അഥാഭിമന്യുഃ സമരേ ഭീമസേനേന സംഗതഃ । പാര്ഷതേന ച തേ സര്വേ കൈകയാ ദ്രൌപദീസുതാഃ
അതിനുശേഷം, അഭിമന്യു ഭീമസേനനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തില് ചേര്ന്നു, പാര്ശതനും, എല്ലാ കൈകേയന്മാരും, ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
താദൃഷ്ട്വാ സമരേ ക്രുദ്ധാംസ്തവ സൈന്യേ മഹാരഥാഃ। ദുര്യോധനപ്രഭൃതയഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനാഃ। ഭൃശമര്ശ്വൈഃ പ്രജവിതൈഃ പ്രയയുര്യത്ര തേ രഥാഃ
അവരെ യുദ്ധത്തില് കോപത്തോടെ കാണുമ്പോള്, നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ മഹാരഥന്മാര്, ദുര്യോധനനെ മുന്നില് നിര്ത്തി, വേഗമുള്ള കുതിരകളോടുകൂടിയ രഥങ്ങളുമായി അമ്പുകള് എടുത്തു അവിടേക്ക് ഓടി.
അപരാഹ്ണേ മഹാരാജ പ്രാവര്തത മഹാരണഃ। താവകാനാം ച ബലിനാം പരേഷാം ചൈവ ഭാരത
അപ്പൊഴാണ്, മഹാരാജാവേ, ഉച്ച കഴിഞ്ഞ് നിന്റെ ശക്തിയുള്ള സൈന്യത്തിന്റെയും ശത്രുക്കളുടെയും ഇടയില് വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്.
അഭിമന്യുര്വികര്ണസ്യ ഹയാന്ഹത്വാ മഹാഹവേ। അഥൈനം പഞ്ചവിംശത്യാ ക്ഷുദ്രകാണാം സമാര്പയത്
മഹായുദ്ധത്തില് അഭിമന്യു വികര്ണന്റെ കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ അവന് ഇരുപത്തഞ്ച് താഴ്ന്ന കുതിരകള് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹതാശ്വം രഥമുത്സൃജ്യ വികര്ണസ്തു മഹാരഥഃ । ആരുരോഹ രഥം രാജംശ്ചിത്രസേനസ്യ ഭാരത । യോധയാമാസ സമരേ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ട രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹാരഥനായ വികര്ണന് ഭാരത, ചിത്രസേനയുടെ രഥത്തിലേറി, അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധം നടത്തി.
സ്ഥിതാവേകരഥേ തൌ തു ഭ്രാതരൌ കുലവര്ധനൌ। ആര്ജിനിഃ ശരജാലേന ച്ഛാദയാമാസ ഭാരത
രഥത്തില് ഒരുമിച്ച് നില്ക്കുന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാര്, വംശത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവര്, അര്ജുനിയുടെ അമ്പുകളുടെ മഴയില് മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ടു.
ചിത്രസേനോ വികര്ണശ്ച കാര്ഷ്ണിം പഞ്ചഭിരായസൈഃ । വിവ്യധാതേ ന ചാകമ്പത്കാര്ഷ്ണിര്മേരുരിവ സ്ഥിതഃ
ചിത്രസേനയും വികര്ണനും കൃഷ്ണപുത്രനെ അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാല് വെടിഞ്ഞു, പക്ഷേ അവന് ഒട്ടും ഇളകിയില്ല, മെറു പര്വ്വതംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
ദുഃശാസനസ്തു സമരേ കേകയാന്പഞ്ച മാരിപ । യോധയാമാസ രാജേന്ദ്ര തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരനായ ദുഃശാസനന് അഞ്ചു കൈകേയ സഹോദരന്മാരെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു; അതൊരു അത്ഭുതം പോലെ തോന്നി.
ദ്രൌപദേയാ രണേ ക്രുദ്ധാ ദുര്യോധനമവാരയന് । ശരൈരാശീവിഷാകാരൈഃ പുത്രം തവ വിശാംപതേ
യുദ്ധത്തില് കോപംകൊണ്ട ദ്രൗപദിയുടെ മക്കള് നിന്റെ മകന് ദുര്യോധനനെ, വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകളാല് തടഞ്ഞു.
പുത്രോഽപി തവ ദുര്ധര്ഷോ ദ്രൌപദ്യാസ്തനയാന്രണേ । സായകൈര്നിശിതൈ രാജന്നാജഘാന പൃഥക്പൃഥക്
നിന്റെ ജയിക്കാനാവാത്ത മകനും, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തില് ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളെ鋭മായ അമ്പുകളാല് ഓരോരുത്തരെയും ആക്രമിച്ചു.
