യത്പുരാ ന നിഗൃഹ്ണാസി വാര്യമാണോ മഹാത്മഭിഃ । വൈചിത്രവീര്യ തസ്യേദം ഫലം പശ്യ സുദാരുണമ്
നീ മുമ്പ്, മഹാത്മാക്കളാൽ തടയപ്പെട്ടിട്ടും, തടഞ്ഞില്ല. വൈചിത്രവീര്യാ, അതിന്റെ ഭയങ്കരമായ ഫലം ഇപ്പോൾ കാണുക.
ന ഹി പാണ്ഡുസുതാ രാജന്സസൈന്യാഃ സപദാനുഗാഃ । രക്ഷന്തി സമരേ പ്രാണാന്കൌരവാ വാപി സംയുഗേ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളും അനുയായികളും, യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല, കൌരവർ പോലും യുദ്ധത്തിൽ ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ.
ഏതസ്മാത്കാരണാദ്ധോരോ വര്തതേ സ്വജനക്ഷയഃ । ദൈവാദ്വാ പുരുഷവ്യാഘ്ര തവ ചാപനയാന്നൃപ
ഇതിനാലാണ്, ഭയാനകമായ കുടുംബനാശം നടക്കുന്നത്, പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയാലോ അല്ലെങ്കിൽ നിന്റെ ദോഷം കൊണ്ടോ, രാജാവേ.
അര്ജുനസ്താന്നരവ്യാഘ്രഃ സുശര്മാനുചരാന്നൃപാന് । അനയത്പ്രേതരാജസ്യ സദനം സായകൈഃ ശിതൈഃ
അർജുനൻ, പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, സുശർമന്റെ അനുയായികളായ രാജാക്കന്മാരെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് യമന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
സുശര്മാപി തതോ ബാണൈഃ പാര്ഥം വിവ്യാധ സംയുഗേ। വാസുദേവം ച സപ്തത്യാ പാര്ഥം ച നവഭിഃ പുനഃ
അപ്പോൾ സുശർമൻ യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; വാസുദേവനിൽ എഴുപത് അമ്പുകളും അർജുനനിൽ വീണ്ടും ഒമ്പത് അമ്പുകളും എറിഞ്ഞു.
തം നിവാര്യ ശരൌഘേണ സക്രുസൂനുര്മഹാരഥഃ । സുശര്മണോ രണേ യോധാന്പ്രാഹിണോദ്യമസാദനമ്
അപ്പോൾ മഹാശക്തനായ കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ സുശർമനെ തടഞ്ഞു, യുദ്ധത്തിൽ സുശർമന്റെ സൈന്യത്തെ തോൽവിയിലേക്ക് അയച്ചു.
തേ വധ്യമാനാഃ പാര്ഥേന കാലേനേവ യുഗക്ഷയേ। വ്യദ്രവന്ത രണേ രാജന്ഭയേ ജാതേ മഹാരഥാഃ
പാർഥൻ അവരെ കാലാന്ത്യത്തിലെ കാലൻപോലെ സംഹരിച്ചപ്പോൾ, മഹാരഥന്മാർ ഭയത്താൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, രാജാവേ.
ഉത്സൃജ്യ തുരഗാന്കേചിദ്രഥാന്കേചിച്ച മാരിഷ। ഗജാനന്യേ സമുത്സൃജ്യ പ്രാദ്രവന്ത ദിശോ ദശ
അവരിൽ ചിലർ കുതിരകൾ ഉപേക്ഷിച്ചു, ചിലർ രഥങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചു, മറിച്ചുള്ളവർ ആനകളെ വിട്ട് പത്ത് ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
അപരേ തു തദാദായ വാജിനാഗരഥാന്രണേ । ത്വരയാ പരയാ യുക്താഃ പ്രാദ്രവന്ത വിശാംപതേ
മറ്റുചിലർ കുതിരകളും ആനകളും രഥങ്ങളും എടുത്ത്, അതിവേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു, ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ.
പാദാതാശ്ചാപി ശസ്ത്രാണി സമുത്സൃജ്യ മഹാരണേ । നിരപേക്ഷാ വ്യധാവന്ത തേനതേന സ്മ ഭാരത
പാദാതികളും വലിയ യുദ്ധത്തിൽ ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒന്നും നോക്കാതെ ഇവിടെ അവിടെ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, ഭാരത.
