തത്പ്രഭഗ്നം ബലം ദൃഷ്ട്വാ ദ്രോണേനാമിതതേജസാ । നാശക്രുവന്വാരയിതും സമസ്താസ്തേ മഹാരഥാഃ
ദ്രോണന്റെ അതിരഹിതമായ ശക്തിയിൽ അവരുടെ സൈന്യം തകർന്ന് പോയത് കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ മഹാരഥികളും അവനെ തടയാൻ കഴിയാതെ പോയി.
വധ്യമാനം തു തത്സൈന്യം ദ്രോണേന നിശിതൈഃ ശരൈഃ । വ്യഭ്രമത്തത്രതത്രൈവ ക്ഷോഭ്യമാണ ഇവാര്ണവഃ
ദ്രോണൻ കൂരമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് സൈന്യത്തെ സംഹരിക്കുമ്പോൾ, ആ സൈന്യം കടലുപോലെ അലയടിച്ച് ഇവിടെ അവിടെ ചിതറിപ്പോയി.
തഥാ ദൃഷ്ട്വാ ച തത്സൈന്യം ജഹൃഷേ താവകം ബലമ് । ദൃഷ്ട്വാചാര്യം സുസംക്രുദ്ധം തപന്തം രിപുവാഹിനീമ് । തുഷ്ടുവുഃ സര്വതോ യോധാഃ സാധുസാധ്വിതി ഭാരത
അങ്ങനെ അവരുടെ സൈന്യം വിജയിച്ചതു കണ്ടു, കൌരവരുടെ സൈന്യം സന്തോഷിച്ചു; ഗുരു ശത്രുസൈന്യത്തെ കത്തിച്ചു നിൽക്കുന്നതു കണ്ടു, എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും ചുറ്റും നിന്ന് 'നന്നായി, നന്നായി' എന്ന് പ്രശംസിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ മഹോത്പ്രത്യാഗതസ്മൃതിഃ । ശരവര്ഷൈഃ പുനര്ഭീമം പ്രത്യവാരയദച്യുതമ്
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ, മനസ്സു വീണ്ടും ഉറപ്പു വന്നതോടെ, അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ ഭീമനെ വീണ്ടും തടഞ്ഞു.
ഏകീഭൂതാസ്തതശ്ചൈവ തവ പുത്രാ മഹാരഥാഃ । സമേത്യ സമരേ ഭീമം യോധയാമാസുരുദ്യതാഃ
അതിനുശേഷം, മഹാരഥികളായ നിന്റെ മക്കൾ ഒത്തുചേർന്നു, യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനെ നേരിടാൻ ഒരുങ്ങി.
ഭീമസേനോഽപി സമരേ സംപ്രാപ്യ സ്വരഥം പുനഃ । സമാരുഹ്യ മഹാബാഹുര്യയൌ യേന തവാത്മജഃ
ഭീമസേനനും യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ രഥം വീണ്ടും കണ്ടെത്തി, ശക്തമായ കൈകളോടെ അതിൽ കയറി, നിന്റെ മകനെ നേരെ സമീപിച്ചു.
പ്രഗൃഹ്യ ച മഹാവേഗം പരാസുകരണം ദൃഢമ് । സജ്യം ശരാസനം സങ്ഖ്യേ ശരൈര്വിവ്യാധ തേ സുതമ്
ശക്തിയും വേഗവും നിറഞ്ഞ തന്റെ ഉറച്ച വില്ല് പിടിച്ചു, യുദ്ധത്തിനായി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് നിന്റെ മകനെ കുത്തി.
തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ ഭീമസേനം മഹാബലമ് । നാരാചേന സുതീക്ഷ്ണേന ഭൃശം മര്മണ്യതാഡയത്
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ, മഹാബലശാലിയായ ഭീമസേനനെ അത്യന്തം കൂരമായ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ശരീരത്തിലെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിൽ കയറ്റി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
സോഽതിവിദ്ധോ മഹേഷ്വാസസ്തവ പുത്രേണ ധന്വിനാ । ക്രോധസംരക്തനയനോ വേഗേനാക്ഷിപ്യ കാര്മുകമ്
നിന്റെ മകൻ അതിവിദഗ്ധനായ ധനുര്വേദി ആ അമ്പുകൊണ്ട് ഭീമനെ കുത്തിയപ്പോൾ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചു, വേഗത്തിൽ വില്ല് പിടിച്ചു.
ദുര്യോധനം ത്രിഭിര്ബാണൈര്ബാഹ്വോരുരസി ചാര്പയത് । സ തത്ര ശുശുഭേ രാജാ ശിഖരൈര്ഗിരിരാഡിവ
ഭീമൻ മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ദുര്യോധനനെ കൈകളിലും തോളിലും കുത്തി; അപ്പോൾ രാജാവ് അങ്ങോട്ട് കയറിയിരിക്കുന്ന പർവ്വതംപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
തൌ ദഷ്ട്വാ സമരേ ക്രുദ്ധൌ വിനിഘ്നന്തൌ പരസ്പരമ് । ദുര്യോധനാനുജാഃ സര്വേ ശൂരാഃ സംത്യക്തജീവിതാഃ
ആ രണ്ടു പേരെയും യുദ്ധത്തിൽ കോപത്തോടെ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാം ധൈര്യത്തോടെ ജീവൻ ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായി.
