ആര്ഷഭേ ചര്മണീ ചിത്രേ ശതചന്ദ്രപുരസ്കൃതേ । താരകാശതചിത്രേ ച നിസ്ത്രിംശൌ സുമഹാപ്രഭൌ
നൂറു ചന്ദ്രന്മാർ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ചർമ്മവും നൂറു നക്ഷത്രങ്ങൾ ചിതറുന്ന വാൾകളും കൈവശം വച്ച അവർ അത്യന്തം പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങി.
പ്രഗൃഹ്യ വിമലൌ രാജംസ്താവന്യോന്യമഭിദ്രുതൌ । വാസിതാസംഗമേ യത്തൌ സിംഹാവിവ മഹാവനേ
നിർമലമായ വാൾ പിടിച്ച്, രാജാവേ, ആ ഇരുവരും പരസ്പരം ആക്രമിക്കാൻ ഓടിയെത്തി, വലിയ കാട്ടിൽ സിംഹങ്ങൾ പോലെ.
മണ്ഡലാനി വിചിത്രാണി ഗതപ്രത്യാഗതാനി ച। ചേരതുര്ദര്ശയന്തൌ ച പ്രാര്ഥയന്തൌ പരസ്പരമ്
അവർ മനോഹരമായ വട്ടങ്ങൾ വരച്ച് മുന്നേറിയും പിൻവാങ്ങിയും കഴിവ് പ്രകടിപ്പിച്ച് പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ചു.
പൌരവോ ധൃഷ്ടകേതും തു ശങ്ഖദേശേ മഹാസിനാ । താഡയാമാസ സംക്രുദ്ധസ്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
പൗരവൻ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ, വലിയ വാൾകൊണ്ട് ധൃഷ്ടകേതുവിന്റെ ഭുജത്തിൽ അടിച്ചു, 'നിർത്തു, നിർത്തു' എന്നു വിളിച്ചു.
ചേദിരാജോഽപി സമരേ പൌരവം പുരുഷര്ഷഭമ് । ആജഘാന ശിതാഗ്രേണ ജത്രുദേശേ മഹാസിനാ
ചേദിരാജാവും യുദ്ധത്തിൽ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ പൗരവനെ മൂർച്ചയുള്ള വാൾകൊണ്ട് കഴുത്തിനരികിൽ അടിച്ചു.
താവന്യോന്യം മഹാരാജ സമാസാദ്യ മഹാഹവേ । അന്യോന്യവേഗാഭിഹതൌ നിപേതതുരരിംദമൌ
മഹാരാജാവേ, ആ ഇരുവരും മഹായുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം നേരിട്ട്, ഒരാളുടെ ശക്തി മറ്റൊന്നിൽ പതിച്ചു, ഇരുവരും നിലത്തുവീണു.
തതഃ സ്വരഥമാരോപ്യ പൌരവം തനയസ്തവ । ജയത്സേനോ രഥേനാജാവപോവാഹ രണാജിരാത്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, നിന്റെ മകൻ ജയത്സേനൻ തന്റെ രഥത്തിൽ പൗരവനെ കയറ്റി വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
ധൃഷ്ടകേതു തു സമരേ മാദ്രീപുത്രഃ പ്രതാപവാന് । അപോവാഹ രണേ ക്രുദ്ധഃ സഹദേവഃ പരാക്രമീ
മാത്രമല്ല, മാദ്രിദേവിയുടെ മകനായ ധൈര്യശാലിയായ സഹദേവൻ, കോപത്തോടെ ധൃഷ്ടകേതുവിനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
ചിത്രസേനഃ സുശര്മാണം വിദ്ധ്വാ ബഹുഭിരായസൈഃ । പുനര്വിവ്യാധ തം ഷഷ്ട്യാ പുനശ്ച നവഭി ശരൈഃ
ചിത്രസേനൻ, സുശർമനെ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പലതവണ വെടിഞ്ഞു. പിന്നെ അറുപത് അമ്പുകളും, വീണ്ടും ഒൻപത് അമ്പുകളും അവനെ തുളച്ചു.
സുശര്മാ തു രണേ ക്രുദ്ധസ്തവ പുത്രം വിശാംപതേ । ദശമിര്ദശഭിശ്ചൈവ വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ശരൈഃ
പോരിൽ കോപത്തോടെ സുശർമൻ, രാജാവേ, നിന്റെ മകനെ പത്ത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ടും, പിന്നെയും മറ്റൊരു പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ടും തുളച്ചു.
