തൌ ദഷ്ട്വാ സമരേ ക്രുദ്ധൌ വിനിഘ്നന്തൌ പരസ്പരമ് । ദുര്യോധനാനുജാഃ സര്വേ ശൂരാഃ സംത്യക്തജീവിതാഃ
ആ രണ്ടു പേരെയും യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാം ധൈര്യത്തോടെ ജീവൻ ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായി.
സംസ്മൃത്യ മന്ത്രിതം പൂര്വം നിഗ്രഹേ ഭീമകര്മണഃ । നിശ്ചയം പരമം കൃത്വാ നിഗ്രഹീതും പ്രചക്രമുഃ
ഭീമന്റെ പ്രവൃത്തികൾ തടയാൻ മുമ്പ് ആലോചിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഓർത്ത്, അവൻറെ നിയന്ത്രണത്തിന് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
താനാപതത ഏവാജൌ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ । പ്രത്യുദ്യയൌ മഹാരാജ ഗജഃ പ്രതിഗജാനിവ
അവർ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ട് ചാടിയപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായ ഭീമസേനൻ ആനകൾക്ക് എതിരെ മറ്റൊരു ആന പോവുന്നതുപോലെ അവരെ നേരിട്ടു.
ഭൃശം ക്രുദ്ധശ്ച തേജസ്വീ നാരാചേന സമാര്പയത് । ചിത്രസേനം മഹാരാജ തവ പുത്രം മഹായശാഃ
വളരെ കോപത്തോടെ തിളങ്ങി, ഭീമൻ കൂരമായ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് നിന്റെ പ്രശസ്തനായ മകൻ ചിത്രസേനനെ അടിച്ചു.
തഥേതരാംസ്തവ സുതാംസ്താഡയാമാസ ഭാരത । ശരൈര്ബഹുവിധൈഃ സങ്ഖ്യേ രുക്മപുങ്ഖൈഃ സുതേജനൈഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ഭാരത, നിന്റെ മക്കളെയും യുദ്ധഭൂമിയില് പലവിധം സ്വര്ണ്ണം പതിച്ച അഗ്രഭാഗമുള്ള, നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ അമ്പുകളാല് ആക്രമിച്ചു.
തതഃ സംപ്രേക്ഷ്യ പുത്രൈസ്തേ ഭീമസേനം സമാവൃതമ് । അഭിമന്യുപ്രഭൃതയസ്തേ ദ്വദശ മഹാരഥാഃ
അതിനുശേഷം, ഭീമസേനനെ നിന്റെ മക്കള് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, അഭിമന്യുവിനെ മുന്നില് നിര്ത്തി പന്ത്രണ്ടു മഹാരഥന്മാര് ഒരുമിച്ചു ചേര്ന്നു.
പ്രേഷിതാ ധര്മരാജേന ഭീമസേനപദാനുഗാഃ । പ്രതിജഗ്മുര്മഹാരാജ തവ പുത്രാന്മഹാബലാന്
ധര്മ്മരാജന് അയച്ച ഭീമസേനന്റെ അനുയായികള്, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മക്കളെ നേരിടാന് മുന്നോട്ട് പോന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ രഥസ്ഥാംസ്താഞ്ശൂരാന്സൂര്യാഗ്നിസമതേജസഃ । സര്വാനേവ മഹേഷ്വാസാന്ഭ്രാജമാനാഞ്ശ്രിയാ വൃതാന്
അവിടെ രഥത്തില് നിന്നു നില്ക്കുന്ന, സൂര്യനും അഗ്നിയുമെപ്പോലുള്ള തേജസ്സുള്ള, മഹാവീര്യശാലികളായ, മഹാബാണധാരികളായ വീരന്മാരെ, മഹിമയോടെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരെ കണ്ടു.
മഹാഹവേ ദീഷ്യമാനാന്സുവര്ണമകുടോഞ്ജ്വലാന്। തത്യജുഃ സമരേ ഭീമം തവ പുത്രാ മഹാബലാഃ
മഹായുദ്ധഭൂമിയില് ദീപ്തമായ സ്വര്ണ്ണമകുടം ധരിച്ച നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മക്കള് ഭീമനെ ശക്തിയായി ആക്രമിച്ചു.
താന്നാമൃഷ്യത കൌന്തേയോ ജീവമാനാ ഗതാ ഇതി । അന്വീയ ച പുനഃ സര്വാംസ്തവ പുത്രാനപീഡയത്
കുന്തിയുടെ മകന് അവരെ ജീവനോടെ കാണാനാവാതെ സഹിക്കാനാവാതെ അവിടം വിട്ടുപോയി; പിന്നെയും അവന് തിരിച്ചു വന്നു നിന്റെ മക്കളെ മുഴുവനും പീഡിപ്പിച്ചു.
