ദുര്യോധനസ്തു ദശഭിര്ഗാര്ധ്രപത്രൈഃ ശിലാശിതൈഃ । ഭീമസേനം മഹേഷ്വാസം രുക്മപുങ്ഖൈഃ സമാര്പയത്
അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ, പത്ത് കഴുകൻപക്ഷിയുടെ ചിറകുള്ള, കല്ലുപോലുള്ള മൂർച്ചയുള്ള, പൊൻതൂണിയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മഹേഷ്വാസിയായ ഭീമസേനനെ വെട്ടി.
ഭീമസേനഃ സുസംക്രുദ്ധഃ പരാസുകരണം ദൃഢമ് । ചിത്രം കാര്മുകമാദത്ത ശരാംശ്ച നിശിതാന്ദശ
ഭീമസേനൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ, ശത്രുവിനെ തോൽപ്പിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, ഭംഗിയുള്ള ശക്തമായ വില്ലും പത്ത് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളും എടുത്തു.
ആകര്ണപ്രഹിതൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്വേഗവദ്ഭിരജിഹ്മഗൈഃ। അവിധ്യത്തൂര്ണമവ്യഗ്രഃ കുരുരാജം മഹോരസി
കണ്ണിലേക്കു വലിച്ച മൂർച്ചയുള്ള, വേഗമുള്ള നേരായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, ഭീമസേനൻ ക്ഷമയോടെ കുരുരാജാവിന്റെ വിശാലമായ നെഞ്ചിൽ വെട്ടി.
തസ്യ കാഞ്ചനസൂത്രസ്ഥഃ ശരൈഃ സംഛാദിതോ മണിഃ। രരാജോരസി ഖേ സൂര്യോ ഗ്രഹൈരിവ സമാവൃതഃ
പൊൻനൂലിൽ കെട്ടിയിരുന്ന മുത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ മുത്ത് രാജാവിന്റെ നെഞ്ചിൽ ആകാശത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾ ചുറ്റിയ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
പുത്രസ്തു തവ തേജസ്വീ ഭീമസേനേന താഡിത। നാമൃഷ്യത യഥാ നാഗസ്തലശബ്ദം മദോത്കടഃ
നിന്റെ വീരപുത്രൻ ഭീമസേനന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ടു തകർന്ന് പോലും, കോപത്തിൽ കത്തുന്ന ആന മിന്നൽ ശബ്ദം അവഗണിക്കുന്നതുപോലെ, ഒന്നും ഭയപ്പെട്ടില്ല.
തതഃ ശരൈര്മഹാരാജ രുക്മപുങ്ഖൈഃ ശിലാശിതൈഃ । ഭീമം വിവ്യാധ സംക്രുദ്ധസ്ത്രാസയാനോ വരൂഥിനീമ്
പിന്നീട്, രാജാവേ, കോപത്തോടെ സൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്താൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, പൊൻതൂണിയുള്ള കല്ലുപോലുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഭീമനെ വെട്ടി.
തൌ യുധ്യമാനൌ സമരേ ഭൃശമന്യോന്യവിക്ഷതൌ । പുത്രൌ തേ ദേവസംകാശൌ വ്യരോചേതാം മഹാബലൌ
അങ്ങനെ, യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം ഉറ്റുനോക്കി, അത്യന്തം ശക്തിയോടെ പോരാടിയ നിന്റെ ആ രണ്ടു ദൈവസദൃശ പുത്രന്മാർ അതിവിശേഷമായി തിളങ്ങി.
ചിത്രസേനം നരവ്യാഘ്രം സൌഭദ്രഃ പരവീരഹാ। അവിധ്യദ്ദശഭിര്ബാണൈഃ പുരുമിത്രം ച സപ്തഭിഃ
മനുഷ്യസിംഹനും ശത്രുക്കളുടെ ഭയമായ സൗഭദ്രൻ, ചിത്രസേനനെ പത്ത് അമ്പുകളിലും പുരുമിത്രനെ ഏഴു അമ്പുകളിലും വെട്ടി.
സത്യവ്രതം ച സപ്തത്യാ വിദ്ധ്വാ ശക്രസമോ യുധി। നൃത്യന്നിവ രണേ വീര ആര്തിം നഃ സമജീജനത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ സത്യവ്രതന് എഴുപതു അമ്പുകള് തട്ടി, അവന് നൃത്തം ചെയ്യുന്നവനെപ്പോലെ ആ രംഗത്ത് ചലിച്ചു, ധീരനായവനേ, അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങള്ക്കു വലിയ ദു:ഖം ഉണ്ടായി.
തം പ്രത്യവിധ്യദ്ദശഭിശ്ചിത്രസേനഃ ശിലീമുഖൈഃ । സത്യവ്രതശ്ച നവഭിഃ പുരുമിത്രശ്ച സപ്തഭിഃ
ചിത്രസേനന് പത്തു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു, സത്യവ്രതന് ഒന്പതു അമ്പുകളും പുരുമിത്രന് ഏഴു അമ്പുകളും അയച്ചു.