ചിത്രസേനശ്ച തം രാജംസ്ത്രിംശതാ നതപര്വഭിഃ । ആജഘാന രമേ ക്രുദ്ധഃ സ ച തം പ്രത്യവിധ്യത
ചിത്രസേനൻ, കോപത്തോടെ ആ രാജാവിനെ യുദ്ധത്തിൽ മുപ്പത് നല്ല അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വെടിഞ്ഞു. രാജാവും തിരിച്ചടിച്ചു.
ഭീഷ്മസ്യ സമരേ രാജന്യശോ മാനം ച വര്ധയന് । സൌഭദ്രോ രാജപുത്രം തു ബൃഹദ്ബലമയോധയത്
ഭീഷ്മന്റെ മഹത്വവും പ്രശസ്തിയും കൂട്ടാൻ സൗഭദ്രൻ, രാജകുമാരനായ ബൃഹദ്ബലനുമായി പോരിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.
പാര്ഥഹേതോഃ പരാക്രാന്തോ ഭീഷ്മസ്യ നിധനം പ്രതി। ആര്ജുനിം കോസലേന്ദ്രസ്തു വിദ്ധ്വാ പഞ്ചഭിരായസൈഃ
പാർഥനുവേണ്ടി, ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തിനായി ശ്രമിച്ചു, കോസലരാജാവ് അർജുനന്റെ മകനെ അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു.
പുനര്വിവ്യാധ വിംശത്യാ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ । സൌഭദ്രഃ കോസലേന്ദ്രം തു വിവ്യാധാഷ്ടഭിരായസൈഃ
അവൻ വീണ്ടും ഇരുപത് നല്ല അമ്പുകൾ കൊണ്ടു തുളച്ചു. എന്നാൽ സൗഭദ്രൻ കോസലരാജാവിനെ എട്ട് ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വെടിഞ്ഞു.
നാകമ്പയത സംഗ്രാമേ വിവ്യാധ ച പുനഃ ശരൈഃ । കൌസല്യസ്യ ധനുശ്ചാപി പുനശ്ചിച്ഛേദ ഫാല്ഗുനിഃ
യുദ്ധത്തിൽ അവൻ തളർന്നില്ല; വീണ്ടും അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു. പിന്നെ ഫാൽഗുനിയുടെ മകൻ കോസലന്റെ വില്ല് വീണ്ടും വെട്ടി തകർത്തു.
ആജഘാന ശരൈശ്ചാപി ത്രിംശതാ കങ്കപത്രിഭിഃ । സോഽന്യത്കാര്മുകമാദായ രാജപുത്രോ ബൃഹദ്ബലഃ
അവൻ മുപ്പത് മയിൽപക്ഷി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു. പിന്നെ രാജകുമാരനായ ബൃഹദ്ബലൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്തു.
ഫാല്ഗുനിം സമരേ ക്രുദ്ധോ വിവ്യാധ ബഹുഭിഃ ശരൈഃ । തയോര്യുദ്ധം സമഭവദ്ഭീഷ്മഹേതോഃ പരംതപ
കോപത്തോടെ, ബൃഹദ്ബലൻ ഫാൽഗുനിയുടെ മകനെ പല അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വെടിഞ്ഞു. ഭീഷ്മനുവേണ്ടി ഇരുവരും തമ്മിൽ കഠിനമായ പോരാട്ടം നടന്നു.
സംരബ്ധയോര്മഹാരാജ സമരേ ചിത്രയോധിനോഃ । യഥാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ ബലിവാസവയോരഭൂത്
മഹാരാജാവേ, ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം ഉഗ്രരും, യുദ്ധത്തിൽ നിപുണരുമായിരുന്നു. ദേവാസുരസമരത്തിൽ ബലി-ഇന്ദ്രന്മാർ പോരാടിയത് പോലെ അവർ ഏറ്റുമുട്ടി.
ഭീമസേനോ ഗജാനീകം യോധയന്ബഹ്വശോഭത । യഥാ ശക്രോ വജ്രപാണിര്ദാരയന്പര്വതോത്തമാന്
ഭീമസേനൻ ആനപ്പടയുമായി പോരാടുമ്പോൾ അതിശയകരമായി തിളങ്ങി. വജ്രം കൈവശമുള്ള ഇന്ദ്രൻ മലകൾ തകർക്കുന്നതുപോലെ അവൻ ആനകളെ തകർത്തു.
തേ വധ്യമാനാ ഭീമേന മാത്ഗാ ഗിരിസന്നിഭാഃ । നിപേതുരുര്വ്യാം സഹിതാ നാദയന്തോ വസുധരാമ്
ഭീമൻ കൊല്ലുമ്പോൾ, മലപോലെയുള്ള ആ ആനകൾ ഒരുമിച്ച് നിലത്തേക്ക് വീണു, ഭൂമിയെ നടുക്കിച്ചു.
