ശരവൃഷ്ടിം തതസ്താം തു ശരവര്ഷൈഃ സമന്തതഃ । പ്രതിജഗ്രാഹ രാജേന്ദ്ര തോയവൃഷ്ടിമിവാചലഃ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, അർജുനൻ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ആ അമ്പുകളുടെ മഴയെ തന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ എതിരേറ്റു, മല കാറ്റിനെ സ്വീകരിക്കുന്നതുപോലെ.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ബീഭത്സോര്ഹസ്തലാഘവമ് । വിമുക്താം ബഹുഭിര്യോധൈഃ ശസ്ത്രവൃഷ്ടിം ദുരാസദാമ്
അവിടെ ഞങ്ങൾ അത്ഭുതം കണ്ടു: ഭീഭത്സുവിന്റെ കൈകളുടെ ചാപല്യം, അനേകം യോദ്ധാക്കൾ വിട്ട ആ ഭയങ്കരമായ ആയുധമഴ അർജുനൻ എങ്ങനെ തടഞ്ഞുവെന്നത്.
യദേകോ വാരയാമാസ മാരുതോഽഭ്രഗണാനിവ । കര്മണാ തേന പാര്ഥസ്യ തുതുഷുര്ദേവദാനവാഃ
ഒരു കാറ്റ് മേഘക്കൂട്ടങ്ങളെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുപോലെ, അർജ്ജുനൻ അവരെ തുരത്തിയതിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സന്തോഷിച്ചു.
അഥ ക്രുദ്ധോ രണേ പാര്ഥസ്ത്രിഗര്താന്പ്രതി ഭാരത। മുമോചാസ്ത്രം മഹാരാജ വായവ്യം പൃതനാമുഖേ
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ അർജ്ജുനൻ, ഭാരത, മുന്നണിയിൽ ത്രിഗർത്തന്മാരുടെ നേരെ വാതായുധം പ്രയോഗിച്ചു.
പ്രാദുരാസീത്തതോ വായുഃ ക്ഷോഭയാണോ നഭസ്തലമ് । പാതയന്വൈ തരുഗണാന്വിനിഘ്നംശ്ചൈവ സൈനികാന്
അതിനുശേഷം കാറ്റ് ഉയർന്ന് ആകാശം കുലുക്കി, മരക്കൂട്ടങ്ങളെ തകർത്തു, സൈനികരെ വീഴ്ത്തി അക്രമിച്ചു.
തതോ ദ്രോണോഽഭിവീക്ഷ്യൈവ വായവ്യാസ്ത്രം സുദാരുണമ്। ശൈലമന്യന്മഹാരാജ ഘോരമസ്ത്രം മുമോച ഹ
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ ആ ഭയങ്കരമായ വാതായുധം കണ്ടപ്പോൾ, രാജാവേ, ഒരു പർവ്വതംപോലെയുള്ള മറ്റൊരു ഭയാനകായുധം അവൻ പ്രയോഗിച്ചു.
ദ്രോണേന യുധി നിര്മുക്തേ തസ്മിന്നസ്ത്രേ നരാധിപ। പ്രശശാമ തതോ വയുഃ പ്രസന്നാശ്ച ദിശോ ദശ
ദ്രോണൻ ആ ആയുധം യുദ്ധത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ, കാറ്റ് ശമിച്ചു, പത്തു ദിശകളും തെളിഞ്ഞു.
തതഃ പാണ്ഡുസുതോ വീരസ്ത്രിഗര്തസ്യ രഥവ്രജാന് । നിരുത്സാഹാന്രണേ ചക്രേ വിമുഖാന്വിപരാക്രമാന്
അതിനുശേഷം പാണ്ഡുവിന്റെ വീരപുത്രൻ ത്രിഗർത്തരുടെ രഥക്കൂട്ടങ്ങളെ യുദ്ധത്തിൽ ഭയപ്പെടുത്തി, അവരെ പിൻവാങ്ങാൻ നിർബന്ധിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനശ്ചൈവ കൃപശ്ച രഥിനാം വരഃ। അശ്വത്ഥാമാ തഥാ ശല്യഃ കാമ്ഭോജശ്ച സുദക്ഷിണഃ
അപ്പോൾ ദുര്യോധനനും രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃപനും അശ്വത്താമനും ശല്യനും കാംബോജനായ സുദക്ഷിണനും
വിന്ദാനുവിന്ദാവാവന്ത്യൌ ബാഹ്ലികഃ സഹ ബാഹ്ലികൈഃ । മഹതാ രഥവംശേന പാര്ഥസ്യാവാരയന്ദിശഃ
അവന്തിയിലെ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും ബാഹ്ലികനും ബാഹ്ലികരുടെ കൂട്ടത്തോടുകൂടി വലിയ രഥസേനയുമായി അർജ്ജുനന്റെ മുന്നേറ്റം എല്ലാ ദിശകളിലും തടഞ്ഞു.