തൈശ്ചാപി വിദ്ധഃ ശുശുഭേ രുധിരേമ സമുക്ഷിതഃ । ഗിരിഃ പ്രസ്രവണൈര്യദ്വദ്ഗൈരികാദിവിമിശ്രിതൈഃ
അവരുടെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് വെട്ടേറ്റ അവന് രക്തത്തില് മുക്കി, ചുവന്ന മണല് കലർന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുള്ള പര്വ്വതംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ഭീഷ്മോഽപി സമരേ രാജന്പാണ്ഡവാനാമനീകിനീമ് । കാലയാമാസ ബലവാന്പാലഃ പശുഗണാനിവ
രാജാവേ, ഭീഷ്മനും യുദ്ധത്തില് പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ വലിയ ശക്തിയോടെ ആക്രമിച്ചു, പശുക്കളെ കൂട്ടത്തില് ഓടിക്കുന്ന കാവലന് പോലെയായിരുന്നു.
തതോ ഗാണ്ഡീവനിര്ഘോഷഃ പ്രാദുരാസീദ്വിശാംപതേ । ദക്ഷിണേന വരൂഥിന്യാഃ പാര്ഥസ്യരീന്വിനിഘ്നതഃ
അപ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, പാർത്ഥൻ തന്റെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുമ്പോൾ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് നിന്ന് ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
ഉത്തസ്ഥുഃ സമരേ തത്ര കബന്ധാനി സമന്തതഃ। കുരൂണാം ചൈവ സൈന്യേഷു പാണ്ഡവാനാം ച ഭാരത
അവിടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ, കുരുക്കളുടെയും പാണ്ഡവരുടെയും സൈന്യങ്ങളിൽ ചുറ്റും തലകെട്ട ശരീരങ്ങൾ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു, ഭാരത.
ശോണിതോദം ശരാവര്തം ഗജദ്വീപം ഹയോര്മിണമ് । രഥനൌഭിര്നരവ്യാഘ്രാഃ പ്രതേരുഃ സൈന്യസാഗരമ്
രക്തം ജലമായി, അമ്പുകൾ തിരമാലയായി, ആനകൾ ദ്വീപുകളായി, കുതിരകൾ തിരകളായി, രഥങ്ങളിൽ കയറിയ മനുഷ്യസിംഹങ്ങൾ സൈന്യങ്ങളുടെ സമുദ്രം കടന്നു.
ഛിന്നഹസ്താ വികവചാ വിദേഹാശ്ച നരോത്തമാഃ । ദൃശ്യന്തേ പതിതാസ്തത്ര ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അവിടെ, മഹാനുഭാവന്മാരായ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് പേർ, കൈകൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട്, കവർച്ചകൾ തകർന്നു, ജീവൻ വിട്ട് വീണു കിടന്നു.
നിഹതൈര്മത്തമാതങ്ഗൈഃ ശോണിതൌഘപരിപ്ലുതൈഃ । ഭൂര്ഭാതി ഭരതശ്രേഷ്ഠ പര്വതൈരാചിതാ യഥാ
നിഹതരായ മദോന്മത്തമായ ആനകൾ രക്തധാരയിൽ മുങ്ങി വീണതുകൊണ്ട്, ഭൂമി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, മലകളാൽ പൂരിപ്പിച്ചതുപോലെ തിളങ്ങി.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ തവ തേഷാം ച ഭാരത । ന തത്രാസീത്പുമാന്കശ്ചിദ്യോ യുദ്ധം നാഭികാങ്ക്ഷതി
അവിടെ, ഭാരത, ഞങ്ങൾ അത്ഭുതം കണ്ടു: യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഒരാളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഏവം യുയുധിരേ വീരാഃ പ്രാര്ഥയാനാ മഹദ്യശഃ। താവകാഃ പാണ്ഡവൈഃ സാര്ധമാകാങ്ക്ഷന്തോ ജയം യുധി
അങ്ങനെ, മഹത്തായ കീർത്തി തേടി, നിങ്ങളുടെ ആളുകളും പാണ്ഡവരും ഒരുപോലെ ജയത്തിനായി യുദ്ധം നടത്തി.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ ലോഹിതായതി ഭാസ്കരേ। സംഗ്രാമരഭസോ ഭീമം ഹന്തുകാമോഽഭ്യധാവത
അപ്പോൾ, സൂര്യൻ ചുവപ്പായി തെളിയുമ്പോൾ, രാജാവ് ദുര്യോധനൻ യുദ്ധത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ ഭീമനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മുന്നേറി.