വാര്യമാണാഃ സുബഹുശസ്ത്രൈഗര്തേന സുശര്മണാ । തഥാന്യൈഃ പാര്ഥിവശ്രേഷ്ഠൈര്ന വ്യതിഷ്ഠന്ത സംയുഗേ
സുശർമനും മറ്റു പ്രധാന രാജാക്കന്മാരും പലവിധ ആയുധങ്ങളാൽ അവരെ തടഞ്ഞിട്ടും, അവർ യുദ്ധത്തിൽ നിലനിൽക്കാൻ തയ്യാറായില്ല.
തദ്ബലം പ്രദ്രുതം ദൃഷ്ട്വാ പുത്രോ ദുര്യോധനസ്തവ। പുരസ്കൃത്യ രണേ ഭീഷ്മം സര്വസൈന്യപുരസ്കൃതഃ
അവരുടെ സൈന്യം ഓടിപ്പോയത് കണ്ടു, നിന്റെ മകൻ ദുര്യോധനൻ, ഭീഷ്മനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മുഴുവൻ സൈന്യത്തെയും നയിച്ചു.
സര്വോദ്യോഗേന മഹതാ ധനഞ്ജയമുപാദ്രവത് । ത്രിഗര്താധിപതേരര്ഥേ ജീവിതസ്യ വിശാംപതേ
മഹത്തായ പരിശ്രമത്തോടെ, തൃഗർതരുടെ തലവന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ധനഞ്ജയനോടു നേരെ മുന്നേറി, ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ.
സ ഏകഃ സമരേ തസ്ഥൌ കിരന്ബഹുവിധാഞ്ശരാന്। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതഃ സര്വൈഃ ശേഷാ ഹി പ്രദ്രുതാ നരാഃ
അവൻ മാത്രം സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലനിന്നു, പലവിധ അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞു; ശേഷിച്ചവരൊക്കെ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തഥൈവ പാണ്ഡവാ രാജന്സര്വോദ്യോഗേന ദംശിതാഃ। പ്രയയുഃ ഫല്ഗുനാര്ഥായ യത്ര ഭീഷ്മോ വ്യതിഷ്ഠത
അതുപോലെ തന്നെ, രാജാവേ, പാണ്ഡവരും മുഴുവൻ ഉത്സാഹത്തോടും ശക്തിയോടും കൂടി ഫൽഗുനനുവേണ്ടി, ഭീഷ്മൻ നിലകൊണ്ടിടത്തേക്ക് പോയി.
ജ്ഞായമാനാ രണേ വീര്യം ഘോരം ഗാണ്ഡീവധന്വനഃ। ഹാഹാകാരകൃതോത്സാഹാ ഭീഷ്മം ജഗ്മുഃ സമന്തതഃ
ഗാണ്ഡീവധാരിയുടെ ഭയങ്കര വീര്യം യുദ്ധത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, അവർ 'ഹാഹാ' എന്ന് വിളിച്ചു, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഭീഷ്മനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
തതസ്താലധ്വജഃ ശൂരഃ പാണ്ഡവാനാം വരൂഥിനീമ്। ഛാദയാമാസ സമരേ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
അപ്പോൾ താളിന്റെ പതാകയുള്ള വീരൻ, പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ നന്നായി നിർമ്മിച്ച അമ്പുകൾകൊണ്ട് മറച്ചു.
ഏകീഭൂതാസ്തതഃ സര്വേ കുരവഃ സഹ പാണ്ഡവൈഃ । അയുധ്യന്ത മഹാരാജ മധ്യം പ്രാപ്തേ ദിവാകരേ
അതിനുശേഷം, കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന്, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിലായപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, യുദ്ധം നടത്തി.
സാത്യകിഃ കൃതവര്മാണം വിദ്ധ്വാ പഞ്ചഭിരാശുഗൈഃ । അതിഷ്ഠദാഹവേ ശൂരഃ കിരന്ബാണാന്സഹസ്രശഃ
സാത്യകി കൃതവർമ്മനെ അഞ്ചു വേഗത്തിലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; അതിനുശേഷം വീരനായ സാത്യകി ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞു.
തഥൈവ ദ്രുപദോ രാജാ ദ്രോണം വിദ്ധ്വാ ശിതൈഃ ശരൈഃ । പുനര്വിവ്യാധ സപ്തത്യാ സാരഥിം ചാസ്യ പഞ്ചഭിഃ
അതു പോലെ തന്നെ, ദ്രുപദൻ രാജാവ് ദ്രോണനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; പിന്നെ എഴുപത് അമ്പുകളും, അവന്റെ സാരഥിയെ അഞ്ചു അമ്പുകളും കൊണ്ട് വെട്ടി.