തഥൈവ ഭഗദത്തശ്ച ശ്രതായുശ്ച മഹാബലഃ। ഗജാനീകേന ഭീമസ്യ താവവാരയതാം ദിശഃ
അതുപോലെ ഭഗദത്തനും മഹാബലനായ ശതായുവും ആനസേനയുമായി ഭീമന്റെ വഴി തടഞ്ഞു.
ഭൂരിശ്രവാഃ ശലശ്ചൈവ സൌബലശ്ച വിശാംപതേ । ശരൌഘൈര്വിമലൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മാദ്രീപുത്രാവവാരയന്
ഭൂരിശ്രവൻ, ശലൻ, സുബലപുത്രൻ എന്നിവരും, രാജാവേ, ഉഗ്രവും തെളിഞ്ഞതുമായ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മാദ്രിപുത്രന്മാരുടെ മുന്നേറ്റം തടഞ്ഞു.
ഭീഷ്മസ്തു സംഹതഃ സങ്ഖ്യേ ധാര്തരാഷ്ട്രൈഃ സസൈനികൈഃ । യുധിഷ്ഠിരം സമാസാദ്യ സര്വതഃ പര്യവാരയത്
ഭീഷ്മൻ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെയും സൈന്യങ്ങളുടെയും കൂട്ടത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.
ആപതന്തം ഗജാനീകം ദൃഷ്ട്വാ പാര്ഥോ വൃകോദരഃ। ലോലിഹന്സൃക്കിണീ വീരോ മൃഗരാഡിവ കാനനേ
ആനസേന മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, പാർത്ഥനും വൃക്കോദരനും ആ വീരന്മാർ കാട്ടിലെ സിംഹങ്ങൾ പോലെ നാവു ചൂണ്ടി ഉത്സാഹത്തോടെ നോക്കി.
ഭീമസ്തു രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠോ ഗദാം ഗൃഹ്യ മഹാഹവേ । അവപ്ലുത്യ രഥാത്തൂര്ണം തവ സൈന്യാന്യഭീഷയത്
ഭീമൻ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, മഹായുദ്ധത്തിൽ ഗദ പിടിച്ച് രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഭയം വിതറി.
തമുദ്വീക്ഷ്യ ഗദാഹസ്തം തതസ്തേ ഗജസാദിനഃ । പരിവവ്രൂ രണേ യത്താ ഭീമസേനം സമന്തതഃ
ഭീമസേനൻ ഗദയുമായി വരുന്നത് കണ്ട ആനയോട്ടക്കാരെല്ലാം ഉറച്ച മനസ്സോടെ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.
ഗജമധ്യമനുപ്രാപ്തഃ പാണ്ഡവഃ സ വ്യരാജത। മേഘജാലസ്യ മഹതോ യഥാ മധ്യഗതോ രവിഃ
പാണ്ഡവൻ ആനകളുടെ നടുവിൽ കടന്നപ്പോൾ, വലിയ മേഘക്കൂട്ടത്തിനുള്ളിൽ സൂര്യൻ തെളിയുന്നതുപോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
വ്യധമത്സ ഗജാനീകം ഗദയാ പാണ്ഡവര്ഷഭഃ । മഹാഭ്രജാലമതുലം മാതരിശ്വേവ സന്തതമ്
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠൻ തന്റെ ഗദയാൽ ആനസേനയെ തകർത്തു, അതു തുടർച്ചയായ വലിയ മേഘക്കൂട്ടം കാറ്റ് പിരിച്ചുവിടുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു.
തേ വധ്യമാനാ ബലിനാ ഭീമസേനേന ദന്തിനഃ । ആര്തനാദം രണേ ചക്രുര്ഗര്ജന്തോ ജലദാ ഇവ
ഭീമസേനൻ ശക്തിയോടെ ആനകളെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, അവ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വേദനയോടെ ആർത്തനാദം മുഴക്കി, മേഘങ്ങൾ ഗർജ്ജിക്കുന്നതുപോലെ ശബ്ദിച്ചു.
ബഹുധാ ദാരിതശ്ചൈവ വിഷാണൈസ്തത്ര ദന്തിഭിഃ । ഫുല്ലാശോകനിഭഃ പാര്ഥഃ ശുശുഭേ രണമൂര്ധനി
അവിടെ ആനകളുടെ ദന്തങ്ങളിൽ പലവിധത്തിൽ കുത്തേറ്റിട്ടും, പാർത്ഥൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പുഷ്പിച്ച അശോകവൃക്ഷംപോലെ തെളിഞ്ഞു.