സംസ്മൃത്യ മന്ത്രിതം പൂര്വം നിഗ്രഹേ ഭീമകര്മണഃ । നിശ്ചയം പരമം കൃത്വാ നിഗ്രഹീതും പ്രചക്രമുഃ
ഭീമന്റെ പ്രവൃത്തികൾ തടയാൻ മുമ്പ് ആലോചിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഓർത്ത്, അവൻറെ നിയന്ത്രണത്തിന് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത് അവർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
താനാപതത ഏവാജൌ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ । പ്രത്യുദ്യയൌ മഹാരാജ ഗജഃ പ്രതിഗജാനിവ
അവർ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ട് ചാടിയപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായ ഭീമസേനൻ ആനകൾക്ക് എതിരെ മറ്റൊരു ആന പോവുന്നതുപോലെ അവരെ നേരിട്ടു.
ഭൃശം ക്രുദ്ധശ്ച തേജസ്വീ നാരാചേന സമാര്പയത് । ചിത്രസേനം മഹാരാജ തവ പുത്രം മഹായശാഃ
വളരെ കോപത്തോടെ തിളങ്ങി, ഭീമൻ കൂരമായ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് നിന്റെ പ്രശസ്തനായ മകൻ ചിത്രസേനനെ അടിച്ചു.
തഥേതരാംസ്തവ സുതാംസ്താഡയാമാസ ഭാരത । ശരൈര്ബഹുവിധൈഃ സങ്ഖ്യേ രുക്മപുങ്ഖൈഃ സുതേജനൈഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, ഭാരത, നിന്റെ മക്കളെയും യുദ്ധഭൂമിയില് പലവിധം സ്വര്ണ്ണം പതിച്ച അഗ്രഭാഗമുള്ള, നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ അമ്പുകളാല് ആക്രമിച്ചു.
തതഃ സംപ്രേക്ഷ്യ പുത്രൈസ്തേ ഭീമസേനം സമാവൃതമ് । അഭിമന്യുപ്രഭൃതയസ്തേ ദ്വദശ മഹാരഥാഃ
അതിനുശേഷം, ഭീമസേനനെ നിന്റെ മക്കള് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, അഭിമന്യുവിനെ മുന്നില് നിര്ത്തി പന്ത്രണ്ടു മഹാരഥന്മാര് ഒരുമിച്ചു ചേര്ന്നു.
പ്രേഷിതാ ധര്മരാജേന ഭീമസേനപദാനുഗാഃ । പ്രതിജഗ്മുര്മഹാരാജ തവ പുത്രാന്മഹാബലാന്
ധര്മ്മരാജന് അയച്ച ഭീമസേനന്റെ അനുയായികള്, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മക്കളെ നേരിടാന് മുന്നോട്ട് പോന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ രഥസ്ഥാംസ്താഞ്ശൂരാന്സൂര്യാഗ്നിസമതേജസഃ । സര്വാനേവ മഹേഷ്വാസാന്ഭ്രാജമാനാഞ്ശ്രിയാ വൃതാന്
അവിടെ രഥത്തില് നിന്നു നില്ക്കുന്ന, സൂര്യനും അഗ്നിയുമെപ്പോലുള്ള തേജസ്സുള്ള, മഹാവീര്യശാലികളായ, മഹാബാണധാരികളായ വീരന്മാരെ, മഹിമയോടെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരെ കണ്ടു.
മഹാഹവേ ദീഷ്യമാനാന്സുവര്ണമകുടോഞ്ജ്വലാന്। തത്യജുഃ സമരേ ഭീമം തവ പുത്രാ മഹാബലാഃ
മഹായുദ്ധഭൂമിയില് ദീപ്തമായ സ്വര്ണ്ണമകുടം ധരിച്ച നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മക്കള് ഭീമനെ ശക്തിയായി ആക്രമിച്ചു.
താന്നാമൃഷ്യത കൌന്തേയോ ജീവമാനാ ഗതാ ഇതി । അന്വീയ ച പുനഃ സര്വാംസ്തവ പുത്രാനപീഡയത്
കുന്തിയുടെ മകന് അവരെ ജീവനോടെ കാണാനാവാതെ സഹിക്കാനാവാതെ അവിടം വിട്ടുപോയി; പിന്നെയും അവന് തിരിച്ചു വന്നു നിന്റെ മക്കളെ മുഴുവനും പീഡിപ്പിച്ചു.
