അഭിദ്രുതം ശസ്ത്രഭൃതാം വരിഷ്ഠം സമന്തതഃ പാണ്ഡവം ലോകവീരഃ। സൈന്യേന ഘോരേണ സുസംഹിതേന ദൃഷ്ട്വാ ബലീ പാര്ഷതോ ഭീമസേനമ്
ഭീമസേനനെ, ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ പാണ്ഡവനെ, ചുറ്റും ഭയാനകവും സുസംഘടിതവുമായ സൈന്യം വളഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, ധൈര്യശാലിയായ പർഷതൻ അതു കണ്ടതും ആയിരുന്നു.
അഥോപഗച്ഛച്ഛരവിക്ഷതാങ്ഗം പദാതിനം ക്രോധവിഷം വമന്തമ്। ആശ്വാസയന്പാര്ഷതോ ഭീമസേനം ഗദാഹസ്തം കാലമിവാന്തകാലേ
അപ്പൊഴ് പർഷതൻ, അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരിക്കേറ്റ ശരീരവും, കാൽനടയായി കോപം പുകയുന്ന ഭീമസേനനെയും, കാലാന്ത്യത്തിലെ യമനെപ്പോലെ ഗദയുമായി നിന്നവനെയും സമീപിച്ചു ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
വിശല്യമേനം ച ചകാര തൂര്ണ- മാരോപയച്ചാത്മരഥേ മഹാത്മാ। ഭൃശം പരിഷ്വജ്യ ച ഭീമസേന- മാശ്വാസയാമാസ സ ശത്രുമധ്യേ
അവൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ നീക്കി, ഭീമസേനനെ സ്വന്തം രഥത്തിൽ കയറ്റി, അവനെ ശക്തമായി അണകി ശത്രുക്കളുടെ നടുവിൽ ആശ്വാസം നൽകി.
തഥാ തസ്മിന്വര്തമാനേഽതിവേഗം ഭ്രാതൄനഥോപേത്യ തവാപി പുത്രഃ । തസ്മിന്വിമര്ദേ തവ സംപ്രവൃത്തേ ദൃഷ്ട്വാ രണേ വാക്യമിദം ബഭാഷേ
ഇങ്ങനെ അതിവേഗം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ നിന്റെ മകനും സഹോദരന്മാരുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, യുദ്ധം കഠിനമായി നടക്കുന്നത് കണ്ടു ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അയം ദുരാത്മാ ദ്രുപദസ്യ പുത്രഃ സമാഗതോ ഭീമസേനേന സാര്ധമ്
ഇവിടെ ദുഷ്ടനായ ദ്രുപദന്റെ മകനാണ് ഭീമസേനനോടൊപ്പം ചേർന്ന് വന്നിരിക്കുന്നത്.
തം യാമ സര്വേ മഹതാ ബലേന മാ വോ രിപുഃ പ്രാര്ഥയതാമനീകമ്। ശ്രുത്വാ തു വാക്യം തമമൃഷ്യമാണാ ജ്യേഷ്ഠജ്ഞയാ നോദിതാ ധാര്തരാഷ്ട്രാഃ
അവനെല്ലാം വലിയ ശക്തിയോടെ ആക്രമിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ശത്രു നമ്മുടെ സൈന്യത്തെ ആഗ്രഹിക്കും; ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ, മൂത്തവന്റെ പ്രേരണയോടെ സഹിക്കാനാവാതെ മുന്നോട്ട് പോന്നു.
വധായ നിഷ്പേതുരുദായുധാസ്തേ യുഗക്ഷയേ കേതവോ യദ്വദുഗ്രാഃ। പ്രഗൃഹ്യ ചാസ്ത്രാണി ധനൂംഷി വീരാ ജ്യാം നേമിഘോഷൈഃ പ്രവികമ്പയന്തഃ
കൊല ചെയ്യാൻ ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത് അവർ പുറത്ത് കുതിച്ചു, യുഗാന്തത്തിലെ പതാകകൾപോലെ ഭയങ്കരമായി; വീരന്മാർ ആയുധങ്ങളും വില്ലുകളും പിടിച്ചു, വില്ലിന്റെ നാരുകൾ ഉരുട്ടി ഉരുണ്ട ശബ്ദം ഉയർത്തി.
ശരൈരവര്ഷന്ദ്രുപദസ്യ പുത്രം യഥാമ്ബുദാ ഭൂധരം വാരിജാലൈഃ । നിഹത്യ താംശ്ചാപി ശരൈഃ സുതീക്ഷ്ണൈ- ര്ന വിവ്യഥേ സമരേ ചിത്രയോധീ
അവർ ദ്രുപദന്റെ മകന്മേൽ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചപ്പോള് മേഘങ്ങൾ മലയിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുന്നതുപോലെ ആയിരുന്നു; പക്ഷേ,锋മായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവരെ തകർത്തിട്ടും ആ മഹാവീരന് യുദ്ധത്തിൽ ഭയം തോന്നിയില്ല.
