ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവ പൃഥഗ്വിധാഃ। ത്വാം ദേവി വൂജയിഷ്യന്തി നിര്വിശങ്കാം പതിവ്രതാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാവരും രാജ്ഞിയായ നിന്നെ കുറ്റമില്ലാത്ത പതിവ്രതയായി ആദരിക്കും.
പുത്രശ്ചായം വൃതോ രാജ്യേ ത്വമഗ്രമഹിഷീ ഭവ
ഈ മകനാണ് രാജ്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്; നീ മുഖ്യഭാര്യയാകണം.
യച്ച കോപനയാത്യര്ഥം ത്വയോക്തോഽസ്മ്യപ്രിയം പ്രിയേ। പ്രണയിന്യാ വിശാലാക്ഷിതത്ക്ഷാന്തം തേ മയാ ശുഭേ
പ്രിയമേ, നീ കോപത്തിൽ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഏതെങ്കിലും കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ ഞാൻ മനസ്സിൽ വെച്ചിട്ടില്ല; വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, അവയെല്ലാം ഞാൻ ക്ഷമിച്ചു.
അനൃതം വാപ്യനിഷ്ടം വാ ദുരുക്തം വാതിദുഷ്കൃതമ്। ത്വയാപ്യേവം വിശാലാക്ഷി ക്ഷന്തവ്യം മമ ദുര്വചഃ। ക്ഷാന്ത്യാ പതികൃതേ നാര്യഃ പാതിവ്രത്യം വ്രജന്തി താഃ
തെറ്റായതോ, അനിഷ്ടമായതോ, കഠിനമായതോ, അത്യന്തം തെറ്റായതോ ആയ എന്റെ വാക്കുകൾ നീയും ക്ഷമിക്കണം, വിശാലകണ്ണുള്ളവളേ. ഭർത്താവിനായി ക്ഷമ കാണിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പതിവ്രതത്വം ലഭിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തു രാജര്ഷിസ്താമനിന്ദിതഗാമിനീമ്। അന്തഃപുരം പ്രവേശ്യാഥ ദുഷ്യന്തോ മഹിഷീം പ്രിയാമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാജർഷി അവളുടെ spotless ആയ പെരുമാറ്റം കണ്ടു, അവളെ അകത്തുള്ള അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, തന്റെ പ്രിയമായ മഹിഷിയായി സ്വീകരിച്ചു.
വാസോഭിരന്നപാനൈശ്ച പൂജയിത്വാ തു ഭാരത। `സ മാതരമുപസ്ഥായ രഥന്തര്യാമഭാഷത
അവളെ വസ്ത്രങ്ങളും ഭക്ഷണവും പാനീയവുംകൊണ്ട് ആദരിക്കുകയും, പിന്നെ ഭാരതവംശജനായ രാജാവ് തന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ചെന്നു രഥാന്തര്യയോട് സംസാരിച്ചു.
മമ പുത്രോ വനേ ജാതസ്തവ ശോകപ്രണശനഃ। ഋണാദദ്യ വിമുക്തോഽഹം തവ പൌത്രേണ ശോഭനേ
എന്റെ മകൻ കാടിൽ ജനിച്ചു, അവൻ നിന്റെ ദുഃഖം അകറ്റും; ഇന്ന് നിന്റെ മകനായ പുത്രന്റെ മുഖാന്തിരം ഞാൻ കടം തീർത്തു, ഭാഗ്യശാലിനിയായ അമ്മേ.
വിശ്വാമിത്രസുതാ ചേയം കണ്വേന ച വിവര്ധിതാ। സ്നുഷാ തവ മഹാഭാഗേ പ്രസീദസ്വ ശകുന്തലാമ്
ഇവൾ വിശ്വാമിത്രന്റെ മകളാണ്, കണ്വൻ വളർത്തിയവളാണ്; മഹാഭാഗ്യശാലിയായ അമ്മേ, ഇവൾ നിന്റെ മരുമകളാണ്, ശകുന്തളയെ അനുഗ്രഹിക്കൂ.
പുത്രസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ പൌത്രം സാ പരിഷസ്വജേ। പാദയോഃ പതിതാം തത്ര രഥന്തര്യാ ശകുന്തലാമ്
മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട അമ്മ തന്റെ കൊച്ചുമകനെ അങ്ങേറെ ചേർത്തുപിടിച്ചു; ശകുന്തള അവളുടെ കാലിൽ വീണപ്പോൾ രഥാന്തര്യ അവളെയും ചേർത്തുപിടിച്ചു.
പരിഷ്വജ്യ ച ബാഹുഭ്യാം ഹര്ഷാദശ്രുണ്യവര്തയത്। ഉവാച വചനം സത്യം ലക്ഷയേ ലക്ഷണാനി ച
രണ്ടു കൈകൊണ്ടും അവളെ ചേർത്തുപിടിച്ച് സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ ചൊരിഞ്ഞു; സത്യമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുന്നു.
