സ ബഭൌ രഥശാര്ദൂലോ ലലാടേ സംസ്ഥിതൈസ്ത്രിഭിഃ । ശിഖരൈഃ കാഞ്ചനമയൈര്മേരുസ്ത്രിഭിരിവോച്ഛ്രിതൈഃ
അവന്റെ നെറ്റിയിൽ പതിഞ്ഞ മൂന്നു പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആ രഥശ്രേഷ്ഠൻ മേരുപർവതം മൂന്നു ഉയർന്ന കൊടുമുടികളോടെ തിളങ്ങുന്നതുപോലെ ദീപിച്ചു.
അശ്വത്ഥാമ തതഃ ക്രുദ്ധോ നിമേഷാര്ധാച്ഛിഖണ്ഡിനഃ । ധ്വജം സൂതമഥോ രാജംസ്തുരഗാനായുധാനി ച
അപ്പോൾ അശ്വത്താമൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, അൽപസമയത്തിനുള്ളിൽ ശിഖണ്ഡിയുടെ കൊടി, സാരഥി, രാജാവു, കുതിരകൾ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം തകർത്തു.
ശരൈര്ബഹുഭിരാച്ഛിദ്യ പാതയാമാസ സംയുഗേ ഷ। സ ഹതാശ്വാദവപ്ലുത്യ രഥാദ്വൈ രഥിനാം വരഃ
അവൻ അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവയെല്ലാം വെട്ടി യുദ്ധത്തിൽ താഴെ വീഴ്ത്തി; കുതിരകൾ ഇല്ലാതെ ആ മഹാരഥി രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിക്കളഞ്ഞു.
ഖങ്ഗമാദായ സുശിതം വിമലം ച ശരാവരമ് । ശ്യേനവദ്വ്യചരത്ക്രുദ്ധഃ ശിഖണ്ഡീ ശത്രുതാപനഃ
ശിഖണ്ഡി, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം വിതറുന്നവൻ, കൂരിയ, വൃത്തിയുള്ള വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത് മനോഹരമായ ഒരു കാവലും പിടിച്ച്, കോപത്തോടെ കഴുകൻപോലെ ചുറ്റി നടന്നു.
സഖങ്ഗസ്യ മഹാരാജ ചരതസ്തസ്യ സംയുഗേ । നാന്തരം ദദൃശേ ദ്രൌണിസ്തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത് സമരത്തിൽ ചുറ്റി നടന്നപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ദ്രോണന്റെ മകൻ അവനിൽ ഒരു അവസരവും കണ്ടില്ല; അതൊരു അത്ഭുതംപോലെയായിരുന്നു.
തതഃ ശരസഹസ്രാണി ബഹൂനി ഭരതര്ഷഭ । പ്രേഷയാമാസ സമരേ ദ്രൌണിഃ പരമകോപനഃ
അതിനുശേഷം ദ്രോണന്റെ മകൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ അയച്ചു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ.
താമാപതന്തീം സമരേ ശരവൃഷ്ടിം സുദാരുണാമ്। അസിനാ തീക്ഷ്ണധാരേണ ചിച്ഛേദ ബലിനാം വരഃ
ആ ഭയാനകമായ അമ്പുവർഷം യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ലക്ഷ്യമാക്കി വന്നപ്പോൾ, ആ ശക്തശാലി തന്റെ കൂരിയ വാളുകൊണ്ട് അതിനെ വെട്ടി തകർത്തു.
തതോഽസ്യ വിമലം ദ്രൌണിഃ ശതചന്ദ്രം മനോരമമ്। ചര്മാച്ഛിനദസിം ചാസ്ഥ ഖണ്ഡയാമാസ സംയുഗേ
അതിനുശേഷം ദ്രോണന്റെ മകൻ, യുദ്ധത്തിൽ, ശിഖണ്ഡിയുടെ മനോഹരമായ നൂറു ചന്ദ്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വൃത്തിയുള്ള കാവലും വാളും തകർത്തു.
ശിതൈസ്തു ബഹുശോ രാജംസ്തം ച വിവ്യാധ പത്രിഭിഃ । ശിഖണ്ഡീ തു തതഃ ഖങ്ഗം ഖണ്ഡിതം തേന സായകൈഃ
അനേകം തീവ്രമായ അമ്പുകൾകൊണ്ടു രാജാവേ, അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും വെട്ടി; എന്നാൽ ശിഖണ്ടി, അമ്പുകൾകൊണ്ടു തന്റെ വാൾ തകർന്നതോടെ,
ആവിധ്യ വ്യസൃജത്തൂര്ണം ജ്വലന്തമിവ പന്നഗമ് । തമാപതന്തം സഹസാ കാലാനലസമപ്രഭമ്
വെടിപൊള്ളുന്ന ഒരു പാമ്പുപോലെയുള്ള ആയുധം വെടിഞ്ഞു വെടിയേറി അയച്ചു; ആ ആയുധം പെട്ടെന്ന് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, പ്രളയാഗ്നിപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി.
