വാരണാവതയാത്രാ ച മന്ത്രോ ദുര്യോധനസ്യ ച। കൂടസ്യ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ പ്രേഷണം പാണ്ഡവാന്പ്രതി
വാരണാവതത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയും, ദുര്യോധനന്റെ കപടതന്ത്രവും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ പാണ്ഡവന്മാരെതിരേ അയച്ച വഞ്ചനയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഹിതോപദേശശ്ച പഥി ധര്മരാജസ്യ ധീമതഃ। വിദുരേണ കൃതോ യത്ര ഹിതാര്ഥം മ്ലേച്ഛഭാഷയാ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വിദുരൻ മ്ലേച്ഛഭാഷയിൽ വഴിയിൽ നൽകിയ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഉപദേശവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വിദുരസ്യ ച വാക്യേന സുരുങ്ഗോപക്രമക്രിയാ। നിഷാദ്യാഃ പഞ്ചപുത്രായാഃ സുപ്തായാ ജതുവേശ്മനി
വിദുരന്റെ വാക്ക് കേട്ട് തുരങ്കം കുഴിയാനുള്ള ശ്രമവും, നിഷാദസ്ത്രിയുടെ അഞ്ചു മക്കൾ ജതു വീട്ടിൽ ഉറങ്ങിയത് എന്നിവയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പുരോചനസ്യ ചാത്രൈവ ദഹനം സംപ്രകീര്തിതമ്। പാണ്ഡവാനാം വനേ ഘോരേ ഹിഡിമ്ബായാശ്ച ദര്ശനമ്
ഇവിടെ തന്നെ പുരോചനന്റെ കത്തിക്കരിഞ്ഞതും, ഭയാനകമായ കാടിൽ പാണ്ഡവന്മാർ ഹിഡിംബയെ കണ്ടതും വിവരിക്കുന്നു.
തത്രൈവ ച ഹിഡിമ്ബസ്യ വധോ ഭീമാന്മഹാബലാത്। ഘടോത്കചസ്യ ചോത്പത്തിംരത്രൈവ പരികീര്തിതാ
അവിടെ തന്നെ ഭീമന്റെ മഹാബലത്തോടെ ഹിഡിംബനെ കൊല്ലുകയും, ഘടോത്സ്കചന്റെ ജനനം അവിടെയേയും പറയുന്നു.
മഹര്ഷേര്ദര്ശനം ചൈവ വ്യാസസ്യാമിതതേജസഃ। തദാജ്ഞയൈകചക്രായാം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ
അമിതതേജസ്സുള്ള മഹർഷി വ്യാസനെ കണ്ടതും, അവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഏകചക്ര നഗരത്തിലെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
അജ്ഞാതചര്യയാ വാസോ യത്ര തേഷാം പ്രകീര്തിതഃ। ബകസ്യ നിധനം ചൈവ നാഗരാണാം ച വിസ്മയഃ
അവിടെ അവർക്കു അജ്ഞാതവാസം ചെയ്തതും, ബകാസുരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, നഗരവാസികൾ അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു എന്നതും പറയുന്നു.
സംഭവശ്ചൈവ കൃഷ്ണായാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ ചൈവ ഹ। ബ്രാഹ്മണാത്സമുപശ്രുത്യ വ്യാസവാക്യപ്രചോദിതാഃ
കൃഷ്ണയും (ദ്രൗപദി) ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ജനിച്ചതും, ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് വ്യാസന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവർക്കു വിവരം ലഭിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ദ്രൌപദീം പ്രാര്ഥയന്തസ്തേ സ്വയംവരദിദൃക്ഷയാ। പഞ്ചാലാനഭിതോ ജഗ്മുര്യത്ര കൌതൂഹലാന്വിതാഃ
സ്വയംവരദർശനം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവർ ദ്രൗപദിയെ തേടി, കൗതുകത്തോടെ പാഞ്ചാലദേശത്തേക്ക് പോയതും പറയുന്നു.
അങ്ഗാരപര്ണം നിര്ജിത്യ ഗങ്ഗാകൂലേഽര്ജുനസ്തദാ। സഖ്യം കൃത്വാ തതസ്തേന തസ്മാദേവ ച ശുശ്രുവേ
ഗംഗയുടെ തീരത്ത് അങ്കാരപർണ്ണനെ ജയിച്ച ശേഷം, അർജുനൻ അവനോടു സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു, അവനിൽ നിന്ന് ചില കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞതും പറയുന്നു.
താപത്യമഥ വാസിഷ്ഠമൌര്വം ചാഖ്യാനമുത്തമമ്। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ സര്വൈഃ പഞ്ചാലാനഭിതോ യയൌ
വസിഷ്ഠനും ഔർവനും വംശജരുടെ ഉത്തമകഥയും, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പാഞ്ചാലദേശത്തേക്ക് പോയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പാഞ്ചാലനഗരേ ചാപി ലക്ഷ്യം ഭിത്ത്വാ ധനഞ്ജയഃ। ദ്രൌപദീം ലബ്ധവാനത്ര മധ്യേ സര്വമഹീക്ഷിതാമ്
പാഞ്ചാല നഗരത്തിൽ ധനഞ്ജയൻ ലക്ഷ്യം ഭേദിച്ച്, രാജാക്കന്മാരുടെ ഇടയിൽ ദ്രൗപദിയെ നേടിയതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ഭീമസേനാര്ജുനൌ യത്ര സംരബ്ധാന്പൃഥിവീപതീന്। ശല്യകര്ണൌ ച തരസാ ജിതവന്തൌ മഹാമൃധേ
അവിടെ ഭീമസേനനും അർജുനനും കോപത്തോടെ വന്ന ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെയും, ശല്യനും കർണ്ണനും ശക്തിയോടെ ജയിച്ചതും പറയുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തയോശ്ച തദ്വീര്യമപ്രമേയമമാനുഷമ്। ശങ്കമാനൌ പാണ്ഡവാംസ്താന് രാമകൃഷ്ണൌ മഹാമതീ
അവരുടെ അളവറ്റ, അതിമാനുഷമായ വീര്യം കണ്ട രാമനും കൃഷ്ണനും വലിയ ബുദ്ധിമാന്മാരായ അവർ പാണ്ഡവന്മാരാണെന്ന് സംശയിച്ചു.
ജഗ്മതുസ്തൈഃ സമാഗന്തും ശാലാം ഭാര്ഗവവേശ്മനി। പഞ്ചാനാമേകപത്നീത്വേ വിമര്ശോ ദ്രുപദസ്യ ച
അവർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഭാർഗവന്റെ വീട്ടിലെ ശാലയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ദ്രൗപദി അഞ്ചു പുരുഷന്മാരുടെ ഭാര്യയാകുന്നത് സംബന്ധിച്ചും, ദ്രുപദനെ കുറിച്ചും ആലോചന ആരംഭിച്ചു.
പഞ്ചേന്ദ്രാണാമുപാഖ്യാനമത്രൈവാദ്ഭുതമുച്യതേ। ദ്രൌപദ്യാ ദേവവിഹീതോ വിവാഹശ്ചാപ്യമാനുഷഃ
ഇവിടെ അഞ്ചു ഇന്ദ്രന്മാരുടെ അത്ഭുതമായ കഥയും, ദ്രൗപദിയുടെ ദൈവികവും മനുഷ്യരെക്കാൾ അതീതവുമായ വിവാഹവും പറയുന്നു.
ക്ഷത്തുശ്ച ധാര്തരാഷ്ട്രേണ പ്രേഷണം പാണ്ഡവാന്പ്രതി। വിദുരസ്യ ച സംപ്രാപ്തിര്ദര്ശനം കേശവസ്യ ച
ധൃതരാഷ്ട്രൻ ക്ഷത്തയെ പാണ്ഡവന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചതും, വിദ്യുരൻ എത്തിച്ചേരുന്നതും, കേശവനുമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നതും വിവരിക്കുന്നു.
ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥവാസശ്ച തഥാ രാജ്യാര്ധസര്ജനമ്। നാരദസ്യാജ്ഞയാ ചൈവ ദ്രൌപദ്യാഃ സമയക്രിയാ
ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിൽ താമസിച്ചതും, രാജ്യം പകുതിയായി വിട്ടുതന്നതും, നാരദന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ദ്രൗപദിയുടെ ഉടമ്പടി സ്ഥാപിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സുന്ദോപസുന്ദയോസ്തദ്വദാഖ്യാനം പരികീര്തിതമ്। അനന്തരം ച ദ്രൌപദ്യാ സഹാസീനം യുധിഷ്ഠിരമ്
സുന്ദനും ഉപസുന്ദനും സംബന്ധിച്ച കഥയും, അതിന് ശേഷം ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഇരുന്നു കാണപ്പെടുന്നതും വിവരിക്കുന്നു.
അനു പ്രവിശ്യ വിപ്രാര്ഥേ ഫാല്ഗുനോ ഗൃഹ്യ ചായുധമ്। മോക്ഷയിത്വാ ഗൃഹം ഗത്വാ വിപ്രാര്ഥം കൃതനിശ്ചയഃ
ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ ആവശ്യത്തിനായി അർജ്ജുനൻ അകത്തു കടന്ന് ആയുധം എടുത്തു, ബ്രാഹ്മണന്റെ വസ്തു മോചിപ്പിച്ച ശേഷം, തീരുമാനിച്ചതു പോലെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
സമയം പാലയന്വീരോ വനം യത്ര ജഗാമ ഹ। പാര്ഥസ്യ വനവാസേ ച ഉലൂപ്യാ പഥി സങ്ഗമഃ
ഉടമ്പടി പാലിച്ച് ആ വീരൻ കാടിലേക്ക് പോയി; പാർത്ഥന്റെ വനവാസത്തിൽ വഴിയിൽ ഉലൂപിയുമായി കൂടിച്ചേർന്നതും സംഭവിച്ചു.
പുണ്യതീര്ഥാനുസംയാനം ബഭ്രുവാഹനജന്മ ച। തത്രൈവ മോക്ഷയാമാസ പഞ്ച സോഽപ്സരസഃ ശുഭാഃ
പുണ്യമായ തീർത്ഥങ്ങളിൽ യാത്രചെയ്തതും, ബഭ്രുവാഹൻ ജനിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു; അവിടെ അർജ്ജുനൻ അഞ്ചു മനോഹരമായ അപ്സരസുകളെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ശാപാദ്ഗ്രാഹത്വമാപന്നാ ബ്രാഹ്മണസ്യ തപസ്വിനഃ। പ്രഭാസതീര്ഥേ പാര്ഥേന കൃഷ്ണസ്യ ച സമാഗമഃ
ശാപം മൂലം ഒരു ബ്രാഹ്മണതപസ്വി मगरമായി മാറി; പ്രഭാസതീർത്ഥത്തിൽ പാർത്ഥനും കൃഷ്ണനും കണ്ടുമുട്ടി.
ദ്വാരകായാം സുഭദ്രാ ച കാമയാനേന കാമിനീ। വാസുദേവസ്യാനുമതേ പ്രാപ്താ ചൈവ കിരീടിനാ
ദ്വാരകയിൽ സുഭദ്ര, അർജ്ജുനനെ ആഗ്രഹിച്ച്, വാസുദേവന്റെ സമ്മതത്തോടെ കിരീടധാരിയായവൻ അവളെ സ്വന്തമാക്കി.
ഗൃഹീത്വാ ഹരണം പ്രാപ്തേ കൃഷ്ണേ ദേവകിനന്ദനേ। അഭിമന്യോഃ സുഭദ്രായാം ജന്മ ചോത്തമതേജസഃ
കൃഷ്ണൻ, ദേവകിയുടെ പുത്രൻ, സുഭദ്രയെ അപഹരിച്ചതിന് ശേഷം, അതിവിശേഷമായ തേജസ്സുള്ള അഭിമന്യു സുഭദ്രയിൽ ജനിച്ചു.
ദ്രൌപദ്യാസ്തനയാനാം ച സംഭവോഽനുപ്രകീര്തിതഃ। വിഹാരാര്ഥം ച ഗതയോഃ കൃഷ്ണയോര്യമുനാമനു
ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചതും, വിനോദത്തിനായി ഇരുവരും കൃഷ്ണന്മാർ യമുനാനദിയുടെ തീരത്ത് നടത്തിയ സഞ്ചാരങ്ങളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സംപ്രാപ്തിശ്ചക്രധനുഷോഃ ഖാണ്ഡവസ്യ ച ദാഹനമ്। മയസ്യ മോക്ഷോ ജ്വലനാദ്ഭുജങ്ഗസ്യ ച മോക്ഷണമ്
ചക്രവും ധനുസും ലഭിച്ചതും, ഖാണ്ഡവവനം കത്തിച്ചതും, മയനെ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചതും, ഒരു പാമ്പിനെ മോചിപ്പിച്ചതും വിവരിക്കുന്നു.
മഹര്ഷേര്മന്ദപാലസ്യ ശാര്ങ്ഗ്യാ തനയസംഭവഃ। ഇത്യേതദാദിപര്വോക്തം പ്രഥമം ബഹു വിസ്തരമ്
മഹർഷി മണ്ഡപാലന്റെയും ശാർംഗിയുടെ പുത്രജനനവും പറയുന്നു; ഇങ്ങനെ ആദിപർവം എന്ന ആദ്യഭാഗം വളരെ വിശദമായി വിവരിക്കുന്നു.
അധ്യായാനാം ശതേ ദ്വേ തു സംഖ്യാതേ പരമര്ഷിണാ। സപ്തവിംശതിരധ്യായാ വ്യാസേനോത്തമതേജസാ
പരമർഷി ഇരുനൂറ്റി അധ്യായങ്ങൾ എണ്ണിയിരിക്കുന്നു; അതിവിശേഷമായ തേജസ്സുള്ള വ്യാസൻ ഇരുപത്തേഴു അധ്യായങ്ങൾ രചിച്ചു.
അഷ്ടൌ ശ്ലോകസഹസ്രാണി അഷ്ടൌ ശ്ലോകശതാനി ച। ശ്ലോകാശ്ച ചതുരാശീതിര്മുനിനോക്താ മഹാത്മനാ
മഹാത്മാവായ മുനി എട്ടായിരം എട്ടുനൂറ് ശ്ലോകങ്ങളും, നാല്പത്തിയഞ്ച് അധികം ശ്ലോകങ്ങളും ഉണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.