സാദിനാം ശസ്ത്രവൃഷ്ടിം ച വ്യധമദ്ഗദയാ തതഃ।' വായുവേഗസമായുക്തോ വ്യചരത്പാണ്ഡവോ യുധി
അപ്പോള് പാണ്ഡവന് തന്റെ ഗദയാല് യുദ്ധഭൂമിയില് കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗത്തില് സൈനികരുടെ ആയുധവൃഷ്ടി തകർത്തു ചിതറിച്ചു.
വിഷാണോല്ലിഖിതൈര്ഗാത്രൌര്വിഷാണാഭിഹതോ ഭൃശമ്। വിഷാണേ ദന്തിനം ഗൃഹ്യ നിര്വിഷാണമഥാകരോത്
ആനയുടെ ദന്തംകൊണ്ടു ശരീരത്തില് ആഴമായി കുത്തേറ്റു, പലതവണ ദന്തംകൊണ്ടു അടിക്കപ്പെട്ട്, അവന് ആനയുടെ ദന്തം പിടിച്ചു, അതിനെ ദന്തം ഇല്ലാത്തതാക്കി മാറ്റി.
വിഷാണേന ച തേനൈവ കുമ്ഭോഽഭ്യാഹത്യ ദന്തിനമ് । പാതയാമാസ സമരേ ദണ്ഡഹസ്ത ഇവാന്തകഃ
അവന് ആ ദന്തം കൊണ്ടു തന്നെ ആനയുടെ തലയ്ക്ക് വലിയൊരു അടിയിട്ടു, യുദ്ധഭൂമിയില് അതിനെ നിലംപതിപ്പിച്ചു; മരണദേവന് ദണ്ഡം പിടിച്ച് വരുന്നതുപോലെ.
ശോണിതാക്താം ഗദാം ബിഭ്രന്മേദോഭഞ്ജാകൃതച്ഛവിഃ । കൃതാഭ്യങ്ഗഃ ശോണിതേന രുദ്രവത്പ്രത്യദൃശ്യത
രക്തം പുരണ്ട, കൊഴുപ്പു ചിതറിപ്പോയ രൂപമുള്ള ഗദ കൈവശം വച്ച അവന്, രക്തം കൊണ്ട് ശരീരം തേച്ച്, ഭയങ്കരനായ രുദ്രനുപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏവം കേ വധ്യമാനാശ്ച ഹതശേഷാ മഹാഗജാഃ । പ്രാദ്രവന്ത ദിശോ രാജന്വിമൃദ്ഗന്തഃ സ്വകം ബലമ്
ഇങ്ങനെ മഹാ ആനകളെ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോള്, ശേഷിച്ചവ അവരുടേതായ സൈന്യത്തെ തകർത്തു, രാജാവേ, നാലു ദിശകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദ്രവദ്ഭിസ്തൈര്മഹാനാഗൈഃ സമന്താദ്ഭരതര്ഷഭ। ദുര്യോധനബലം സര്വം പുനരാസീത്പരാങ്ഭുഖമ്
അങ്ങോട്ടിങ്ങോട്ട് ഓടുന്ന ആ മഹാനാഗങ്ങളെ കണ്ടു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, ദുര്യോധനന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും വീണ്ടും തിരിഞ്ഞ് പിന്മാറി.
മധ്യംദിനോ മഹാരാജ സംഗ്രാമഃ സമപദ്യത। ലോകക്ഷയകരോ രൌദ്രോ ഭീഷ്മസ്യ സഹ സോമകൈഃ
മധ്യാഹ്ന സമയത്ത്, മഹാരാജാവേ, ഭീഷ്മനും സോമകന്മാരും ചേർന്ന് നടത്തിയ യുദ്ധം ലോകത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയും ഭയങ്കരമായതുപോലെയും വന്നു.
ഗാങ്ഗേയോ രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ പാണ്ഡവാനാമനീകിനീമ് । വ്യധമന്നിശിതൈര്ബാണൈഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മന്, രഥികന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവന്, പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും കൂർമാനായ ബാണങ്ങൾ കൊണ്ടു ചിതറിച്ചു.
സംമമര്ദ ച തത്സൈന്യം പിതാ ദേവവ്രതസ്തവ। മര്ദയേച്ച യഥാ രാജന്സിംഹഃ പ്രാപ്യ മൃഗവ്രജമ്
നിന്റെ പിതാവായ ദേവവ്രതന് ആ സൈന്യത്തെ ശക്തമായി തകർത്തു; രാജാവേ, സിംഹം മൃഗസംഘത്തെ തകർക്കുന്നതുപോലെ.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ ശിഖണ്ഡീ ച വിരാടോ ദ്രുപദസ്തഥാ। ഭീഷ്മമാസാദ്യ സമരേ ശരൈര്ജഘ്നുര്മഹാരഥമ്
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശിഖണ്ഡിയും വിരാടനും ദ്രുപദനും യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ നേരിട്ട്, ആ മഹാരഥിയെ ബാണങ്ങൾകൊണ്ടു ആക്രമിച്ചു.