണൈര്വിരജോമ്ബരധാരിണീമ്। ദൃഷ്ടപൂര്വാമപി സ താം നാഭ്യജാനാത്സ ശാന്തനുഃ
അവൾ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചും നിർമ്മലവസ്ത്രം അണിഞ്ഞും നിന്നു; മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ശാന്തനു അവളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യം പുത്രമഷ്ടമം രാജംസ്ത്വം പുരാ മയ്യവിന്ദഥാഃ। സ ചായം പുരുഷവ്യാഘ്ര സര്വാസ്ത്രവിദനുത്തമഃ
പുരുഷസിംഹനായ രാജാവേ, നീ എനിക്കു ജനിപ്പിച്ച എട്ടാമത്തെ മകനാണ് ഇദ്ദേഹം; എല്ലാ ആയുധവിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ് ഇദ്ദേഹം.
ഗൃഹാണേമം മഹാരാജ മയാ സംവര്ധിതം സുതമ്। ആദായ പുരുഷവ്യാഘ്ര നയസ്വൈനം ഗൃഹം വിഭോ
മഹാരാജാവേ, ഞാൻ വളർത്തിയ ഈ മകനെ നീ സ്വീകരിക്കണം; മഹാശക്തനായവനേ, അവനെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.
വേദാനധിജഗേ സാങ്ഗാന്വസിഷ്ഠാദേഷ വീര്യവാന്। കൃതാസ്ത്രഃ പരമേഷ്വാസോ ദേവരാജസമോ യുധി
വസിഷ്ഠനിൽ നിന്ന് സകലവേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവേദങ്ങളും പഠിച്ചവൻ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, അത്യുത്തമനായ വില്ലാളി, യുദ്ധത്തിൽ ദേവേന്ദ്രനോട് തുല്യൻ.
സുരാണാം സംമതോ നിത്യമസുരാണാം ച ഭാരത। ഉശാ വേദ യച്ഛാസ്ത്രമയം തദ്വേദ സര്വശഃ
ഭാരതവംശജനായ നീ കേൾക്കൂ, ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും എന്നും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ; ഉശാനസ് അറിയുന്ന എല്ലാ ആയുധവിദ്യകളും ഇദ്ദേഹം പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നു.
തഥൈവാങ്ഗിരസഃ പുത്രഃ സുരസുരനമസ്കൃതഃ। യദ്വേദ ശാസ്ത്രം തച്ചാപി കൃത്സ്നമസ്മിന്പ്രതിഷ്ഠിതമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ദേവാസുരന്മാർക്ക് ആരാധ്യനായ അങ്കിരസിന്റെ മകൻ അറിയുന്ന എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ഇവനിൽ പൂർണ്ണമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
തവ പുത്രേ മഹാബാഹൌ സാങ്ഗോപാങ്ഗം മഹാത്മനി। ഋഷിഃ പരൈരനാധൃഷ്യോ ജാമദഗ്ന്യഃ പ്രതാപവാന്
മഹാബാഹുവും മഹാത്മാവുമായ നിന്റെ മകനിൽ എല്ലാ ഉപവിഭാഗങ്ങളോടുകൂടിയ അറിവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; ജമദഗ്നിയുടെ തപസ്സിന് തുല്യമായ ശക്തി അവനിൽ ഉണ്ട്.
യദസ്ത്രം വേദ രാഭശ്ച തദേതസ്മിന്പ്രതിഷ്ഠിതമ്। മഹേഷ്വാസമിമം രാജന്രാജധര്മാര്ഥകോവിദമ്
രാഭൻ അറിയുന്ന ആയുധവിദ്യയും ഇവനിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; മഹാവില്ലാളിയായ ഈ രാജകുമാരൻ, രാജധർമ്മത്തിലും അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ സാ മഹാഭാഗാ തത്രൈവാന്തരധീയത।' തയൈവം സമനുജ്ഞാതഃ പുത്രമാദായ ശാന്തനുഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ മഹാഭാഗ്യവതി അവിടെ തന്നെയായി അപ്രത്യക്ഷയായി; അവളുടെ അനുമതിയോടെ ശാന്തനു തന്റെ മകനെ ഏറ്റെടുത്തു.
ഭ്രാജമാനം യഥാഽദിത്യമായയൌ സ്വപുരം പ്രതി। പൌരവസ്തു പുരീം ഗത്വാ പുരന്ദരപുരോപമാമ്
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; പുരുവംശജനായ ശാന്തനു, ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തോട് തുല്യമായ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സര്വകാമസമൃദ്ധാര്ഥം മേനേ സോത്മാനമാത്മനാ। പൌരവേഷു തതഃ പുത്രം രാജ്യാര്ഥമഭയപ്രദമ്
അവന് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയ സമൃദ്ധി സ്വന്തമാക്കിയതായി കരുതി. പിന്നെ, പൗരവരില് രാജ്യം നിലനിര്ത്താന്, ഭയമില്ലാത്തതും സുരക്ഷിതത്വം നല്കുന്നവനുമായ തന്റെ മകനെ അവന് സ്ഥാനത്ത് ഇരുത്തി.