സ വിദ്ധോ വിക്ഷരന്രക്തം ശത്രുസംവാരണം മഹത്। ചിച്ഛേദ ചിത്രസേനസ്യ ചിത്രം കാര്മുകമാര്ജുനിഃ
അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു രക്തം ഒഴുക്കുന്ന ആ മഹാശത്രുനാശകന്, അര്ജുനന്റെ മകനായവന്, ചിത്രസേനന്റെ അത്ഭുതമായ വില്ല് വെട്ടി തകര്ത്തു.
ഭിത്ത്വാ ചാസ്യ തനുത്രാണം ശരേണോരസ്യതാഡയത് । തതസ്തേ താവകാ വീരാ രാജപുത്രാ മഹാരഥാഃ
അവന്റെ ശരീരരക്ഷാ കവചം ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു, അവന്റെ നെഞ്ചില് വലിച്ചടിച്ചു; അതു കണ്ടു രാജകുമാരന്മാരായ നിങ്ങളുടെ ധീരരായ മഹാരഥികള്
സമേത്യ യുധി സംരബ്ധാ വിവ്യധുര്നിശിതൈഃ ശരൈഃ। താംശ്ച സര്വാഞ്ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ജഘാന പരമാസ്ത്രവിത്
യുദ്ധഭൂമിയില് ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും, കോപത്തോടെ മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവനെ ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു; എന്നാല് പരമസ്ത്രവിദ്യയുള്ള അവന് മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അവരെല്ലാവരെയും തിരിച്ചടിച്ചു.
തസ്യ ദൃഷ്ട്വാ തു തത്കര്മ പരിവവ്രുഃ സുതാസ്തവ। ദഹന്തം സമരേ സൈന്യം വനേ കക്ഷം യഥോല്ബണമ്
അവന്റെ ആ വീര്യം കണ്ടു, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ മക്കള് അവനെ ചുറ്റി വളഞ്ഞു; അഗ്നി കാട്ടിലെ കാട്ടുപൊക്കളെ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ അവന് യുദ്ധത്തില് സൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിച്ചു.
അപേതശിശിരേ കാലേ സമിദ്ധമിവ പാവകമ് । അത്യരോചത സൌഭദ്രസ്തവ സൈന്യാനി നാശയന്
തണുത്ത കാലത്ത് കത്തുന്ന തീപോലെ, സൌഭദ്രന് നിങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുമ്പോള് അതിവിശേഷമായി പ്രകാശിച്ചു.
തത്തസ്യ ചരിതം ദൃഷ്ട്വാ പൌത്രസ്തവ വിശാംപതേ । ലക്ഷ്മണോഽഭ്യപതത്തൂര്ണം സാത്തീപുത്രമാഹവേ
നിന്റെ മുമ്മക്കളുടെ ആ വീര്യം കണ്ട രാജാധിരാജാവേ, ലക്ഷ്മണന് ഉടനടി യുദ്ധത്തില് സൌഭദ്രന്റെ മകനോടു നേരെ ചെന്നു.
അഭിമന്യുസ്തു സംക്രുദ്ധോ ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ് । വിവ്യാധ നിശിതൈഃ ഷങഭിഃ സാരഥിം ച ത്രിഭിഃ ശരൈഃ
അഭിമന്യു കോപത്തോടെ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ലക്ഷ്മണനെ ആറു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു, അവന്റെ സാരഥിയെ മൂന്നു അമ്പുകള് കൊണ്ട് തുളച്ചു.
തഥൈവ ലക്ഷ്മണോ രാജന്സൌഭദ്രം നിശിതൈഃ ശരൈഃ। അവിധ്യത മഹാരാജ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അതു പോലെ തന്നെ, രാജാവേ, ലക്ഷ്മണനും മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് സൌഭദ്രനെ തുളച്ചു; മഹാരാജാവേ, അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയായിരുന്നു.
തസ്യാശ്വാംശ്ചതുരോ ഹത്വാ സാരഥിം ച മഹാബലഃ । അഭ്യദ്രവത സൌഭദ്രോ ലക്ഷ്മണം നിശിതൈഃ ശരൈഃ
അവന്റെ നാലു കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും കൊല്ലുകയും, മഹാബലശാലിയായ സൌഭദ്രന് മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് ലക്ഷ്മണനെ ആക്രമിച്ചു.
ഹതാശ്വേ തു രഥേ തിഷ്ഠഁല്ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ । ശക്തിം ചിക്ഷേപ സംക്രുദ്ധഃ സൌഭദ്രസ്യ രഥം പ്രതി
കുതിരകള് കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും രഥത്തില് നിന്നു നില്ക്കുന്ന ലക്ഷ്മണന്, ശത്രുനാശകന്, അത്യന്തം കോപത്തോടെ സൌഭദ്രന്റെ രഥത്തേക്കു ഒരു കുന്തം എറിഞ്ഞു.
