സ്ത്രിയഃ പവിത്രമതുലമേതദ്ദുഷ്യന്ത ധര്മതഃ। മാസി മാസി രജോ ഹ്യാസാം ദുരിതാന്യപകര്ഷതി
സ്ത്രികൾ ഈ കാര്യത്തിൽ അതുല്യമായും വിശുദ്ധമായും ഇരിക്കുന്നു, ദുഷ്യന്തനേ. മാസംതോറും അവളുടെ രക്തസ്രാവം പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
തതഃ സര്വാണി ഭൂതാനി വ്യാജഹ്രസ്തം സമന്തതഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ ജീവികളും എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നുമാണ് ഒരുമിച്ച് സംസാരിച്ചത്.
രേതോധാഃ പുത്ര ഉന്നയതി നരദേവ യമക്ഷയാത്। ത്വം ചാസ്യ ധാതാ ഗര്ഭസ്യ സത്യമാഹ ശകുന്തലാ
വിത്ത് നൽകുന്നവൻ മകനെ യമലോകത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തുന്നു, രാജാവേ. നീയാണ് ഗർഭത്തെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ; ശകുന്തള സത്യം പറഞ്ഞു.
പതിര്ജായാം പ്രവിശതി സ തസ്യാം ജായതേ പുനഃ। അന്യോന്യപ്രകൃതിര്ഹ്യേഷാ മാവമംസ്ഥാഃ ശകുന്തലാമ്
ഭർത്താവ് ഭാര്യയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവളിൽ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; ഇവരുടെ സ്വഭാവം ഇങ്ങനെയാണ്. ശകുന്തളയെ അവമതിക്കരുത്.
ജായാ ജനയതേ പുത്രമാത്മനോഽങ്ഗാദ്ദ്വിധാ കൃതമ്। തസ്മാദ്ഭരസ്വ ദുഷ്യന്ത പുത്രം ശാകുന്തലം നൃപ
ഭാര്യ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി മകനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്യന്തനേ, ശാകുന്തല മകനെ സ്വീകരിക്കൂ, രാജാവേ.
സുഭൂതിരേഷാ ന ത്യാജ്യാ ജീവിതം ജീവയാത്മജമ്। ശാകുന്തലം മഹാത്മാനം ദുഷ്യന്ത ഭര പൌരവമ്
ഇത് നല്ല ഭാഗ്യമാണ്, ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതല്ല. നിന്റെ ജീവൻ നിന്റെ മകനെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ. ദുഷ്യന്തനേ, മഹാത്മാവായ ശാകുന്തല പൗരവനെ സംരക്ഷിക്കൂ.
ഭര്തവ്യോഽയം ത്വയാ യസ്മാദസ്മാകം വചനാദപി। തസ്മാദ്ഭവത്വയം നാമ്നാ ഭരതോ നാമ തേ സുതഃ
നീ അവനെ ഞങ്ങളുടെ കല്പനയേക്കാളും കൂടുതൽ സംരക്ഷിക്കേണ്ടവളാണ്. അതിനാൽ, നിന്റെ മകനു ഭാരതൻ എന്ന പേരായിരിക്കട്ടെ.
ഭരതാദ്ഭാരതീ കീര്തിര്യേനേദം ഭാരതം കുലമ്। അപരേ യേ ച പൂര്വേ ച ഭാരതാ ഇതി തേഽഭവന്
ഭാരതനിൽ നിന്നാണ് ഭാരതം എന്ന പ്രശസ്തമായ പേര് ഈ വംശത്തിന് ലഭിച്ചത്. മുമ്പും പിന്നെയും വന്നവർ എല്ലാവരും ഭാരതന്മാർ എന്നാണറിയപ്പെട്ടത്.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ। പതിവ്രതേതി സംഹൃഷ്ടാഃ പുഷ്പവൃഷ്ടിം വവര്ഷിരേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ദേവന്മാരും തപസ്സിൽ സമൃദ്ധരായ മഹർഷിമാരും സന്തോഷത്തോടെ അവളെ പതിവ്രതയെന്ന് വിളിച്ച് പൂക്കൾ മഴപോലെ ചൊരിഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ പൌരവോ വാക്യം വ്യാഹൃതം വേ ദിവൌകസാമ്। `സിംഹാസനാത്സമുത്ഥായ പ്രണമ്യ ച ദിവൌകസഃ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പുരുവംശജൻ സിംഹാസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ദേവന്മാർക്ക് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
പുരോഹിതമമാത്യാംശ്ച സംപ്രഹൃഷ്ടോഽബ്രവീദിദമ്। ശൃണ്വന്ത്വേതദ്ഭവന്തോഽപി ദേവദൂതസ്യ ഭാഷിതമ്
ആനന്ദത്തോടെ അവൻ തന്റെ പുരോഹിതനോടും മന്ത്രിമാരോടും പറഞ്ഞു: 'ദേവദൂതൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ നിങ്ങളും കേൾക്കട്ടെ.'
ശൃണ്വന്തു ദേവതാനാം ച മഹര്ഷീണാം ച ഭാഷിതമ്'। അഹമപ്യേവമേവൈനം ജാനാമി സുതമാത്മജമ്
'ദേവന്മാരുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും വാക്കുകൾ എല്ലാവരും കേൾക്കട്ടെ; ഞാനും ഈ മകനിനെ എന്റെ സ്വന്തം മകനെന്നപോലെ അറിയുന്നു.'
യദ്യഹം വചനാദസ്യാ ഗൃഹ്ണീയാമിമമാത്മജമ്। ഭവേദ്ധി ശങ്കാ ലോകസ്യ നൈവം ശുദ്ധോ ഭവേദയമ്
ഞാൻ അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട് ഈ മകനിനെ എന്റെവനായി അംഗീകരിച്ചാൽ, ജനങ്ങൾക്ക് സംശയം ഉണ്ടാകും; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവൻ ശുദ്ധനായി കണക്കാക്കപ്പെടില്ല.
താം വിശോധ്യ തദാ രാജാ ദേവൈഃ സഹ മഹര്ഷിഭിഃ। ഹൃഷ്ടഃ പ്രമുദിതശ്ചാപി പ്രതിജഗ്രാഹ തം സുതമ്
അതിനാൽ, ദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും ചേർന്ന് സത്യം ഉറപ്പാക്കിയ ശേഷം രാജാവ് സന്തോഷത്തോടും ആനന്ദത്തോടും കൂടി ആ മകനിനെ സ്വീകരിച്ചു.
തതസ്തസ്യ തദാ രാജാ പിതൃകര്മാണി സര്വശഃ। കാരയാമാസ മുദിതഃ പ്രീതിമാനാത്മജസ്യ ഹ। മൂര്ധ്നി ചൈനം സമാഘ്രായ സസ്നേഹം പരിഷസ്വജേ
പിന്നീട് രാജാവ് സന്തോഷത്തോടും സ്നേഹത്തോടും കൂടി തന്റെ മകന്റെ എല്ലാ പിതൃകർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു; അവനെ സ്നേഹത്തോടെ അണചുമ്മി തലയിൽ മണമെടുത്തു.
സഭാജ്യമാനോ വിപ്രൈശ്ച സ്തൂയമാനശ്ച ബന്ദിഭിഃ। മുദം സ പരമാം ലേഭേ പുത്രസ്പര്ശനജാം നൃപഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഗായകർയും രാജാവിനെ ആദരിച്ചു, പുകഴ്ത്തി; മകനെ സ്പർശിച്ച സന്തോഷത്തിൽ രാജാവ് പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
സ്വാം ചൈവ ഭാര്യാം ധര്മജ്ഞഃ പൂജയാമാസ ധര്മതഃ। അബ്രവീച്ചൈവ താം രാജാ സാന്ത്വപൂര്വമിദം വചഃ
ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യയെ ധർമ്മാനുസൃതമായി ആദരിച്ചു; സ്നേഹപൂർവ്വം അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ലോകസ്യായം പരോക്ഷസ്തു സംബന്ധോ നൌ പുരാഽഭവത്। കൃതോ ലോകസമക്ഷോഽദ്യ സംബന്ധോ വൈ പുനഃ കൃതഃ
'മുന്പ് നമ്മുടെ ബന്ധം ലോകത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു; ഇന്നാണ് എല്ലാവർക്കുമുമുന്നിൽ ഈ ബന്ധം വീണ്ടും തുറന്നുപറയപ്പെട്ടത്.'
തസ്മാദേതന്മയാ തസ്യ തന്നിമിത്തം പ്രഭാഷിതമ്
അതിനാലാണ് അവനെ കുറിച്ച് ഞാൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞത്.
ശങ്കേത വാഽയം ലോകോഽഥ സ്ത്രീഭാവാന്മയി സംഗതമ്। തസ്മാദേതന്മയാ ചാപി തച്ഛുദ്ധ്യര്ഥം വിചാരിതമ്
നിന്റെ സ്ത്രീസ്വഭാവം കാരണം എന്റെ കൂടെ എന്തെങ്കിലും തെറ്റായ ബന്ധമുണ്ടായെന്ന് ജനങ്ങൾ സംശയിക്കാമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ ശുദ്ധിക്കായി ഞാൻ ഇതും പരിഗണിച്ചത്.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവ പൃഥഗ്വിധാഃ। ത്വാം ദേവി വൂജയിഷ്യന്തി നിര്വിശങ്കാം പതിവ്രതാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാവരും രാജ്ഞിയായ നിന്നെ കുറ്റമില്ലാത്ത പതിവ്രതയായി ആദരിക്കും.
പുത്രശ്ചായം വൃതോ രാജ്യേ ത്വമഗ്രമഹിഷീ ഭവ
ഈ മകനാണ് രാജ്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്; നീ മുഖ്യഭാര്യയാകണം.
യച്ച കോപനയാത്യര്ഥം ത്വയോക്തോഽസ്മ്യപ്രിയം പ്രിയേ। പ്രണയിന്യാ വിശാലാക്ഷിതത്ക്ഷാന്തം തേ മയാ ശുഭേ
പ്രിയമേ, നീ കോപത്തിൽ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഏതെങ്കിലും കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ ഞാൻ മനസ്സിൽ വെച്ചിട്ടില്ല; വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, അവയെല്ലാം ഞാൻ ക്ഷമിച്ചു.
അനൃതം വാപ്യനിഷ്ടം വാ ദുരുക്തം വാതിദുഷ്കൃതമ്। ത്വയാപ്യേവം വിശാലാക്ഷി ക്ഷന്തവ്യം മമ ദുര്വചഃ। ക്ഷാന്ത്യാ പതികൃതേ നാര്യഃ പാതിവ്രത്യം വ്രജന്തി താഃ
തെറ്റായതോ, അനിഷ്ടമായതോ, കഠിനമായതോ, അത്യന്തം തെറ്റായതോ ആയ എന്റെ വാക്കുകൾ നീയും ക്ഷമിക്കണം, വിശാലകണ്ണുള്ളവളേ. ഭർത്താവിനായി ക്ഷമ കാണിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പതിവ്രതത്വം ലഭിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തു രാജര്ഷിസ്താമനിന്ദിതഗാമിനീമ്। അന്തഃപുരം പ്രവേശ്യാഥ ദുഷ്യന്തോ മഹിഷീം പ്രിയാമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാജർഷി അവളുടെ spotless ആയ പെരുമാറ്റം കണ്ടു, അവളെ അകത്തുള്ള അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, തന്റെ പ്രിയമായ മഹിഷിയായി സ്വീകരിച്ചു.
വാസോഭിരന്നപാനൈശ്ച പൂജയിത്വാ തു ഭാരത। `സ മാതരമുപസ്ഥായ രഥന്തര്യാമഭാഷത
അവളെ വസ്ത്രങ്ങളും ഭക്ഷണവും പാനീയവുംകൊണ്ട് ആദരിക്കുകയും, പിന്നെ ഭാരതവംശജനായ രാജാവ് തന്റെ അമ്മയോടൊപ്പം ചെന്നു രഥാന്തര്യയോട് സംസാരിച്ചു.
മമ പുത്രോ വനേ ജാതസ്തവ ശോകപ്രണശനഃ। ഋണാദദ്യ വിമുക്തോഽഹം തവ പൌത്രേണ ശോഭനേ
എന്റെ മകൻ കാടിൽ ജനിച്ചു, അവൻ നിന്റെ ദുഃഖം അകറ്റും; ഇന്ന് നിന്റെ മകനായ പുത്രന്റെ മുഖാന്തിരം ഞാൻ കടം തീർത്തു, ഭാഗ്യശാലിനിയായ അമ്മേ.
വിശ്വാമിത്രസുതാ ചേയം കണ്വേന ച വിവര്ധിതാ। സ്നുഷാ തവ മഹാഭാഗേ പ്രസീദസ്വ ശകുന്തലാമ്
ഇവൾ വിശ്വാമിത്രന്റെ മകളാണ്, കണ്വൻ വളർത്തിയവളാണ്; മഹാഭാഗ്യശാലിയായ അമ്മേ, ഇവൾ നിന്റെ മരുമകളാണ്, ശകുന്തളയെ അനുഗ്രഹിക്കൂ.
പുത്രസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ പൌത്രം സാ പരിഷസ്വജേ। പാദയോഃ പതിതാം തത്ര രഥന്തര്യാ ശകുന്തലാമ്
മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട അമ്മ തന്റെ കൊച്ചുമകനെ അങ്ങേറെ ചേർത്തുപിടിച്ചു; ശകുന്തള അവളുടെ കാലിൽ വീണപ്പോൾ രഥാന്തര്യ അവളെയും ചേർത്തുപിടിച്ചു.
പരിഷ്വജ്യ ച ബാഹുഭ്യാം ഹര്ഷാദശ്രുണ്യവര്തയത്। ഉവാച വചനം സത്യം ലക്ഷയേ ലക്ഷണാനി ച
രണ്ടു കൈകൊണ്ടും അവളെ ചേർത്തുപിടിച്ച് സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ ചൊരിഞ്ഞു; സത്യമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുന്നു.