പുത്രാസ്തു തവ ഗാങ്ഗേയം സമന്താത്പര്യവാരയന് । മഹത്യാ സേനയാ സാര്ധം തതോ യുദ്ധമവര്തത
അപ്പോൾ നിന്റെ മക്കളും വലിയ സൈന്യവും ചേർന്ന് ഗംഗാപുത്രനെ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും ചുറ്റി; അതിനുശേഷം യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
അര്ജുനസ്തു രണേ രാജന്ദൃഷ്ട്വാ ഭീഷ്മസ്യ വിക്രമമ് । ശിഖണ്ഡിനമഥോവാച സമഭ്യോഹി പിതാമഹമ്
രാജാവേ, അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ വീര്യം കണ്ടപ്പോൾ ശിഖണ്ഡിനോടു പറഞ്ഞു: 'നമ്മുടെ പിതാമഹന്റെ അടുത്തേക്ക് നീ ചെന്നു.'
ന ചാപി ഭീസ്ത്വയാ കാര്യാ ഭീഷ്മാദദ്യ കഥംചന । അഹമേനം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ പാതയിഷ്യേ രഥോത്തമാത്
ഇന്ന് ഭീഷ്മനെ നോക്കി നീ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഞാൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തും.
ഏവമുക്തസ്തു പാര്ഥേന ശിഖണ്ഡീ ഭരതര്ഷഭ । അഭ്യദ്രവത ഗാങ്ഗേയം ശ്രുത്വാ പാര്ഥസ്യ ഭാഷിതമ്
പാർഥന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ഭാരതവംശത്തിലെ ശിഖണ്ഡി ഉത്സാഹത്തോടെ ഗംഗാപുത്രന്റെ നേരെ ഓടിയെത്തി.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്തഥാ രാജന്സൌഭദ്രശ്ച മഹാരഥഃ । ഹൃഷ്ടാവാദ്രവതാം ഭീഷ്മം ശ്രുത്വാ പാര്ഥസ്യ ഭാഷിതമ്
അതു പോലെ തന്നെ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും സുഭദ്രയുടെ വീരപുത്രനും പാർഥന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സന്തോഷത്തോടെ ഭീഷ്മന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
വിരാടദ്രുപദൌ വൃദ്ധൌ കുന്തിഭോജസ്യ ദംശിതഃ। അഭ്യദ്രവത ഗാങ്ഗേയം പുത്രസ്യ തവ പശ്യതഃ । നകുലഃ സഹദേവശ്ച ധര്മരാജശ്ച വീര്യവാന്
വൃദ്ധനായ വിരാടും ദ്രുപദനും, കുന്തിഭോജരുടെ ധൈര്യശാലിയായ രാജാവും, നിന്റെ മകന്റെ കൺമുന്നിൽ ഗംഗാപുത്രന്റെ നേരെ ചെന്നു. അതുപോലെ നകുലനും സഹദേവനും ധീരനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ചെന്നു.
തഥേതരാണി സൈന്യാനി സര്വാമ്യേവ വിശാംപതേ । സമാദ്രവന്ത ഗാങ്ഗേയം ശ്രുത്വാ പാര്ഥസ്യ ഭാഷിതമ്
പാർഥന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, രാജാവേ, മറ്റു സൈന്യങ്ങൾ മുഴുവൻ ഗംഗാപുത്രന്റെ നേരെ ഓടിയെത്തി.
പ്രത്യുദ്യയുസ്താവകാശ്ച സമേതാംസ്താന്മഹാരഥാന് । യഥാശക്തി യഥോത്സാഹം തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
അപ്പോൾ നിന്റെ സൈന്യവും, രാജാവേ, അവിടെ കൂടിയ മഹാരഥന്മാരെ തങ്ങളുടെ ശേഷിക്കും ഉത്സാഹത്തിനും അനുസരിച്ച് നേരിട്ടു. ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഞാൻ പറയുമ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ചിത്രസേനോ മഹാരാജ ചേകിതാനം സമഭ്യായാത് । ഭീഷ്മപ്രേപ്സും രണേ യാന്തം വൃഷം വ്യാഘ്രശിശുര്യഥാ
രാജാവേ, ഭീഷ്മനെ തേടി യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പോകുന്ന ചെകിതാനന്റെ നേരെ ചിത്രസേനൻ കടന്നു, പുലിക്കുഞ്ഞ് കാളയെ നേരിടുന്നതുപോലെ.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം മഹാരാജ ഭീഷ്മാന്തികമുപാഗതമ് । ത്വരമാണം രണേ യത്തം കൃതവര്മാ ന്യവരായത്
യുദ്ധത്തിൽ ഉത്സാഹത്തോടെയും ധൈര്യത്തോടെയും ഭീഷ്മന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ കൃതവർമൻ തടഞ്ഞു.