താമാപതന്തീം സഹസാ ഘോരരൂപാം ദുരാസദാമ്। അഭിമന്യുഃ ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈശ്ചിച്ഛേദ ഭുജഗോപമാമ്
ആ ഭയങ്കരവും അതിജീവനശേഷിയുള്ള, പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ള കുന്തം അതിവേഗം വരുമ്പോള്, അഭിമന്യു മൂര്ച്ചയുള്ള അമ്പുകള് കൊണ്ട് അതു വെട്ടി തകര്ത്തു.
തതഃ സ്വരഥമാരോപ്യ ലക്ഷ്മണം ഗൌതമസ്തദാ। അപോവാഹ രഥേനാജൌ സര്വസൈന്യസ്യ പശ്യതഃ
അതിനുശേഷം, ഗൗതമന് തന്റെ രഥത്തില് ലക്ഷ്മണനെ കയറ്റി, യുദ്ധഭൂമിയില് നിന്ന് അവനെ എല്ലാ സൈന്യവും കാണുമ്പോള് തന്നെ മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
തതഃ സമാകുലേ തസ്മിന്വര്തമാനേ മഹാഭയേ । അഭ്യദ്രവഞ്ജിഘാംസന്തഃ പരസ്പരവധൈഷിണഃ
അപ്പോള് ആ യുദ്ധഭൂമിയില് വലിയ ആശങ്കയും ഭയവും നിറഞ്ഞപ്പോള്, പരസ്പരം കൊല്ലാന് ആഗ്രഹിച്ചവരൊക്കെ മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞു.
താവകാശ്ച മഹേഷ്വാസാഃ പാണ്ഡവാശ്ച മഹാരഥാഃ । ജുഹ്വന്തഃ സമരേ പ്രാണാന്നിജഘ്നുരിതരേതരമ്
നിങ്ങളുടെ മഹാവില്ലാളികളും പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥികളും, യുദ്ധത്തില് ജീവന് സമര്പ്പിച്ച്, പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
മുക്തകേശാ വികവചാ വിരഥാശ്ഛിന്നകാര്മുകാഃ । ബാഹുഭഇഃ സമയുധ്യന്ത സൃഞ്ജയാഃ കുരുഭിഃ സഹ
വളഞ്ഞു വീണ മുടിയും തകര്ന്ന കവചവും രഥം നഷ്ടപ്പെട്ടതും വില്ല് മുറിഞ്ഞതുമായ ശ്രീഞ്ജയന്മാര് കുരുക്കളോടൊപ്പം കൈയങ്കളില് ഏറ്റുമുട്ടി.
തതോ ഭീഷ്മോ മഹാബാഹുഃ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ് । സേനാം ജഘാന സംക്രുദ്ധോ ദിവ്യൈരസ്ത്രൈര്മഹാബലഃ
അതിനുശേഷം, മഹാബലശാലിയും കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞ ഭീഷ്മന്, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ സൈന്യത്തെ ദിവ്യായുധങ്ങള് ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമിച്ചു, മഹാരാജാവേ.
ഹതേശ്വരൈര്ഗജൈസ്തത്ര നരൈരശ്വൈശ്ച പാതിതൈഃ । രഥിഭിഃ സാദിഭിശ്ചൈവ സമാസ്തീര്യത മേദിനീ
അവിടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണ കാളകളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥയോദ്ധാക്കളുടെയും കൂടെവന്നവരുടെയും ശരീരങ്ങൾ കൊണ്ട് നിലം മുഴുവൻ മൂടിയിരുന്നു.
അഥ രാജന്മഹാബാഹുഃ സാത്യകിര്യുദ്ധദുര്മദഃ। വികൃഷ്യ ചാപം സമരേ ഭാരസാഹമനുത്തമമ്
അപ്പോൾ, രാജാവേ, മഹാബലശാലിയായ സത്യകി, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായവൻ, അത്യുത്തമവും ദൃഢവുമായ തന്റെ വില്ല് ഉരുണ്ടെടുത്തു.
യത്തത്സഖ്യുസ്തു പൂര്വേണ അര്ജുനാദുപശിക്ഷിതമ് । പ്രഗാഢം ലഘു ചിത്രം ച ദര്ശയന്ഹസ്തലാഘവമ്। പ്രാമുഞ്ചത്പുങ്ഖസംയുക്താഞ്ശരാനാശീവിഷോപമാന്
അർജുനനിൽ നിന്ന് മുമ്പ് പഠിച്ച ആഴമുള്ളതും വേഗമുള്ളതും കലകളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ വില്ലിനിപുണ്യം കൈവശം വെച്ച്, കൈയുടെ ചാപല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
തസ്യ വിക്ഷിപതസ്ഛാപം ശരാനന്യാംശ്ച മുഞ്ചതഃ। ആദദാനസ്യ ഭൂയശ്ച സംദധാനസ്യ ചാപരാന്
അവൻ വില്ല് വലിച്ചും അമ്പുകൾ വിട്ടും, പുതിയ അമ്പുകൾ എടുത്തും മറ്റുള്ളവ കയ്യിൽ കൂട്ടിയും, ഒരുനിമിഷം പോലും വിശ്രമമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചു.