യുധ്യതാം ഹി തഥാ രാജന്വിശേഷോ ന വ്യദൃശ്യത । യതതാം ശത്രുനാശായ കൃതപ്രതികൃതൈഷിണാമ്
രാജാവേ, അങ്ങനെ അവർ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, പരസ്പരം ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ ഇടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണാനായില്ല.
യുധാമന്യുസ്തതോ രാജന്നനുവിന്ദസ്യ സായകൈഃ । ചതുര്ഭിശ്ചതുരോ വാഹാനനയദ്യമസാദനമ്
തുടർന്ന്, രാജാവേ, യുദ്ധാമന്യു നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അനുവിന്ദന്റെ നാലു കുതിരകളെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ഭല്ലാഭ്യാം ച സുതീക്ഷ്ണാഭ്യാം ധനുഃ കേതും ച മാരിഷ । ചിച്ഛേദ സമരേ രാജംസ്തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
രണ്ടു അത്യന്തം മൂർച്ചയുള്ള വിശാലമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട്, മഹാനേ, യുദ്ധത്തിൽ അവൻ വില്ലും പതാകയും വെട്ടി വീഴ്ത്തി. അതൊരു അത്ഭുതദൃശ്യം ആയിരുന്നു.
ത്യക്ത്വാഽനുവിന്ദോഽഥ രഥം വിന്ദസ്യ രഥമാസ്ഥിതഃ। ധനുര്ഗൃഹീത്വാ പരമം ഭാരസാധനമുത്തമമ്
അനുവിന്ദൻ തന്റെ രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, പിന്നീട് വിന്ദന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, അത്യുത്തമവും ഭാരമുള്ളതുമായ വില്ലെടുത്തു.
താവേകസ്ഥൌ രണേ വീരാവാവന്ത്യൌ രഥിനാം വരൌ। ശരാന്മുമുചതുസ്തൂര്ണം യുധാമന്യൌ മഹാത്മനി
അവന്തിയിലെ ആ രണ്ടു വീരസഹോദരന്മാർ, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായവർ, യുദ്ധത്തിൽ ഒരുമിച്ച് നിന്നു, മഹാത്മാവായ യുദ്ധാമന്യുവിനെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
താഭ്യാം മുക്താ മഹാവേഗാഃ ശരാഃ കാഞ്ചനഭൂഷണാഃ । ദിവാകരപഥം പ്രാപ്യ ച്ഛാദയാമാസുരമ്ബരമ്
അവർ വിട്ട അമ്പുകൾ, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചവയും അതിവേഗവും ആയവയും, സൂര്യന്റെ പാതയിൽ എത്തി ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി.
യുധാമന്യൂ രണേ ക്രുദ്ധോ ഭ്രാതരൌ തൌ മഹാരഥൌ । വവര്ഷ ശരവര്ഷേണ സാരഥിം ചാപ്യപാതയത്
യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ, യുദ്ധാമന്യു ആ മഹാരഥികളായ സഹോദരന്മാരെ അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു, അവരുടെ സാരഥിയെയും വീഴ്ത്തി.
തസ്മിംസ്തു പതിതേ ഭൂമൌ ഗതസത്വേ തു സാരഥൌ । രഥഃ പ്രദുദ്രാവ ദിശഃ സമുദ്ധാന്തഹയസ്തതഃ
അവിടെ സാരഥി നിലത്ത് വീണു ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, കുതിരകൾ നിയന്ത്രണം വിട്ട രഥം എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ഓടി.
തൌ സ ജിത്വാ മഹാരാജ യജ്ഞസേനസുതഃ പ്രഭുഃ। പൌരുഷം ഖ്യാപയംസ്തൂര്ണം വ്യധമത്തവ വാഹിനീമ്
അവരെ ജയിച്ച ശേഷം, മഹാരാജാവേ, യജ്ഞസേനപുത്രനായ ശക്തനായവൻ തന്റെ വീര്യം തെളിയിച്ച് വേഗത്തിൽ താങ്കളുടെ സൈന്യത്തെ ചിതറിച്ചു.
സാ വധ്യമാനാ സമരേ ധാര്തരാഷ്ട്രീ മഹാചമൂഃ । വേഗാന്ബഹുവിധാംശ്ചക്രേ വിഷം പീത്വേന മാനവഃ
അങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്ന ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വലിയ സൈന്യം, വിഷം കുടിച്ച മനുഷ്യൻപോലെ പലവിധ വേഗത്തിൽ ചലിച്ചു.
ഹൈഡിമ്ബോ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്തു ഭഗദത്തം സമാദ്രവത്। രഥേനാദിത്യവര്ണേന സധ്വജേന മഹാബലഃ
അപ്പോൾ ഹൈഡിംബന്റെ മകനായ മഹാബലശാലിയായ രാക്ഷസൻ, സൂര്യപ്രഭയുള്ള പതാകയുമുള്ള രഥത്തിൽ കയറി ഭഗദത്തനിലേക്കു ഓടി.
തതഃ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷോ രാജാ നാഗരാജം സമാസ്ഥിതഃക । യഥാ വജ്രധരഃ പൂര്വം സംഗ്രാമേ താരകാമയേ
തുടർന്ന്, പ്രാച്യോതിഷരാജാവ്, പാമ്പുകളുടെ രാജാവിൽ കയറി, മുമ്പ് വജ്രധാരൻ താറകനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്തതുപോലെ യുദ്ധത്തിനായി സജ്ജനായി.
തത്ര ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ ഋഷയശ്ച സമാഗതാഃ । വിശേഷം ന സ്മ വിവിദുര്ഹൈഡിമ്ബഭഗദത്തയോഃ
അവിടെ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഋഷിമാരും കൂടി വന്നു. പക്ഷേ, ഹൈഡിംബനും ഭഗദത്തനും ആരാണെന്ന് അവർക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
യഥാ സുരപതിഃ ശക്രസ്ത്രാസയാമാസ ദാനവാന്। തഥൈവ സമരേ രാജാ ദ്രാവയാമാസ പാണ്ഡവാന്
ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രൻ ദാനവന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി ഓടിച്ചതുപോലെ, ആ രാജാവും യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡവരെ ഓടിച്ചു.
തേന വിദ്രാവ്യമാണാസ്തേ പാണ്ഡവാഃ സര്വതോ ദിശമ്। ത്രാതാരം നാഭ്യഗച്ഛന്തഃ സ്വേഷ്വനീകേഷു ഭാരത
അവന്റെ ആക്രമണത്തിൽ പാണ്ഡവർ എല്ലാതിക്കിലും പിരിഞ്ഞോടി. സ്വന്തം സൈന്യത്തിൽ ആരെയും രക്ഷകനായി അവർക്ക് കാണാനായില്ല.
ഭൈമസേനിം രഥസ്ഥം തു തത്രാപശ്യാമ ഭാരത । ശേഷാ വിമനസോ ഭൂത്വാ പ്രാദ്രവന്ത മഹാരഥാഃ
അവിടെ ഭീമസേനന്റെ മകനായ ഗടോത്സ്കചൻ രഥത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു. ബാക്കി മഹാരഥന്മാർ നിരാശരായി പിന്മാറി ഓടി.
നിവൃത്തേഷു തു പാണ്ഡൂനാം പുനഃ സൈന്യേഷു ഭാരത । ആസീന്നിഷ്ഠാനകോ ഘോരസ്തവ സൈന്യസ്യ സംയുഗേ
പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യം പിന്മാറിയപ്പോൾ, ഭാരത, നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ വീണ്ടും ഭയങ്കരമായ കലഹം ഉയർന്നു.
ഘടോത്കചസ്തതോ രാജന്ഭഗദത്തം മഹാരണേ। ശരൈഃ പ്രച്ഛാദയാമാസ മേരും ഗിരിമിവാമ്ബുദഃ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ഗടോത്സ്കചൻ ഭഗദത്തനെ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി, ഒരു മേഘം മെരു പർവതത്തെ മൂടുന്നതുപോലെ.
നിഹത്യ താഞ്ശരാന്രാജാ രാക്ഷസസ്യ ധനുശ്ര്യുതാന്। ഭൈമസേനിം രണേ തൂര്ണം സര്വമര്മസ്വതാഡയത്
രാക്ഷസന്റെ വില്ലിൽ നിന്നിറങ്ങിയ ആ അമ്പുകൾ രാജാവ് തകർത്തു, പിന്നെ ഭീമസേനന്റെ മകനെ യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാം പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിലും വേഗത്തിൽ വെട്ടി.
സ താഡ്യമാനോ ബഹുഭിഃ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ । ന വിവ്യഥേ രാക്ഷസന്ദ്രോ ഭിദ്യമാന ഇവാചലഃ
കൂർത്ത അമ്പുകൾ പലതും തട്ടി വീണിട്ടും ആ രാക്ഷസൻ ഒരു പർവതം തകർന്നുപോകുന്നതുപോലെ പോലും നടുങ്ങിയില്ല.