അഥാഭിമന്യുഃ സമരേ ഭീമസേനേന സംഗതഃ । പാര്ഷതേന ച തേ സര്വേ കൈകയാ ദ്രൌപദീസുതാഃ
അതിനുശേഷം, അഭിമന്യു ഭീമസേനനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തില് ചേര്ന്നു, പാര്ശതനും, എല്ലാ കൈകേയന്മാരും, ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
താദൃഷ്ട്വാ സമരേ ക്രുദ്ധാംസ്തവ സൈന്യേ മഹാരഥാഃ। ദുര്യോധനപ്രഭൃതയഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനാഃ। ഭൃശമര്ശ്വൈഃ പ്രജവിതൈഃ പ്രയയുര്യത്ര തേ രഥാഃ
അവരെ യുദ്ധത്തില് കോപത്തോടെ കാണുമ്പോള്, നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ മഹാരഥന്മാര്, ദുര്യോധനനെ മുന്നില് നിര്ത്തി, വേഗമുള്ള കുതിരകളോടുകൂടിയ രഥങ്ങളുമായി അമ്പുകള് എടുത്തു അവിടേക്ക് ഓടി.
അപരാഹ്ണേ മഹാരാജ പ്രാവര്തത മഹാരണഃ। താവകാനാം ച ബലിനാം പരേഷാം ചൈവ ഭാരത
അപ്പൊഴാണ്, മഹാരാജാവേ, ഉച്ച കഴിഞ്ഞ് നിന്റെ ശക്തിയുള്ള സൈന്യത്തിന്റെയും ശത്രുക്കളുടെയും ഇടയില് വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്.
അഭിമന്യുര്വികര്ണസ്യ ഹയാന്ഹത്വാ മഹാഹവേ। അഥൈനം പഞ്ചവിംശത്യാ ക്ഷുദ്രകാണാം സമാര്പയത്
മഹായുദ്ധത്തില് അഭിമന്യു വികര്ണന്റെ കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ അവന് ഇരുപത്തഞ്ച് താഴ്ന്ന കുതിരകള് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹതാശ്വം രഥമുത്സൃജ്യ വികര്ണസ്തു മഹാരഥഃ । ആരുരോഹ രഥം രാജംശ്ചിത്രസേനസ്യ ഭാരത । യോധയാമാസ സമരേ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ട രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹാരഥനായ വികര്ണന് ഭാരത, ചിത്രസേനയുടെ രഥത്തിലേറി, അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധം നടത്തി.
സ്ഥിതാവേകരഥേ തൌ തു ഭ്രാതരൌ കുലവര്ധനൌ। ആര്ജിനിഃ ശരജാലേന ച്ഛാദയാമാസ ഭാരത
രഥത്തില് ഒരുമിച്ച് നില്ക്കുന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാര്, വംശത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവര്, അര്ജുനിയുടെ അമ്പുകളുടെ മഴയില് മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ടു.
ചിത്രസേനോ വികര്ണശ്ച കാര്ഷ്ണിം പഞ്ചഭിരായസൈഃ । വിവ്യധാതേ ന ചാകമ്പത്കാര്ഷ്ണിര്മേരുരിവ സ്ഥിതഃ
ചിത്രസേനയും വികര്ണനും കൃഷ്ണപുത്രനെ അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാല് വെടിഞ്ഞു, പക്ഷേ അവന് ഒട്ടും ഇളകിയില്ല, മെറു പര്വ്വതംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
ദുഃശാസനസ്തു സമരേ കേകയാന്പഞ്ച മാരിപ । യോധയാമാസ രാജേന്ദ്ര തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരനായ ദുഃശാസനന് അഞ്ചു കൈകേയ സഹോദരന്മാരെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു; അതൊരു അത്ഭുതം പോലെ തോന്നി.
ദ്രൌപദേയാ രണേ ക്രുദ്ധാ ദുര്യോധനമവാരയന് । ശരൈരാശീവിഷാകാരൈഃ പുത്രം തവ വിശാംപതേ
യുദ്ധത്തില് കോപംകൊണ്ട ദ്രൗപദിയുടെ മക്കള് നിന്റെ മകന് ദുര്യോധനനെ, വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകളാല് തടഞ്ഞു.
പുത്രോഽപി തവ ദുര്ധര്ഷോ ദ്രൌപദ്യാസ്തനയാന്രണേ । സായകൈര്നിശിതൈ രാജന്നാജഘാന പൃഥക്പൃഥക്
നിന്റെ ജയിക്കാനാവാത്ത മകനും, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തില് ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളെ鋭മായ അമ്പുകളാല് ഓരോരുത്തരെയും ആക്രമിച്ചു.