ഭീമസേനസ്തു രാജാനം ബാഹ്ലീകം പ്രപിതാമഹമ് । വിദ്ധ്വാ നദന്മഹാനാദം ശാര്ദൂല ഇവ കാനനേ
ഭീമസേനൻ ബാഹ്ലിക എന്ന രാജാവായ പിതാമഹനെ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു; കാട്ടിലെ കടുവപോലെ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനവും പുറപ്പെടുവിച്ചു.
ആര്ജുനിശ്ചിത്രസേനേന വിദ്ധോ ബഹുഭിരശുഗൈഃ । അതിഷ്ഠദാഹവേ ശൂരഃ കിരന്ബാണാന്സഹസ്രശഃ। ചിത്രസേനം ത്രിഭിര്ബാണൈര്വിവ്യാധ സമരേ ഭൃശമ്
അർജുനൻ, ചിത്രസേനൻ പല വേഗത്തിലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചിട്ടും, വീരനായവൻ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞു; പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ചിത്രസേനനെ ശക്തമായി ആക്രമിച്ചു.
സമാഗതൌ തൌ തു രണേ മഹാമാത്രൌ വ്യരോചതാമ്। യഥാ ദിവി മഹാഘോരൌ രാജന്ബുധശനൈശ്ചരൌ
രണഭൂമിയിൽ ആ മഹാശക്തന്മാർ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയപ്പോൾ, രാജാവേ, ആകാശത്ത് ബുധനും ശനിയും കൂട്ടിച്ചേർന്നതുപോലെ അവർ പ്രകാശിച്ചു.
തസ്യാശ്വാംശ്ചതുരോ ഹത്വാ സൂതം ച നവഭിഃ ശരൈഃ। നനാദ ബലവാന്നാദം സൌഭദ്രഃ പരവീരഹാ
ശത്രുസേനയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശക്തനായ സൗഭദ്രൻ, അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും ഒമ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വധിച്ച ശേഷം, വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനമിറക്കി.
ഹതാശ്വാത്തു രഥാത്തൂര്ണം സോഽവപ്ലുത്യ മഹാരഥഃ । ആരുരോഹ രഥം തൂര്ണം ദുര്മുഖസ്യ വിശാംപതേ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ ആ മഹാരഥി അതിവേഗം തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി, രാജാവേ, ഉടൻ തന്നെ ദുര്മുഖന്റെ രഥത്തിലേയ്ക്ക് കയറി.
ദ്രോണശ്ച ദ്രുപദം ഭിത്ത്വാ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ। സാരഥിം ചാസ്യ വിവ്യാധ ത്വരമാണഃ പരാക്രമീ
ദ്രോണൻ വളഞ്ഞ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദ്രുപദനെ തുളച്ച്, അതിവേഗം അവന്റെ സാരഥിയെയും വെടിവെച്ചു.
പീഡ്യമാനസ്തതോ രാജാ ദ്രുപദോ വാഹിനീമുഖേ। അപായാജ്ജവനൈരശ്വൈഃ പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നിൽ പീഡനമനുഭവിച്ച രാജാവ് ദ്രുപദൻ, പഴയ വൈരത്തെ ഓർത്ത്, അതിവേഗം കുതിരകളുമായി അവിടെ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു.
ഭീമസേനസ്തു രാജാനം മുഹൂര്താദിവ ബാഹ്ലികമ് । വ്യശ്വസൂതരഥം ചക്രേ സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ
ഭീമസേനൻ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട്, സൈന്യത്തെ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ ബാഹ്ലികരാജാവിന്റെ കുതിരകളും സാരഥിയും രഥവും ഇല്ലാതാക്കി.
സസംഭ്രമോ മഹാരാജ സംശയം പരമം ഗതഃ
മഹാരാജാവേ, അവിടെ വലിയ ആശങ്കയും ആശയക്കുഴപ്പവും ഉണ്ടായി; അവൻ അത്യന്തം ഭീഷണിയിലായി.
അവപ്ലുത്യ തതോ വാഹാദ്ബാഹ്ലീകഃ പുരുഷോത്തമഃ। ആരുരഹ രഥം തൂര്ണം ലക്ഷ്മണസ്യ മഹാരണേ
അപ്പോൾ പുരുഷോത്തമനായ ബാഹ്ലികൻ തന്റെ വാഹനത്തിൽ നിന്ന് ചാടി, മഹായുദ്ധത്തിൽ അതിവേഗം ലക്ഷ്മണന്റെ രഥത്തിലേയ്ക്ക് കയറി.