ന്ദൈത്യേഷു യദ്വത്സമരേ മഹേന്ദ്രഃ
യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യന്മാരെ നേരിടുമ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ ചെയ്യുന്നപോലെ.
സ വൈ തതോഽസ്ത്രം സുമഹാപ്രഭാവം' പ്രമോഹനം ദ്രോണദത്തം മഹാത്മാ। പ്രയോജയാമാസ ഉദാരകര്മാ തസ്മിന്രണേ തവ സൈന്യസ്യ രാജന്
അപ്പോൾ മഹാത്മാവും ഉത്തമകൃത്യങ്ങളുള്ളവനും, ദ്രോണൻ നൽകിയ അതിമഹത്തായ പ്രമോഹനാസ്ത്രം നിന്റെ സൈന്യത്തിനെതിരെ ആ യുദ്ധത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചു, രാജാവേ.
ന്മോഹോപേതാംസ്തവ പുത്രാന്നിശമ്യ
നിന്റെ മക്കൾ മോഹം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ,
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ഭീമഃ പ്രഹരതാം വരഃ। വിശ്രമ്യ ച തദാ രാജന്പീത്വാഽമൃതരസം ജലമ്
അത് തന്നെയായ സമയത്ത്, ഭീമൻ, യുദ്ധക്കാരിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭൻ, വിശ്രമിച്ചു, രാജാവേ, അമൃതംപോലെയുള്ള വെള്ളം കുടിച്ചു.
പുനഃ സന്നഹ്യ സംക്രുദ്ധോ യോധയാമാസ സംയുഗേ। ധൃഷ്ടദ്യമ്നേന സഹിതഃ കാലയാമാസ ഭാരത
പിന്നീട് വീണ്ടും ആയുധധാരിയായി, കോപത്തോടെ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു, ഭാരതവംശജാ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജന്ദ്രോണഃ ശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ദ്രുപദം ത്രിഭിരാസാദ്യ ശരൈര്വിവ്യാധ ദാരുണൈഃ
അതിനിടയിൽ, രാജാവേ, ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ ദ്രോണൻ, ദ്രുപദനെ സമീപിച്ച് മൂന്നു കഠിനമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി.
സോഽതിവിദ്ധസ്തതോ രാജന്രണേ ദ്രോണേന പാര്ഥിവഃ । അപായാദ്ദ്രുപദോ രാജന്പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
അങ്ങനെ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണൻ കഠിനമായി അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, ദ്രുപദൻ പഴയ വൈരമനുസ്മരിച്ച് പിന്മാറി.
ജിത്വാ തു ദ്രുപദം ദ്രോണഃ ശങ്ഖം ദധ്മൌ പ്രതാപവാന് । തസ്യ ശങ്ഖസ്വനം ശ്രുത്വാ വിത്രേസുഃ സര്വസോമകാഃ
ദ്രുപദനെ ജയിച്ച ശേഷം, ദ്രോണൻ, പ്രതാപശാലിയായവൻ, ശംഖം മുഴക്കി; അതിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് എല്ലാ സോമകരും ഭയപ്പെട്ടു.
അഥ ശുശ്രാവ തേജസ്വീ ദ്രോണഃ ശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। പ്രമോഹനാസ്ത്രേണ രണേ മോഹിതാനാത്മജാംസ്തവ
അപ്പോൾ, തേജസ്സുള്ള ദ്രോണൻ, ആയുധധാരികളിൽ പ്രഗത്ഭൻ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ മക്കൾ പ്രമോഹനാസ്ത്രംകൊണ്ട് മോഹം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞു.
തതോ ദ്രോണോ മഹാരാജ ത്വരിതോഽഭ്യായയൌ രണാത്। തത്രാപശ്യന്മഹേഷ്വാസോ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ദ്രോണൻ വേഗത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് സമീപിച്ചു; അവിടെ മഹാബലശാലിയായ ഭാരദ്വാജൻ അതിനെ കണ്ടു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം ച ഭീമം ച വിചരന്തൌ മഹാരണേ । മോഹാവിഷ്ടാംശ്ച തേ പുത്രാനപശ്യത്സ മഹാരഥഃ
അവൻ മഹാരഥി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ഭീമനും മഹാസമരഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും, നിന്റെ മക്കൾ മോഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടരായിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
തതഃ പ്രജ്ഞാംസ്ത്രമദായ മോഹനാസ്ത്രം വ്യനാശയത് । തതഃ പ്രത്യാഗതപ്രാണാസ്തവ പുത്രാ മഹാരഥാഃ
അപ്പോൾ അവൻ മനസ്സിന്റെ അകലം നീക്കുന്ന ആയുധം എടുത്ത്, മോഹം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആയുധം നശിപ്പിച്ചു. അതിനുശേഷം, നിന്റെ മഹാരഥി മക്കൾക്ക് ബോധം തിരിച്ചുവന്നു.