തവ പുത്രോ വിശാലാക്ഷി ചക്രവര്തീ ഭവിഷ്യതി। തവ ഭര്താ വിശാലാക്ഷി ത്രൈലോക്യവിജയീ ഭവേത്
നിന്റെ മകൻ, വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, ലോകം മുഴുവൻ ഭരിക്കുന്ന ചക്രവർത്തിയാകും; നിന്റെ ഭർത്താവ്, വിശാലാക്ഷിയായവളേ, മൂന്നു ലോകവും ജയിക്കും.
ദിവ്യാന്ഭോഗാനനുപ്രാപ്താ ഭവ ത്വം വരവര്ണിനി। ഏവമുക്താ രഥ്തര്യാ പരം ഹര്ഷമവാപ സാ
നല്ല വർണ്ണമുള്ളവളേ, നീ ദിവ്യമായ അനുഭവങ്ങൾ നേടും; രഥാന്തര്യ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ അത്യന്തം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ശകുന്തലാം തദാ രാജാ ശാസ്ത്രോക്തേനൈവ കര്മണാ। തതോഽഗ്രമഹിഷീം കൃത്വാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാമ്
അതിനുശേഷം രാജാവ് ശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്ന വിധത്തിൽ ശകുന്തളയെ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച് തന്റെ പ്രധാന മഹിഷിയായി സ്വീകരിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ധനം ദത്ത്വാ സൈനികാനാം ച ഭൂപതിഃ। ദൌഷ്യന്തിം ച തതോ രാജാ പുത്രം ശാകുന്തലം തദാ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സൈനികർക്കും ധനം നൽകി, രാജാവ് ശകുന്തളയിൽ ജനിച്ച ദൗഷ്യന്തിയെ തന്റെ മകനായി സ്ഥാനാരോഹണം ചെയ്തു.
ഭരതം നാമതഃ കൃത്വാ യൌവരാജ്യേഽഭ്യഷേചയത്। `ഭരതേ ഭാരമാവേശ്യ കൃതകൃത്യോഽഭവന്നൃപഃ
അവനു ഭാരതൻ എന്ന പേര് നൽകി, യുവരാജാവായി അഭിഷേകം നടത്തി; രാജാവ് ഭാരതനിൽ ഭരണഭാരം ഏൽപ്പിച്ച് തന്റെ കടമകൾ നിറവേറ്റി.
തതോ വര്ഷശതം പൂര്ണം രാജ്യം കൃത്വാ നരാധിപഃ। ഗത്വാ വനാനി ദുഷ്യന്തഃ സ്വര്ഗലോകമുപേയിവാന്
അതിനുശേഷം നൂറു വർഷം രാജ്യം ഭരിച്ച രാജാവ് ദുഷ്യന്തൻ കാടുകളിലേക്ക് പോയി, ദേവലോകം പ്രാപിച്ചു.
ദുഷ്യന്താദ്ഭരതോ രാജ്യം യഥാന്യായമവാപ സഃ।' തസ്യ തത്പ്രഥിതം കര്മ പ്രാവര്തത മഹാത്മനഃ
ദുഷ്യന്തനിൽ നിന്ന് ഭാരതൻ നിയമാനുസരണം രാജ്യം ഏറ്റുവാങ്ങി; ആ മഹാത്മാവിന്റെ പ്രശസ്തമായ കർമ്മങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു.
ഭാസ്വരം ദിവ്യമജിതം ലോകസംനാദനം മഹത്। സ വിജിത്യ മഹീപാലാംശ്ചകാര വശവര്തിനഃ
പ്രഭയുള്ളതും ദിവ്യവും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമായതുമായ ഭരണകാലം; ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച് അവരെ കീഴടക്കി.
ചചാര ച സതാം ധര്മം പ്രാപ്യ ചാനുത്തമം യശഃ। സ രാജാ ചക്രവര്ത്യാസീത്സാര്വഭൌമഃ പ്രതാപവാന്
സത്പുരുഷന്മാരുടെ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു, അതുല്യമായ പ്രശസ്തി നേടി; ആ രാജാവ് സർവ്വഭൗമനും ശക്തിയുള്ള ചക്രവർത്തിയുമായിരുന്നു.
ഈജേ ച ബഹുഭിര്യജ്ഞൈര്യഥാ ശക്രോ മരുത്പതിഃ। യാജയാമാസ തം കണ്വോ ദക്ഷവദ്ഭൂരിദക്ഷിണമ്
ഇന്ദ്രൻ പോലെ അനേകം യാഗങ്ങൾ ചെയ്തു; കണ്വൻ അവനുവേണ്ടി ദക്ഷൻപോലെ ധാരാളം ദാനം നൽകി യാഗം നടത്തിച്ചു.
ശ്രീമദ്ഗോവിതതം നാമ വാജിമേധമവാപ സഃ। യസ്മിന്സഹസ്രം പദ്മാനാം കണ്വായ ഭരതോ ദദൌ
ശോഭയുള്ള ഗോവിതതം എന്ന അശ്വമേധയാഗം നടത്തി; അതിൽ ഭാരതൻ കണ്വന് ആയിരം പൊൻതാമരകൾ നൽകി.
സോഽശ്വമേധശതൈരീജേ യമുനാമനു തീരഗഃ। ത്രിശതൈശ്ച സരസ്വത്യാം ഗങ്ഗാമനു ചതുഃശതൈഃ
യമുനയുടെ തീരത്ത് നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി; സരസ്വതിയുടെ തീരത്ത് മൂവായിരം, ഗംഗയുടെ തീരത്ത് നാലായിരം യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
ദൌഷ്യന്തിര്ഭരതോ യജ്ഞൈരീജേ ശാകുന്തലോ നൃപഃ। തസ്മാദ്ഭരതവംശസ്യ വിപ്രതസ്ഥേ മഹദ്യശഃ
ദുഷ്യന്തനും ശകുന്തളയും ജനിച്ച ഭരതൻ രാജാവ് യാഗങ്ങൾ നടത്തി. ഭരതവംശത്തിന്റെ മഹത്തായ കീർത്തി അവനിൽ നിന്നു ദൂരദൂരെയിലേക്കും പടർന്നു.
ഭരതസ്യ വരസ്ത്രീഷു പുത്രാഃ സംജജ്ഞിരേ പൃഥക്। നാഭ്യനന്ദത്തദാ രാജാ നാനുരൂപാ മമേതി താന്
ഭരതന് പല മഹിളകളിൽ നിന്നുമുള്ള പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ രാജാവ് അവരെ 'ഇവരൊക്കെ എനിക്ക് യോജിച്ചവരല്ല' എന്ന് പറഞ്ഞു അംഗീകരിച്ചില്ല.
തതസ്താന്മാതരഃ ക്രുദ്ധാഃ പുത്രാന്നിന്യുര്യമക്ഷയമ്। തതസ്തസ്യ നരേന്ദ്രസ്യ വിതഥം പുത്രജന്മ തത്
അതിനാൽ, അമ്മമാർ കോപത്തോടെ ആ പുത്രന്മാരെ യമലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അങ്ങനെ ആ രാജാവിന് പുത്രജനനം ഫലപ്രദമായില്ല.
തതോ മഹദ്ഭിഃ ക്രതുഭിരീജാനോ ഭരതസ്തദാ। ലേഭേ പുത്രം ഭരദ്പാജാദ്ഭുമന്യും നാമ ഭാരത
അതിനുശേഷം ഭരതൻ വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തി. ഭരദ്വാജനിൽ നിന്ന് ഭൂമന്യു എന്ന പേരുള്ള ഒരു പുത്രനെ അവൻ ലഭിച്ചു.
തതഃ പുത്രിണമാത്മാനം ജ്ഞാത്വാ പൌരവനന്ദനഃ। ഭുമന്യും ഭരതശ്രേഷ്ഠ യൌവരാജ്യേഽഭ്യഷേചയത്
പുത്രനുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ ഭരതൻ, പൗരവവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, ഭൂമന്യുവിനെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
തതോ ദിവിരഥോ നാമ ഭുമന്യോരഭവത്സുതഃ। സുഹോത്രശ്ച സുഹോതാ ച സുഹവിഃ സുയജുസ്തഥാ
അതിനുശേഷം, ഭൂമന്യുവിന് ദിവിരഥൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. സുഹോത്രൻ, സുഹോതൻ, സുഹവിഃ, സുയജുസ് എന്നിവരും ഉണ്ടായി.
പുഷ്കരിണ്യാമൃചീകശ്ച ഭുമന്യോരഭവന്സുതാഃ। തേഷാം ജ്യേഷ്ഠഃ സുഹോത്രസ്തു രാജ്യമാപ മഹീക്ഷിതാമ്
പുഷ്കരിണിയിൽ ഭൂമന്യുവിന് ഋചീകനും മറ്റ് പുത്രന്മാരും ജനിച്ചു. അവരിൽ മുതിർന്നവൻ സുഹോത്രൻ ഭൂമിയുടെ രാജ്യം നേടി.
രാജസൂയാശ്വമേധാദ്യൈഃ സോഽയജദ്ബഹുഭിഃ സവൈഃ। സുഹോത്രഃ പൃഥിവീം കൃത്സ്നാം ബുഭുജേ സാഗരാമ്ബരാമ്
സുഹോത്രൻ രാജസൂയ, അശ്വമേധം തുടങ്ങിയ അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തി. സമുദ്രം ചുറ്റിയ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ഭരിച്ചുവാണു.