ഗിരിമാത്രാ ഹി തേ നാഗാ ഭിന്നാഞ്ജനചയോപമാഃ । വിരേജുര്വസുധാം പ്രാപ്താ വികീര്ണാ ഇവ പര്വതാഃ
മലത്തോളം വലിപ്പമുള്ള, കറുത്ത അഞ്ജനക്കല്ലുപോലെയുള്ള ആ ആനകൾ ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കിടന്നു, തകർന്ന മലകൾപോലെ തിളങ്ങി.
യുധിഷ്ഠിരോ മഹേഷ്വാസോ മദ്രരാജാനമാഹവേ । മഹത്യാ സേനയാ ഗുപ്തം പീഡയാമാസ സംഗതമ്
മഹാബാണധാരി യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, വലിയ സൈന്യത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന മദ്രരാജാവിനെ യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായി ആക്രമിച്ചു.
മദ്രേശ്വരശ്ച സമരേ ധര്മപുത്രം മഹാരഥമ് । പീഡയാമാസ സംരബ്ധോ ഭീഷ്മഹേതോഃ പരാക്രമീ
മദ്രരാജാവും, ഭീഷ്മനുവേണ്ടി കോപത്തോടെ ധർമപുത്രനായ മഹാരഥിയെ യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായി ആക്രമിച്ചു.
വിരാടം സൈന്ധവോ രാജാ വിദ്ധ്വാ സന്നതപര്വഭിഃ । നവഭിഃ സായകൈസ്തീക്ഷ്ണൈസ്ത്രിംശതാ പുനരാര്പയത്
സൈന്ധവരാജാവ്, വിരാടനെ ഒമ്പത് മൂർച്ചയുള്ള നല്ല അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു. പിന്നെ മുപ്പത് അമ്പുകൾ കൂടി അവനെ ആക്രമിച്ചു.
വിരാടശ്ച മഹാരാജ സൈന്ധവം വാഹിനീപതിഃ । ത്രിംശദ്ഭിര്നിശിതൈര്ബാണൈരാജഘാന സ്തനാന്തരേ
മഹാരാജാവേ, വിരാടൻ, സൈന്യാധിപതിയായ സൈന്ധവരാജാവിനെ മുപ്പത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ തുളച്ചു.
ചിത്രകാര്മുകനിസ്ത്രിംശൌ ചിത്രവര്മായുധധ്വജൌ । രേജതുശ്ചിത്രരൂപൌ തൌ സംഗ്രാമേ മത്സ്യസൈന്ധവൌ
വിലയും വാളും കയ്യിൽ, തിളങ്ങുന്ന കവചവും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച്, അത്ഭുതരൂപങ്ങളോടെ മത്സ്യനും സൈന്ധവനും പോരിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ദ്രോണഃ പാഞ്ചാലപുത്രേണ സമാഗമ്യ മഹാരണേ । മഹാസമുദയം ചക്രേ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
മഹായുദ്ധഭൂമിയില് പാഞ്ചാലപുത്രനുമായി നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടിയ ദ്രോണന് തന്റെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് ഭയങ്കരമായ ഒരു ആക്രമണം ആരംഭിച്ചു.
തതോ ദ്രോണോ മഹാരാജ പാര്ഷതസ്യ മഹദ്ധനുഃ । ഛിത്ത്വാ പഞ്ചാശതേഷൂംശ്ച പാര്ഷതം പ്രതി സൃഷ്ടവാന്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ദ്രോണന് പൃഷതന്റെ മകനിന്റെ വലിയ വില്ല് തകര്ത്തു, പിന്നെ അമ്പതോളം അമ്പുകള് അവനിലേക്കു വിട്ടു.
സോഽന്യത്കാര്മുകമാദായ പാര്ഷതഃ പരവീരഹാ। ദ്രോണസ്യ മിഷതോ യുദ്ധേ പ്രേഷയാമാസ സായകാന്
പൃഷതന്റെ മകന്, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവന്, മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്ത്, ദ്രോണന് നോക്കി നില്ക്കുമ്പോള് തന്നെ, യുദ്ധത്തില് അവനിലേക്ക് അമ്പുകള് പ്രേക്ഷിച്ചു.
താഞ്ഛരാഞ്ഛരഘാതേന ചിച്ഛേദ സ മഹാരഥഃ । ദ്രോണോ ദ്രുപദപുത്രായ പ്രാഹിണോത്പഞ്ച സായകാന്
ആ അമ്പുകള് ദ്രോണന് തന്റെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് തകര്ത്തു, പിന്നെ ദ്രുപദപുത്രനിലേക്കു അഞ്ചു അമ്പുകള് വിട്ടു.