അഥാഭിമന്യുഃ സമരേ ഭീമസേനേന സംഗതഃ । പാര്ഷതേന ച തേ സര്വേ കൈകയാ ദ്രൌപദീസുതാഃ
അതിനുശേഷം, അഭിമന്യു ഭീമസേനനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തില് ചേര്ന്നു, പാര്ശതനും, എല്ലാ കൈകേയന്മാരും, ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
താദൃഷ്ട്വാ സമരേ ക്രുദ്ധാംസ്തവ സൈന്യേ മഹാരഥാഃ। ദുര്യോധനപ്രഭൃതയഃ പ്രഗൃഹീതശരാസനാഃ। ഭൃശമര്ശ്വൈഃ പ്രജവിതൈഃ പ്രയയുര്യത്ര തേ രഥാഃ
അവരെ യുദ്ധത്തില് കോപത്തോടെ കാണുമ്പോള്, നിന്റെ സൈന്യത്തിലെ മഹാരഥന്മാര്, ദുര്യോധനനെ മുന്നില് നിര്ത്തി, വേഗമുള്ള കുതിരകളോടുകൂടിയ രഥങ്ങളുമായി അമ്പുകള് എടുത്തു അവിടേക്ക് ഓടി.
അപരാഹ്ണേ മഹാരാജ പ്രാവര്തത മഹാരണഃ। താവകാനാം ച ബലിനാം പരേഷാം ചൈവ ഭാരത
അപ്പൊഴാണ്, മഹാരാജാവേ, ഉച്ച കഴിഞ്ഞ് നിന്റെ ശക്തിയുള്ള സൈന്യത്തിന്റെയും ശത്രുക്കളുടെയും ഇടയില് വലിയ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചത്.
അഭിമന്യുര്വികര്ണസ്യ ഹയാന്ഹത്വാ മഹാഹവേ। അഥൈനം പഞ്ചവിംശത്യാ ക്ഷുദ്രകാണാം സമാര്പയത്
മഹായുദ്ധത്തില് അഭിമന്യു വികര്ണന്റെ കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും, പിന്നെ അവന് ഇരുപത്തഞ്ച് താഴ്ന്ന കുതിരകള് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹതാശ്വം രഥമുത്സൃജ്യ വികര്ണസ്തു മഹാരഥഃ । ആരുരോഹ രഥം രാജംശ്ചിത്രസേനസ്യ ഭാരത । യോധയാമാസ സമരേ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ട രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹാരഥനായ വികര്ണന് ഭാരത, ചിത്രസേനയുടെ രഥത്തിലേറി, അത്ഭുതകരമായ യുദ്ധം നടത്തി.
സ്ഥിതാവേകരഥേ തൌ തു ഭ്രാതരൌ കുലവര്ധനൌ। ആര്ജിനിഃ ശരജാലേന ച്ഛാദയാമാസ ഭാരത
രഥത്തില് ഒരുമിച്ച് നില്ക്കുന്ന ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാര്, വംശത്തെ മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നവര്, അര്ജുനിയുടെ അമ്പുകളുടെ മഴയില് മുഴുവനും മൂടപ്പെട്ടു.
ചിത്രസേനോ വികര്ണശ്ച കാര്ഷ്ണിം പഞ്ചഭിരായസൈഃ । വിവ്യധാതേ ന ചാകമ്പത്കാര്ഷ്ണിര്മേരുരിവ സ്ഥിതഃ
ചിത്രസേനയും വികര്ണനും കൃഷ്ണപുത്രനെ അഞ്ചു ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാല് വെടിഞ്ഞു, പക്ഷേ അവന് ഒട്ടും ഇളകിയില്ല, മെറു പര്വ്വതംപോലെ ഉറച്ചുനിന്നു.
ദുഃശാസനസ്തു സമരേ കേകയാന്പഞ്ച മാരിപ । യോധയാമാസ രാജേന്ദ്ര തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ദുര്യോധനന്റെ സഹോദരനായ ദുഃശാസനന് അഞ്ചു കൈകേയ സഹോദരന്മാരെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു; അതൊരു അത്ഭുതം പോലെ തോന്നി.
ദ്രൌപദേയാ രണേ ക്രുദ്ധാ ദുര്യോധനമവാരയന് । ശരൈരാശീവിഷാകാരൈഃ പുത്രം തവ വിശാംപതേ
യുദ്ധത്തില് കോപംകൊണ്ട ദ്രൗപദിയുടെ മക്കള് നിന്റെ മകന് ദുര്യോധനനെ, വിഷമുള്ള പാമ്പുകളെപ്പോലെയുള്ള അമ്പുകളാല് തടഞ്ഞു.
പുത്രോഽപി തവ ദുര്ധര്ഷോ ദ്രൌപദ്യാസ്തനയാന്രണേ । സായകൈര്നിശിതൈ രാജന്നാജഘാന പൃഥക്പൃഥക്
നിന്റെ ജയിക്കാനാവാത്ത മകനും, മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തില് ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളെ鋭മായ അമ്പുകളാല് ഓരോരുത്തരെയും ആക്രമിച്ചു.