ചിച്ഛേദ സമരേ ദ്രൌണിര്ദര്ശയന്പാണിലാഘവമ് । ശിഖണ്ഡിനം ച വിവ്യാധ ശരൈര്ബഹുഭിരായസൈഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ തന്റെ കൈപാടവം കാണിച്ചുകൊണ്ട് ദ്രൗണി ആ ആയുധം വെട്ടിമുറിച്ചു; പിന്നെ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾകൊണ്ടു ശിഖണ്ടിയെ അനേകം തവണ വെട്ടി.
ശിഖണ്ഡീ തു ഭൃശം രാജംസ്തഡ്യമാനഃ ശിതൈഃ ശരൈഃ । ആരുരോഹ രഥം തൂര്ണം മാധവസ്യ മഹാത്മനഃ
തീവ്രമായ അമ്പുകൾകൊണ്ടു കഠിനമായി വേദനിച്ച ശിഖണ്ടി, അതിവേഗത്തിൽ മഹാത്മാവായ മാധവന്റെ രഥത്തിൽ കയറി രക്ഷപ്പെട്ടു.
സാത്യകിശ്ചാപി സംക്രുദ്ധോ രാക്ഷസം ക്രൂരമാഹവേ। അലമ്ബുസം ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്വിവ്യാധ ബലിനാം വരഃ
സാത്യകി അത്യന്തം കോപത്തോടെ, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ രാക്ഷസനായ അലമ്പുസനെ, മൂല്യവത്തായ അമ്പുകൾകൊണ്ടു വെട്ടി.
രാക്ഷസേന്ദ്രസ്തതസ്തസ്യ ധനുശ്ചിച്ഛേദ ഭാരത। അര്ധചന്ദ്രേണ സമരേ തം ച വിവ്യാധ സായകൈഃ
അപ്പോൾ രാക്ഷസന്മാരുടെ അധിപൻ, ഭാരതാ, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള ഒരു അമ്പുകൊണ്ടു സാത്യകിയുടെ വില്ല് വെട്ടിമുറിച്ചു; പിന്നെ അവനെ അമ്പുകൾകൊണ്ടു വീണ്ടും ആക്രമിച്ചു.
മായാം ച രാക്ഷസീം കൃത്വാ ശരവര്ഷൈരവാകിരത്। തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ ശൈനേയസ്യ പരാക്രമമ്
രാക്ഷസമായ മായാവിഭവം പ്രയോഗിച്ച്, അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അവനെ മൂടി; അപ്പോൾ ശൈനേയന്റെ അത്ഭുതമായ വീരത്വം അവിടെ നാം കണ്ടു.
അസംഭ്രമസ്തു സമരേ വധ്യമാനഃ ശിതൈഃ ശരൈഃ । ഐന്ദ്രമസ്ത്രം ച വാര്ഷ്ണേയോ യോജയാമാസ ഭാരത
യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ടു ആക്രമിക്കപ്പെടുമ്പോഴും ഭയപ്പെടാതെ, വൃഷ്ണിവംശജനായ വീരൻ, ഭാരതാ, ഇന്ദ്രാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
വിജയാദ്യദനുപ്രാപ്തം മാധവേന യശസ്വിനാ। തദസ്ത്രം ഭസ്മാസാത്കൃത്വാ മായാം താം രാക്ഷസീം തദാ
വിജയനിൽനിന്ന് മഹാത്മാവായ മാധവൻ ലഭിച്ച ആ ആയുധം, അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസമായ മായയെ ചാരമാക്കി തീർത്തു.
അലമ്ബുസം ശരൈരന്യൈരഭ്യാകിരത സര്വതഃ। പര്വതം വാരിധാരാഭിഃ പ്രാവൃഷീവ ബലാഹകഃ
മറ്റു അമ്പുകൾകൊണ്ടു സാത്യകി എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമുള്ള ആലമ്പുസനെ ആക്രമിച്ചു; മഴക്കാലത്ത് മേഘങ്ങൾ മലകളെ മഴയാൽ മൂടുന്നതുപോലെ.
തത്തഥാ പീഡിതം തേന മാധവേന യശസ്വിനാ । പ്രദുദ്രാവ ഭയാദ്രക്ഷസ്ത്യക്ത്വാ സാത്യകിമാഹവേ
പ്രശസ്തനായ മാധവന്റെ ആക്രമണത്തിൽ അത്യന്തം വേദനിച്ച രാക്ഷസൻ, ഭയത്താൽ സാത്യകിയെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
........ മാഘവതാ ജിത്വാ ഭാരത സാത്യകിഃ। ശൈനേയഃ പ്രാണദ?ജ്ജിത്വാ യോധാനാം തവ പശ്യതാമ്
മഹാവീരനായ ആലമ്പുസനെ ജയിച്ചശേഷം, ശൈനേയനായ സാത്യകി, നിന്റെ സൈനികർ നോക്കുന്പോൾ തന്നെ വിജയിച്ചു.