പുനര്യുദ്ധായ സമരേ പ്രത്യുദ്യാതാ ജിഗീഷവഃ । തതോ യുധിഷ്ഠിരഃ പ്രാഹ സമാഹൂയ സ്വസൈനികാന്
വീണ്ടും ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. അപ്പോൾ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സൈന്യത്തെ വിളിച്ചു ചേർത്ത് പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛന്തു പദവീം ശക്ത്യാ ഭീമപാര്ഷതയോര്യുധി। സൌഭദ്രപ്രമുഖാ വീരാ രഥാ ദ്വാദശ ദംശിതാഃ
അഭിമന്യുവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, പന്ത്രണ്ടു രഥസേനാനികൾ ഭീമനും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും യുദ്ധത്തിൽ പോകുന്ന വഴിയിൽ ശക്തിയോടെ പോകട്ടെ.
പ്രവൃത്തിമധിഗച്ഛന്തു ന ഹി ശുദ്ധ്യതി മേ മനഃ । പ്രവൃത്തിര്ഭിമസേനസ്യ പാര്ഷതസ്യ ച സംയുഗേ
അവിടെ എന്താണ് നടക്കുന്നതെന്ന് അവർ അറിയട്ടെ, കാരണം എന്റെ മനസ്സ് സമാധാനത്തിലല്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനനും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും എങ്ങിനെയാണ് എന്നറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വിജ്ഞേയാ സമരേ ശീഘ്രം പ്രവിശധ്വം രഥാര്ണവമ് । ഗച്ഛന്തു പരയാ ശക്ത്യാ ഭവന്ത ഇതി മേ മതിഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കണം; പരമശക്തിയോടെ രഥസമുദ്രത്തിൽ കയറിപ്പോകൂ — ഇതാണ് എന്റെ തീരുമാനം.
ത ഏവം സമനുജ്ഞാതാഃ ശൂരാ വിക്രാന്തയോധിനഃ । ബാഢമിത്യേവമുക്ത്വാ തു സര്വേ പുരുഷമാനിനഃ । മധ്യംദിനഗതേ സൂര്യേ പ്രയയുഃ സര്വ ഏവ ഹി
ഇങ്ങനെ അനുവാദം ലഭിച്ച വീരരും ശക്തിയുള്ള യോദ്ധാക്കളും, 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, എല്ലാവരും അഹങ്കാരത്തോടെ, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നം കടന്നപ്പോൾ പുറപ്പെട്ടു.
കേകയാ ദ്രൌപദേയാശ്ച ധൃഷ്ടകേതുശ്ച വീര്യവാന് । അഭിമന്യും പുരസ്കൃത്യ മഹത്യാ സേനയാ വൃതാഃ
കേക്കയന്മാരും ദ്രൗപദിയുടെ മക്കളും ധൃഷ്ടകേതുവും, അഭിമന്യുവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, വലിയൊരു സൈന്യത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു.
തേ കൃത്വാ സമരേ വ്യൂഹം സൂചീമുഖമരിന്ദമമ് । ബിഭിദുര്ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം തദ്രഥാനീകമാഹവേ
അവർ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാനാവാത്ത സൂചിമുഖം എന്ന വ്യൂഹം ഒരുക്കി, ധാർതരാഷ്ട്രരുടെ രഥസേനയെ പൊളിച്ചു.
താന്പ്രയാതാന്മഹേഷ്വാസാനഭിമന്യുപുരോഗമാന്। ഭീമസേനഭയാവിഷ്ടാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നവിമോഹിതാ
അഭിമന്യുവിനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ആ മഹാശരധാരികൾ മുന്നോട്ട് പോവുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, കൌരവസൈന്യം ഭീമസേനയെ ഭയന്ന്, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനാൽ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടുപോയി.
ന സംവാരയിതും ശക്താ തവ സേനാ ജനാധിപ । മദമൂര്ച്ഛന്വിതാത്മാ വൈ പ്രമദേവാധ്വനി സ്ഥിതാ
രാജാവേ, അഹങ്കാരത്തിലും മയക്കത്തിലും ആകൃഷ്ടമായ നിന്റെ സൈന്യം, വഴിയിൽ അനാസ്ഥയോടെ നിൽക്കുന്ന സ്ത്രീപോലെ, അവരെ തടയാൻ കഴിയാതെ പോയി.
തേഽഭിജാതാ മഹേഷ്വാസാഃ സുവര്ണവികൃതധ്വജാഃ । പരീപ്സന്തോഽഭ്യധാവന്ത ധൃഷ്ടദ്യുമ്രവൃകോദരൌ
ആ മഹാശരധാരികൾ, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച പതാകകളുമായി, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും വൃക്കോദരനെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.