ദ്വാഭ്യാം ച സുവികൃഷ്ടാഭ്യാം ശരാഭ്യാമരിമര്ദനഃ । ഛത്രം ചിച്ഛേദ സമരേ രാജ്ഞസ്തസ്യ നരോത്തമ്
ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കുന്നവൻ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ രണ്ട് കൃത്യമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ കുടയെ വെട്ടിമാറ്റി, മഹാനായ മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഷങ്ഭിശ്ച തസ്യ ചിച്ഛേദ ജ്വലന്തം ധ്വജമുത്തമമ് । ഛിത്ത്വാ തം ച നനാദോച്ചൈസ്തവ പുത്രസ്യ പശ്യതഃ
അവൻ ആറു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അതിശയകരമായ ജ്വലിക്കുന്ന പതാകയും വെട്ടിമാറ്റി; അതു വെട്ടിയശേഷം, നിന്റെ മകനു മുന്നിൽ അവൻ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു.
രഥാച്ച സ ധ്വജഃ ശ്രീമാന്നാനാരത്നവിഭൂഷിതാത്। പപാത സഹസാ ഭൂമൌ വിദ്യുഞ്ജലധരാദിവ
വിവിധ രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരുന്ന ആ മഹിമയുള്ള പതാക, ആ രഥത്തിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്ന് മിന്നൽ മേഘത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നതുപോലെ ഭൂമിയിലേക്ക് വീണു.
ജ്വലന്തം സൂര്യസംകാശം നാഗം മണിമയം ശുഭമ് । ധ്വജം കുരുപതേശ്ഛിന്നം ദദൃശുഃ സര്വപാര്ഥിവാഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ ആ മനോഹരമായ കുരുകുലപതിയുടെ പതാക വെട്ടിമാറ്റപ്പെട്ടതും വീണതും എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കണ്ടു.
അഥൈനം ദശഭിര്ബാണൈസ്തോത്രൈരിവ മഹാദ്വിപമ് । ആജഘാന രണേ വീരം സ്മയന്നിവ മഹാരഥഃ
പിന്നീട്, മഹാരഥിയായവൻ, ഒരു വലിയ ആനയെ കുത്തുന്ന അങ്കുസംപോലെ പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആ വീരനെ യുദ്ധത്തിൽ അടിർത്തു, ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ.
സ ഗാഢവിദ്ധോ വ്യഥിതോ ഭീമസേനേന സംയുഗേ । നിഷസാദ രഥോപസ്ഥേ മൂര്ച്ഛാഭിഹതചേതനഃ
ഭീമസേനൻ യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായി അടിർത്തപ്പോൾ, അവൻ വേദനയോടെ രഥത്തിലെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ വീണു, ബോധം മങ്ങിയവനായി.
തതഃ സ രാജാ സിന്ധൂനാം രഥശ്രേഷ്ഠോ മഹാബലഃ । ദുര്യോധനസ്യ ജഗ്രാഹ പാര്ഷ്ണിം സ്വപുരുഷൈര്വൃതഃ
അതിനുശേഷം, സിന്ധുക്കളുടെ രാജാവായ ആ മഹാബലശാലിയും രഥശ്രേഷ്ഠനും, തന്റെ ആളുകളുമായി ചേർന്ന് ദുര്യോധനന്റെ പിന്വശം പിടിച്ചു.
കൃപശ്ച രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠസ്തവ പുത്രമചേതനമ് । ആരോപയദ്രഥം രാജന്ദുര്യോധനമമര്ഷണമ്
രഥികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ കൃപ, രാജാവേ, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട നിന്റെ മകനായ ദുര്യോധനനെ തന്റെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി.
പരിവാര്യ തതോ ഭീമം ജേതുകാമോ ജയദ്രഥഃ । രഥൈരനേകസാഹസ്രൈര്ഭീമസ്യാവാരയദ്ദിശഃ
പിന്നീട് ജയദ്രഥൻ, ഭീമനെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങളുമായി അവനെ ചുറ്റി ഭീമന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളും തടഞ്ഞു.
ധൃഷ്ടകേതുസ്തതോ രാജന്നഭിമന്യുശ്ച വീര്യവാന്। കേകയാ ദ്രൌപദേയാശ്ച തവ പുത്രാനയോധയന്
പിന്നീട്, രാജാവേ, ധൃഷ്ടകേതുവും വീരനായ അഭിമന്യുവും, കെകയരും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും ചേർന്ന് നിന്റെ മക്കളോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
ചിത്രസേനഃ സുചിത്രശ്ച ചിത്രാങ്ഗശ്ചിത്രദര്ശനഃ । ചാരുചിത്രഃ സുചാരുശ്ച തഥാ നന്ദോപനന്ദകൌ
ചിത്രസേനൻ, സുചിത്രൻ, ചിത്രാംഗൻ, ചിത്രദർശനൻ, ചാരുചിത്രൻ, സുചാരു, അതുപോലെ തന്നെ നന്ദനും ഉപനന്ദനും—
അഷ്ടാവേതേ മഹേഷ്വാസാഃ സുകുമാരാ യശസ്വിനഃ । അഭിമന്യുരഥം രാജന്സമന്താത്പര്യവാരയന്
ഈ എട്ട് മഹാബാണധാരികളും സുന്ദരരും പ്രശസ്തരും, രാജാവേ, അഭിമന്യുവിന്റെ രഥം എല്ലാ ദിക്കിലും ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ആജഘാന തതസ്തൂര്ണമഭിമന്യുര്മഹാമനാഃ । ഏകൈകം പഞ്ചഭിര്ബാണൈഃ ശിതൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ അഭിമന്യു, അതിവേഗത്തിൽ അവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും അഞ്ചു കൂരിരുണ്ട അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിർത്തു.
വജ്രമൃത്യുപ്രതീകാശൈര്വിചിത്രായുധനിഃസൃതൈഃ । അമൃഷ്യമാണാസ്തേ സര്വേ സൌഭദ്രം രഥസത്തമമ്
വജ്രവും മരണവുംപോലെ ഭയങ്കരമായ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് അവർ സഹിക്കാനാവാതെ സൗഭദ്രനായ ആ മഹാരഥിയെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി.
വവൃഷുര്മാര്ഗണൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഗിരിം മേരുമിവാമ്ബുദാഃ । സ പീഡ്യമാനഃ സമരേ കൃതാസ്ത്രോ യുദ്ധദുര്മദഃ
അവർ കൂരിയമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അവന്റെ മേൽ പെയ്തു, മേഘങ്ങൾ മെരുവുമലയിൽ മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ; യുദ്ധത്തിൽ കഠിനമായി ആക്രമിക്കപ്പെട്ട അവൻ, ആയുധവിദ്യയിൽ നിപുണനും യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനുമായിരുന്നു.
അഭിമന്യുര്മഹാരാജ താവകാന്സമകമ്പയത്। യഥാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ വജ്രപാണിര്മഹാസുരാന്
മഹാരാജാവേ, അഭിമന്യു നിന്റെ സൈന്യങ്ങളെ വിറപ്പിച്ചു, ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ മഹാസുരന്മാരെ വിറപ്പിച്ചതുപോലെ.
വികര്ണസ്യ തതോ ഭല്ലാന്പ്രേഷയാമാസ ഭാരത। ചതുര്ദശ രഥശ്രേഷ്ഠോ ഘോരാനാശീവിഷോപമാന്
ഭാരതവംശജനായവനേ, രഥശ്രേഷ്ഠൻ വികർണന്റെ നേരെ പത്തു നാലു ഭയങ്കരമായ, വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
സ തൈര്വികര്ണസ്യ രഥാത്പാതയാമാസ വീര്യവാന് । ധ്വജം സൂതം ഹയാംശ്ചൈവ നൃത്യമാന ഇവാഹവേ
അവ അമ്പുകൾകൊണ്ട്, വീരനായ അവൻ വികർണന്റെ രഥത്തിലെ പതാകയും സാരഥിയും കുതിരകളും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവനുപോലെ താഴെയിറക്കി.
പുനശ്ചാന്യാഞ്ശരാന്പീതാനകുണ്ഠാഗ്രാഞ്ശിലാശിതാന്। പ്രേഷയാമാസ സംക്രുദ്ധോ വികര്ണായ മഹാബലഃ
വലിയ ശക്തിയുള്ള അഭിമന്യു വീണ്ടും കോപത്തോടെ മഞ്ഞ നിറമുള്ള, കല്ലുകൊണ്ട് മൂർച്ചയാക്കിയ മറ്റു അമ്പുകൾ വികർണന്റെ നേരെ അയച്ചു.
തേ വികര്ണം സമാസാദ്യ കങ്കബര്ഹിണവാസസഃ। ഭിത്ത്വാ ദേഹം ഗതാ ഭൂമിം ജ്വലന്ത ഇവ പന്നഗാഃ
ആ അമ്പുകൾ, കുരുവിനക്കൊതിയുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച വികർണനെ തൊട്ട്, അവന്റെ ശരീരം തുളച്ച്, പാമ്പുകൾ പോലെ ജ്വലിച്ച് നിലത്തേക്ക് വീണു.