തൈശ്ചാപി വിദ്ധഃ ശുശുഭേ രുധിരേമ സമുക്ഷിതഃ । ഗിരിഃ പ്രസ്രവണൈര്യദ്വദ്ഗൈരികാദിവിമിശ്രിതൈഃ
അവരുടെ അമ്പുകള് കൊണ്ട് വെട്ടേറ്റ അവന് രക്തത്തില് മുക്കി, ചുവന്ന മണല് കലർന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുള്ള പര്വ്വതംപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ഭീഷ്മോഽപി സമരേ രാജന്പാണ്ഡവാനാമനീകിനീമ് । കാലയാമാസ ബലവാന്പാലഃ പശുഗണാനിവ
രാജാവേ, ഭീഷ്മനും യുദ്ധത്തില് പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ വലിയ ശക്തിയോടെ ആക്രമിച്ചു, പശുക്കളെ കൂട്ടത്തില് ഓടിക്കുന്ന കാവലന് പോലെയായിരുന്നു.
തതോ ഗാണ്ഡീവനിര്ഘോഷഃ പ്രാദുരാസീദ്വിശാംപതേ । ദക്ഷിണേന വരൂഥിന്യാഃ പാര്ഥസ്യരീന്വിനിഘ്നതഃ
അപ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, പാർത്ഥൻ തന്റെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുമ്പോൾ ദക്ഷിണഭാഗത്ത് നിന്ന് ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ മഹാശബ്ദം ഉയർന്നു.
ഉത്തസ്ഥുഃ സമരേ തത്ര കബന്ധാനി സമന്തതഃ। കുരൂണാം ചൈവ സൈന്യേഷു പാണ്ഡവാനാം ച ഭാരത
അവിടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ, കുരുക്കളുടെയും പാണ്ഡവരുടെയും സൈന്യങ്ങളിൽ ചുറ്റും തലകെട്ട ശരീരങ്ങൾ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റു, ഭാരത.
ശോണിതോദം ശരാവര്തം ഗജദ്വീപം ഹയോര്മിണമ് । രഥനൌഭിര്നരവ്യാഘ്രാഃ പ്രതേരുഃ സൈന്യസാഗരമ്
രക്തം ജലമായി, അമ്പുകൾ തിരമാലയായി, ആനകൾ ദ്വീപുകളായി, കുതിരകൾ തിരകളായി, രഥങ്ങളിൽ കയറിയ മനുഷ്യസിംഹങ്ങൾ സൈന്യങ്ങളുടെ സമുദ്രം കടന്നു.
ഛിന്നഹസ്താ വികവചാ വിദേഹാശ്ച നരോത്തമാഃ । ദൃശ്യന്തേ പതിതാസ്തത്ര ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അവിടെ, മഹാനുഭാവന്മാരായ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് പേർ, കൈകൾ വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട്, കവർച്ചകൾ തകർന്നു, ജീവൻ വിട്ട് വീണു കിടന്നു.
നിഹതൈര്മത്തമാതങ്ഗൈഃ ശോണിതൌഘപരിപ്ലുതൈഃ । ഭൂര്ഭാതി ഭരതശ്രേഷ്ഠ പര്വതൈരാചിതാ യഥാ
നിഹതരായ മദോന്മത്തമായ ആനകൾ രക്തധാരയിൽ മുങ്ങി വീണതുകൊണ്ട്, ഭൂമി, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, മലകളാൽ പൂരിപ്പിച്ചതുപോലെ തിളങ്ങി.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ തവ തേഷാം ച ഭാരത । ന തത്രാസീത്പുമാന്കശ്ചിദ്യോ യുദ്ധം നാഭികാങ്ക്ഷതി
അവിടെ, ഭാരത, ഞങ്ങൾ അത്ഭുതം കണ്ടു: യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കാത്ത ഒരാളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഏവം യുയുധിരേ വീരാഃ പ്രാര്ഥയാനാ മഹദ്യശഃ। താവകാഃ പാണ്ഡവൈഃ സാര്ധമാകാങ്ക്ഷന്തോ ജയം യുധി
അങ്ങനെ, മഹത്തായ കീർത്തി തേടി, നിങ്ങളുടെ ആളുകളും പാണ്ഡവരും ഒരുപോലെ ജയത്തിനായി യുദ്ധം നടത്തി.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ ലോഹിതായതി ഭാസ്കരേ। സംഗ്രാമരഭസോ ഭീമം ഹന്തുകാമോഽഭ്യധാവത
അപ്പോൾ, സൂര്യൻ ചുവപ്പായി തെളിയുമ്പോൾ, രാജാവ് ദുര്യോധനൻ യുദ്ധത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ ഭീമനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മുന്നേറി.