തസ്യ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷഃ ക്രുദ്ധസ്തോമരാംശ്ച ചതുര്ദശ । പ്രേഷയാമാസ സമരേ താംശ്ചിച്ഛേദ സ രാക്ഷസഃ
അപ്പോൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവ് കോപത്തോടെ പതിനാലു കുന്തങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ എറിഞ്ഞു. എന്നാൽ രാക്ഷസൻ അവയെല്ലാം തകർത്തു.
സ താംശ്ഛിത്ത്വാ മഹാബാഹുസ്തോമരാന്നിശിതൈഃ ശരൈഃ । ഭഗദത്തം ച വിവ്യാധ സപ്തത്യാ കങ്കപത്രിഭിഃ
ആ ശക്തൻ ആ വലിയ കുന്തങ്ങൾ കൂർത്ത അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തു, പിന്നെ ഭഗദത്തനെ എഴുപത് കങ്കപക്ഷ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി.
തതഃ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷോ രാജാ പ്രഹസന്നിവ ഭാരത। തസ്യാശ്വാംശ്ചതുരഃ സങ്ഖ്യേ പാതയാമാസ സായകൈഃ
അപ്പോൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷ രാജാവ് ചിരിച്ചുപോലെയായി, ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഗടോത്സ്കചന്റെ നാലു കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി.
സ ഹതാശ്വേ രഥേ തിഷ്ഠന്രാക്ഷസേന്ദ്രഃ പ്രതാപവാന് । ശക്തിം ചിക്ഷേപ വേഗേന പ്രഗ്ജ്യോതിഷഗജം പ്രതി
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും രഥത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്ന ആ ശക്തനായ രാക്ഷസാധിപൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ ശക്തി ഭഗദത്തന്റെ ആനയിലേക്ക് എറിഞ്ഞു.
താമാപതന്തീം സഹസാ ഹേമദണ്ഡാം സുവേഗിനീമ് । ത്രിധാ ചിച്ഛേദ നൃപതിഃ സാ വ്യകീര്യത മേദിനീം
അവൻ എറിഞ്ഞ ആ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വാളിനെ രാജാവ് വേഗത്തിൽ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളാക്കി വെട്ടി; അതു നിലത്ത് ചിതറിപ്പോയി.
ശക്തിം വിനിഹതാം ദൃഷ്ട്വാ ഹൈഡിമ്ബഃ പ്രാദ്രവദ്ഭയാത് । യഥേന്ദ്രസ്യ രണാത്പൂര്വം നമുചിര്ദൈത്യസത്തമഃ
തന്റെ ശക്തി നശിച്ചതു കണ്ട ഹൈഡിംബന്റെ മകൻ ഭയപ്പെട്ട് ഓടി. മുമ്പ് യുദ്ധത്തിൽ നമുചി ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ഓടിയതുപോലെ.
തം വിജിത്യ രണേ ശൂരം വിക്രാന്തം ഖ്യാതപൌരുഷമ് । അജയ്യം സമരേ വീരം യമേന വരുണേന ച
യമനും വരുണനും പോലും ജയിക്കാനാവാത്ത, പ്രശസ്തനായ ആ വീരനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചാണ് രാജാവ് വിജയിച്ചത്.
പാണ്ഡവീം സമരേ സേനാം സംമമര്ദ സ കുഞ്ജരഃ । യഥാ വനഗജോ രാജന്മൃദ്ഗശ്ചരതി പദ്മിനീമ്
ആ ആന പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ യുദ്ധത്തിൽ തകർത്തു, രാജാവേ, ഒരു കാട്ടാന പാടത്തെ പദ്മങ്ങൾ ചവിട്ടുന്നതുപോലെ.
മദ്രേശ്വരസ്തു സമരേ യമാഭ്യാം സമസഞ്ജത । സ്വസ്ത്രീയൌ ഛാദയാംചക്രേ ശരൌഘൈഃ പാണ്ഡുനന്ദനൌ
പക്ഷേ, മദ്രരാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ യമപുത്രന്മാരോടൊപ്പം തുല്യമായി പാണ്ഡുനന്ദനന്മാരെയും തന്റെ ഭാര്യമാരെയും അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് മൂടി.
സഹദേവസ്തു സമരേ മാതുലം ദൃശ്യ സംഗതമ് । അവാരയച്ഛരൌഘേണ മേഘോ യദ്വദ്ദിവാകരമ്
പക്ഷേ, സഹദേവൻ തന്റെ അമ്മാവൻ യുദ്ധത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, മേഘം സൂര്യനെ മൂടുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ ഒഴുക്കുകൊണ്ട് അവനെ തടഞ്ഞു.