സാദിനാം ച ഭുജൈശ്ഛിന്നൈഃ പതിതൈഃ സാങ്ഗദൈസ്തഥാ। പ്രാസൈശ്ച വിമലൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്വിമലാഭിസ്തഥര്ഷ്ടിഭിഃ
കുതിരപ്പടയാളികളുടെ മുറിച്ചുവീണ കൈകളും അവരോടൊപ്പം വീണു കിടക്കുന്ന കങ്കണങ്ങളും, തിളങ്ങുന്ന മൂർച്ചയുള്ള കുന്തങ്ങളും ഉഗ്രമായ അസ്ത്രങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ഉഷ്ണീഷൈശ്ച തഥാ ചിത്രൈര്വിപ്രവിദ്ധൈസ്തതസ്തതഃ। വിചിത്രൈര്ബാണവര്ഷൈശ്ച ജാതരൂപപരിഷ്കൃതൈഃ
വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള ചിതറിക്കിടക്കുന്ന തലയണകളും, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച അമ്പുകളുടെ മഴ പലഭാഗത്തും വീണു കിടന്നു.
അശ്വാസ്തരപരിസ്തോമൈ രാങ്കവൈര്മൃദിതൈസ്തഥാ। നരേന്ദ്രചൂഡാമണിഭിര്വിചിത്രൈശ്ച മഹാധനൈഃ
കുതിരകളുടെ കവർച്ചകൾ ചവിട്ടി തകർന്ന heaps ഉം, രാജാക്കന്മാരുടെ മനോഹരമായ രത്നമാലകളും ചിതറിക്കിടന്നു.
ഛത്രൈസ്തഥാപവിദ്ധൈശ്ച ചാമരൈര്വ്യജനൈരപി । പദ്മേന്ദുദ്യുതിഭിശ്ചൈവ വദനൈശ്ചാരുകുണ്ഡലൈഃ
പറഞ്ഞുപോയ കുടകളും ചാമരങ്ങളും, താമരയും ചന്ദ്രനും പോലെയുള്ള മുഖങ്ങളും മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ അണിഞ്ഞവയും അവിടെ കിടന്നു.
ക്ലൃപ്തശ്മശ്രുഭിരത്യര്ഥം വീരാണാം സമലങ്കൃതൈഃ । അപവിദ്ധൈര്മഹാരാജ സുവര്ണാജ്ജ്വലകുണ്ഡലൈഃ
നന്നായി വെട്ടിപ്പൊരുക്കിയ താടിയും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ വീരന്മാരുടെ മുഖങ്ങളും, പൊന്നുപോലെ തിളങ്ങുന്ന ഉപേക്ഷിച്ച കുണ്ഡലങ്ങളും മഹാരാജാവേ, അവിടെ കിടന്നു.
ഗ്രഹനക്ഷത്രശബലാ ദ്യൌരിവാസീദ്വസുംധരാ। ഏവമേതേ മഹാസേനേ മൃദിതേ തത്ര ഭാരത
ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആകാശംപോലെ ഭൂമി കാണപ്പെട്ടു; അങ്ങനെ ആ മഹാസേന അവിടെ തകർന്നു.
പരസ്പരം സമാസാദ്യ തവ തേഷാം ച സംയുഗേ । തേഷു ശ്രാന്തേഷു ഭഗ്നേഷു മൃദിതേഷു ച ഭാരത
അവിടെയുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, നിന്റെ ആളുകളും അവരുടെ ആളുകളും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി, അവർ ക്ഷീണിച്ചു, തകർന്നു, ചിതറുകയും ചെയ്തു, ഭാരത.
രാത്രിഃ സമഭവത്തത്ര നാപശ്യാമ തതോഽനുഗാന് । തതോഽവഹാരം സൈകന്യാനാം പ്രചുക്രുഃ കുരുപാണ്ഡവാഃ
അവിടെ രാത്രി എത്തി; പിന്നെ ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ അനുയായികളെ കാണാനായില്ല. അപ്പോൾ കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും തങ്ങളുടെ സൈന്യങ്ങളെ പിൻവലിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഘോരേ നിശാമുഖേ രൌദ്രേ വര്തമാനേ മഹാഭയേ। അവഹാരം തതഃ കൃത്വാ സഹിതാഃ കുരുപാണഡ്വാഃ । ന്യവിശന്ത നിശാകാലേ ഗത്വാ സ്വശിബിരം തദാ
ഭയാനകമായ രാത്രി അടുത്തപ്പോൾ, വലിയ ഭയം നിറഞ്ഞപ്പോൾ, കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും ഒരുമിച്ച് സൈന്യങ്ങളെ പിൻവലിച്ച് തങ്ങളുടെ പാളയങ്ങളിൽ എത്തി വിശ്രമിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। ദുഃശാസനശ്ച പുത്രസ്തേ സൂതപുത്രശ്ച ദുര്ജയഃ
അതിനുശേഷം ദുര്യോധനൻ രാജാവും സൌബലൻ ശകുനിയും, നിന്റെ മകൻ ദുഃശാസനനും സൂതപുത്രനായ ദുര്ജയനും ഒത്തുചേർന്നു.
സമാഗമ്യ മഹാരാജ മന്ത്രം ചക്രുര്വിവക്ഷിതമ് । കഥം പാണ്ഡുസുതാഃ സങ്ഖ്യേ ജേതവ്യാഃ സഗണാ ഇതി
മഹാരാജാവേ, അവർ ഒത്തുചേർന്നു, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെയും കൂട്ടുകാരെയും യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ ജയിക്കാമെന്നു ആലോചിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ സര്വാംസ്താനാഹ മന്ത്രിണഃ । സൂതപുത്രം സമാഭാഷ്യ സൌബലം ച മഹാബലമ്
അതിനുശേഷം രാജാവ് ദുര്യോധനൻ, ആ മന്ത്രിമാരോടും, സൂതപുത്രനെയും ശക്തനായ ശകുനിയെയും അഭിമുഖീകരിച്ച് പറഞ്ഞു.
ദ്രോണോ ഭീഷ്മ കൃപഃ ശല്യഃ സൌമദത്തിശ്ച സംയുഗേ। ന പാര്ഥാന്പ്രതി ബാധന്തേ ന ജാനേ കിംനു കാരണമ്
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണം, ഭീഷ്മൻ, കൃപൻ, ശല്യൻ, സോമദത്തൻ ഇവർ പാണ്ഡവന്മാരെ ശക്തമായി എതിര്ക്കുന്നില്ല; എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
അവധ്യമാനാസ്തേ ചാപി ക്ഷപയന്തി ബലം മമ। സോഽസ്മി ക്ഷീണബലഃ കര്ണ ക്ഷീണശസ്ത്രശ്ച സംയുഗേ
അവർ കൊല്ലപ്പെടാതെ തന്നെ എന്റെ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ, കർണാ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ ശക്തിയും ആയുധങ്ങളും കുറഞ്ഞവനായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ദ്രോണസ്യ പ്രമുഖേ വീരാ ഹതാസ്തേ ഭ്രാതരോ മമ। ഭീമസേനേന രാധേയ മമ ചൈവ ച പശ്യതഃ
ദ്രോണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ തന്നെ, ഭീമസേനൻ എന്റെ സഹോദരന്മാരെ, വീരന്മാരെ, കൊല്ലുകയും ഞാൻ നോക്കി നിൽക്കേ അതു നടക്കുകയും ചെയ്തു, രാധേയ.
നികൃതഃ പാണ്ഡവൈഃ ശൂരൈരവധ്യൈര്ദൈവതൈരപി । സോഽഹം സംശയമാപന്നഃ പ്രകരിഷ്യേ കഥം രണമ്
പാണ്ഡവന്മാർ, ദൈവങ്ങൾക്കു പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത വീരന്മാർ, എന്നെ വഞ്ചിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സംശയത്തിലായി – ഇനി എങ്ങനെ ഈ യുദ്ധം തുടരാം?
തമബ്രവീന്മഹാരാജ സൂതപുത്രോ നരാധിപമ് । മാ ശോച ഭരതശ്രേഷ്ഠ കരിഷ്യേഽഹം പ്രിയം തവ
അപ്പോൾ സൂതപുത്രൻ മഹാരാജാവിനോടു പറഞ്ഞു: 'ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ദുഃഖിക്കേണ്ട; ഞാൻ നിനക്കിഷ്ടമായതു നിർവഹിക്കും.'
ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവസ്തൂര്ണമപയാതു മഹാരണാത് । നിവൃത്തേ യുധി ഗാങ്ഗേയേ ന്യസ്തശസ്ത്രേ ച ഭാരത
ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ വേഗത്തിൽ മഹായുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറട്ടെ; ഗംഗാപുത്രൻ യുദ്ധം നിർത്തി ആയുധങ്ങൾ വയ്ക്കുമ്പോൾ, ഭാരതാ—
അഹം പാര്ഥാന്ഹനിഷ്യാമി സഹിതാന്സര്വസോമകൈഃ । പശ്യതോ യുധി ഭീഷ്മസ്യ ശപേ സത്യേന തേ നൃപ
ഭീഷ്മൻ നോക്കി നിൽക്കേ, ഞാൻ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെയും സോമകർക്കളെയും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലും; രാജാവേ, ഞാൻ സത്യമായി ഇത് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
പാണ്ഡവേഷു ദയാം നിത്യം സ ഹി ഭീഷ്മഃ കരോതി വൈ। അശക്തശ്ച രണേ ഭീഷ്മോ ജേതുമേതാന്മഹാരഥാന്
ഭീഷ്മൻ എപ്പോഴും പാണ്ഡവന്മാരോടു കരുണ കാണിക്കുന്നു; ഈ മഹാരഥന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ഭീഷ്മനു കഴിയുന്നില്ല.
അഭിമാനീ രണേ ഭീഷ്മോ നിത്യം ചാപി രണപ്രിയഃ । സ കഥം പാണ്ഡവാന്യുദ്ധേ ജേഷ്യതേ താത സംഗതാന്
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മൻ അഭിമാനിയുമാണ്, എപ്പോഴും യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനുമാണ്; അപ്പാ, അങ്ങനെ ചേർന്നിരിക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെ ഭീഷ്മൻ എങ്ങനെ ജയിക്കും?
സ ത്വം ശീഘ്രമിതോ ഗത്വാ ഭീഷ്മസ്യ ശിബിരം പ്രതി । അനുമാന്യ ഗുരും വൃദ്ധം ശസ്ത്രം ന്യാസയ ഭാരത
അതിനാൽ, നീ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ നിന്ന് ഭീഷ്മന്റെ പാളയത്തിലേക്ക് പോയി, ഗുരുവായ വൃദ്ധനോടു അനുമതി വാങ്ങി, അവനെ ആയുധങ്ങൾ വയ്ക്കാൻ സമ്മതിപ്പിക്കണം, ഭാരതാ.
ന്യസ്തശസ്ത്രേ തതോ ഭീഷ്മേ നിഹതാന്പശ്യ പാണ്ഡവാന് । മയൈകേന രണേ രാജന്സസുഹൃദ്ഗണബാന്ധവാന്
ഭീഷ്മൻ ആയുധങ്ങൾ വച്ചശേഷം, രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാരെയും അവരുടെ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും ഞാൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലുന്നത് നീ കാണും.
ഏവമുക്തസ്തു കര്ണേന പുത്രോ ദുര്യോധനസ്തവ । അബ്രവീദ്ഭ്രാതരം തത്ര ദുഃശാസനമിദം വചഃ
ഇങ്ങനെ കർണൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നിന്റെ മകൻ ദുര്യോധനൻ അവിടത്തെ സഹോദരൻ ദുഃശാസനനോടു പറഞ്ഞു.
അനുയാത്രം യഥാ സര്വം സജ്ജീഭവതി സര്വശഃ । ദുഃശാസന തഥാ ക്ഷിപ്രം സര്വമേവോപപാദയ
'ദുഃശാസന, യാത്രയ്ക്കുള്ള എല്ലാ ഒരുക്കങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ഉടൻ ഒരുക്കണം.'
ഏവമുക്ത്വാ തതോ രാജന്കര്ണമാഹ ജനേശ്വരഃ । അനുമാന്യ രണേ ഭീഷ്മമേഷോഽഹം ദ്വിപദാം വരമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രാജാവ് കർണനോടു പറഞ്ഞു: 'യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയശേഷം ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വരാം, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.'
ആഗമിഷ്യേ തതഃ ക്ഷിപ്രം ത്വത്സകാശമരിന്ദമ। അപക്രാന്തേ തതോ ഭീഷ്മേ പ്രഹരിഷ്യസി സംയുഗേ
'അതിനുശേഷം ഞാൻ വേഗത്തിൽ നിന്റെ അടുക്കൽ വരാം; ഭീഷ്മൻ പിന്മാറുമ്പോൾ നീ യുദ്ധത്തിൽ ആക്രമണം തുടങ്ങണം.'
നിഷ്പപാത തതസ്തൂര്ണം പുത്രസ്തവ വിശാംപതേ । സഹിതോ ഭ്രാതൃഭിസ്തൈസ്തു ദേവൈരിവ ശതക്രതുഃ
അപ്പോൾ നിന്റെ മകൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു, ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെ.
തതസ്തം നൃപശാര്ദൂലം ശാര്ദൂലസമവിക്രമമ് । ആരോപയദ്ധയം തൂര്ണം ഭ്രാതാ ദുഃശാസനസ്തദാ
അപ്പോൾ ദുഃശാസനൻ അതി വേഗത്തിൽ ആ കടുവയെപ്പോലെയുള്ള വീരനായ രാജാവിനെ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറ്റി.
അങ്ഗദീ ബദ്ധമുകുടോ ഹസ്താഭരണവാന്നൃപ । ധാര്തരാഷ്ട്രോ മഹാരാജ വിബഭൌ സ പഥി വ്രജന്
കൈകളിൽ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച്, കിരീടം ഉറപ്പിച്ച്, അങ്കദം ധരിച്ച ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ, രാജാവേ, വഴിയിലൂടെ പോകുമ്പോൾ അതിമനോഹരമായി തിളങ്ങി.