തേ ശരാ ഹേമപുങ്ഖാഗ്രാ വ്യദൃശ്യന്ത മഹീതലേ । വികര്ണരുധിരക്ലിന്നാ വമന്ത ഇവ ശോണിതമ്
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അമ്പുകൾ വികർണന്റെ രക്തത്തിൽ കുതിർന്നു നിലത്തിരുത്തി, ചുവപ്പു ചോര ഒഴുക്കുന്നതുപോലെ കാഴ്ചയായി.
വികര്ണം വീക്ഷ്യ നിര്ഭിന്നം തസ്യൈവാന്യേ സഹോദരാഃ । അഭ്യദ്രവന്ത സമരേ സൌഭദ്രപ്രമുഖാന്രഥാന്
വികർണൻ പരിക്കേറ്റ് കിടക്കുന്നത് കണ്ടു, അവന്റെ സഹോദരന്മാർ സൗഭദ്രൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ രഥങ്ങളോടൊപ്പം മുന്നേറി.
അഭിയാത്വാ തഥൈവാന്യാന്രഥാംസ്താന്സൂര്യവര്ചസഃ । അവിധ്യന്സമരേഽന്യോന്യം സംരമ്ഭാദ്യുദ്ധദുര്മദാഃ
അങ്ങനെ മുന്നോട്ട് വന്ന ആ പ്രകാശമുള്ള വീരന്മാർ, കോപത്തിലും യുദ്ധത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിലും, പരസ്പരം രഥങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു.
ദുര്മുഖഃ ശ്രുതകര്മാണം വിദ്ധ്വാ സപ്തഭിരാശുഗൈഃ । ധ്വജമേകേന ചിച്ഛേദ സാരഥിം ചാസ്യ സപ്തമിഃ
ദുർമുഖൻ, ശ്രുതകർമനെ ഏഴു വേഗമുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി, ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ പതാക തകർത്തു, ഏഴാമത്തേത് സാരഥിയെ തൊട്ടു.
അശ്വാഞ്ജാമ്ബൂനദൈര്ജാലൈഃ പ്രച്ഛന്നാന്വാതരംഹസഃ । ജഘാന ഷങ്ഭിരാസാദ്യ സാരഥിം ചാഭ്യപാതയത്
ജാംബൂനദം പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മറഞ്ഞ കുതിരകളെ ദുർമുഖൻ ആറു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊല്ലുകയും, അടുത്ത് ചെന്നു സാരഥിയെ വീഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു.
സ ഹതാശ്വേ രഥേ തിഷ്ഠഞ്ശ്രുതകര്മാ മഹാരഥഃ । ശക്തിം ചിക്ഷേപ സംക്രുദ്ധോ മഹോല്കാം ജ്വലിതാമിവ
കുതിരകൾ മരിച്ച രഥത്തിൽ നിന്നു നിന്ന ശ്രുതകർമൻ, മഹാരഥൻ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ വലിയ ജ്വലിക്കുന്ന ഉല്കപോലുള്ള ഒരു കുന്തം എറിഞ്ഞു.
സാ ദുര്മുഖസ്യ വിമലം വര്മ ഭിത്ത്വാ യശസ്വിനഃ । വിദാര്യ പ്രാവിശദ്ഭൂഭിം ദീപ്യമാനാ സ്വതേജസാ
ആ കുന്തം, പ്രശസ്തനായ ദുർമുഖന്റെ നിർമ്മലമായ കാവചം തുളച്ച്, തകർത്തു, അതിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ദീപിച്ച് നിലത്തേക്ക് കയറി.
ദുര്മുഖോ വിഹ്വലസ്തത്ര നിഷസാദ രണേ വിഭോ। വിസംജ്ഞം പ്രേക്ഷ്യ തേ സര്വേ ഭ്രാതരഃ പര്യവാരയന്
അവിടെ ദുർമുഖൻ അകമ്പടി പിടിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണു. അവൻ ബോധംകെട്ടിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും ചുറ്റി നിന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വിരഥം തത്ര സുതസോമോ മഹാരഥഃ । പശ്യതാം സര്വസൈന്യാനാം രഥമാരോപയത്സ്വകമ്
അവനെ രഥം ഇല്ലാതെ കിടക്കുന്നത് കണ്ട സുതസോമൻ, മഹാരഥൻ, എല്ലാ സൈന്യങ്ങൾ കണ്ട് നിൽക്കേ, തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി.
ശ്രുതകീര്തിസ്തഥാ വീരോ ജയത്സേനം സുതം തവ। അഭ്യയാത്സമരേ രാജന്ഹന്തുകാമോ യശസ്വിനമ്
അപ്പോൾ വീരനായ ശ്രുതകീർത്തി, രാജാവേ, നിന്റെ മകനായ ജയത്സേനനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ട് വന്നു.