സ നാഗഃ പ്രേഷിതസ്തേന ബാണോ ജ്യാചോദിതോ യഥാ। അഭ്യധാവത വേഗേന ഭീമസേനപുരോഗമാഃ
അവൻ ആ ആനയെ ഒരു അമ്പ് വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ടതുപോലെ വേഗത്തിൽ ഭീമസേനനും മുന്നിലുള്ളവരെയും നേരെ ഓടിച്ചു.
തമാപതന്തം സംപ്രേക്ഷ്യ പാണ്ഡവാനാം മഹാരഥാഃ। അഭ്യവര്തന്ത വേഗേന ഭീമസേനപുരോഗമാഃ
അവനെ അങ്ങനെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികൾ, ഭീമസേനനെ മുന്നിലാക്കി, വേഗത്തിൽ തിരിഞ്ഞ് നേരിട്ടു.
കേകയാശ്ചാഭിമന്യുശ്ച ദ്രൌപദേയാശ്ച സര്വശഃ। ദശാര്ണാധിപതിഃ ശൂരഃ ക്ഷത്രദേവശ്ച മാരിഷ
കേക്കയന്മാർ, അഭിമന്യു, ദ്രൗപദിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും, ധൈര്യശാലിയായ ദശാര്ണരുടെ രാജാവും, ക്ഷത്രദേവനും,
ചേദിപോ ധൃഷ്ടകേതുശ്ച സംരബ്ധാഃ സര്വ ഏവ തേ। ഉത്തമാസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ദര്ശയന്തോ മഹാബലാഃ
ചേദിപനും ധൃഷ്ടകേതുവും—അവരൊക്കെയും, വലിയ ശക്തിയോടെ, ഉഗ്രകോപത്തോടെ, അത്യുത്തമമായ ദിവ്യായുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
തമേകം കുഞ്ജരം ക്രുദ്ധാഃ സമന്താത്പര്യവാരയന് । സ വിദ്ധോ ബഹുഭിര്ബാണൈര്വ്യരോചത മഹാദ്വിപഃ
കോപത്തോടെ അവർ ആനയെ ചുറ്റി വളഞ്ഞു; അനേകം അമ്പുകൾ കുത്തിയപ്പോൾ ആ മഹത്തായ ആന അതിശയകരമായി തിളങ്ങി.
സംജാതരുധിരോത്പീഡോ ധാതുചിത്ര ഇവാദ്രിരാട്। ദശാര്ണാധിപതിശ്ചാഽപി ഗജം ഭൂമിധരോപമമ്
രക്തം ഒഴുകി, ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച പർവതംപോലെ ആ ആനയുണ്ടായി; ദശാർണ രാജാവും പർവതത്തോട് സാമ്യമുള്ള ആ ആനയെ നേരെ മുന്നോട്ട് വന്നു.
സമാസ്ഥിതോഽഭിദുദ്രാവ ഭഗദത്തസ്യ വാരണമ്। തമാപതന്തം സമരേ ജഗം ജഗപതിഃ സ ച
തന്റെ ആനയിൽ കയറി, ഭഗദത്തന്റെ ആനയെ നേരെ ആക്രമിച്ചു; യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവൻ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞപ്പോൾ ആനകളുടെ രാജാവും അവനെ നേരിട്ടു.
ദധാര സുപ്രതീകോഽപി വേലേവ മകരാലയമ് । വാരിതം പ്രേക്ഷ്യ നാഗേന്ദ്രം ദശാര്ണസ്യ മഹാത്മനഃ
സുപ്രതീകനും കടൽത്തീരം പോലെ ഉറച്ചുനിന്നു; ദശാർണ രാജാവിന്റെ ശക്തമായ ആനയെ തടഞ്ഞതറിഞ്ഞപ്പോൾ,
സാധുസാധ്വിതി സൈന്യാനി ത്വദീയാന്യഭ്യപൂജയന് । തതഃ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷഃ ക്രുദ്ധസ്തോമരാന്വൈ ചതുര്ദശ
നിന്റെ സൈന്യം 'നന്നായി, നന്നായി' എന്ന് പ്രശംസിച്ചു; അതിനുശേഷം പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവായ ഭഗദത്തൻ കോപത്തോടെ പതിനാലു കുന്തങ്ങൾ എറിഞ്ഞു.
പ്രാഹിണോത്തസ്യ നാഗസ്യ പ്രമുഖേ നൃപസത്തമ। തസ്യ കുമ്ഭപരിത്രാണാം ശാതകുമ്ഭപരിഷ്കൃതമ്
അവൻ ആ ആനയുടെ മുന്നിൽ ആ കുന്തങ്ങൾ അയച്ചു; അതിന്റെ കുമ്പളിൽ ചുറ്റിയിരുന്ന പൊന്നിൻ കവർച്ച തുളച്ച്,
വിദാര്യ പ്രാവിശന്ക്ഷിപ്രം വല്മീകമിവ പന്നഗാഃ। സ ഗാഢവിദ്ധോ വ്യഥിതോ നാഗോ ഭരതസത്തമ
അവ കുരുങ്ങളെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ കവർച്ചയിലൂടെ അകത്തു കയറി; ആ ആന കനത്ത വേദനയിൽ മുറിവേറ്റു, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ,
ഉപാവൃത്തമദഃ ക്ഷിപ്രമഭ്യവര്തത വേഗിനഃ । സ പ്രദുദ്രാവ വേഗേന പ്രണദന്ഭൈരവം രവമ്
അതിന്റേതായ മദം ഉടൻ അകന്നു, അതിവേഗത്തിൽ തിരിഞ്ഞോടി; അതു ഭയാനകമായ ശബ്ദം മുഴക്കി ഓടി.
സംമര്ദമാനഃ സ്വബലം വായുര്വൃക്ഷാനിവൌജസാ । തസ്മിന്പരാജിതേ നാഗേ പാണ്ഡവാനാം മഹാരഥാഃ
വായു വൃക്ഷങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ, ആ ആന തന്റെ സൈന്യത്തിലൂടെ കയറി തകർത്തു; ആ ആന തോറ്റപ്പോൾ, പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികൾ
സിംഹനാദം വിനദ്യോച്ചൈര്യുദ്ധായൈവാവതസ്ഥിരേ । തതോ ഭീമം പുരസ്കൃത്യ ഭഗദത്തമുപാദ്രവന്
സിംഹങ്ങൾ പോലെ ഗർജിച്ച് ഉയർന്നുനിന്നു, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായി; പിന്നെ ഭീമനെ മുന്നിൽ വെച്ച് അവർ ഭഗദത്തനെ നേരെ മുന്നേറി.
കിരന്തോ വിവിധാന്ബാണാഞ്ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച। തേഷാമാപതതാം രാജന്സംക്രുദ്ധാനാമമര്ഷിണാമ്
അവർ വിവിധ അമ്പുകളും ആയുധങ്ങളും മഴപെയ്യുന്നപോലെ എറിഞ്ഞു; കോപവും ദൃഢനിശ്ചയവുമുള്ള ആ വീരന്മാർ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ,
ശ്രുത്വാ സ നിനദംക ഘോരമമര്ഷാദ്ഗതസാധ്വസഃ । ഭഗദത്തോ മഹേഷ്വാസഃ സ്വനാഗം പ്രത്യചോദയത്
അവരുടെ ഭയാനകമായ ഗർജനം കേട്ടപ്പോൾ, ഭഗദത്തൻ ഭയമില്ലാതെ കോപത്തോടെ തന്റെ ആനയെ ഉണർത്തി.
അങ്കുശാങ്ഗുഷ്ഠനുദിതഃ സ ഗജപ്രവരോ യുധി। തസ്മിന്ക്ഷണേ സമഭവത്സാംവര്തക ഇവാനലഃ
അങ്കുഷവും കാലിന്റെ അമർപ്പും കൊണ്ട് ഉണർത്തപ്പെട്ട ആ മഹത്തായ ആന, ആ സമയത്ത് പ്രളയാഗ്നിപോലെ ഭയങ്കരമായി.
രഥസങ്ഘാംസ്തഥാ നാഗാന്ഹയാംശ്ച ഹയസാദിനഃ । പാദാതാംശ്ച സുസംക്രുദ്ധഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃക
അവൻ അതികോപത്തോടെ രഥങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകളും കുതിരയേറിയവരും, പടയാളികളും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് യുദ്ധത്തിൽ തകർത്തു.
അമൃദ്ഗാത്സമരേ നാഗഃ സംപ്രധാവംസ്തതസ്തതഃ। തേന സംലോഡ്യമാനം തു പാണ്ഡവാനാം ബലം മഹത്
ആ ആന യുദ്ധത്തിൽ ആരെയും വിട്ടില്ല, ഇവിടെ അവിടെ പാഞ്ഞു; അതിന്റെ ചവിട്ടലിൽ പാണ്ഡവസേന വലിയ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചു.
സംചുകോച മഹാരാജ ചര്മേവാഗ്നൌ സമാഹിതമ് । ഭഗ്നം തു സ്വബലം ദൃഷ്ട്വാ ഭഗദത്തേന ധീമതാ
രാജാവേ, ആ സൈന്യം അഗ്നിയിൽ കത്തുന്ന ചർമ്മംപോലെ പിന്മാറി; ഭഗദത്തൻ തന്റെ സൈന്യം തകർന്നതറിഞ്ഞപ്പോൾ,
ഘടോത്കചോഽഥ സംക്രുദ്ധോ ഭഗദത്തമുപാദ്രവത്। വികടഃ പരുഷോ രാജന്ദീപ്താസ്യോ ദീപ്തലോചനഃ
അപ്പോൾ ഘടോൽക്കചൻ കോപത്തോടെ ഭഗദത്തനെ നേരെ മുന്നേറി; ഭയങ്കരവും കഠിനവുമായ അവൻ, രാജാവേ, ജ്വലിക്കുന്ന വായും കണ്ണുകളും കൊണ്ട്,
രൂപം വിഭീഷണം കൃത്വാ രോഷേണ പ്രജ്വലന്നിവ । ജഗ്രാഹ വിമലം ശൂലം ഗിരീണാമപി ദാരണമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപം ധരിച്ച്, കോപത്തിൽ കത്തുന്നവനായി, അവൻ മലകളും തകർക്കാൻ കഴിയുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ശൂലം എടുത്തു.
നാഗം ജിഘാംസുഃ സഹസാ ചിക്ഷേപ ച മഹാബലഃ। സ വിസ്ഫുലിങ്ഗമാലാഭിഃ സമന്താത്പരിവേഷ്ടിതമ്
അസുരനെ കൊല്ലാന് ആഗ്രഹിച്ച മഹാബലന് അതിനെ വെടിയേറ്റ് ചുറ്റും തീക്കണികള് പടര്ന്നതുപോലെ വേഗത്തില് എറിഞ്ഞു.
തമാപതന്തം സഹസാ ദൃഷ്ട്വാ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷോ നൃപഃ । ചിക്ഷേപ രുചിരം തീക്ഷ്ണമര്ധചന്ദ്രം സുദാരുണമ്
അത് വേഗത്തില് തനിക്കു നേരെ വരുന്നത് കണ്ട പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരത്തിന്റെ രാജാവ് മനോഹരവും മൂര്ച്ചയുള്ളതുമായ ഭയങ്കരമായ അരചന്ദ്രബാണം ഉടന് വിട്ടു.
ചിച്ഛേദ തന്മഹച്ഛൂലം തേന ബാണേന വേഗവാന് । ഉത്പപാത ദ്വിധാ ച്ഛിന്നം ശൂലം ഹേമപരിഷ്കൃതമ്
ആ വേഗമുള്ള ബാണം കൊണ്ട് ആ വലിയ കുന്തം മുറിച്ചുതുറന്നു; പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ആ കുന്തം രണ്ടായി പിളര്ന്നു കയറിപ്പോയി.
മഹാശനിര്യഥാ ഭ്രഷ്ടാ ശക്രമുക്താ നഭോഗതാ । ശൂലം നിപതിതം ദൃഷ്ട്വാ ദ്വിധാ കൃത്തം ച പാര്ഥിവഃ
ഇന്ദ്രന് ആകാശത്ത് നിന്ന് വിട്ടുവിടുന്ന വലിയ ഇടിമിന്നലുപോലെ ആ കുന്തം രണ്ടായി മുറിഞ്ഞ് താഴേക്ക് വീഴുന്നത് രാജാവ് കണ്ടു.
രുക്മദണ്ഡാം മഹാശക്തിം ജഗ്രാഹാഗ്നിശിഖോപമാന് । ചിക്ഷേപ താം രാക്ഷസസ്യ തിഷ്ഠിതിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
പൊന്നുകൊണ്ട് ചുറ്റിയ തീക്കനലുപമമായ വലിയ ശക്തിയെ അവന് എടുത്തു, അതിനെ രാക്ഷസനു നേരെ എറിഞ്ഞു, 'നില്ക്കു, നില്ക്കു' എന്നും വിളിച്ചു.
താമാപതന്തീം സംപ്രേക്ഷ്യ വിയത്സ്ഥാമശനീമിവ । ഉത്പത്യ രാക്ഷസസ്തൂര്ണം ജഗ്രാഹ ച നനാദ ച
ആ ആയുധം ആകാശത്ത് നിന്ന് വീഴുന്ന ഉല്കപാതംപോലെ വരുന്നത് കണ്ട രാക്ഷസന് ഉടന് ചാടി പിടിച്ചു, വലിയ ശബ്ദത്തില് ഗര്ജിച്ചു.
ബഭഞ്ജ ചൈനാം ത്വരിതോ ജാനുന്യാരോപ്യ ഭാരത। പശ്യതഃ പാര്ഥിവേന്ദ്രസ്യ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അത് വേഗത്തില് എടുത്ത് മുട്ടിന്മേല് വെച്ച് രാക്ഷസന് അതിനെ തകര്ത്തു; രാജാവു നോക്കുന്പോള് അതൊരു അത്ഭുതംപോലെ തോന്നി.
തദവേക്ഷ്യ കൃതം കര്മ രാക്ഷസേന ബലീയസാ। ദിവി ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ മുനയശ്ചാപി വിസ്മിതാഃ
അത്രയും ശക്തനായ രാക്ഷസന് ചെയ്ത ആ കൃത്യം കണ്ടു സ്വര്ഗത്തില് ദേവന്മാരും ഗന്ധര്വന്മാരും മുനിമാരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.