ഗുണവന്തം മഹാത്മാനം യൌവരാജ്യേഽഭ്യഷേചയത്। പൌരവാഞ്ശാന്തനോഃ പുത്രഃ പിതരം ച മഹായശാഃ
ശ്രേഷ്ഠനായ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രന്, മഹാത്മാവും ഗുണവാനുമായവന്, പൗരവരില് തന്റെ പിതാവിനെ യുവരാജാവായി സ്ഥാനാരോഹണം നടത്തി.
രാഷ്ട്രം ച രഞ്ജയാമാസ വൃത്തേന ഭരതര്ഷഭ। സ തഥാ സഹ പുത്രേണ രമമാണോ മഹീപതിഃ
ഭരതവംശത്തിലെ മഹാനായ രാജാവ് നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ രാജ്യം സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ മകനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
വര്തയാമാസ വര്ഷാണി ചത്വാര്യമിതവിക്രമഃ। സ കദാചിദ്വനം യാതോ യമുനാമഭിതോ നദീമ്
അവന് ആലോചനാപരമായും നിയന്ത്രിതമായും നാല് വര്ഷം കഴിച്ചു. ഒരിക്കല്, അവന് യമുനാനദിയുടെ സമീപത്തുള്ള കാടിലേക്ക് പോയി.
മഹീപതിരനിര്ദേശ്യമാജിഘ്രദ്ഗന്ധമുത്തമമ്। തസ്യ പ്രഭവമന്വിച്ഛന്വിചചാര സമന്തതഃ
രാജാവ് വിവരണമില്ലാത്ത അതിമനോഹരമായ ഒരു സുഗന്ധം അനുഭവപ്പെട്ടു; അതിന്റെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താന് അവന് ചുറ്റും തിരഞ്ഞു.
സ ദദര്ശ തദാ കന്യാം ദാശാനാം ദേവരൂപിണീമ്। താമപൃച്ഛത്സ ദൃഷ്ട്വൈവ കന്യാമസിതലോചനാമ്
അപ്പോള് അവന് ദാശരുടെ ദൈവസദൃശമായ ഒരു യുവതിയെ കണ്ടു; കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള ആ പെണ്ണിനെ കണ്ട ഉടനെ അവളോട് ചോദിച്ചു.
കസ്യ ത്വമസി കാ ചാസി കിം ച ഭീരു ചികീര്ഷസി। സാഽബ്രവീദ്ദാശകന്യാഽസ്മി ധര്മാര്ഥം വാഹയേ തരിമ്
"നീ ആരുടെ ആണു? ആരാണ് നീ? ഭയക്കരിയായ നീ എന്താണ് ചെയ്യാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?" അവള് പറഞ്ഞു: "ഞാന് ദാശരുടെ മകളാണ്; ധര്മത്തിനും ഉപജീവനത്തിനുമായി ആളുകളെ കടപ്പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു."
പിതുര്നിയോഗാദ്ഭദ്രം തേ ദാശരാജ്ഞോ മഹാത്മനഃ। രൂപമാധുര്യഗന്ധൈസ്താം സംയുക്താം ദേവരൂപിണീമ്
"എന്റെ പിതാവായ മഹാത്മാവായ ദാശരാജാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ഭദ്രനായവനേ," — അവള് സൗന്ദര്യവും മാധുര്യവും സുഗന്ധവും നിറഞ്ഞ ദൈവസദൃശമായവളായിരുന്നു.
സമീക്ഷ്യ രാജാ ദാശേയീം കാമയാമാസ ശാന്തനുഃ। സ ഗത്വാ പിതരം തസ്യാ വരയാമാസ താം തദാ
ദാശയുവതിയെ കണ്ടശേഷം രാജാവ് ശാന്തനു അവളെ ആഗ്രഹിച്ചു; അവളുടെ പിതാവിന്റെ അടുക്കല് ചെന്നു അവളെ വിവാഹത്തിന് ചോദിച്ചു.
പര്യപൃച്ഛത്തതസ്തസ്യാഃ പിതരം സോത്മകാരണാത്। സ ച തം പ്രത്യുവാചേദം ദാശരാജോ മഹീപതിമ്
തന്റെ മകന്റെ കാരണത്താല് അവന് അവളുടെ പിതാവിനോട് ചോദിച്ചു; ദാശരാജാവ് രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ജാതമാത്രൈവ മേ ദേയാ വരായ വരവര്ണിനീ। ഹൃദി കാമസ്തു മേ കശ്ചിത്തം നിബോധ ജനേശ്വര
"എന്റെ മകള് ദൈവസദൃശമായവളാണ്; ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ അവളെ വരന് ആവശ്യപ്പെട്ടാല് നല്കും; എങ്കിലും, ജനങ്ങളുടെ ഇടയില് രാജാവേ, എന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം നീ കേള്ക്കണം."
യദീമാം ധര്മപത്നീം ത്വം മത്തഃ പ്രാര്ഥയസേഽനഘ। സത്യവാഗസി സത്യേന സമയം കുരു മേ തതഃ
"നീ പാപരഹിതനായവനേ, ഈ യുവതിയെ എന്റെ കൈവശം നിന്ന് നിയമപരമായ ഭാര്യയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില്, സത്യവാനായ നീ സത്യത്തിന്റെ പേരില് ഒരു വാഗ്ദാനം നല്കണം."