ത്രിഭിഃ ശരൈര്മഹാരാജ വാസുദേവം കച പഞ്ചഭിഃ । ഭീമസേനം ച നവഭിര്ബാഹ്വോരുരസി ചാര്പയത്
മഹാരാജാവേ, മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് വാസുദേവനെയും, അഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കചനെയും, ഒൻപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭീമസേനന്റെ കൈകളിലും നെഞ്ചിലും കുത്തി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
തതോ ദ്രോണോ മഹാരാജ മാഗധശ്ച മഹാരഥഃ । ദുര്യോധനസമാദിഷ്ടൌ തം ദേശമുപജഗ്മതുഃ
അതിനുശേഷം, ദ്രോണനും മഹാരഥിയായ മാഗധരാജാവും, ദുര്യോധനന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ആ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.
യത്ര പാര്ഥോ മഹാരാജ ഭീമസേനശ്ച പാണ്ഡവഃ । കൌരവ്യസ്യ മഹാസേനാം ജഘ്നുതുഃ സുമഹാരഥൌ
അവിടെ, മഹാരഥന്മാരായ അർജുനനും ഭീമസേനനും, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളായ ഇരുവരും, കൌരവരുടെ വലിയ സൈന്യത്തെ സംഹരിക്കുകയായിരുന്നു.
ജയത്സേനസ്തു സമരേ ഭീമം ഭീമായുധം യുധി। വിവ്യാധ നിശിതൈര്ബാണൈരഷ്ടഭിര്ഭരതര്ഷഭ
യുദ്ധത്തിൽ, ജയത്സേനൻ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള ഭീമനെ എട്ട് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വെടിയുകയുണ്ടായി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
തം ഭീമോ ദശഭിര്വിദ്ധാ പുനര്വീവ്യാധ പഞ്ചഭിഃ । സാരഥിം ചാസ്യ ഭല്ലേന രഥനീഡാദപാതയത്
ഭീമൻ പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റെങ്കിലും, തിരിച്ചും അഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ജയത്സേനനെ വെടിഞ്ഞു. പിന്നെ, ഒരു വീശിയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയെ രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തി.
ഉദ്ഭ്രാംതൈസ്തുരഗൈഃ സോഽഥ ദ്രവമാണൈഃ സമന്തതഃ । മാഗധോഽപസൃതോ രാജാ സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ
അപ്പോൾ, കുതിരകൾ എല്ലായിടത്തും ഭയത്തോടെ ഓടിപ്പോയപ്പോൾ, മാഗധരാജാവ് മുഴുവൻ സൈന്യത്തിന്റെ കൺമുന്നിൽ നിന്ന് പിന്മാറി ഓടി.
ദ്രോണശ്ച വിവരം ദൃഷ്ട്വാ ഭീമസേനം ശിലീമുഖൈഃ । വിവ്യാധ ബാണൈര്നിശിതൈഃ പഞ്ചഷഷ്ടിഭിരായസൈഃ
ദ്രോണൻ ഒരു അവസരം കണ്ടപ്പോൾ, ഭീമസേനനെ അറുപത്തിയഞ്ച് ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുത്തി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
തം ഭീമഃ സമരശ്ലാഘീ ഗുരും പിതൃസമം രണേ। വിവ്യാധ പഞ്ചഭിര്ഭല്ലൈസ്തഥാ ഷഷ്ട്യാ ച ഭാരത
യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യത്തോടെ നിലകൊണ്ട ഭീമൻ, പിതാവിനെപ്പോലെയുള്ള ഗുരുവായ ദ്രോണനെ അഞ്ചു വീശിയുള്ള അമ്പുകളാൽ, പിന്നെ അറുപത് അമ്പുകളാൽ കൂടി വെടിഞ്ഞു, ഭാരത.
അര്ജുനസ്തു സുശര്മാണം വിദ്ധ്വാ ബഹുഭിരായസൈഃ। വ്യധമത്തസ്യ തത്സൈന്യം മഹാഭ്രാണി യഥാഽനിലഃ
അർജുനൻ അനേകം ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സുഷർമനെ വെടിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, വൻ മേഘങ്ങളെ കാറ്റ് പിരിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ, അവന്റെ വലിയ സൈന്യത്തെ ചിതറിച്ചു.
തതോ ഭീഷ്മശ്ച രാജ ച കൌസല്യശ്ച ബൃഹദ്ബലഃ । സമവര്തന്ത സംക്രുദ്ധാ ഭീമസേനധനഞ്ജയൌ
അതിനുശേഷം ഭീഷ്മനും രാജാവും കോശലരാജാവായ ബൃഹദ്ബലനും, കോപത്തോടെ ഭീമസേനനും അർജുനനും നേരെ തിരിഞ്ഞു.
