താമാപതന്തീം സഹസാ ഘോരരൂപാം ദുരാസദാമ്। അഭിമന്യുഃ ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭുജഗോപമാമ്
ആ ഭയങ്കരവും അതിജീവനശേഷിയുള്ള, പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള കുന്തം അതിവേഗം വരുമ്പോള്, അഭിമന്യു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അതു വെട്ടി തകര്ത്തു.
തതഃ സ്വരഥമാരോപ്യ ലക്ഷ്മണം ഗൌതമസ്തദാ। അപോവാഹ രഥേനാജൌ സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ
അതിനുശേഷം, ഗൗതമന് തന്റെ രഥത്തില് ലക്ഷ്മണനെ കയറ്റി, യുദ്ധഭൂമിയില് നിന്ന് അവനെ എല്ലാ സൈന്യവും കാണുമ്പോള് തന്നെ മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
തതഃ സമാകുലേ തസ്മിന്വര്തമാനേ മഹാഭയേ । അഭ്യദ്രവഞ്ജിഘാംസന്തഃ പരസ്പരവധൈഷിണഃ
അപ്പോള് ആ യുദ്ധഭൂമിയില് വലിയ ആശങ്കയും ഭയവും നിറഞ്ഞപ്പോള്, പരസ്പരം കൊല്ലാന് ആഗ്രഹിച്ചവരൊക്കെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
താവകാശ്ച മഹേഷ്വാസാഃ പാണ്ഡവാശ്ച മഹാരഥാഃ । ജുഹ്വന്തഃ സമരേ പ്രാണാന്നിജഘ്നുരിതരേതരമ്
നിങ്ങളുടെ മഹാവില്ലാളികളും പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികളും, യുദ്ധത്തില് ജീവന് സമര്പ്പിച്ച്, പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
മുക്തകേശാ വികവചാ വിരഥാശ്ഛിന്നകാര്മുകാഃ । ബാഹുഭഇഃ സമയുധ്യന്ത സൃഞ്ജയാഃ കുരുഭിഃ സഹ
വളഞ്ഞു വീണ മുടിയും തകര്ന്ന കവചവും രഥം നഷ്ടപ്പെട്ടതും വില്ല് മുറിഞ്ഞതുമായ ശ്രീഞ്ജയന്മാര് കുരുക്കളോടൊപ്പം കൈയങ്കളില് ഏറ്റുമുട്ടി.
തതോ ഭീഷ്മോ മഹാബാഹുഃ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ് । സേനാം ജഘാന സംക്രുദ്ധോ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈര്മഹാബലഃ
അതിനുശേഷം, മഹാബലശാലിയും കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഭീഷ്മന്, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ ദിവ്യായുധങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
ഹതേശ്വരൈര്ഗജൈസ്തത്ര നരൈരശ്വൈശ്ച പാതിതൈഃ । രഥിഭിഃ സാദിഭിശ്ചൈവ സമാസ്തീര്യത മേദിനീ
അവിടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണ കാളകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥയോദ്ധാക്കളുടെയും കൂടെവന്നവരുടെയും ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് നിലം മുഴുവൻ മൂടിയിരുന്നു.
അഥ രാജന്മഹാബാഹുഃ സാത്യകിര്യുദ്ധദുര്മദഃ। വികൃഷ്യ ചാപം സമരേ ഭാരസാഹമനുത്തമമ്
അപ്പോൾ, രാജാവേ, മഹാബലശാലിയായ സത്യകി, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായവൻ, അത്യുത്തമവും ദൃഢവുമായ തന്റെ വില്ല് ഉരുണ്ടെടുത്തു.
യത്തത്സഖ്യുസ്തു പൂര്വേണ അര്ജുനാദുപശിക്ഷിതമ് । പ്രഗാഢം ലഘു ചിത്രം ച ദര്ശയന്ഹസ്തലാഘവമ്। പ്രാമുഞ്ചത്പുങ്ഖസംയുക്താഞ്ശരാനാശീവിഷോപമാന്
അർജുനനിൽ നിന്ന് മുമ്പ് പഠിച്ച ആഴമുള്ളതും വേഗമുള്ളതും കലകളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ വില്ലിനിപുണ്യം കൈവശം വെച്ച്, കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
തസ്യ വിക്ഷിപതസ്ഛാപം ശരാനന്യാംശ്ച മുഞ്ചതഃ। ആദദാനസ്യ ഭൂയശ്ച സംദധാനസ്യ ചാപരാന്
അവൻ വില്ല് വലിച്ചും അമ്പുകൾ വിട്ടും, പുതിയ അമ്പുകൾ എടുത്തും മറ്റുള്ളവ കയ്യിൽ കൂട്ടിയും, ഒരുനിമിഷം പോലും വിശ്രമമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചു.
ക്ഷിപതശ്ച പരാംസ്തസ്യ രണേ ശത്രൂന്വിനിഘ്നതഃ। ദദൃശേ രൂപമത്യര്ഥം മേഘസ്യേവ പ്രവര്ഷതഃ
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, അവന്റെ രൂപം കനലുള്ള മേഘം മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നി.
തമുദീര്യന്തമാലോക്യ രാജാ ദുര്യോധസ്തതഃ । രഥാനാമയുതം തസ്യ പ്രേഷയാമാസ ഭാരത
അങ്ങനെ അവനെ കണ്ട രാജാവ് ദുര്യോധനൻ, ഭാരതവംശജാ, പത്ത് ആയിരം രഥങ്ങളുടെ ഒരു വിഭാഗം അവന്റെ നേരെ അയച്ചു.
താംസ്തു സര്വാന്മഹേഷ്വാസാന്സാത്യകിഃ സത്യവിക്രമഃ । ജഘാന പരമേഷ്വാസോ ദിവ്യേനാസ്ത്രേണ വീര്യവാന്
സത്യകി, സത്യസന്ധനും പരാക്രമശാലിയും ആയ മഹാവീരൻ, ദിവ്യായുധം ഉപയോഗിച്ച് ആ മഹാവില്ലാളികളെയൊക്കെയും സംഹരിച്ചു.
സ കൃത്കവാ ദാരുണം കര്മ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ। ആസസാദ തതോ വീരോ ഭൂരിശ്രവസമാഹവേ
കവചം ധരിച്ച് ഭയങ്കരമായ വില്ല് കൈവശം വെച്ച ആ വീരൻ, അപ്പോൾ ഭൂരിശ്രവസിന്റെ നേരെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി.
സ ഹി സംദൃശ്യ സേനാം തേ യുയുധാനേന പാതിതാമ് । അഭ്യധാവത സംക്രുദ്ധഃ കുരൂണാം കീര്തിവര്ധനഃ
യുയുധാനൻ തന്റെ സൈന്യം തകർത്തതുകണ്ട്, കുരുകുലത്തിലെ മഹത്വം, ഭൂരിശ്രവസ്, ക്രോധത്തോടെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
ഇന്ദ്രായുധസവര്ണം തു വിസ്ഫാര്യ സുമഹദ്ധനുഃ । സൃഷ്ടവാന്വജ്രസംകാശാഞ്ശരാനാശീവിഷോപമാന്
ഇന്ദ്രന്റെ ആയുധംപോലെ തിളങ്ങുന്ന വലിയ വില്ല് വലിച്ചെടുത്ത്, വജ്രംപോലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലും ഉള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
സഹസ്രശോ മാഹാരാജ ദര്ശയന്പാണിലാഘവമ് । ശരാംസ്താന്മൃത്യുസംസ്പര്ശാന്സാത്യകേശ്ച പദാനുഗാഃ
അയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ അയച്ചു, കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, മരണത്തിന്റെ സ്പർശമുള്ള അമ്പുകളും സത്യകിയുടെ അനുയായികളും അയച്ചു.
ന വിഷേഹുസ്തദാ രാജന്ദുദ്രുവുസ്തേ സമന്തതഃ । വിഹായ സാത്യകിം രാജന്സമരേ യുദ്ധദുര്മദമ്
അവനെ താങ്ങാൻ കഴിയാതെ, രാജാവേ, അവർ എല്ലാടത്തേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ സത്യകിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ യുയുധാനസ്യ സുതാ ദശ മഹാബലാഃ । മഹാരഥാഃക സമാഖ്യാതാശ്ചിത്രവര്മായുധധ്വജാഃ
അത് കണ്ടു, മഹാബലശാലികളായ യുയുധാനന്റെ പത്ത് പുത്രന്മാർ, മഹാരഥന്മാർ എന്നും പ്രശസ്തരായവർ, മനോഹരമായ കാവചവും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച് മുന്നോട്ട് വന്നു.
സമാസാദ്യ മഹേഷ്വാസം ഭൂരിശ്രവസമാഹവേ। ഊചുഃ സര്വേ സുസംരബ്ധാ യൂപകേതും മഹാരണേ
അവർ എല്ലാവരും, കോപത്തോടെ, മഹാവില്ലാളിയായ ഭൂരിശ്രവസിനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിട്ട്, യുദ്ധധ്വജധാരിയെ അഭിമുഖീകരിച്ചു.
ഭോഭോ കൌരവാദായാദ സഹാസ്മാഭിര്മഹാബല । ഏഹി യുധ്യസ്വ സംഗ്രാമേ സമസ്തൈഃ പൃഥഗേവ വാ
കൗരവകുലജനായ മഹാബലശാലിയേ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിന് വരിക; ഒരുമിച്ചോ, വേറേ വേറെയോ, പോരാട്ടത്തിൽ നേരിടുക.
അസ്മാന്വാ ത്വം പരാജിത്യ യശഃ പ്രാപ്നുഹി സംയുഗേ। വയം വാ ത്വാം പരാജിത്യ പ്രീതിം ധാസ്യാമഹേ പിതുഃ
നീ ഞങ്ങളെ ജയിച്ചാൽ യുദ്ധത്തിൽ നിനക്ക് മഹത്വം ലഭിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ ജയിച്ചാൽ, അപ്പനു സന്തോഷം നൽകാം.
ഏവമുക്തസ്തദാ ശൂരൈസ്താനുവാച മഹാബലഃ । വീര്യശ്ലാഘീ നരശ്രേഷ്ഠസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ സമവസ്ഥിതാന്
അങ്ങനെ ആ വീരന്മാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാബലശാലിയും വീര്യത്തിൽ അഭിമാനവും ഉള്ള മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനും അവരെ മുന്നിൽ കണ്ട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു:
സാധ്വിദം കഥ്യതേ വീരാ യംദ്യേവം മതിരദ്യ വഃ। യുധ്യധ്വം സഹിതാ യത്താ നിഹനിഷ്യാമി വോ രണേ
ശരിയാണ്, വീരന്മാരേ! നിങ്ങൾക്ക് ഇങ്ങനെ തീരുമാനമുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരുമിച്ച് തയ്യാറായി യുദ്ധം ചെയ്യൂ; ഞാൻ നിങ്ങളെ എല്ലാം യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കും.
ഏവമുക്താ മഹേഷ്വാസാസ്തേ വീരാഃ ക്ഷിപ്രകാരിണഃ । മഹതാ ശരവര്ഷേണ അഭ്യധാവന്നരിന്ദമമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അത്യന്തം വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മഹാശരധാരികൾ ആ വീരന്മാർ, മനുഷ്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനിലേക്കു വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയുമായി പാഞ്ഞെത്തി.
സോഽപരാഹ്ണേ മഹാരാജ സംഗ്രാമസ്തുമുലോഽഭവത്। ഏകസ്യ ച ബഹൂനാം ച സമേതാനാം രണാജിരേ
അന്നേരം, രാജാവേ, ഉച്ചകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഒരാളും അനേകരും യുദ്ധഭൂമിയിൽ കൂട്ടമായി വന്നപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു പോരാട്ടം അരങ്ങേറി.
തമേകം രഥിനാം ശ്രേഷ്ഠം ശരൈസ്തേ സമവാകിരന് । പ്രാവൃഷീവ യഥാ മേരും സിഷിചുര്ജലദാ നൃപ
അവരൊക്കെയും, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ ഒരാളെ, മഴക്കാലത്ത് മേഘങ്ങൾ മെരുവിനെ മൂടുന്നതുപോലെ, അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടി.
തൈസ്തു മുക്താഞ്ശരാന്ഘോരാന്യമദണ്ഡാശനിപ്രഭാന് । അസംപ്രാപ്താനസംഭ്രാകന്തിശ്ചിച്ഛേദാശു മഹാരഥഃ
പക്ഷേ, ആ മഹാരഥി, മരണമെന്നോ ഇടിമിന്നൽ പോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ അവനെത്തുന്നതിന് മുമ്പേ വേഗത്തിൽ വെട്ടിമുറിച്ചു.
തത്രാദ്ഭുതമപശ്യാമ സൌമദത്തേഃ പരാക്രമമ് । യദേകോ ബഹുബിര്യുദ്ധേ സമസഞ്ജദഭീതവത്
അവിടെ, സൗമദത്തിയുടെ അത്ഭുതകരമായ വീര്യം ഞങ്ങൾ കണ്ടു; അനേകരെ എതിര്ക്കുമ്പോഴും അവൻ ഒരുവൻ മാത്രം ഭയമില്ലാതെ ഉറച്ച് നിന്നു.
വിസൃജ്യ ശരവൃഷ്ടിം താം ദശ രാജന്മഹാരഥാഃ । പരിവാര്യ മഹാബാഹും നിഹന്തുമുപചക്രമുഃ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, പത്തു മഹാരഥികൾ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ച്, ആ ബലവാനായവനെ ചുറ്റി ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി.