അഭ്യഘ്നന്ഭാരതാംശ്ചൈവ സപത്നാനാം ബലാനി ച। ചാലയന്വസുധാം ചേമാം ബലേന ചതുരങ്ഗിണാ
അവർ ഭാരതന്മാരെയും അവരുടെ ശത്രുക്കളുടെ സൈന്യങ്ങളെയും ആക്രമിച്ചു, നാലുവിധ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഭൂമി നടുക്കിച്ചു.
അഭ്യയാത്തം ച പാഞ്ചല്യോ വിജിത്യ തരസാ മഹീമ്। അക്ഷൌഹിണീഭിര്ദശഭിഃ സ ഏനം സമരേഽജയത്
പാഞ്ചാല രാജകുമാരി ശക്തിയോടെ ഭൂമി ജയിച്ച്, പത്ത് അക്ഷൗഹിണി സൈന്യങ്ങളുമായി അവനെ നേരിട്ടു, യുദ്ധത്തിൽ അവനെ തോൽപ്പിച്ചു.
തതഃ സദാരഃ സാമാത്യഃ സപുത്രഃ സസുഹൃജ്ജനഃ। രാജാ സംവരണസ്തസ്മാത്പലായത മഹാഭയാത്
അതിനുശേഷം രാജാവ് സംവരണൻ ഭാര്യയോടും മന്ത്രിമാരോടും മക്കളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും കൂടി അതി ഭയത്തിൽ അവിടുന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു.
തേ പ്രതീചീം പരാഭൂതാഃ പ്രപന്നാ ഭാരതാ ദിശമ്'। സിന്ധോര്നദസ്യ മഹതോ നികുഞ്ജേ ന്യവസംസ്തദാ। നദീവിപയപര്യന്തേ പര്വതസ്യ സമീപതഃ
തോറ്റ ഭാരതന്മാർ പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലേക്ക് പോയി, മഹാസിന്ധു നദിയുടെ തീരത്തും മലയുടെ സമീപത്തും ഒരു കാടിനുള്ളിൽ താമസിച്ചു.
തത്രാവസന്ബഹൂന്കാലാന്ഭാരതാ ദുര്ഗമാശ്രിതാഃ। തേഷാം നിവസതാം തത്ര സഹസ്രം പരിവത്സരാന്
അവിടെയുള്ള കഠിനമായ സ്ഥലത്ത് ഭാരതന്മാർ അനേകം വർഷങ്ങൾ അഭയം തേടി താമസിച്ചു; അവിടെ ആയിരം വർഷം കഴിയിച്ചു.
അഥാഭ്യഗച്ഛദ്ഭരതാന്വസിഷ്ഠോ ഭഗവാനൃഷിഃ। തമാഗതം പ്രയത്നേന പ്രത്യുദ്ഗമ്യാഭിവാദ്യ ച
അപ്പോൾ മഹർഷി വസിഷ്ഠൻ ഭാരതന്മാരുടെ അടുത്തെത്തി; അവർ ശ്രദ്ധയോടെ അദ്ദേഹത്തെ വരവേറ്റു, ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു.
അര്ഘ്യമഭ്യാഹരംസ്തസ്മൈ തേ സര്വേ ഭാരതാസ്തദാ। നിവേദ്യ സര്വമൃഷയേ സത്കാരേണ സുവര്ചസേ
അപ്പോൾ ഭാരതന്മാർ എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തിന് അർഘ്യം അർപ്പിച്ചു, ആദരപൂർവ്വം മഹർഷിയെ സകലവും അറിയിച്ചു.
തമാസനേ ചോപവിഷ്ടം രാജാ വവ്രേ സ്വയം തദാ। പുരോഹിതോ ഭവാന്നോഽസ്തു രാജ്യായ പ്രയതേമഹി
അദ്ദേഹം ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് തന്നെ അപേക്ഷിച്ചു: 'നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ പുരോഹിതനാകണം; ഞങ്ങൾ രാജ്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കാം.'
ഓമിത്യേവം വസിഷ്ഠോഽപി ഭാരതാന്പ്രത്യപദ്യത। അഥാഭ്യഷിഞ്ചത്സാമ്രാജ്യേ സര്വക്ഷത്രസ്യ പൌരവമ്
വസിഷ്ഠൻ 'ഓം' എന്നു സമ്മതിച്ചു, ഭാരതന്മാരെ സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ അദ്ദേഹം പൗരവനെ എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും ചക്രവർത്തിയായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
വിഷാണഭൂതം സര്വസ്യാം പൃഥിവ്യാമിതി നഃ ശ്രുതമ്। ഭരതാധ്യുഷിതം പൂര്വം സോഽധ്യതിഷ്ഠത്പുരോതോതമമ്
ഭാരതൻ മുമ്പ് വസിച്ചിരുന്ന, ഭൂമിയിൽ കൊമ്പുപോലെയിരുന്ന പ്രധാന നഗരത്തിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ഭരിച്ചുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
പുനര്ബലിഭൃതശ്ചൈവ ചക്രേ സര്വമഹീക്ഷിതഃ। തതഃ സ പൃഥിവീം പ്രാപ്യ പുനരീജേ മഹാബലഃ
അവൻ വീണ്ടും ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളെയും കീഴടക്കി; പിന്നെ ഭൂമി വീണ്ടും നേടിയശേഷം മഹാബലൻ യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ആജമീഢോ മഹായജ്ഞൈര്ബഹുഭിര്ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ। തതഃ സംവരണാത്സൌരീ തപതീ സുഷുവേ കുരുമ്
അജമീഢൻ അനേകം മഹായാഗങ്ങൾ ധാരാളം ദാനങ്ങളോടെ നടത്തി; പിന്നെ സംവരണനിൽ നിന്ന് സൂര്യന്റെ മകൾ തപതിയും കുറുവിനെയും പ്രസവിച്ചു.
രാജത്വേ തം പ്രജാഃ സര്വാ ധര്മജ്ഞ ഇതി വവ്രിരേ। `മഹിമ്നാ തസ്യ കുരവോ ലേഭിരേ പ്രത്യയം ഭൃശമ്।' തസ്യ നാമ്നാഽഭിവിഖ്യാതം പൃഥിവ്യാം കുരുജാങ്ഗലം
സകല ജനങ്ങളും ധർമ്മജ്ഞനാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് അവനെ രാജാവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു; അവന്റെ മഹത്വത്തിൽ കുറുക്കൾക്ക് വലിയ ആത്മവിശ്വാസം ലഭിച്ചു; അവന്റെ പേരിൽ കുറുജാങ്ഗലം എന്ന ദേശം പ്രശസ്തമായി.
കുരുക്ഷേത്രം സ തപസാ പുണ്യം ചക്രേ മഹാതപാഃ। അശ്വവന്തമഭിഷ്യന്തം തഥാ ചൈത്രരഥം മുനിമ്
വലിയ തപസ്സുകൊണ്ട് അവൻ കുറുക്ഷേത്രത്തെ പുണ്യസ്ഥലമാക്കി; അതുപോലെ അശ്വവന്തിനെയും ചൈത്രരഥമുനിയെയും അഭിഷേകം ചെയ്തു.
ജനമേജയം ച വിഖ്യാതം പുത്രാംശ്ചാസ്യാനുശുശ്രുമ। പഞ്ചൈതാന്വാഹിനീ പുത്രാന്വ്യജായത മനസ്വിനീ
അവന്റെ പ്രശസ്തനായ മകൻ ജനമേജയനും മറ്റു പുത്രന്മാരെയും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; മനസ്സുള്ള ദേവി അവന് ഈ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
അവിക്ഷിതഃ പരിക്ഷിത്തു ശബലാശ്വസ്തു വീര്യവാന്। ആദിരാജോ വിരാജശ്ച ശാല്മലിശ്ച മഹാബലഃ
അവിക്ഷിതൻ, പരിചിതൻ, ശക്തനായ ശബലാശ്വൻ, ആദിരാജൻ, വിരാജൻ, മഹാബലൻ ശാൽമലി.
ഉച്ചൈഃശ്രവാ ഭങ്ഗകാരോ ജിതാരിശ്ചാഷ്ടമഃ സ്മൃതഃ। ഏതേഷാമന്വവായേ തു ഖ്യാതാസ്തേ കര്മജൈര്ഗുണൈഃ। ജനമേജയാദയഃ സപ്ത തഥൈവാന്യേ മഹാരഥാഃ
ഉച്ചൈശ്രവ, ഭംഗകാരൻ, ജിതാരി എന്നിവരാണ് എട്ടാമൻമാർ; ഇവരുടെ വംശത്തിൽ ജനമേജയൻ മുതലായ ഏഴുപേരും മറ്റു മഹാരഥന്മാരും തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലങ്ങളാൽ പ്രശസ്തരായി.
പരീക്ഷിതോഽഭവന്പുത്രാഃ സര്വേ ധര്മാര്ഥകോവിദാഃ। കക്ഷസേനോഗ്രസേനൌ തു ചിത്രസേനശ്ച വീര്യവാന്
പരീക്ഷിതന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണരായിരുന്നു; കക്ഷസേനനും ഉഗ്രസേനനും ശക്തനായ ചിത്രസേനനും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇന്ദ്രസേനഃ സുഷേണശ്ച ഭീമസേനശ്ച നാമതഃ। ജനമേജയസ്യ തനയാ ഭുവി ഖ്യാതാ മഹാബലാഃ
ഇന്ദ്രസേനൻ, സുഷേനൻ, ഭീമസേനൻ എന്നിങ്ങനെ പേരുള്ള ജനമേജയന്റെ പുത്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരും മഹാബലശാലികളുമായിരുന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രഃ പ്രഥമജഃ പാണ്ഡുര്ബാഹ്ലീക ഏവ ച। നിഷധശ്ച മഹാതേജാസ്തഥാ ജാമ്ബൂനദോ ബലീ
ധൃതരാഷ്ട്രൻ മുതിർന്നവനും, പാണ്ഡു, ബാഹ്ലീകൻ, അതുപോലെ മഹാതേജസ്സുള്ള നിഷധൻ, ശക്തനായ ജാംബൂനദൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുണ്ഡോദരഃ പദാതിശ്ച വസാതിശ്ചാഷ്ടമഃ സ്മൃതഃ। സര്വേ ധര്മാര്ഥകുശലാഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതാഃ
കുണ്ഡോദരൻ, പദാതി, വസതി എന്നിങ്ങനെ എട്ടാമൻ വസതി എന്നുമാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും നിപുണരും എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദകരുമായിരുന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രോഽഥ രാജാസീത്തസ്യ പുത്രോഽഥ കുണ്ഡികഃ। ഹസ്തീ വിതര്കഃ ക്രാഥശ്ച കുണ്ഡിനശ്ചാപി പഞ്ചമഃ
പിന്നീട് ധൃതരാഷ്ട്രൻ രാജാവായി. അവന്റെ പുത്രൻ കുണ്ഡികൻ, ഹസ്തി, വിതർക്കൻ, ക്രാഥൻ, അഞ്ചാമൻ കുണ്ഡിനൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹവിശ്രവാസ്തഥേന്ദ്രാഭോ ഭുമന്യുശ്ചാപരാജിതഃ। ധൃതരാഷ്ട്രസുതാനാം തു ത്രീനേതാന്പ്രഥിതാന്ഭുവി
ഹവിശ്രവസ്, ഇന്ദ്രാഭൻ, ജയിക്കാനാവാത്ത ഭൂമന്യു എന്നിങ്ങനെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തരായി.
പ്രതീപം ധര്മനേത്രം ച സുനേത്രം ചാപി ഭാരത। പ്രതീപഃ പ്രഥിതസ്തേഷാം ബഭൂവാപ്രതിമോ ഭുവി
പ്രതീപൻ, ധർമ്മനേത്രൻ, സുനേത്രൻ എന്നിങ്ങനെ ഭാരതൻ, ഇവരിൽ പ്രതീപൻ ഭൂമിയിൽ അപരിമിതമായ മഹത്വം നേടിയവനായി.
പ്രതീപസ്യ ത്രയഃ പുത്രാ ജജ്ഞിരേ ഭരതര്ഷഭ। ദേവാപിഃ ശന്തനുശ്ചൈവ ബാഹ്ലീകശ്ച മഹാരഥഃ
പ്രതീപന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാശക്തനായവനേ, ദേവാപി, ശാന്തനു, ബാഹ്ലീകൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാരഥന്മാർ.
ദേവാപിസ്തു പ്രവവ്രാജ തേഷാം ധര്മഹിതേപ്സയാ। ശന്തനുശ്ച മഹീം ലേഭേ ബാഹ്ലീകശ്ച മഹാരഥഃ
ദേവാപി അവരിൽ ധർമ്മക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് വനം പ്രാപിച്ചു. ശാന്തനു രാജ്യം നേടി, ബാഹ്ലീകൻ മഹാരഥനായി.
ഭരതസ്യാന്വയാസ്ത്വേതേ ദേവകല്പാ മഹാരഥാഃ। ബഭൂവുര്ബ്രഹ്മകല്പാശ്ച ബഹവോ രാജസത്തമാഃ
ഇവരാണ് ഭാരതന്റെ സന്തതികൾ, ദൈവസമാനരും മഹാരഥന്മാരുമാണ്. ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യമായ അനേകം ഉത്തമരാജാക്കന്മാർ കൂടി ജനിച്ചു.
ഏവംവിധാ മഹാഭാഗാ ദേവരൂപാഃ പ്രഹാരിണഃ। അന്വവായേ മഹാരാജ ഐലവംശവിവര്ധനാഃ
ഇങ്ങനെ മഹാഭാഗ്യശാലികളായ, ദൈവസമാനരായ, ശക്തരായ യോദ്ധാക്കൾ ഇളവംശത്തെ വളർത്തിയവരാണ്, മഹാരാജാവേ.
ഗങ്ഗാതീരം സമാഗമ്യ ദീക്ഷിതോ ജനമേജയ। അശ്വമേധസഹസ്രാണി വാജപേയശതാനി ച
ജനമേജയൻ ദീക്ഷയെടുത്ത് ഗംഗാതീരത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ആയിരക്കണക്കിന് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് വാജപേയയാഗങ്ങളും നടത്തി.
പുനരീജേ മഹായജ്ഞൈഃ സമാപ്തവരദക്ഷിണൈഃ। അഗ്നിഷ്ടോമാതിരാത്രാണാമുക്ഥാനാം സോമവത്പുനഃ
പിന്നെയും മഹായാഗങ്ങൾ നടത്തി, ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ദാനങ്ങളും നൽകി; അഗ്നിഷ്ടോമം, അതിരാത്രം, ഉക്തം, സോമയാഗം എന്നിവയും സമൃദ്ധിയായി നടത്തി.