തഥൈവ പാണ്ഡവാഃ ശൂരാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച പാര്ഷതഃ । അഭ്യദ്രവന്രണേ ഭീഷ്മം വ്യാദിതാസ്യമിവാന്തകമ്
അതു പോലെ തന്നെ, ധൈര്യശാലികളായ പാണ്ഡവരും പൃഷ്ടപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു, അകലം തുറന്ന വായുള്ള യമനെപ്പോലെ.
ശിഖണ്ഡീ തു സമാസാദ്യ ഭരതാനാം പിതാമഹമ് । അഭ്യദ്രവത സംഹൃഷ്ടോ ഭയം ത്യക്ത്വാ മഹാരഥാത്
ശിഖണ്ഡി ഭാരതവംശത്തിന്റെ പിതാമഹനായി ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച്, ഭയമൊന്നും കാണിക്കാതെ സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാരഥനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
യുധിഷ്ഠിരമുഖാഃ പാര്ഥാഃ പുരസ്കൃത്യ ശിഖണ്ഡിനമ് । അയോധയന്രണേ ഭീഷ്മം സഹിതാഃ സര്വസൃഞ്ജയൈഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, ശിഖണ്ഡിയെ മുൻപിൽ വെച്ച്, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും എല്ലാ ശ്രീഞ്ജയന്മാരും ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനോട് പോരാടിച്ചു.
തഥൈവ താവകാഃ സര്വേ പുരസ്കൃത്യ യതവ്രതമ് । ശിഖണ്ഡിപ്രമുഖാന്പാര്ഥാന്യോധയന്തി സ്മ സംയുഗേ
അതു പോലെ തന്നെ, നിങ്ങളുടെ എല്ലാ സൈന്യവും, സത്യനിഷ്ഠനായവനെ മുൻപിൽ വെച്ച്, ശിഖണ്ഡിയെ നയകനാക്കി പാണ്ഡവന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ടു.
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം കൌരവാണാം ഭയാവഹമ്। തത്ര പാണ്ഡുസുതൈഃ സാര്ധം ഭീഷ്മസ്യ വിജയം പ്രതി
അതിനുശേഷം, ഭയങ്കരമായ ഒരു യുദ്ധം കൌരവർക്കും പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾക്കും ഇടയിൽ ഉന്തിയുയർന്നു, ഭീഷ്മന്റെ വിജയത്തിനായി ഇരുവിഭാഗവും പരിശ്രമിച്ചു.
താവകാനാം ജയേ ഭീഷ്മോ ഗ്ലഹ ആസീദ്വിശാംപതേ । തത്ര ഹി ദ്യൂതമാസക്തം വിജയായേതരായ വാ
നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിന്റെ വിജയത്തിനായി നടന്ന മത്സരത്തിൽ ഭീഷ്മൻ ആയിരുന്നു പണംപോലുള്ള പന്ത്, ജനാധിപതിയായ രാജാവേ. അവിടെ വിജയമോ പരാജയമോ പാശക്രീഡയിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടതുപോലെയായിരുന്നു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്തു രാജേന്ദ്ര സര്വസൈന്യാന്യചോദയത്। അഭ്യദ്രവത ഗാങ്ഗേയം മാ ഭൈഷ്ട രഥസത്തമാഃ
രാജാവേ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളെയും മുന്നോട്ട് പോവാൻ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഭീഷ്മനെ നേരെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, "ഭയപ്പെടേണ്ട, രഥികന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ," എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു.
സേനാപതിവചഃ ശ്രുത്വാ പാണ്ഡവാനാം വരൂഥിനീ । ഭീഷ്മം സമഭ്യയാത്തൂര്ണം പ്രാണാംസ്ത്യക്ത്വാ മഹാഹവേ
സേനാധിപന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യം ജീവൻ പോലും ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായി, അതിവേഗം ഭീഷ്മനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
ഭീഷ്മോഽപി രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രതിജഗ്രാഹ താം ചമൂമ് । ആപതന്തീം മഹാരാജ വേലാമിവ മഹോദധിഃ
രഥികന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ, അപ്രമാദമായി മുന്നേറുന്ന ആ സൈന്യത്തെ വലിയ കടൽ തിരമാലയെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ നേരിടുകയും ചെയ്തു.
കഥം ശാന്തനവോ ഭീഷ്മോ ദശമേഽഹനി സഞ്ജയ। അയുധ്യത മഹാവീര്യഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ സൃജ്ജയൈഃ
സഞ്ജയ, മഹാവീര്യശാലിയായ ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ പത്താം ദിവസം പാണ്ഡവരും ശ്രീഞ്ജയരും ചേർന്ന് എങ്ങനെ യുദ്ധം നടത്തി?
കുരവശ്ച കഥം യുദ്ധേ പാണ്ഡവാന്പ്രത്യവാരയന്। ആചക്ഷ്വ മേ മഹായുദ്ധം ഭീഷ്മസ്യാഹവശോഭിനഃ
കുരുക്കൾ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരെ എങ്ങനെ തടഞ്ഞു? ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ പോരാട്ടത്തെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് പറയൂ.
കുരവഃ പാണ്ഡവൈഃ സാര്ധം യദയുധ്യന്ത ഭാരത। യഥാ ച തദഭൂദ്യുദ്ധം തത്തു വക്ഷ്യാമി സാംപ്രതമ്
ഭാരതാ, കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടത്തിയപ്പോൾ ആ യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നുവെന്ന് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയാം.
ഗമിതാഃ പരലോകായ പരമാസ്ത്രൈഃ കിരീടിനാ । അഹന്യഹനി സംപ്രാപ്തേ താവകാനാം മഹാരഥാഃ
പ്രതിദിനം, പരമാസ്ത്രധാരിയായ അർജുനൻ, നിന്റെ മഹാരഥന്മാരെ പരലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
യഥാപ്രതിജ്ഞം കൌരവ്യഃ സ ചാപി സമിതിംജയഃ । പാര്ഥാനാമകരോദ്ഭീഷ്മഃ സതതം സമിതി ക്ഷയമ്
കൗരവാ, സമരത്തിൽ വിജയിയായ ഭീഷ്മൻ തന്റെ പ്രതിജ്ഞ എപ്പോഴും പാലിച്ചു; പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ അവൻ നിരന്തരം നശിപ്പിച്ചു.
കുരുഭിഃ സഹിതം ഭീഷ്മം യുധ്യമാനം പരംതപ । അര്ജുനം ച സപാഞ്ചാല്യം ദൃഷ്ട്വാ സംശയിതാ ജനാഃ
കുരുക്കളോടൊപ്പം ഭീഷ്മനും, പാഞ്ചാലന്മാരോടൊപ്പം അർജുനനും യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആളുകൾക്കിടയിൽ സംശയം നിറഞ്ഞു.
ദശമേഽഹനി തസ്മിംസ്തു ഭീഷ്മാര്ജുനസമാഗമേ । അവര്തത മഹാരൌദ്രഃ സതതം സമിതി ക്ഷയഃ
പത്താം ദിവസം ഭീഷ്മനും അർജുനനും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭയാനകമായ ഒരു കലാപം യുദ്ധഭൂമിയിൽ തുടർച്ചയായി നടന്നു.
തസ്മിന്നയുതശോ രാജന്ഭൂയശശ്ച പരംതപഃ । ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ യോധാഞ്ജഘാന പരാമാസ്ത്രവിത്
രാജാവേ, ഭീഷ്മൻ, ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ, പരമാസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, അന്നവിടെ പതിനായിരക്കണക്കിന് യോദ്ധാക്കളെ വീണ്ടും വീണ്ടും വീഴ്ത്തി.
യേഷാമജ്ഞാതകല്പാനി നാമഗോത്രാണി പാര്ഥിവ । തേ ഹതാസ്തത്ര ഭീഷ്മേണ ശൂരാഃ സര്വേഽനിവര്തിനഃ
രാജാവേ, ആരുടെയും പേര് വംശം അറിയപ്പെടാത്ത ധീരരും പിന്മടങ്ങാത്ത വീരന്മാരും അവിടെ ഭീഷ്മന്റെ കൈവശം വീണു.
ദശാഹാനി തഥാ തപ്ത്വാ ഭീഷ്മഃ പാണ്ഡവവാഹിനീമ് । നിരവിദ്യത ധര്മാത്മാ ജീവിതേ സ പരംതപഃ
പത്ത് ദിവസത്തോളം പാണ്ഡവസൈന്യത്തെ കഠിനമായി പീഡിപ്പിച്ച ശേഷം, ധർമ്മാത്മാവായ ഭീഷ്മന് ജീവിക്കാൻ ഇനി താത്പര്യമില്ലാതായി.
സ ക്ഷിപ്രം വധമന്വിച്ഛന്നാത്മനോഽഭിസുഖം രണേ। ന ഹന്യാം മാനവശ്രേഷ്ഠാന്സംഗ്രാമേഽഭിമുഖാനിതി
യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ വേഗത്തിൽ മരണപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഭീഷ്മൻ, 'എന്നെ നേരിട്ട് നേരിടുന്ന മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠന്മാരെ ഞാൻ കൊല്ലില്ല,' എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു.