സ വിദ്ധോ വിക്ഷരന്രക്തം ശത്രുസംവാരണം മഹത്। ചിച്ഛേദ ചിത്രസേനസ്യ ചിത്രം കാര്മുകമാര്ജുനിഃ
അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു രക്തം ഒഴുക്കുന്ന ആ മഹാശത്രുനാശകന്, അര്ജുനന്റെ മകനായവന്, ചിത്രസേനന്റെ അത്ഭുതമായ വില്ല് വെട്ടി തകര്ത്തു.
ഭിത്ത്വാ ചാസ്യ തനുത്രാണം ശരേണോരസ്യതാഡയത് । തതസ്തേ താവകാ വീരാ രാജപുത്രാ മഹാരഥാഃ
അവന്റെ ശരീരരക്ഷാ കവചം ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു, അവന്റെ നെഞ്ചില് വലിച്ചടിച്ചു; അതു കണ്ടു രാജകുമാരന്മാരായ നിങ്ങളുടെ ധീരരായ മഹാരഥികള്
സമേത്യ യുധി സംരബ്ധാ വിവ്യധുര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ। താംശ്ച സര്വാഞ്ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ജഘാന പരമാസ്ത്രവിത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും, കോപത്തോടെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു; എന്നാല് പരമസ്ത്രവിദ്യയുള്ള അവന് മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവരെല്ലാവരെയും തിരിച്ചടിച്ചു.
തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ തു തത്കര്മ പരിവവ്രുഃ സുതാസ്തവ। ദഹന്തം സമരേ സൈന്യം വനേ കക്ഷം യഥോല്ബണമ്
അവന്റെ ആ വീര്യം കണ്ടു, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മക്കള് അവനെ ചുറ്റി വളഞ്ഞു; അഗ്നി കാട്ടിലെ കാട്ടുപൊക്കളെ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ അവന് യുദ്ധത്തില് സൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിച്ചു.
അപേതശിശിരേ കാലേ സമിദ്ധമിവ പാവകമ് । അത്യരോചത സൌഭദ്രസ്തവ സൈന്യാനി നാശയന്
തണുത്ത കാലത്ത് കത്തുന്ന തീപോലെ, സൌഭദ്രന് നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുമ്പോള് അതിവിശേഷമായി പ്രകാശിച്ചു.
തത്തസ്യ ചരിതം ദൃഷ്ട്വാ പൌത്രസ്തവ വിശാംപതേ । ലക്ഷ്മണോഽഭ്യപതത്തൂര്ണം സാത്തീപുത്രമാഹവേ
നിന്റെ മുമ്മക്കളുടെ ആ വീര്യം കണ്ട രാജാധിരാജാവേ, ലക്ഷ്മണന് ഉടനടി യുദ്ധത്തില് സൌഭദ്രന്റെ മകനോടു നേരെ ചെന്നു.
അഭിമന്യുസ്തു സംക്രുദ്ധോ ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ് । വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ഷങഭിഃ സാരഥിം ച ത്രിഭിഃ ശരൈഃ
അഭിമന്യു കോപത്തോടെ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണനെ ആറു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു, അവന്റെ സാരഥിയെ മൂന്നു അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു.
തഥൈവ ലക്ഷ്മണോ രാജന്സൌഭദ്രം നിശിതൈഃ ശരൈഃ। അവിധ്യത മഹാരാജ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അതു പോലെ തന്നെ, രാജാവേ, ലക്ഷ്മണനും മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് സൌഭദ്രനെ തുളച്ചു; മഹാരാജാവേ, അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു.
തസ്യാശ്വാംശ്ചതുരോ ഹത്വാ സാരഥിം ച മഹാബലഃ । അഭ്യദ്രവത സൌഭദ്രോ ലക്ഷ്മണം നിശിതൈഃ ശരൈഃ
അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും കൊല്ലുകയും, മഹാബലശാലിയായ സൌഭദ്രന് മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് ലക്ഷ്മണനെ ആക്രമിച്ചു.
ഹതാശ്വേ തു രഥേ തിഷ്ഠഁല്ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ । ശക്തിം ചിക്ഷേപ സംക്രുദ്ധഃ സൌഭദ്രസ്യ രഥം പ്രതി
കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും രഥത്തില് നിന്നു നില്ക്കുന്ന ലക്ഷ്മണന്, ശത്രുനാശകന്, അത്യന്തം കോപത്തോടെ സൌഭദ്രന്റെ രഥത്തേക്കു ഒരു കുന്തം എറിഞ്ഞു.
താമാപതന്തീം സഹസാ ഘോരരൂപാം ദുരാസദാമ്। അഭിമന്യുഃ ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭുജഗോപമാമ്
ആ ഭയങ്കരവും അതിജീവനശേഷിയുള്ള, പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള കുന്തം അതിവേഗം വരുമ്പോള്, അഭിമന്യു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അതു വെട്ടി തകര്ത്തു.
തതഃ സ്വരഥമാരോപ്യ ലക്ഷ്മണം ഗൌതമസ്തദാ। അപോവാഹ രഥേനാജൌ സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ
അതിനുശേഷം, ഗൗതമന് തന്റെ രഥത്തില് ലക്ഷ്മണനെ കയറ്റി, യുദ്ധഭൂമിയില് നിന്ന് അവനെ എല്ലാ സൈന്യവും കാണുമ്പോള് തന്നെ മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
തതഃ സമാകുലേ തസ്മിന്വര്തമാനേ മഹാഭയേ । അഭ്യദ്രവഞ്ജിഘാംസന്തഃ പരസ്പരവധൈഷിണഃ
അപ്പോള് ആ യുദ്ധഭൂമിയില് വലിയ ആശങ്കയും ഭയവും നിറഞ്ഞപ്പോള്, പരസ്പരം കൊല്ലാന് ആഗ്രഹിച്ചവരൊക്കെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
താവകാശ്ച മഹേഷ്വാസാഃ പാണ്ഡവാശ്ച മഹാരഥാഃ । ജുഹ്വന്തഃ സമരേ പ്രാണാന്നിജഘ്നുരിതരേതരമ്
നിങ്ങളുടെ മഹാവില്ലാളികളും പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികളും, യുദ്ധത്തില് ജീവന് സമര്പ്പിച്ച്, പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
മുക്തകേശാ വികവചാ വിരഥാശ്ഛിന്നകാര്മുകാഃ । ബാഹുഭഇഃ സമയുധ്യന്ത സൃഞ്ജയാഃ കുരുഭിഃ സഹ
വളഞ്ഞു വീണ മുടിയും തകര്ന്ന കവചവും രഥം നഷ്ടപ്പെട്ടതും വില്ല് മുറിഞ്ഞതുമായ ശ്രീഞ്ജയന്മാര് കുരുക്കളോടൊപ്പം കൈയങ്കളില് ഏറ്റുമുട്ടി.
തതോ ഭീഷ്മോ മഹാബാഹുഃ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ് । സേനാം ജഘാന സംക്രുദ്ധോ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈര്മഹാബലഃ
അതിനുശേഷം, മഹാബലശാലിയും കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഭീഷ്മന്, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ ദിവ്യായുധങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
ഹതേശ്വരൈര്ഗജൈസ്തത്ര നരൈരശ്വൈശ്ച പാതിതൈഃ । രഥിഭിഃ സാദിഭിശ്ചൈവ സമാസ്തീര്യത മേദിനീ
അവിടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണ കാളകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥയോദ്ധാക്കളുടെയും കൂടെവന്നവരുടെയും ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് നിലം മുഴുവൻ മൂടിയിരുന്നു.
അഥ രാജന്മഹാബാഹുഃ സാത്യകിര്യുദ്ധദുര്മദഃ। വികൃഷ്യ ചാപം സമരേ ഭാരസാഹമനുത്തമമ്
അപ്പോൾ, രാജാവേ, മഹാബലശാലിയായ സത്യകി, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായവൻ, അത്യുത്തമവും ദൃഢവുമായ തന്റെ വില്ല് ഉരുണ്ടെടുത്തു.
യത്തത്സഖ്യുസ്തു പൂര്വേണ അര്ജുനാദുപശിക്ഷിതമ് । പ്രഗാഢം ലഘു ചിത്രം ച ദര്ശയന്ഹസ്തലാഘവമ്। പ്രാമുഞ്ചത്പുങ്ഖസംയുക്താഞ്ശരാനാശീവിഷോപമാന്
അർജുനനിൽ നിന്ന് മുമ്പ് പഠിച്ച ആഴമുള്ളതും വേഗമുള്ളതും കലകളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ വില്ലിനിപുണ്യം കൈവശം വെച്ച്, കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
തസ്യ വിക്ഷിപതസ്ഛാപം ശരാനന്യാംശ്ച മുഞ്ചതഃ। ആദദാനസ്യ ഭൂയശ്ച സംദധാനസ്യ ചാപരാന്
അവൻ വില്ല് വലിച്ചും അമ്പുകൾ വിട്ടും, പുതിയ അമ്പുകൾ എടുത്തും മറ്റുള്ളവ കയ്യിൽ കൂട്ടിയും, ഒരുനിമിഷം പോലും വിശ്രമമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചു.
ക്ഷിപതശ്ച പരാംസ്തസ്യ രണേ ശത്രൂന്വിനിഘ്നതഃ। ദദൃശേ രൂപമത്യര്ഥം മേഘസ്യേവ പ്രവര്ഷതഃ
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, അവന്റെ രൂപം കനലുള്ള മേഘം മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നി.
തമുദീര്യന്തമാലോക്യ രാജാ ദുര്യോധസ്തതഃ । രഥാനാമയുതം തസ്യ പ്രേഷയാമാസ ഭാരത
അങ്ങനെ അവനെ കണ്ട രാജാവ് ദുര്യോധനൻ, ഭാരതവംശജാ, പത്ത് ആയിരം രഥങ്ങളുടെ ഒരു വിഭാഗം അവന്റെ നേരെ അയച്ചു.
താംസ്തു സര്വാന്മഹേഷ്വാസാന്സാത്യകിഃ സത്യവിക്രമഃ । ജഘാന പരമേഷ്വാസോ ദിവ്യേനാസ്ത്രേണ വീര്യവാന്
സത്യകി, സത്യസന്ധനും പരാക്രമശാലിയും ആയ മഹാവീരൻ, ദിവ്യായുധം ഉപയോഗിച്ച് ആ മഹാവില്ലാളികളെയൊക്കെയും സംഹരിച്ചു.
സ കൃത്കവാ ദാരുണം കര്മ പ്രഗൃഹീതശരാസനഃ। ആസസാദ തതോ വീരോ ഭൂരിശ്രവസമാഹവേ
കവചം ധരിച്ച് ഭയങ്കരമായ വില്ല് കൈവശം വെച്ച ആ വീരൻ, അപ്പോൾ ഭൂരിശ്രവസിന്റെ നേരെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ എത്തി.
സ ഹി സംദൃശ്യ സേനാം തേ യുയുധാനേന പാതിതാമ് । അഭ്യധാവത സംക്രുദ്ധഃ കുരൂണാം കീര്തിവര്ധനഃ
യുയുധാനൻ തന്റെ സൈന്യം തകർത്തതുകണ്ട്, കുരുകുലത്തിലെ മഹത്വം, ഭൂരിശ്രവസ്, ക്രോധത്തോടെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
ഇന്ദ്രായുധസവര്ണം തു വിസ്ഫാര്യ സുമഹദ്ധനുഃ । സൃഷ്ടവാന്വജ്രസംകാശാഞ്ശരാനാശീവിഷോപമാന്
ഇന്ദ്രന്റെ ആയുധംപോലെ തിളങ്ങുന്ന വലിയ വില്ല് വലിച്ചെടുത്ത്, വജ്രംപോലും വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലും ഉള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
സഹസ്രശോ മാഹാരാജ ദര്ശയന്പാണിലാഘവമ് । ശരാംസ്താന്മൃത്യുസംസ്പര്ശാന്സാത്യകേശ്ച പദാനുഗാഃ
അയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ അയച്ചു, കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, മരണത്തിന്റെ സ്പർശമുള്ള അമ്പുകളും സത്യകിയുടെ അനുയായികളും അയച്ചു.
ന വിഷേഹുസ്തദാ രാജന്ദുദ്രുവുസ്തേ സമന്തതഃ । വിഹായ സാത്യകിം രാജന്സമരേ യുദ്ധദുര്മദമ്
അവനെ താങ്ങാൻ കഴിയാതെ, രാജാവേ, അവർ എല്ലാടത്തേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ സത്യകിയെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ യുയുധാനസ്യ സുതാ ദശ മഹാബലാഃ । മഹാരഥാഃക സമാഖ്യാതാശ്ചിത്രവര്മായുധധ്വജാഃ
അത് കണ്ടു, മഹാബലശാലികളായ യുയുധാനന്റെ പത്ത് പുത്രന്മാർ, മഹാരഥന്മാർ എന്നും പ്രശസ്തരായവർ, മനോഹരമായ കാവചവും ആയുധങ്ങളും ധരിച്ച് മുന്നോട്ട് വന്നു.
സമാസാദ്യ മഹേഷ്വാസം ഭൂരിശ്രവസമാഹവേ। ഊചുഃ സര്വേ സുസംരബ്ധാ യൂപകേതും മഹാരണേ
അവർ എല്ലാവരും, കോപത്തോടെ, മഹാവില്ലാളിയായ ഭൂരിശ്രവസിനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിട്ട്, യുദ്ധധ്വജധാരിയെ അഭിമുഖീകരിച്ചു.