ന്യഹനത്താവകാംശ്ചാപി സാത്യകിഃ സത്യവിക്രമഃ । നിശിതൈര്ബഹുഭിര്ബാണൈസ്തേഽദ്രവന്ത ഭയാര്ദിതാഃ
സത്യസന്ധനായ സാത്യകി, നിന്റെ സൈന്യത്തെ അനേകം മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടു ആക്രമിച്ചു; ഭയത്താൽ അവർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ദ്രുപദസ്യാത്മജോ ബലീ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ മഹാരാജ പുത്രം തവ ജനേശ്വരമ്
അതു തന്നെയായ സമയത്ത്, മഹാരാജാവേ, ദ്രുപദന്റെ ശക്തനായ മകൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ജനങ്ങളുടെ അധിപനായ നിന്റെ മകനെ ആക്രമിച്ചു.
ഛാദയാമാസ സമരേ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ । സ ച്ഛാദ്യമാനോ വിശിഖൈര്ധൃഷ്ടദ്യുമ്നേന ഭാരത
യുദ്ധത്തിൽ വളഞ്ഞതലയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടു അവനെ മൂടി; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അവനെ മൂടുമ്പോൾ, ഭാരതാ—
വിവ്യഥേ ന ച രാജേന്ദ്ര തവ പുത്രോ ജനേശ്വര । ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം ച സമരേ തൂര്ണം വിവ്യാധ പത്രിഭിഃക
ജനങ്ങളുടെ രാജാവായ നിന്റെ മകൻ ഭയപ്പെട്ടില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ടു ആക്രമിച്ചു.
ഷഷ്ട്യാ ച ത്രിംശതാ ചൈവ തദദ്ഭുതമിവാഭവത് । തസ്യ സേനാപതിഃ ക്രുദ്ധോ ധനുശ്ചിച്ഛേദ മാരിഷ
അമ്പുകൾ അറുപതും മുപ്പതും പ്രയോഗിച്ചു—ഇത് അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു—നിന്റെ കോപിതനായ സേനാനായകൻ അവന്റെ വില്ല് വെട്ടിമുറിച്ചു, മാരിഷ.
ഹയാംശ്ച ചതുരഃ ശീഘ്രം നിജഘാന മഹാബലഃ । ശരൈശ്ചൈനം സുനിശിതൈഃ ക്ഷിപ്രം വിവ്യാധ സപ്തഭിഃ
ശക്തനായ അവൻ അതിവേഗത്തിൽ നാലു കുതിരകളെ വധിച്ചു; പിന്നെ ഏഴു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടു അവനെ വേഗത്തിൽ വെട്ടി.
സ ഹതാശ്വാന്മഹാബാഹുരവപ്ലുത്യ രഥാദ്ബലീ । പദാതിരസിമുദ്യമ്യ പ്രാദ്രവത്പാര്ഷതം പ്രതി
ശക്തനായ ആ മഹാബാഹു, കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ രഥത്തില്നിന്ന് ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു, വാളെടുത്ത് കാലില് നടന്ന് പാര്ഷതപുത്രനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
ശകുനിസ്തം സമഭ്യേത്യ രാജഗൃദ്ധീ മഹാബലഃ । രാജാനം സര്വലോകസ്യ രഥമാരോപയത്സ്വകമ്
അതിനുശേഷം, അധികാരലോലനായ ശക്തനായ രാജാവ് ശകുനി അവനടുത്തേക്ക് വന്നു, ലോകത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവിനെ തന്റെ രഥത്തിലേയ്ക്ക് കയറ്റിച്ചു.
തതോ നൃപം പരാജിത്യ പാര്ഷതഃ പരവീരഹാ । ന്യഹനത്താവകം സൈന്യം വജ്രപാണിരിവാസുരാന്
അതിനുശേഷം, രാജാവിനെ തോല്പ്പിച്ച പാര്ഷതപുത്രന് ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനായി, വജ്രം കൈവശമുള്ളവന് അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ സംഹരിച്ചു.
കൃതവര്മാ രണേ ഭീമം ശരൈരാര്ച്ഛന്മഹാരഥഃ । പ്രച്ഛാദയാമാസ ച തം മഹാമേഘോ രവിം യഥാ
മഹാരഥിയായ കൃതവര്മന് യുദ്ധത്തില് ഭീമനെ അമ്പുകള് കൊണ്ടു കുളിര്ത്തു, വലിയ മേഘം സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അവനെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് മൂടി.