തമായാന്തമഭിപ്രേക്ഷ്യ നൃവീരം ദൃഢവൈരിണമ് । ഭീമസേനഃ സുസംക്രുദ്ധ ഇദം വചനമബ്രവീത്
ആ ശക്തനായ ശത്രുവിനെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ട ഭീമസേനൻ അതീവ ക്രുദ്ധനായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
അയം സ കാലഃ സംപ്രാപ്തോ വര്ഷപൂഗാഭിവാഞ്ഛിതഃ । അദ്യ ത്വാം നിഹനിഷ്യാമി യദി നോത്സൃജസേ രണമ്
ഇത്ര വർഷങ്ങളായി കാത്തിരുന്ന ഈ സമയമാണ് എത്തിയത്; ഇന്ന് നീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും.
അദ്യ കുന്ത്യാഃ പരിക്ലേശം വനവാസം ച കൃത്സ്നശഃ। ദ്രൌപദ്യാശ്ച പരിക്ലേശം പ്രണേഷ്യാമി ഹതേ ത്വയി
ഇന്ന് നിന്നെ കൊല്ലുമ്പോൾ, കുന്തിയുടെ എല്ലാ കഷ്ടപ്പാടുകളും വനവാസവും, ദ്രൗപദിയുടെ ദുരിതവും ഞാൻ അവസാനിപ്പിക്കും.
യത്പുരാ മത്സരീഭൂത്വാ പാണ്ഡവാനവമന്യസേ । തസ്യ പാപസ്യ ഗാന്ധാരേ പശ്യ വ്യസനമാഗതമ്
ഗാന്ധാരിയുടെ മകനേ, പണ്ടു നീ അസൂയകൊണ്ട് പാണ്ഡവരെ അവഹേളിച്ച പാപത്തിന്റെ ഫലം ഇപ്പോൾ നിനക്ക് വന്നിരിക്കുന്ന ദുരന്തം കാണു.
കര്ണസ്യ മതമാസ്ഥായ സൌബലസ്യ ച യത്പുരാ । അചിന്ത്യ പാണ്ഡവാന്കാമാദ്യഥേഷ്ടം കൃതവാനസി
കർണ്ണന്റെയും ശകുനിയുടെ ഉപദേശം കേട്ട്, ആഗ്രഹം കൊണ്ട് പാണ്ഡവരെ അവഗണിച്ച് നീ ഇഷ്ടം പോലെ ചെയ്തതിന്റെ ഫലമാണ് ഇതു.
യാചമാനം ച യന്മോഹാദ്ദാശാര്ഹമവമന്യസേ। ഉലൂകസ്യ സമാദേശം യദ്ദദാസി ച ഹൃഷ്ടവത്
മോഹത്തിൽ അകപ്പെട്ട് യാചിച്ച കൃഷ്ണനെ നീ അവഹേളിച്ചു; ഉലൂകന്റെ സന്ദേശം സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിച്ചുവല്ലോ.
തേന ത്വാം നിഹനിഷ്യാമി സാനുബന്ധം സബാന്ധവമ് । ശമീകരിഷ്യേ തത്പാപം യത്പുരാ കൃതവാനസി
ഇതെല്ലിനും ഫലമായി, ഞാൻ നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും അനുയായികളെയും കൊല്ലും; നീ ചെയ്ത പാപം ഞാൻ അവസാനിപ്പിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ ധനുര്ഘോരം വികൃഷ്യോദ്ഭ്രാമ്യ ചാസകൃത് । സമാധത്ത ശരാന്ഘോരാന്മഹാശനിസമപ്രഭാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭീമൻ ഭയങ്കരമായ വില്ല് ശക്തമായി വലിച്ച് പലതവണ ചുറ്റി, ഇടിമിന്നലുപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ ഒരുക്കി.
ഷഡ്വിംശതിമസം ക്രുദ്ധോ മുമോചാശു സുയോധനേ । ജ്വലിതാഗ്നിശിഖാകാരാന്വജ്രകല്പാനജിഹ്മഗാന്
കോപത്തിൽ, ഭീമൻ ഇരുപത്താറ് അമ്പുകൾ സൂയോധനനിലേക്കു വേഗത്തിൽ വിട്ടു; അവ അഗ്നിജ്വാലപോലും ഇടിമിന്നലുപോലും നേരെ പായിച്ചു.
തതോഽസ്യ കാര്മുകം ദ്വാഭ്യാം സൂതം ദ്വാഭ്യാം ച വിവ്യധേ । ചതുര്ഭിരശ്വാഞ്ജവനാനനയദ്യമസാദനമ്
അതിനുശേഷം, രണ്ട് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ദുര്യോധനന്റെ വില്ലിൽ അടിച്ചു, രണ്ടെണ്ണം സാരഥിയെയും നാലെണ്ണം കുതിരകളെയും യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.