ഭീമസേനം സുസംക്രുദ്ധം ഗാങ്ഗേയസ്യ വധൈഷിണമ് । ത്വരമാണോ മഹാരാജ സൌമദത്തിര്ന്യവാരയത്
ഗംഗാപുത്രനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഓടിയെത്തിയ ഭീമസേനനെ, രാജാവേ, സൗമദത്തി വേഗത്തിൽ തടഞ്ഞു.
തഥൈവ നകുലം ശൂരം കിരന്തം സായകാന്ബഹൂന് । വികര്ണോ വാരയാമാസ ഇച്ഛന്ഭീഷ്മസ്യ ജീവിതമ്
അതു പോലെ തന്നെ, ധീരനായ നകുലൻ അനേകം അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ വികർണൻ ഭീഷ്മന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ അവനെ തടഞ്ഞു.
സഹദേവം തഥാ രാജന്യാന്തം ഭീഷ്മരഥം പ്രതി। വാരയാമാസ സംക്രുദ്ധഃ കൃപഃ ശാരദ്വതോ യുധി
അപ്പോള് ശാരദ്വതന്റെ മകന് കൃപന് കുപിതനായി, യുദ്ധഭൂമിയില് ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തേക്കു പോകുന്ന സഹദേവനെ തടഞ്ഞു.
രാക്ഷസം ക്രൂരകര്മാണം ഭൈമസേനിം മഹാബലമ് । ഭീഷ്മസ്യ നിധനപ്രേപ്സും ദുര്മുഖോഽഭ്യജ്രവദ്ബലീ
ഭീമസേനന്റെ മകനായ ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസനെ, ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തിനായി ഉത്സുകനായിരുന്നവനെ, ശക്തനായ ദുര്മുഖന് ആക്രമിച്ചു.
സാത്യകിം സമരേ ക്രുദ്ധമാര്സ്യശൃങ്ഗിവാരയത് । `ഭീഷ്മസ്യ വധമിച്ഛന്തം പാണ്ഡവപ്രീതികാമ്യയാ
യുദ്ധത്തില് ക്രുദ്ധനായ അര്ഷ്യശൃംഗന് പാണ്ഡവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി ഭീഷ്മന്റെ വധം ആഗ്രഹിച്ച സാത്യകിയെ തടഞ്ഞു.
അഭിമന്യും മഹാരാജ യാന്തം ഭീഷ്മരഥം പ്രതി। സുദക്ഷിണോ മഹാരാജ കാമ്ഭോജ പ്രത്യവാരയത്
രാജാവേ, കാംബോജനായ സുദക്ഷിണന് ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തേക്കു പോവുന്ന അഭിമന്യുവിനെ തടഞ്ഞു.
വിരാടദ്രുപദൌ വൃദ്ധൌ സമേതാവരിമര്ദനൌ । അശ്വത്ഥാമാ തതഃ ക്രുദ്ധോ വാരയാമാസ ഭാരത
ശത്രുക്കളെ തോല്പ്പിക്കാന് ഒന്നിച്ചിരുന്ന വയസ്സായ വീരാടനും ദ്രുപദനും, അശ്വത്താമന് കോപത്തോടെ അവരെ തടഞ്ഞു.
തഥാ പാണ്ഡുസുതം ജ്യേഷ്ഠം ഭീഷ്മസ്യ വധകാങ്ക്ഷിണമ് । ഭാരദ്വാജോ രണേ യത്തോ ധര്മപുത്രമവാരയത്
അതു പോലെ തന്നെ, യുദ്ധത്തില് ജാഗ്രതയോടെ നിന്ന ഭാരദ്വാജപുത്രന് ഭീഷ്മന്റെ വധം ആഗ്രഹിച്ച പാണ്ഡുവിന്റെ മൂത്ത മകനായ ധര്മപുത്രനെ തടഞ്ഞു.
അര്ജുനം രഭസം യുദ്ധേ പുരസ്കൃത്യ ശിഖണ്ഡിനമ് । ഭീഷ്മപ്രേപ്സും മഹാരാജ ഭാസയന്തം ദിശോ ദശ
രാജാവേ, ശിഖണ്ഡിയെ മുന്നില് നിര്ത്തി, എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചും ഭീഷ്മനെ തേടി യുദ്ധത്തിലേക്ക് പോവുന്ന അര്ജുനനെ, ദുഷ്ശാസനന് മഹാബാണധാരിയായ് തടഞ്ഞു.
ദുഃശാസനോ മഹേഷ്വാസോ വാരയാമാസ സംയുഗേ। അന്യേ ച താവകാ യോധാഃ പാണ്ഡവാനാം മഹാരഥാന്
മഹാബാണധാരിയായ ദുഷ്ശാസനന് യുദ്ധത്തില് അര്ജുനനെ തടഞ്ഞു; കൂടാതെ, നിങ്ങളുടെ മറ്റു യോദ്ധാക്കള് പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികളെ തടഞ്ഞു.
ഭീഷ്മസ്യാഭിമുഖാന്യാതാന്വാരയാമാസുരാഹവേ । ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്തു സൈന്യാനി പ്രാക്രോശംസ്തു പുനഃ പുനഃ
ഭീഷ്മനെ നേരെ ആക്രമിച്ചവരെ യുദ്ധത്തില് തടഞ്ഞു; അതേസമയം, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് വീണ്ടും വീണ്ടും സൈന്യത്തെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അഭ്യദ്രവത സംരബ്ധോ ഭീഷ്മമേകം മഹാരഥഃ । ഏഷോഽര്ജുനോ രണേ ഭീഷ്മം പ്രയാതി കുരുനന്ദനഃ
അവന് മഹാരഥി ക്രോധത്തോടെ ഭീഷ്മനെ ഏകാന്തമായി ആക്രമിച്ചു; 'ഇവിടെയാണു അര്ജുനന് യുദ്ധത്തില് ഭീഷ്മനെ നേരിടാന് വരുന്നത്, കുരുകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ!'
അഭ്യദ്രവത മാഭൈഷ്ട ഭീഷ്മോ ഹി പ്രാപ്സ്യതേ ന വഃ । അര്ജുനം സമരേ യോദ്ധും നോത്സഹേതാപി വാസവഃ
'അവന് ആക്രമിക്കുന്നു—ഭയപ്പെടേണ്ട! അര്ജുനനെ യുദ്ധത്തില് നേരിടാന് ഇന്ദ്രനും കഴിയില്ല; ഭീഷ്മന് നിങ്ങളെ ജയിക്കില്ല.'
കിമു ഭീഷ്മോ രണേ വീരാ ഗതസത്വോഽല്പജീവിതഃ। ഇതി സേനാപതേഃ ശ്രുത്വാ പാണ്ഡവാനാം മഹാരഥാഃ
'യുദ്ധത്തില് ജീവശക്തി കുറഞ്ഞ ഭീഷ്മനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതെന്ത്, വീരന്മാരേ?' സേനാധിപന്റെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട്, പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികള്—
അഭ്യദ്രവന്ത സംഹൃഷ്ടാ ഗാങ്ഗേയസ്യ രഥം പ്രതി। ആഗച്ഛതസ്താന്സമരേ വാര്യോഘാനചലാ ഇവ
—ആനന്ദത്തോടെ ഗംഗാപുത്രന്റെ രഥത്തേക്കു മുന്നോട്ട് പായിച്ചു; യുദ്ധത്തില് അവര് നീങ്ങുമ്പോള് അചഞ്ചലമായ നദിയിലെ തിരകളെപ്പോലെയായിരുന്നു.
അവാരയന്ത സംഹൃഷ്ടാസ്താവകാഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ । ദുഃശാസനോ മഹാരാജ ഭയം ത്യക്ത്വാ മഹാരഥഃ
നിങ്ങളുടെ വീരന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ അവരെ തടഞ്ഞു; ഭയമില്ലാതെ മഹാരഥിയായ ദുഷ്ശാസനന്—
ഭീഷ്മസ്യ ജീവിതാകാങ്ക്ഷീ ധനഞ്ജയമുപാദ്രവത് । തഥൈവ പാണ്ഡവാഃ ശൂരാ ഗാങ്ഗേയസ്യ രഥം പ്രതി
—ഭീഷ്മന്റെ ജീവന് രക്ഷിക്കാനായി ധനഞ്ജയനെ ആക്രമിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ, ധൈര്യശാലിയായ പാണ്ഡവര് ഗംഗാപുത്രന്റെ രഥത്തേക്കു മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
അഭ്യദ്രവന്ത സംഗ്രാമേ തവ പുത്രാന്മഹാരഥാഃ । തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ചിത്രരൂപം വിശാംപതേ
യുദ്ധത്തില് നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരായ മഹാരഥികള് അവരെ ആക്രമിച്ചു; അപ്പോള്, ജനങ്ങളുടെ രാജാവേ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു ദൃശ്യമാണ് ഞങ്ങള് കണ്ടത്.
ദുഃശാസനരഥം പ്രാപ്യ യത്പാര്ഥോ നാത്യവര്തത । യഥാ വാരയതേ വേലാ ക്ഷുബ്ധതോയം മഹാര്ണവമ്
പാര്ഥന് ദുഷ്ശാസനന്റെ രഥം എത്തുമ്പോള് പിന്മാറിയില്ല; അതുപോലെ തന്നെ, വലിയ കടലിന്റെ തിരകളെ തീരം എങ്ങനെ തടയുന്നു, അതുപോലെയായിരുന്നു.
തഥൈവ പാണ്ഡവം ക്രുദ്ധം തവ പുത്രോ ന്യവാരയത്। ഉഭൌ തൌ രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠാവുഭൌ ഭാരതദുര്ജയൌ
അതു പോലെ തന്നെ, നിങ്ങളുടെ പുത്രന് ക്രുദ്ധനായ പാണ്ഡവനെ തടഞ്ഞു; ഇരുവരും രഥികളില് ശ്രേഷ്ഠരും ജയിക്കാനാവാത്തവരുമായിരുന്നു, ഭാരത.